tiểu luận thuế và hệ thống thuế việt nam đề tài những vấn đề liên quan đến cơ sở thường trú của doanh nghiệp nước ngoài

Mặc dù mßt công ty th°ãng s¿ bß đánh thuÁ đái vái lÿi nhuÁn å n°ác så t¿i, nh°ng có thể có các khoÁn thuÁ bổ sung phÁi nßp å các quác gia có ho¿t đßng kinh doanh khác, Ánh h°ång đÁn lÿi

TR¯âNG Đ¾I HàC NGO¾I TH¯¡NG

C¡ Sä II T¾I THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH

- -

ĐÀ TÀI: NHĀNG VÂN Đ LIÊN QUAN Đ¾N

C¡ Sä TH¯âNG TRÚ CĂA DOANH

Chuyên ngành: Kinh tÁ đái ngo¿i Láp: K58F

Gi Áng viên h°áng d¿n: ThS Nguyßn Ngác Thāy Vy

Thành phá Hã Chí Minh, ngày 3 tháng 9 năm 2021

sá

- Các dự thÁo, thÁo luÁn và đà xuÃt t¿i Viát Nam

- Tổng hÿp danh māc tài liáu tham khÁo, bÁng

tā viÁt tÃt

100%

- Nhāng giÁi pháp cho các vÃn đà liên quan đÁn c¢

så th°ãng trú

- Nguãn luÁt điÃu chỉnh, nhāng h¿n chÁ trong luÁt hián hành

- Nhāng đổi mái trong luÁt

sá dựa trên đßnh nghĩa C¢ så th°ãng trú

100%

- Viác áp dāng c¢

så th°ãng trú t¿i Viát Nam

- Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn

- Phân bổ lÿi nhuÁn và ph¿m

vi đánh thuÁ

- Tổng hÿp báo cáo

100%

M ĀC LĀC

LâI NÓI ĐÄU 1

DANH MĀC TĀ VIÀT TÂT 3

CH¯¡NG 1: NHĀNG KHÁI NIàM LIÊN QUAN ĐÀN C¡ Sä TH¯âNG TRÚ 5

1.1 Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn 5

1.1.1 Khái niám Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn 5

1.1.2 Māc đích căa Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn 5

1.1.3 Tính pháp lý căa Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn 6

1.2 Tổng quan và c¢ så th°ãng trú 7

1.2.1 Khái niám và c¢ så th°ãng trú 7

1.2.2 ĐiÃu kián để xác đßnh c¢ så th°ãng trú 8

1.2.3 Nhāng tr°ãng hÿp ngo¿i lá không đ°ÿc xem là c¢ så th°ãng trú 11

1.3 Phân bổ lÿi nhuÁn và ph¿m vi đánh thuÁ 12

CH¯¡NG 2: CÁC VÂN Đ LIÊN QUAN ĐÀN C¡ Sä TH¯âNG TRÚ 14

2.1 VÃn đà tránh thành lÁp c¢ så th°ãng trú 15

2.1.1 VÃn đà và tránh thành lÁp c¢ så th°ãng trú thông qua thßa thuÁn ăy thác và nhāng chiÁn l°ÿc t°¢ng tự 15

2.1.2 VÃn đà và tránh thành lÁp c¢ så th°ãng trú thông qua các tr°ãng hÿp ngo¿i lá 17

2.2 Nhāng thách thÿc tā sự phát triển căa nÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá 18

2.2.1 Tổng quan và nÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá 18

2.2.2 Nhāng vÃn đà tā đßnh nghĩa <c¢ så th°ãng trú= trong nÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá 19

2.2.3 Giá trß đ°ÿc t¿o ra và sự phân bổ lÿi nhuÁn tā nÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá dựa trên đßnh nghĩa c¢ så th°ãng trú 21

2.3 Nhāng vÃn đà và thuÁ liên quan đÁn c¢ så th°ãng trú do sự xuÃt hián căa th°¢ng

m¿i đián tÿ 22

2.3.1 Khái niám th°¢ng m¿i đián tÿ 22

2.3.2 Đặc điểm căa th°¢ng m¿i đián tÿ 23

2.3.3 VÃn đà và thuÁ đái vái lĩnh vực th°¢ng m¿i đián tÿ 23

2.4 Nhāng giÁi pháp cho các vÃn đà liên quan đÁn c¢ så th°ãng trú 26

2.4.1 Mßt sá hành đßng cháng BEPS căa OECD và viác tránh hình thành c¢ så th°ãng trú 26

2.4.2 GiÁi pháp đái vái viác thu thuÁ trên các nÃn tÁng kỹ thuÁt sá 28

CH¯¡NG 3: NHĀNG LIÊN Hà VàI VIàT NAM 32

3.1 Viác áp dāng c¢ så th°ãng trú t¿i Viát Nam 32

3.1.1 Khái niám và C¢ så th°ãng trú t¿i Viát Nam 32

3.1.2 Ph¿m vi đánh thuÁ đái vái các c¢ så th°ãng trú t¿i Viát Nam 32

3.2 Các vÃn đà liên quan đÁn viác áp dāng c¢ så th°ãng trú t¿i Viát Nam 34

3.2.1 Khó khăn trong viác thu thuÁ đái vái các doanh nghiáp ho¿t đßng trên nÃn tÁng sá 34

3.2.2 Khó khăn trong viác thu thuÁ đái vái các sàn th°¢ng m¿i đián tÿ 35

3.3 Nhāng giÁi pháp đái vái vÃn đà liên quan đÁn c¢ så th°ãng trú t¿i Viát Nam 36

3.3.1 Nhāng đổi mái trong luÁt 36

3.3.2 Các dự thÁo, thÁo luÁn và đà xuÃt t¿i Viát Nam 38

KÀT LUÀN 41

DANH MĀC TÀI LIàU THAM KHÀO 42

L âI NÓI ĐÄU

C¢ så th°ãng trú (Permanent Establishment) đ°ÿc t¿o ra båi ho¿t đßng kinh doanh đă

để mßt công ty đ°ÿc coi là có sự hián dián ổn đßnh và liên tāc å n°ác ngoài NÁu ho¿t đßng kinh doanh mang l¿i doanh thu đ°ÿc t¿o ra t¿i đßa ph°¢ng, thì n°ác så t¿i có thể

áp thuÁ doanh nghiáp theo thuÁ suÃt đßa ph°¢ng Theo khái niám, 'c¢ så th°ãng trú' s¿ đ°ÿc kích ho¿t båi các ho¿t đßng căa công ty phÁn ánh viác t¿o doanh thu liên tāc và bÃn bỉ, thay vì các nỗ lực kinh doanh lẻ tẻ hoặc riêng lẻ

Mỗi quác gia đÃu có các tiêu chí xác đßnh khi nào ho¿t đßng kinh doanh đ¿t đÁn mÿc s¿ cÃu thành c¢ så th°ãng trú và d¿n đÁn viác đánh thuÁ Tổ chÿc Hÿp tác và Phát triển Kinh tÁ (OECD) là c¢ quan quác tÁ hàng đÅu xác đßnh mßt sá quy đßnh và c¢ så th°ãng trú Thực tÁ, luôn có răi ro là ho¿t đßng kinh doanh å n°ác ngoài s¿ d¿n đÁn viác thành lÁp th°ãng trú và thuÁ doanh nghiáp VÃn đà đái vái nhiÃu công ty là há không nhÁn thÿc đ°ÿc rằng sự hián dián căa há đang cÃu thành c¢ så th°ãng trú, và phÁi đái mặt vái các khoÁn nÿ thuÁ không mong muán Khi mßt doanh nghiáp bÃt tay vào kÁ ho¿ch må rßng toàn cÅu, mßt trong nhāng cân nhÃc cát lõi là đánh thuÁ doanh nghiáp đái vái doanh thu có nguãn gác n°ác ngoài Mặc dù mßt công ty th°ãng s¿ bß đánh thuÁ đái vái lÿi nhuÁn å n°ác så t¿i, nh°ng có thể có các khoÁn thuÁ bổ sung phÁi nßp å các quác gia có ho¿t đßng kinh doanh khác, Ánh h°ång đÁn lÿi nhuÁn ròng khi thâm nhÁp mßt quác gia mái

