Bài học thứ hai đó là đẩy mạnh phát huy nguồn sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như quốc tế trong việc đấu tranh giành độc lập, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ qu
Trang 21 BÀI HỌC KINH NGHIỆM: “SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG LÀ CỦA
NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ DÂN” 3
1.1 Khái quát lịch sử: 3
1.2 Tại sao nói rằng “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân”? 4
1.3 Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng bài học như thế nào trong quá
trình bảo vệ và phát triển đất nước? 5
1.4 Những kết quả đạt được khi thực hiện thành công bài học kinh nghiệm “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” 6
1.5 Bài học kinh nghiệm “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân
và vì nhân dân” trong cuộc sống hiện nay 7
1.6 Những hạn chế còn tồn tại cần phải khắc phục 8
2 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT HUY SỨC MẠNH KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG THỜI KỲ MỚI 10 TỔNG KẾT 18
Trang 3MỞ ĐẦU
Hơn 90 năm dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ một nước thuộc địa nửa phong kiến Việt Nam trở thành một quốc gia
xã hội chủ nghĩa độc lập, tự chủ, tự do phát triển Để có được những thành tựu
như ngày hôm nay, Đảng và nhà nước đã không ngừng tích lũy và đúc kết được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu như sau:
Đầu tiên là bài học về nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội: xuyên suốt quá trình lãnh đạo của Đảng, nội dung chủ đạo, mục tiêu tiênquyết luôn được hướng tới đó là mục tiêu độc lập dân tộc
Bài học thứ hai đó là đẩy mạnh phát huy nguồn sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như quốc tế trong việc đấu tranh giành độc lập, xây
dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam được đánh dấu là một bước ngoặt lịch sử và cũng là một bài học mà trong thực tiễn cách mạng 90 năm qua
đã chứng minh được sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết
định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Bài học tiếp theo đó là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế, luôn trong trạng thái sẵn sàng
đề cao ý chí độc lập, tự chủ cùng với tinh thần hợp tác, phát huy nội lực, ngoại
lực, kết hợp yếu tố truyền thống với yếu tố hiện đại
Cuối cùng, bài học kinh nghiệm vừa là tiền đề, vừa là nguồn sức mạnh
to lớn phát huy truyền thống lâu đời của dân tộc ta đó là “sự nghiệp cách mạng
là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” Có thể thấy rằng, mục tiêu cuối
cùng của tất cả các bài học ở trên được nêu ra đều xuất phát từ lợi ích và nguyệnvọng của nhân dân, đó là một đất nước mà ở đó mọi dân tộc đều được chung
sống hòa bình Sức mạnh của Đảng được thể hiện ở sự gắn bó mật thiết với
nhân dân Một Đảng Cộng Sản thành công là một Đảng được toàn nhân dân tin
Trang 4tưởng đồng lòng thực hiện những chỉ đạo đúng đắn đưa đất nước đi lên xã hội
chủ nghĩa
Từ năm bài học kinh nghiệm trên, ta nhìn nhận được rõ hơn mục tiêu, lý tưởng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành suốt cuộc đời mình theo đuổi đó là
đều hướng đến việc đất nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn
tự do, và ai cũng được quyền được mưu cầu hạnh phúc Để có thể đạt được
những thành tựu như vậy, cần có Đảng đứng đầu dẫn dắt nhân dân cả nước Khi
đó Đảng chỉ có thể thực sự vĩ đại khi phát huy được sức mạnh từ trong nhân
dân, vì nhân dân mà làm việc và cống hiến
Sức mạnh của Đảng nằm trong mối quan hệ giữa Đảng với dân và dân với Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Trong bầu trời không có gì
quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của
nhân dân Khi sức dân được huy động, được tổ chức, được tập hợp dưới sự lãnh đạo của Đảng thì thành vô địch" "Làm việc gì cũng phải có quần chúng Không
có quần chúng thì không thể làm được Việc gì có quần chúng tham gia bàn
bạc, khó mấy cũng trở nên dễ dàng và làm được tốt"
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai của Đảng (tháng 2/1951), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Phải củng cố mối quan hệ giữa Đảng và quần
chúng" Không có quần chúng thì không có lực lượng Không có Đảng thì
không có người lãnh đạo, hướng dẫn, chỉ đường "Cách mạng là sự nghiệp của
quần chúng chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anh hùng", "Lực lượng
của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là rất to lớn"
Trang 51 BÀI HỌC KINH NGHIỆM: “SỰ NGHIỆP CÁCH MẠNG LÀ CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN VÀ VÌ DÂN”.