Doanh nghiáp n°ác ngoài ho¿t đßng kinh doanh t¿i Viát Nam thông qua các hình thÿc nh°: thành lÁp công ty 100% ván n°ác ngoài t¿i Viát Nam, liên doanh vái phía Viát Nam thành lÁp công ty đßc lÁp, ho¿t đßng kinh doanh thông qua c¢ så th°ãng trú, hoặc ho¿t đßng thông qua các hình thÿc hÿp đãng hÿp tác BTO, BOT, BT, trong nhāng lo¿i hình ho¿t đßng này c¢ så th°ãng trú là hình thÿc ho¿t đßng khá phổ biÁn và cũng khá phÿc t¿p để c¢ quan ThuÁ Viát Nam thực hián thẩm quyÃn thu thuÁ căa mình

Bên c¿nh ban hành nhāng khoÁn thuÁ bußc phÁi nßp thì Nhà n°ác ta cũng ban hành nhiÃu chính sách °u đãi thuÁ áp dāng cho tāng đái t°ÿng phÁi nßp thuÁ - trong đó có

nhāng chính sách °u đãi thuÁ <trÁi thÁm đß= cho các nhà đÅu t° n°ác ngoài t¿i Viát Nam Chính sách °u đãi thuÁ có māc tiêu góp phÅn thu hút ván đÅu t° n°ác ngoài vào tÁp trung °u tiên phát triển nhāng ngành, lĩnh vực, đßa bàn kém phát triển, hoặc giÁi quyÁt đ°ÿc nhāng bài toán khó khăn tr°ác mÃt cho các doanh nghiáp trong n°ác và trình đß

và ván,… Tuy nhiên, mßt sá nhà đÅu t° n°ác ngoài, khi tiÁn hành thực hián đÅu t° quác

tÁ đã lÿi dāng nhāng k¿ hå trong chính sách °u đãi thuÁ để thực hián hành vi tránh thuÁ

- để tránh không phÁi thực hián nghĩa vā phÁi nßp thuÁ

Doanh nghiáp n°ác ngoài đ°ÿc quy đßnh trong các Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn mà

Viát Nam ký kÁt, luÁt thuÁ thu nhÁp doanh nghiáp và các văn bÁn h°áng d¿n thi hành, hián đ°ÿc thông t° 133/2004/TT-BTC ngày 31/12/2004 điÃu chỉnh, chă yÁu tÁp trung trong hai vÃn đÃ: xác đßnh c¢ så th°ãng trú doanh nghiáp n°ác ngoài và thuÁ đái vái c¢

så th°ãng trú doanh nghiáp n°ác ngoài Tuy nhiên, qua tìm hiểu các quy đßnh pháp luÁt

và c¢ så th°ãng trú, cÁ trong hiáp đßnh và trong pháp luÁt nßi đßa, v¿n ch°a quy đßnh rõ ràng và đÅy đă nhằm t¿o điÃu kián thuÁn lÿi cho viác xác đßnh thuÁ đái vái c¢ så th°ãng trú Ngoài ra, thực tißn ho¿t đßng kinh doanh vái hai vÃn đà c¢ bÁn là: sự phát triển căa ho¿t đßng th°¢ng m¿i đián tÿ và ho¿t đßng chuyển giá nßi bß doanh nghiáp đã Ánh h°ång rÃt lán đÁn viác xác đßnh c¢ så th°ãng trú cùng nhau xác đßnh thuÁ đái vái chúng theo quy đßnh pháp luÁt hián hành

Căn cÿ vào tình tr¿ng điÃu chỉnh còn h¿n chÁ căa quy đßnh pháp luÁt hián hành và c¢ så th°ãng trú, xuÃt phát tā nhāng đổi mái trong thực tißn ho¿t đßng kinh doanh cũng nh° nhu cÅu hoàn thián pháp luÁt hián hành, nhóm chúng em quyÁt đßnh lựa chán đà tài

<Nhāng vÃn đÁ liên quan tái c¢ så th°ãng trú căa doanh nghißp n°ác ngoài= làm

đà tài nghiên cÿu giāa kỳ cho bß môn ThuÁ và há tháng thuÁ Viát Nam

DANH MĀC TĀ VI¾T TÀT STT T ā vi¿t tÁt Tên đÅy đă (Ti¿ng Anh) Tên đÅy đă (Ti¿ng Vißt)

2 AOA Authorised OECD Approach Cách tiÁp cÁn đ°ÿc OECD Ăy quyÃn

xác đßnh giá tính thuÁ

4 BEPS Base erosion and profit shifting Xói mòn c¢ så thuÁ và chuyển lÿi

nhuÁn

Kinh doanh – Chuyển giao

Chuyển giao – Kinh doanh

Co-operation and Development

Tổ chÿc Hÿp tác và Phát triển Kinh

tÁ

13 TMĐT Th°¢ng m¿i đián tÿ

16 UNCTAD United Nations Conference on

Trade and Development

Hßi nghß Liên Hÿp Quác và Th°¢ng m¿i và Phát triển

CH¯¡NG 1: NHĀNG KHÁI NIÞM LIÊN QUAN Đ¾N C¡ Sä TH¯âNG TRÚ 1.1 Hißp định tránh đánh thu¿ hai lÅn

1.1.1 Khái nißm Hißp định tránh đánh thu¿ hai lÅn

Khi mßt cá nhân hoặc doanh nghiáp đÅu t° å n°ác ngoài, vÃn đà và viác quác gia nào s¿ đánh thuÁ thu nhÁp căa nhà đÅu t° s¿ phát sinh CÁ hai quác gia - quác gia nguãn và quác gia c° trú - có thể ký kÁt hiáp °ác thuÁ để thßa thuÁn và viác quác gia nào nên đánh thuÁ thu nhÁp đÅu t° để tránh cho cùng mßt khoÁn thu nhÁp bß đánh thuÁ hai lÅn Các hiáp °ác này đ°ÿc gái là <Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn= Quác gia nguãn là quác gia tổ chÿc đÅu t° vào bên trong N°ác nguãn đôi khi còn đ°ÿc gái là n°ác nhÁp khẩu ván Quác gia c° trú là quác gia c° trú căa nhà đÅu t° N°ác c° trú đôi khi còn đ°ÿc gái

là n°ác xuÃt khẩu ván

Và c¢ bÁn, các Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn có 3 m¿u hiáp đßnh phổ biÁn, bao gãm: (1) M¿u Hiáp đßnh và ThuÁ căa Tổ chÿc Hÿp tác và Phát triển Kinh tÁ (OECD); (2) M¿u Hiáp đßnh và Đánh thuÁ hai lÅn căa Liên hÿp quác (UN); (3) M¿u Hiáp đßnh và ThuÁ thu

nhÁp căa Hoa Kỳ Trong đó, M¿u Hiáp đßnh căa OECD đ°ÿc nhiÃu quác gia phát triển lựa chán để áp dāng, vì vÁy, bài phân tích này s¿ phân tích chă yÁu dựa trên M¿u Hiáp đßnh này

1.1.2 Māc đích căa Hißp định tránh đánh thu¿ hai lÅn

Māc đích căa Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn, å mßt mÿc đß nào đó, là thúc đẩy sự công bằng trong viác đánh thuÁ xuyên biên giái vái ý nghĩa chúng có thể là bián pháp khÃc phāc tình tr¿ng đánh thuÁ hai lÅn, trán hoặc tránh thuÁ và xóa bß phân biát đái xÿ

và thuÁ do M¿u Hiáp đßnh thuÁ và Thu nhÁp và Ván do OECD quy đßnh Ngoài ra, M¿u Hiáp đßnh thuÁ và Thu nhÁp và Ván căa OECD năm 2017 đã må rßng māc đích căa các Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn là nhằm ngăn chặn viác không đánh thuÁ hoặc giÁm thuÁ gây ra båi nhāng ng°ãi muán tránh hoặc trán thuÁ Theo nghĩa đó, Hiáp đßnh này s¿ khiÁn các quác gia phÁi chú ý h¢n đÁn nhāng há tháng thuÁ có thể t¿o ra khÁ năng cho phép không đánh thuÁ

ä khía c¿nh lßch sÿ, māc đích chính căa Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn là để ngăn viác đánh thuÁ hai lÅn và mặt pháp lý và kinh tÁ Các hiáp đßnh đã thực hián điÃu này bằng cách phân bổ quyÃn đánh thuÁ Vì vÁy, Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn cũng h¿n chÁ quyÃn đánh thuÁ căa các quác gia bằng cách giái h¿n quyÃn đßc quyÃn đánh thuÁ

Sự phân biát đái xÿ và thuÁ có thể xÁy ra vì nguyên nhân quác tßch hoặc viác doanh nghiáp không c° trú hoặc c° trú t¿i các quác gia ký kÁt có hiáp °ác thuÁ song ph°¢ng nhÁn đ°ÿc nhiÃu sự °u đãi và thuÁ h¢n Māc tiêu chính căa Hiáp đßnh là ngăn chặn viác đánh thuÁ mßt cách phân biát đái xÿ ä đây, tÃt cÁ sự đái xÿ và thuÁ phÁi tuân theo nguyên tÃc có qua có l¿i NÁu cÅn phÁi xác đßnh liáu có sự phân biát đái xÿ hay không thì phÁi xem xét xem doanh nghiáp đó đang gặp phÁi nhāng tình tr¿ng gì CÁ đái t°ÿng đánh thuÁ và n°ác nguãn căa ng°ãi chßu thuÁ đÃu không nên nhÁn đ°ÿc bÃt kỳ đặc quyÃn nào

1.1.3 Tính pháp lý căa Hißp định tránh đánh thu¿ hai lÅn

Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn chă yÁu là các thßa thuÁn song ph°¢ng giāa các quác gia cÅn xác đßnh viác phân bổ quyÃn đánh thuÁ căa há QuyÃn vián d¿n các lÿi ích căa Hiáp °ác ThuÁ có hiáu lực trực tiÁp đái vái ng°ãi nßp thuÁ

Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn có đă điÃu kián để đ°ÿc xem là "luÁt thuÁ đặc biát",

do nó đ°ÿc áp dāng trong nhāng tình huáng xuyên biên giái, trái ng°ÿc vái luÁt thuÁ chung trong n°ác Thêm vào đó, theo nguyên tÃc "luÁt đặc biát thay thÁ luÁt chung", các Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn s¿ vô hiáu hóa luÁt thuÁ nßi đßa, trā khi có quy đßnh khác trong HiÁn pháp đ°ÿc Nhà n°ác quy đßnh Nhìn chung, viác ban hành mßt luÁt mái trong n°ác s¿ không Ánh h°ång đÁn các hiáp đßnh đã có hiáu lực Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn có quy đßnh bổ sung mßt điÃu khoÁn nêu rõ rằng, trong t°¢ng lai, Hiáp đßnh này s¿ đ°ÿc áp dāng cho bÃt kỳ điÃu khoÁn bổ sung hoặc t°¢ng tự nào trong bß luÁt mà Hiáp đßnh ThuÁ đã có hiáu lực

Nguyên tÃc có qua có l¿i là yÁu tá trung tâm trong chÿc năng căa Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn Māc đích căa nguyên tÃc là để các quy đßnh đ°ÿc áp dāng mßt cách bình đẳng, áp dāng cho cÁ đôi bên đái t°ÿng c° trú căa quác gia ký kÁt Các Hiáp đßnh tránh

đánh thuÁ hai lÅn không thể đ°ÿc áp dāng cho đÁn khi chúng đ°ÿc hÿp nhÃt vái luÁt nßi đßa, theo mßt mÿc đß nhÃt đßnh

Trong các hiáp đßnh, thuÁt ngā <c¢ så th°ãng trú= đÃu đ°ÿc đßnh nghĩa là mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh mà thông qua đó ho¿t đßng kinh doanh căa doanh nghiáp đ°ÿc thực hián toàn bß hoặc mßt phÅn Đây là đßnh nghĩa khái quát và c¢ så th°ãng trú, nó nêu lên nhāng điÃu kián cÅn thiÁt (thresholds) để xác đßnh c¢ så th°ãng trú là: (1) sự tãn t¿i mßt c¢ så kinh doanh, (2) tính cá đßnh căa c¢ så kinh doanh và (3) doanh nghiáp n°ác ngoài thực hián ho¿t đßng kinh doanh thông qua c¢ så đó

Để bổ sung cho đßnh nghĩa chung, ĐiÃu 5 KhoÁn 2 căa M¿u Hiáp đßnh thuÁ và Thu nhÁp

và Ván căa OECD đ°a ra mßt danh sách để minh háa và c¢ så th°ãng trú, bao gãm: (a) n¢i quÁn lý; (b) mßt chi nhánh; (c) văn phòng; (d) nhà máy; (e) phân x°ång; và (f) mß, giÁng dÅu khí, mß đá hoặc bÃt kỳ n¢i khai thác tài nguyên thiên nhiên nào khác Viác đ°a ra các ví dā này nhằm hàm ý khẳng đßnh rằng cÅn phÁi có c¢ så vÁt chÃt để đ°ÿc xem là c¢ så th°ãng trú, mißn là có đă mái liên há vái mßt điểm đßa lý cā thể

Trong ĐiÃu 5 KhoÁn 5 căa M¿u Hiáp đßnh căa OECD có quy đßnh: nÁu mßt ng°ãi ho¿t đßng t¿i mßt n°ác ký kÁt thay mặt cho mßt doanh nghiáp và há th°ãng xuyên ký hÿp đãng hoặc th°ãng xuyên đóng vai trò chính d¿n đÁn giao kÁt các hÿp đãng đ°ÿc ký kÁt thông th°ãng mà không có sự sÿa đổi quan tráng căa doanh nghiáp, và các hÿp đãng này đ°ÿc: (a) nhân danh doanh nghiáp, hoặc (b) để chuyển giao quyÃn så hāu hoặc trao

quyÃn sÿ dāng tài sÁn thußc så hāu căa doanh nghiáp đó hoặc doanh nghiáp có quyÃn

sÿ dāng, hoặc (c) đái vái viác cung cÃp dßch vā căa doanh nghiáp đó, doanh nghiáp đó s¿ đ°ÿc coi là có c¢ så th°ãng trú t¿i quác gia đó đái vái bÃt kỳ ho¿t đßng nào mà ng°ãi

đó thực hián cho doanh nghiáp (trā nhāng ho¿t đßng ngo¿i lá đ°ÿc nêu trong ĐiÃu 5 KhoÁn 4 và quy đßnh t¿i ĐiÃu 5 KhoÁn 6 s¿ đ°ÿc đà cÁp t¿i māc 1.2.3)

1.2.2 ĐiÁu kißn đà xác định c¢ så th°ãng trú

1.2.2.1 S ự tồn t¿i căa mßt c¢ så kinh doanh

ThuÁt ngā c¢ så kinh doanh d°ãng nh° chuyển h°áng khái niám đÁn sự tãn t¿i tÃt yÁu căa mßt đßa điểm thực tÁ n¢i doanh nghiáp đặt trā så Do đó, nó đòi hßi mßt vß trí cā thể, mßt yÁu tá hāu hình, có thể đ°ÿc chuyển thành mßt yêu cÅu đßa lý hiáu quÁ Mặc dù M¿u Hiáp đßnh căa OECD không đßnh nghĩa và thuÁt ngā đßa điểm, nh°ng trong bài Chú thích (the Commentary) có đà xuÃt cÅn chú ý đÁn các tài sÁn hāu hình đ°ÿc sÿ dāng để thực hián công viác kinh doanh Do đó, đßa điểm kinh doanh s¿ bao gãm tÃt cÁ các đái t°ÿng vÁt chÃt, bao gãm cÁ mặt bằng, công trình lÃp đặt hoặc thiÁt bß, máy móc mà ng°ãi nßp thuÁ sÿ dāng, cÅn thiÁt cho ho¿t đßng kinh doanh vái mßt mÿc đß lâu dài nhÃt đßnh Chẳng h¿n nh°, liên quan đÁn vÃn đà này, c¢ quan thuÁ Ý đã kÁt luÁn rằng mßt công ty Thāy Sĩ đang duy trì mßt phÅn đ°ãng sÃt và nhà ga å Ý có c¢ så th°ãng trú theo luÁt nßi đßa căa Ý