1.1 Khái quát lịch sử:
Trong lịch sử các cuộc kháng chiến cứu nước, các bài học về sức mạnh của nhân dân được các vị tướng anh hùng đã phát hiện và được nêu ra từ rất lâu
Vị tướng đại tài Trần Quốc Tuấn cho rằng nguyên nhân lớn nhất đã đem lại
thắng lợi cho dân tộc ta đó là: “Vua tôi đồng lòng, anh em hoà thuận, cả nước
góp sức” Hay Nguyễn Trãi - anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã
nhiều lần nhắc đến dân và vai trò sức mạnh của dân: “chở thuyền là dân, lật
thuyền cũng là dân” “lật thuyền mới biết dân như nước”, “việc nhân nghĩa cốt ở
yên dân”
Bên cạnh đó tư tưởng mà Bác Hồ hướng đến: Chủ nghĩa Mác – Lênin cũng rất đề cao vai trò của quần chúng nhân dân Theo các nhà lý luận, quần
chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo ra lịch sử, là đầu tàu của mọi cuộc cách
mạng Phát triển tư tưởng từ C.Mác và Ph Ăngghen, V.I.Lênin cũng đã khẳng
định: “Không có sự đồng tình ủng hộ của đại đa số nhân dân lao động đối với
đội tiền phong của mình, tức là đối với giai cấp vô sản, thì cách mạng vô sản
không thể thực hiện được”
Với sự kế thừa và phát huy giá trị truyền thống của dân tộc đồng thời dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử mà trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt
Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định cách mạng là sự nghiệp của quần
chúng Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng chứ không phải là sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào Thành công
của Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức và phát huy lực lượng cách mạng vô tậncủa nhân dân”; "Nước lấy dân làm gốc
Trang 6Gốc có vững cây mới bền,Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”.
Vì vậy mà trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân hay trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng và Chủ
tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng việc tuyên truyền, giác ngộ, vận động quần
chúng nhân dân ủng hộ cách mạng, tham gia cách mạng Từ đó phát huy sức
mạnh khối đại đoàn kết của dân tộc thu được nhiều thành tựu to lớn trong lịch
đứng đầu đã đưa đất nước đi đến sự phồn thịnh, trường tồn của nhà nước Việt
Nam như ngày hôm nay Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trở thành bước ngoặt
quan trọng trong tiến trình lịch sử cách mạng, đánh dấu mốc son chói lọi trên
con đường phát triển dân tộc, Đảng đã đứng đầu dẫn nhân dân ta đi tới con
đường đúng đắn nhất đó là đấu tranh giải phóng dân tộc, mở ra kỷ nguyên độc
lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Nhân dân đối Đảng Cộng sản Việt Nam được quan niệm như sau: là toàn thể dân tộc, không phân biệt giai cấp, tầng lớp, vị thế xã hội, dân tộc, tín
ngưỡng, tôn giáo, … và cùng tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Tất cả đều được thực hiện trong sự đồng thuận, thống nhất, đoàn kết toàn dân,
với lực lượng nền tảng, nòng cốt là giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức
Chính vì vậy mà nhiệm vụ đưa lợi ích của nhân dân lên hàng đầu là một nhiệm vụ hết sức cần thiết, chủ đạo cho các cuộc kháng chiến Cũng như các
cuộc kháng chiến có được thực hiện thành công hay không, một phần lớn là nhờ
Trang 7nhân dân có đồng lòng, sẵn sàng vực dậy tự giành lấy độc lập, hòa bình hay
không
Một quốc gia phồn thịnh sẽ có chỉ số đời sống của người dân cao, nhân dân chính là biểu hiện mạnh mẽ nhất cho sự phồn vinh của một quốc gia, dân
tộc Do đó mà trong các công cuộc xây dựng đất nước, mỗi quốc gia đều phải
xây dựng đường lối chính sách hợp lý để phục vụ tốt nhất cho nhân dân, “gốc
rễ” của một dân tộc, một đất nước
1.3 Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng bài học như thế nào trong quá trình bảo vệ và phát triển đất nước?