HÅu hÁt các quác gia đÃu dißn giÁi thuÁt ngā 'đßa điểm' mßt cách rßng rãi và nó cũng bao gãm các đßa điểm ngoài trãi (nh° rāng) và đßa điểm d°ái lòng đÃt (nh° hÅm mß) ĐiÃu kián và đßa điểm v¿n đ°ÿc chÃp nhÁn mà không cÅn bÃt kỳ nhân viên nào, tÿc là không cÅn có sự hián dián căa con ng°ãi Do đó, mßt máy chă cũng có thể là mßt n¢i kinh doanh Tuy nhiên, trong ĐiÃu 7 căa M¿u Hiáp đßnh OECD lÃy các chÿc năng căa con ng°ãi làm điểm khåi đÅu để phân bổ lÿi nhuÁn cho c¢ så th°ãng trú, do đó, khi thiÁu ng°ãi thực hián các chÿc năng, không có lÿi nhuÁn nào có thể đ°ÿc phân bổ cho c¢ så th°ãng trú đó

Đßa điểm kinh doanh phÁi do doanh nghiáp đßnh đo¿t, hay nói cách khác là có "quyÃn sÿ dāng" Bài Chú thích không yêu cÅu quyÃn hÿp pháp chính thÿc để sÿ dāng đßa điểm

kinh doanh và thÁm chí viác sÿ dāng không hÿp pháp có thể d¿n đÁn sự tãn t¿i căa mßt c¢ så th°ãng trú PhÅn lán thông lá căa các quác gia chÃp nhÁn rằng viác sÿ dāng thực

tÁ là đă nÁu nó đòi hßi sự kiểm soát căa ng°ãi đóng thuÁ đái vái đßa điểm kinh doanh Tính đßc quyÃn và quyÃn sÿ dāng là không bÃt bußc, quyÃn sÿ dāng chung căa cùng mßt đßa điểm kinh doanh có thể thiÁt lÁp c¢ så th°ãng trú cho nhiÃu doanh nghiáp Tuy nhiên, trong tr°ãng hÿp sÿ dāng kÁ tiÁp (thay vì đãng thãi), phÁi đặc biát chú ý đÁn kiểm tra tính lâu dài để kÁt luÁn xem ho¿t đßng lặp l¿i có đă điÃu kián là ho¿t đßng lâu dài hay không

1.2.2.2 Tính c ố định căa c¢ så kinh doanh

Đái vái tiêu chí cá đßnh và đßa điểm, nó bao gãm yêu cÅu và mái liên kÁt giāa đßa điểm kinh doanh và mßt điểm đßa lý cā thể căa quác gia nguãn Bài Chú thích nhÃn m¿nh rằng điÃu này không có nghĩa là nó phÁi đ°ÿc cá đßnh vào đÃt (do đó lÃu hoặc xe tÁi cũng có thể đáp ÿng điÃu kián này), nh°ng đßa điểm kinh doanh phÁi duy trì å mßt điểm cā thể,

có thể xác đßnh đ°ÿc Theo thông lá căa quác gia, các ph°¢ng tián giao thông (taxi, xe tÁi, máy bay hoặc tàu thăy) s¿ không đáp ÿng kiểm tra vß trí nÁu chúng đ°ÿc sÿ dāng cho ho¿t đßng bình th°ãng Tuy nhiên, mßt con tàu, th°ãng trú t¿i mßt bÁn cÁng nhÃt đßnh, ví dā: mßt nhà hàng nổi, đă điÃu kián là mßt đßa điểm cá đßnh Ngay cÁ mßt con tàu đ°ÿc sÿ dāng để thực hián các chuyÁn du ngo¿n cũng có thể đă điÃu kián nÁu nó thực hián cùng mßt tuyÁn đ°ãng và luôn xuÃt phát và đÁn cùng mßt cÁng

Có mßt sá ho¿t đßng kinh doanh có đặc điểm đòi hßi phÁi có sự di chuyển căa đßa điểm kinh doanh Trong nhāng tr°ãng hÿp này, ng°ãi ta phÁi quyÁt đßnh xem các đßa điểm khác nhau có t¿o nên các đßa điểm kinh doanh khác nhau cho công ty hay không Bài Chú thích đ°a ra h°áng d¿n trong vÃn đà này: nÁu có mßt khu vực có thể xác đßnh đ°ÿc trong đó đßa điểm kinh doanh và các ho¿t đßng liên quan đ°ÿc di chuyển và nó có thể coi khu vực đó là mßt tổng thể tháng nhÃt và mặt th°¢ng m¿i và đßa lý, thì chỉ có mßt đßa điểm kinh doanh duy nhÃt tãn t¿i Ví dā, ho¿t đßng khai thác dác theo mßt mß lán

v¿n đ°ÿc coi là mßt đ¢n vß duy nhÃt, do đó là mßt đßa điểm kinh doanh duy nhÃt Sự gÃn kÁt phÁi đ°ÿc đáp ÿng cÁ trên quan điểm th°¢ng m¿i và đßa lý

ĐiÃu kián này là mßt khía c¿nh khác căa đặc điểm "cá đßnh" và đßa điểm kinh doanh Nó đòi hßi yêu cÅu rằng đßa điểm kinh doanh đ°ÿc thành lÁp không chỉ vì nhāng māc đích thuÅn túy t¿m thãi mà nó phÁi có mßt mÿc đß lâu dài nhÃt đßnh Theo cách hiểu căa nhiÃu quác gia, tiêu chí thãi h¿n đ°ÿc kÁt nái vái kiểm tra quyÃn sÿ dāng: đßa điểm kinh doanh phÁi do doanh nghiáp kiểm soát mà không phÁi chỉ t¿m thãi

Trong cÁ M¿u Hiáp đßnh OECD và bài Chú thích đÃu không đà cÁp khoÁng thãi gian chính xác cÅn thiÁt để đáp ÿng tiêu chí cá đßnh và thãi gian Tuy nhiên, bài Chú thích đà cÁp đÁn thông lá chung căa các quác mà theo đó khoÁng thãi gian 6 tháng đáp ÿng tiêu chí này Bài Chú thích cũng l°u ý rằng khoÁng thãi gian cÅn thiÁt có thể thay đổi tùy thußc vào bÁn chÃt căa ho¿t đßng, do đó phÁi tiÁn hành phân tích tāng tr°ãng hÿp cā thể

Mßt vÃn đà khác là cách tính toán thãi gian ho¿t đßng căa c¢ så th°ãng trú C¢ så th°ãng trú bÃt đÅu tãn t¿i, khi doanh nghiáp sẵn sàng thực hián ho¿t đßng kinh doanh căa mình

Do đó, thãi gian dành cho các công viác chuẩn bß không đ°ÿc tính C¢ så th°ãng trú chÃm dÿt tãn t¿i khi doanh nghiáp tā bß đßa điểm kinh doanh hoặc tā bß tÃt cÁ ho¿t đßng kinh doanh căa mình thông qua c¢ så th°ãng trú mà không có ý đßnh tiÁp tāc

Khi mßt doanh nghiáp thực hián ho¿t đßng kinh doanh đßnh kỳ (tÿc là doanh nghiáp tiÁn hành ho¿t đßng kinh doanh th°ãng xuyên hàng năm vào mßt thãi kỳ hoặc mùa nhÃt đßnh trong năm), thì các kỳ phÁi đ°ÿc tổng hÿp l¿i để quyÁt đßnh xem viác kiểm tra thãi gian

có đ°ÿc thực hián hay không

Khi doanh nghiáp dự đßnh chỉ thành lÁp đßa điểm kinh doanh trong mßt thãi gian ngÃn, nh°ng thực tÁ l¿i tãn t¿i trong thãi gian dài h¢n v°ÿt quá ng°ỡng cho phép thì đßa điểm kinh doanh này s¿ đ°ÿc tính là mßt c¢ så th°ãng trú Mặc dù trong tr°ãng hÿp ng°ÿc l¿i, khi đßa điểm kinh doanh dự đßnh đ°ÿc duy trì trong thãi gian dài h¢n nh°ng nó chỉ tãn t¿i trong mßt thãi gian ngÃn (ví dā: do đÅu t° không thành công), ý đßnh căa doanh

nghiáp s¿ chiÁm °u thÁ h¢n so vái tình hình thực tÁ và do đó v¿n có sự tãn t¿i căa c¢ så th°ãng trú

1.2.2.3 Doanh nghi ßp n°ác ngoài thực hißn ho¿t đßng kinh doanh thông qua c¢ så

đó

Thÿ nhÃt, cÅn kiểm tra xem ho¿t đßng đ°ÿc thực hián thông qua đßa điểm kinh doanh có

đă điÃu kián là ho¿t đßng kinh doanh hay không và do đó thu nhÁp t¿o ra tā các ho¿t đßng này có đă điÃu kián là lÿi nhuÁn kinh doanh hay không Các ho¿t đßng này phÁi đ°ÿc coi là ho¿t đßng kinh doanh theo luÁt căa các n°ác ký kÁt cũng nh° theo các hiáp đßnh Đãng thãi, cÅn phÁi xác đßnh xem ho¿t đßng kinh doanh là ho¿t đßng kinh doanh riêng căa doanh nghiáp hay đ°ÿc tiÁn hành nhân danh mßt chă thể khác Chỉ có tr°ãng hÿp ho¿t đßng kinh doanh riêng căa doanh nghiáp d¿n đÁn sự tãn t¿i căa c¢ så th°ãng trú căa doanh nghiáp

Thÿ hai, cÅn xem xét yÁu tá 8thông qua9 c¢ så kinh doanh: ho¿t đßng kinh doanh phÁi đ°ÿc thực hián thông qua đßa điểm kinh doanh Không bÃt bußc ho¿t đßng kinh doanh

phÁi đ°ÿc thực hián hoàn toàn thông qua đßa điểm kinh doanh, chỉ sÿ dāng mßt phÅn đßa điểm kinh doanh là đă ĐiÃu này đặt ra mßt câu hßi liáu thu nhÁp có đ°ÿc tā ho¿t đßng kinh doanh không đ°ÿc thực hián thông qua đßa điểm kinh doanh có đ°ÿc bao gãm hay lo¿i trā khßi viác đánh thuÁ c¢ så th°ãng trú hay không Cách tiÁp cÁn chung căa các quác gia là chỉ lo¿i trā nhāng ho¿t đßng hoàn toàn không liên quan, các ho¿t đßng khác

có liên quan đÁn ho¿t đßng cát lõi đ°ÿc thực hián thông qua đßa điểm kinh doanh đ°ÿc quy vào c¢ så th°ãng trú đó

1.2.3 Nh āng tr°ãng hÿp ngo¿i lß không đ°ÿc xem là c¢ så th°ãng trú

T¿i ĐiÃu 5 KhoÁn 3 căa M¿u Hiáp đßnh OECD có quy đßnh: Mßt đßa điểm xây dựng hoặc dự án xây dựng hoặc lÃp đặt chỉ t¿o thành mßt c¢ så th°ãng trú nÁu nó kéo dài h¢n m°ãi hai tháng ĐiÃu này có nghĩa là nhāng đßa điểm xây dựng, dự án xây dựng hoặc lÃp đặt s¿ không hình thành mßt c¢ så th°ãng trú khi thãi gian ho¿t đßng căa nhāng ho¿t đßng này là tā 12 tháng trå xuáng

ĐiÃu 5 KhoÁn 4 căa M¿u Hiáp đßnh OECD đã đ°a ra mßt danh sách các ho¿t đßng không đ°ÿc xem là c¢ så th°ãng trú, bao gãm:

a) viác sÿ dāng các ph°¢ng tián chỉ cho māc đích l°u trā, tr°ng bày hoặc giao hàng hóa hoặc tài sÁn căa doanh nghiáp;

b) viác duy trì kho hàng hóa hoặc tài sÁn căa doanh nghiáp chỉ vái māc đích l°u kho, tr°ng bày hoặc giao hàng;

c) viác duy trì mßt kho hàng hóa hoặc tài sÁn căa doanh nghiáp chỉ vái māc đích để doanh nghiáp khác gia công;

d) viác duy trì mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh chỉ vái māc đích mua hàng hóa hoặc thu thÁp thông tin cho doanh nghiáp;

e) viác duy trì mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh chỉ nhằm māc đích tiÁp tāc, cho doanh nghiáp, bÃt kỳ ho¿t đßng nào khác;

f) viác duy trì mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh chỉ cho bÃt kỳ sự kÁt hÿp nào căa các ho¿t đßng đ°ÿc đà cÁp trong các đo¿n tā a) đÁn e), vái điÃu kián là ho¿t đßng đó hoặc, trong tr°ãng hÿp căa điểm f), ho¿t đßng tổng thể căa mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh, mang tính chÃt chuẩn bß hoặc phā trÿ

Ngoài ra, t¿i ĐiÃu 5 KhoÁn 6 căa M¿u Hiáp đßnh OECD cũng quy đßnh tr°ãng hÿp không

áp dāng theo ĐiÃu 5 KhoÁn 5 nh° sau: KhoÁn 5 s¿ không áp dāng khi mßt ng°ãi ho¿t đßng t¿i mßt n°ác ký kÁt thay mặt cho mßt doanh nghiáp căa n°ác ký kÁt kia tiÁn hành ho¿t đßng kinh doanh t¿i n°ác thÿ nhÃt vái t° cách là mßt đ¿i lý đßc lÁp và hành đßng cho doanh nghiáp trong tiÁn trình kinh doanh thông th°ãng Tuy nhiên, khi mßt ng°ãi hành đßng hÅu nh° chỉ thay mặt cho mßt hoặc nhiÃu doanh nghiáp mà há có liên quan chặt ch¿, ng°ãi đó s¿ không đ°ÿc coi là mßt đ¿i lý đßc lÁp theo nghĩa căa khoÁn này đái vái bÃt kỳ doanh nghiáp nào nh° vÁy

1.3 Phân bổ lÿi nhu¿n và ph¿m vi đánh thu¿

Viác phân bổ lÿi nhuÁn và ph¿m vi đánh thuÁ cho c¢ så th°ãng trú đ°ÿc quy đßnh t¿i ĐiÃu 7 căa M¿u Hiáp đßnh OECD Theo ĐiÃu 7, quác gia nguãn cũng có thể đánh thuÁ

đái vái lÿi nhuÁn kinh doanh đ°ÿc quy cho mßt c¢ så th°ãng trú Ph°¢ng pháp phân bổ đ°ÿc trình bày trong ĐiÃu 7 đ°ÿc gái là Cách tiÁp cÁn đ°ÿc OECD Ăy quyÃn (AOA - Authorised OECD Approach)

AOA đ°ÿc xây dựng dựa trên hai nguyên tÃc c¢ bÁn: ph°¢ng pháp tiÁp cÁn thực thể riêng biát và nguyên tÃc Giá thß tr°ãng (Arm9s Length Principal) Ph°¢ng pháp tiÁp cÁn thực thể riêng biát cho rằng trā så chính và c¢ så th°ãng trú là các doanh nghiáp riêng biát và đßc lÁp Sự phân chia này chỉ đ°ÿc thực hián cho māc đích tính thuÁ, để phân phái quyÃn đánh thuÁ lÅn l°ÿt cho quác gia có trā så chính (n°ác c° trú) và n°ác có c¢

så th°ãng trú (quác gia nguãn) Ph°¢ng pháp này công nhÁn các quan há làm ăn giāa trā så chính và c¢ så th°ãng trú, mặc dù trên thực tÁ, chúng là cùng mßt thực thể theo quan điểm pháp lý Dựa trên nguyên tÃc Giá thß tr°ãng, lÿi nhuÁn thu đ°ÿc tā ho¿t đßng kinh doanh mà c¢ så th°ãng trú có tham gia s¿ đ°ÿc chia sẻ giāa trā så chính vái c¢ så th°ãng trú, nh°ng không tính các giao dßch nßi bß căa há Do đó, lãi (hoặc lỗ) tổng kÁt căa doanh nghiáp đ°ÿc chia và phân bổ lÅn l°ÿt cho trā så chính và c¢ så th°ãng trú Nh° vÁy, ph°¢ng pháp phân bổ lÿi nhuÁn căa M¿u Hiáp đßnh OECD là không chÃp nhÁn nguyên tÃc Force of Attraction (nguyên tÃc Force of Attraction đ°ÿc hiểu là lÿi tÿc thu đ°ÿc tā tÃt cÁ các ho¿t đßng kinh doanh liên quan hay không liên quan đÁn c¢ så th°ãng trú t¿i mßt n°ác s¿ đ°ÿc tính cho c¢ så th°ãng trú t¿i n°ác đó khi xác đßnh thuÁ), giái h¿n thẩm quyÃn thu thuÁ căa quác gia n¢i phát sinh thu nhÁp đái vái c¢ så th°ãng trú, khi đó, quác gia này chỉ có thẩm quyÃn thu thuÁ đái vái thu nhÁp phát sinh tā ho¿t đßng kinh doanh căa c¢ så th°ãng trú mà không đánh thuÁ trên thu nhÁp mà doanh nghiáp n°ác ngoài có đ°ÿc không thông qua ho¿t đßng căa c¢ så th°ãng trú t¿i quác gia mình

Có mßt cách phân bổ chi phí phổ biÁn khác cũng đ°ÿc nhiÃu quác gia áp dāng đ°ÿc quy đßnh trong M¿u Hiáp đßnh UN Cách phân bổ chi phí trong M¿u Hiáp đßnh này chÃp nhÁn mßt phÅn nguyên tÃc Force of Attraction d¿n đÁn ph¿m vi thu thuÁ căa quác gia n¢i phát sinh thu nhÁp đ°ÿc må rßng h¢n: Lÿi nhuÁn căa mßt doanh nghiáp đÁn tā mßt n°ác ký kÁt chỉ bß đánh thuÁ t¿i n°ác đó trā tr°ãng hÿp doanh nghiáp đó kinh doanh t¿i n°ác ký kÁt còn l¿i thông qua mßt c¢ så th°ãng trú đặt t¿i n°ác này NÁu mßt doanh nghiáp kinh

doanh nh° trên, lÿi nhuÁn căa doanh nghiáp có thể bß đánh thuÁ t¿i n°ác ký kÁt còn l¿i chỉ trên lÿi nhuÁn phân bổ cho (a) c¢ så th°ãng trú; (b) doanh sá bán t¿i n°ác còn l¿i căa cùng lo¿i hàng hóa hoặc t°¢ng tự nh° nhāng lo¿i bán t¿i c¢ så th°ãng trú; hoặc (c) các ho¿t đßng kinh doanh thực hián t¿i n°ác còn l¿i t°¢ng tự nh° nhāng ho¿t đßng t¿i c¢ så th°ãng trú Theo đó, lÿi tÿc tā thu nhÁp mà doanh nghiáp thu đ°ÿc tā ho¿t đßng mua bán hàng hóa hoặc tài sÁn giáng nh° ph°¢ng thÿc chúng thực hián thông qua c¢ så th°ãng trú và lÿi tÿc đái vái thu nhÁp phát sinh tā nhāng ho¿t đßng kinh doanh giáng nh° nhāng gì c¢ så th°ãng trú thực hián s¿ bß quy kÁt cho c¢ så th°ãng trú khi xác đßnh thuÁ å n°ác så t¿i Đây cũng là điểm khác biát c¢ bÁn giāa hai M¿u Hiáp đßnh căa OECD

và UN

CH¯¡NG 2: CÁC VÂN ĐÀ LIÊN QUAN Đ¾N C¡ Sä TH¯âNG TRÚ

2.1 V Ãn đÁ tránh thành l¿p c¢ så th°ãng trú

2.1.1 V Ãn đÁ vÁ tránh thành l¿p c¢ så th°ãng trú thông qua thỏa thu¿n ăy thác và

nh āng chi¿n l°ÿc t°¢ng tự

2.1.1.1 Th ỏa thu¿n ăy thác

Thßa thuÁn ăy thác (Commissionaire Arrangements) có thể đ°ÿc đßnh nghĩa mßt cách nôm na là mßt thßa thuÁn mà qua đó mßt ng°ãi bán các sÁn phẩm t¿i mßt quác gia d°ái danh nghĩa căa mình, nh°ng thay mặt cho mßt doanh nghiáp n°ác ngoài là chă så hāu căa các sÁn phẩm này Thông qua mßt thßa thuÁn nh° vÁy, mßt doanh nghiáp n°ác ngoài

có thể bán sÁn phẩm căa mình t¿i mßt quác gia khác mà không cÅn có c¢ så th°ãng trú

để tính thuÁ cho doanh sá bán hàng đó và do đó, không phÁi chßu thuÁ t¿i quác gia đó đái vái lÿi nhuÁn thu đ°ÿc tā viác bán hàng Vì ng°ãi đó kÁt luÁn doanh sá căa nhāng

sÁn phẩm mà há bán không thußc và há, nên há không thể bß đánh thuÁ đái vái lÿi nhuÁn thu đ°ÿc tā viác bán hàng đó và chỉ có thể bß đánh thuÁ đái vái khoÁn thù lao mà ng°ãi

đó nhÁn đ°ÿc cho các dßch vā căa mình (th°ãng là hoa hãng) Mßt doanh nghiáp n°ác ngoài sÿ dāng mßt thßa thuÁn ăy thác không có c¢ så th°ãng trú vì nó có thể tránh đ°ÿc viác áp dāng ĐiÃu 5 KhoÁn 5 căa M¿u Hiáp đßnh ThuÁ căa OECD, trong ph¿m vi các hÿp đãng đ°ÿc ký kÁt båi ng°ãi đóng vai trò ng°ãi đ°ÿc ăy thác không ràng bußc đái vái doanh nghiáp n°ác ngoài Vì ĐiÃu 5 KhoÁn 5 dựa vào viác ký kÁt hÿp đãng chính thÿc vái danh nghĩa doanh nghiáp n°ác ngoài, nên có thể tránh viác áp dāng quy tÃc đó bằng cách thay đổi các điÃu khoÁn căa hÿp đãng mà không làm thay đổi tráng yÁu các chÿc năng đ°ÿc thực hián t¿i mßt quác gia Các thßa thuÁn ăy thác đã là mái bÁn tâm lán căa các C¢ quan QuÁn lý ThuÁ å nhiÃu n°ác, thể hián qua mßt sá vā viác xÿ lý các thßa thuÁn nh° vÁy đã đ°ÿc khåi kián å các quác gia áp dāng OECD Trong hÅu hÁt các tr°ãng hÿp đ°a ra tòa, lÁp luÁn căa C¢ quan QuÁn lý ThuÁ đÃu bß bác bß

Để giÁi thích rõ h¢n và vÃn đà này, có thể hiểu rằng thßa thuÁn ăy thác là công cā lÁp kÁ ho¿ch thuÁ nhằm tiÁt kiám chi tiêu thuÁ trong quá trình phân phái sÁn phẩm Chúng đ°ÿc

sÿ dāng nh° mßt bián pháp thay thÁ hiáu quÁ và thuÁ cho các thßa thuÁn mua - bán Thßa thuÁn mua - bán bao gãm mßt công ty mẹ n°ác ngoài sÁn xuÃt hàng hóa và mßt công ty

con trong n°ác mua hàng hóa và sau đó bán cho khách hàng trong n°ác C¢ cÃu truyÃn tháng này có nh°ÿc điểm tā quan điểm và thuÁ: công ty con bán sÁn phẩm d°ái danh nghĩa căa chính mình và nhân danh chính mình (vái t° cách là chă så hāu hàng hóa), có nghĩa là nó s¿ nhÁn đ°ÿc lÿi nhuÁn phÁi chßu thuÁ trong tình tr¿ng bán hàng vì công ty con đ°ÿc thành lÁp và do đó đái t°ÿng nßp thuÁ t¿i đó Ngoài ra, lÿi nhuÁn không thể đ°ÿc chuyển sang quác gia căa công ty mẹ vì các quy tÃc chuyển giá yêu cÅu mßt tỷ suÃt lÿi nhuÁn đáng kể khi bán l¿i Trái ng°ÿc vái cÃu trúc mua - bán, thßa thuÁn ăy thác cho phép phân phái sÁn phẩm mà đem l¿i hiáu quÁ và thuÁ Nó d¿n đÁn viác công ty mẹ n°ác ngoài (nhà sÁn xuÃt) không bán hàng hóa cho công ty con phân phái trong n°ác (công

ty t¿i quác gia nguãn), mà công ty con đóng vai trò là ng°ãi ăy thác căa công ty mẹ ĐiÃu này có nghĩa là công ty bán sÁn phẩm cho các khách hàng đßa ph°¢ng d°ái danh nghĩa căa mình nh°ng thay mặt công ty mẹ, tÿc là công ty con không bao giã så hāu sÁn phẩm và lÿi nhuÁn thußc và công ty mẹ trong khi công ty con đ¿i lý ăy quyÃn chỉ nhÁn phí hoa hãng cho ho¿t đßng căa mình, thÃp h¢n đáng kể so vái lÿi nhuÁn thu đ°ÿc tā viác bán hàng

VÃn đà tránh thành lÁp c¢ så th°ãng trú phát sinh tā các thßa thuÁn ăy quyÃn có thể đ°ÿc minh háa bằng ví dā sau, dựa trên quyÁt đßnh căa tòa án đã xÿ lý thßa thuÁn đó và nhÁn thÃy rằng doanh nghiáp n°ác ngoài không có c¢ så th°ãng trú:

- XCO là công ty c° trú căa quác gia X Công ty này chuyên bán các sÁn phẩm y

tÁ

- Tr°ác năm 2000, các sÁn phẩm này đ°ÿc bán cho các phòng khám và bánh vián

å quác gia Y båi YCO, mßt công ty c° trú quác gia Y XCO và YCO là thành viên căa cùng mßt tÁp đoàn đa quác gia

- Năm 2000, tr¿ng thái căa YCO đ°ÿc chuyển thành tr¿ng thái căa bß phÁn ăy quyÃn sau khi ký kÁt hÿp đãng ăy thác giāa hai công ty Theo hÿp đãng, YCO chuyển giao cho XCO tài sÁn cá đßnh, cổ phiÁu và c¢ så khách hàng căa mình và đãng ý bán å quác gia Y các sÁn phẩm căa XCO d°ái danh nghĩa căa mình, nh°ng phÅn lÿi nhuÁn và răi ro là căa XCO

- Do đó, lÿi nhuÁn chßu thuÁ căa YCO å quác gia Y giÁm đáng kể (vì chỉ đánh thuÁ trên phÅn hoa hãng)

ký hÿp đãng hoặc đßa điểm n¢i tÃt cÁ các yÁu tá và chi tiÁt đ°ÿc th°¢ng l°ÿng

Và mặt chính sách, khi các ho¿t đßng mà mßt bên trung gian thực hián t¿i mßt quác gia nhằm māc đích d¿n đÁn viác doanh nghiáp n°ác ngoài ký kÁt hÿp đãng th°ãng xuyên, thì doanh nghiáp đó phÁi đ°ÿc coi là có hián dián chßu thuÁ t¿i quác gia đó trā khi bên trung gian đang thực hián các ho¿t đßng này trong quá trình kinh doanh đßc lÁp

2.1.2 V Ãn đÁ vÁ tránh thành l¿p c¢ så th°ãng trú thông qua các tr°ãng hÿp ngo¿i

l ß

ĐiÃu 5 KhoÁn 4 căa M¿u Hiáp đßnh OECD chÿa mßt danh sách liát kê các ho¿t đßng không d¿n đÁn sự tãn t¿i căa c¢ så th°ãng trú ngay cÁ khi các điÃu kián căa c¢ så th°ãng trú thông th°ãng hoặc c¢ så th°ãng trú đ¿i lý đ°ÿc đáp ÿng Các ho¿t đßng ngo¿i lá đ°ÿc nêu trong điÃu này th°ãng đ°ÿc coi là mang tính chÃt chuẩn bß hoặc phā trÿ Tuy nhiên, kể tā khi áp dāng nhāng ngo¿i lá này, đã có nhāng thay đổi đáng kể trong cách thÿc ho¿t đßng kinh doanh đ°ÿc tiÁn hành Tùy thußc vào hoàn cÁnh, các ho¿t đßng

tr°ác đây đ°ÿc coi là đ¢n thuÅn mang tính chÃt chuẩn bß hoặc phā trÿ ngày nay có thể t°¢ng ÿng vái các ho¿t đßng kinh doanh cát lõi

Nhāng vÃn đà và thuÁ liên quan đÁn ĐiÃu 5 KhoÁn 4 cũng có thể phát sinh tā <sự phân mÁnh căa các ho¿t đßng= (fragmentation of activities) ĐiÃu này có thể đ°ÿc thực hián mßt cách dß dàng nên các doanh nghiáp đa quác gia có thể thay đổi cÃu trúc căa há để

có đ°ÿc lÿi thÁ và thuÁ, cā thể là chia các ho¿t đßng gÃn kÁt căa doanh nghiáp thành mßt

sá ho¿t đßng nhß và bián hß rằng mỗi ho¿t đßng đó chỉ đ¢n thuÅn là tham gia vào các ho¿t đßng chuẩn bß hoặc phā trÿ

Ngoài ra, ngo¿i lá trong ĐiÃu 5 KhoÁn 3 áp dāng cho các công tr°ãng xây dựng, đã làm phát sinh sự l¿m dāng thông qua viác thực hián các hÿp đãng chia nhß giāa các doanh nghiáp có liên quan chặt ch¿ d¿n đÁn viác tránh hình thành c¢ så th°ãng trú liên quan đÁn các công trình, dự án xây dựng Các chiÁn l°ÿc này tìm cách phá vỡ tiêu chí thãi h¿n tái thiểu 12 tháng bằng cách chia hÿp đãng thành nhiÃu hÿp đãng (không có hÿp đãng nào v°ÿt quá thãi h¿n tái thiểu 12 tháng) liên quan đÁn các ho¿t đßng kÁt nái giāa các doanh nghiáp có liên quan chặt ch¿

2.2 Nh āng thách thÿc tā sự phát triÃn căa nÁn kinh t¿ kỹ thu¿t số

2.2.1 T ổng quan vÁ nÁn kinh t¿ kỹ thu¿t số

Theo đßnh nghĩa căa Deloitte: <NÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá là ho¿t đßng kinh tÁ đÁn tā hàng

tỷ kÁt nái trực tuyÁn hàng ngày giāa các cá nhân, doanh nghiáp, thiÁt bß, dā liáu và quy trình X°¢ng sáng căa nÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá là khÁ năng siêu kÁt nái đÁn tā sự liên kÁt ngày càng tăng căa con ng°ãi, tổ chÿc và máy móc thông qua Internet, công nghá di đßng và Internet v¿n vÁt (IoT).= Có thể hiểu đ¢n giÁn: Kinh tÁ kỹ thuÁt sá là nÃn kinh tÁ dựa trên các công nghá kỹ thuÁt sá, đ°ÿc đan xen vái nÃn kinh tÁ truyÃn tháng

NÃn kinh tÁ kỹ thuÁt sá bao gãm các thß tr°ãng kinh tÁ dựa trên các công nghá kỹ thuÁt

sá để t¿o cho viác giao dßch, trao đổi hàng hóa và dßch vā thông qua th°¢ng m¿i đián tÿ Nói cách khác, bÃt kỳ ho¿t đßng th°¢ng m¿i nào đ°ÿc thực hián bằng ph°¢ng tián đián

tÿ Các mô hình kinh doanh có thể phÁn ánh quá trình kỹ thuÁt hóa mà các công ty đang

tiÁn hành, có thể là: bán sÁn phẩm vÁt lý thông qua nÃn tÁng trực tuyÁn, bán sÁn phẩm

và nßi dung sá hóa (Ebook, phÅn mÃm, tài liáu ), cung cÃp thß tr°ãng trực tuyÁn để bán sÁn phẩm và dßch vā dßch vā tài chính, giao dßch bÁo mÁt, chuyển tiÃn đián tÿ, trao đổi

dā liáu đián tÿ và kinh doanh cung cÃp dßch vā (dßch vā tài chính, giao dßch bÁo mÁt, chuyển tiÃn đián tÿ, trao đổi dā liáu đián tÿ) và giÁi pháp trực tuyÁn khác

Đặc tr°ng chính căa thß tr°ãng kỹ thuÁt sá này là ho¿t đßng kinh doanh căa các công ty thông qua các tài sÁn vô hình, thu thÁp dā liáu ng°ãi dùng/ng°ãi tham gia H¢n nāa, thß tr°ãng kỹ thuÁt sá có thể đ°ÿc chia thành hai lo¿i chính: (1) Thß tr°ãng mßt chiÃu: n¢i ng°ãi bán nhÃm đÁn mßt lo¿i khách hàng và bán trực tiÁp cho há; và (2) Thß tr°ãng đa chiÃu, n¢i mà ng°ãi bán nhÃm đÁn các nhóm khách hàng māc tiêu khác nhau vái nhu cÅu sÿ dāng các sÁn phẩm/dßch vā khác nhau Trong thực tÁ, mô hình kinh doanh đa chiÃu là mô hình chă yÁu đ°ÿc các công ty trên thực hián Tā đó, giúp các công ty có thể phát triển quy mô xuyên biên giái mà không cÅn đÁn sự hián dián vÁt lý å khu vực căa ng°ãi dùng hoặc thß tr°ãng căa khách hàng - <scale without mass=

2.2.2 Nh āng vÃn đÁ tā định nghĩa <c¢ så th°ãng trú= trong nÁn kinh t¿ kỹ thu¿t

s ố

Sự phát triển thß tr°ãng sá hóa đã t¿o tác đßng quan tráng đÁn nÃn kinh tÁ thÁ giái Đặc biát nhāng đặc thù liên quan đÁn <sự hián dián vÁt lý= căa quá trình này đã gây nên mái quan tâm lán cho các c¢ quan thu thuÁ, rằng: Đßnh nghĩa c¢ så th°ãng trú liáu có còn phù hÿp vái tình hình phát triển hián nay hay không? ThÁm chí đã có nhāng tranh chÃp

å mßt sá quác gia, trong đó không chỉ liên quan đÁn yÁu tá và <sự hián dián vÁt lý= mà còn bao gãm yÁu tá <đ¢n vß phā thußc= Chẳng h¿n nh° tranh chÃp và ho¿t đßng kinh doanh quÁng cáo trực tuyÁn căa Google Ads t¿i Pháp:

Google Ireland Limited, có trā så t¿i Dublin, bán cho doanh nghiáp Pháp mßt dßch vā AdWords Khách hàng này đã ký hÿp đãng vái Google Ireland để truy cÁp dßch vā này thông qua trực tuyÁn hoặc sau khi liên há vái nhân viên căa mßt công ty Pháp Google Pháp T¿i đây, Google Pháp s¿ thay Google Ireland chßu trách nhiám cung cÃp dßch vā Sau khi kiểm tra, C¢ quan thuÁ Pháp (FTA) đã xem xét rằng Google Ireland phÁi chßu

thuÁ liên quan đÁn doanh nghiáp, vì nó thực hián ho¿t đßng kinh doanh thông qua mßt c¢ så th°ãng trú căa Google Pháp theo hiáp °ác đánh thuÁ hai lÅn Pháp - Ireland FTA

đã tranh luÁn tr°ác Tòa án phúc thẩm rằng công ty Pháp là mßt đßa điểm kinh doanh cá đßnh căa Google Ireland Tòa án đã công nhÁn Google Pháp là đ¢n vß phā thußc vào Google Ireland và mặt pháp lý và kinh tÁ Tuy nhiên, Tòa án cho rằng c¢ så và nhân viên căa công ty Pháp thußc quyÃn sÿ dāng căa công ty này cho ho¿t đßng kinh doanh riêng căa há vái t° cách là nhà cung cÃp dßch vā và hỗ trÿ Google Pháp Do đó, công ty đó không phÁi là đ¢n vß đßc lÁp hoặc cũng không đ°ÿc xem là đßa điểm kinh doanh cá đßnh căa Google Ireland Google đã thÃng kián

Theo phân tích, yÁu tá tác đßng lán đÁn quyÁt đßnh căa Tòa án là do Pháp đã phê chuẩn hiáp °ác đa ph°¢ng căa Tổ chÿc Hÿp tác và Phát triển Kinh tÁ (OECD) và đßnh nghĩa

<c¢ så th°ãng trú= Trong mô hình OECD, t¿i ĐiÃu 5 và c¢ så th°ãng trú có thāa nhÁn rằng đßnh nghĩa c¢ så th°ãng trú không chỉ xét dựa trên sự hián dián vÁt lý mà có thể xét trong tr°ãng hÿp há tiÁn hành kinh doanh t¿i quác gia đó thông qua đ¢n vß phā thußc Tuy nhiên, tā thực tÁ ngày nay cho thÃy doanh nghiáp có thể tham gia nhiÃu vào nÃn kinh tÁ căa mßt quác gia khác mà không cÅn đÁn đßa điểm kinh doanh cá đßnh hoặc đ¿i

lý phā thußc å đó, t¿o ra rÃt nhiÃu khó khăn cho viác lÁp luÁn và xác đßnh đ°ÿc ho¿t đßng kinh doanh và thu nhÁp kinh doanh căa há để đánh thuÁ Trong khi đó, ý nghĩa quan tráng căa C¢ så th°ãng trú là cÃp quyÃn đánh thuÁ cho mßt quác gia để đánh thuÁ đái t°ÿng kinh doanh không c° trú dựa trên lÿi nhuÁn đ°ÿc phân bổ cho c¢ så th°ãng trú Đây là mßt điÃu khoÁn quan tráng trong Hiáp đßnh tránh đánh thuÁ hai lÅn và chính trong LuÁt thuÁ quác tÁ Thực tÁ trên đã vi ph¿m ý nghĩa này

Bên c¿nh đó, khi mßt doanh nghiáp ho¿t đßng kinh doanh quác tÁ thông qua các nÃn tÁng trực tuyÁn vái khách hàng å nhāng quác gia khác nhau s¿ gây ra khó khăn trong viác xác đßnh lÿi nhuÁn phân bổ căa doanh nghiáp đó dựa trên c¢ så th°ãng trú Đãng thãi, xét quy đßnh và tránh đánh thuÁ hai lÅn, do doanh nghiáp trÁi rßng các ho¿t đßng kinh doanh qua các khu vực pháp lý khác nhau nên s¿ gây ra vÃn đà là làm thÁ nào để đÁm bÁo rằng thu nhÁp căa doanh nghiáp đó chỉ bß đánh thuÁ mßt lÅn