Trải qua hơn 90 năm, với đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo, Đảng
đã vận dụng tập hợp sức mạnh trí tuệ toàn dân tiến hành các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giành được những thắng lợi nhất định
Tiêu biểu nhất là nhân dân cả nước dưới sự lãnh đạo của Đảng đã tiến hành
thắng lợi thành công cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
Khi đó, Cách mạng Tháng Tám 1945 đã cho chúng ta nhiều bài học vô cùng quý báu: Bước đầu phát động cuộc Tổng khởi nghĩa, chỉ vỏn vẹn có
khoảng năm nghìn đảng viên ở trong Đảng – một con số rất nhỏ bé so với tổng
dân số nước ta lúc bấy giờ là gần 20 triệu người Tuy nhiên là một Đảng tiên
phong cách mạng, có đường lối đúng đắn, sẵn sàng giương cao ngọn cờ giải
phóng dân tộc, giành lại độc lập cho Tổ quốc, chính quyền về tay nhân dân,
song lại có phương pháp, hình thức đấu tranh linh hoạt, kịp thời nắm bắt thời
cơ, xây dựng và tổ chức cán bộ, đảng viên gương mẫu đi đầu Vì thế đã động
viên được hàng chục triệu nhân dân vùng lên, trong vòng nửa tháng đã chính
thức xác lập chính quyền nhân dân trong cả nước
Quan điểm “Nước lấy dân làm gốc” trong tư tưởng Hồ Chí Minh:
Trong tác phẩm “Đường kách mệnh” (1927), với câu hỏi: “Ai là người cách mệnh?”, Người đã giải thích vấn đề như sau: “Vì bị áp bức mà sinh ra cách
Trang 8mệnh, cho nên ai mà bị áp bức càng nặng thì lòng cách mệnh càng bền, chí cáchmệnh càng quyết Khi trước tư bản bị phong kiến áp bức cho nên nó cách mệnh.Bây giờ tư bản lại đi áp bức công nông, cho nên công nông là người chủ cách
mệnh”
Tư tưởng “Nước lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tư tưởng
vì Nhân dân, vì con người Dựa vào dân, tin vào lực lượng, trí tuệ của Nhân
dân, chăm lo cho cuộc sống vật chất, tinh thần của Nhân dân là cơ sở tạo nên
sức mạnh đoàn kết và mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhân dân Đó cũng
chính là nền tảng của công cuộc đổi mới và phát triển mà Đảng Cộng sản Việt
Nam đã và đang lãnh đạo Nhân dân thực hiện
1.4 Những kết quả đạt được khi thực hiện thành công bài học kinh nghiệm “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân
dân”.
Kể từ khi thành lập Ðảng ta luôn nêu cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, kết hợp đúng đắn đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến Trong đó, Nghị quyết Hội
nghị Trung ương 8 từng nhấn mạnh: "Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của
giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc
này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc
lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn
chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng
không đòi lại được"
Trước lời hiệu triệu, toàn dân đã cùng nhau đứng lên giành chính quyền, tạo nên mô —t cao trào cách mạng rộng khắp, mạnh mẽ chưa từng thấy với đông
đảo lực lượng tham gia, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp,
mọi thành phần kinh tế, mọi giới và mọi thành viên trong đại gia đình dân tộc
Việt Nam
Trang 9Không chỉ có chiến thắng của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945, chúng ta còn có chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ vang dội, kết thúc 9 năm
kháng chiến trường k˜ chống thực dân Pháp xâm lược Sau đó, Nhân dân ta lại
tiếp tục với “đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” Những chiến thắng vang
dội đó là chiến thắng của nhân nghĩa, của khát vọng hòa bình và cũng chính là
chiến thắng của lòng dân, sức dân với tinh thần, khí phách mãnh liệt và cùng
đồng lòng cùng nhau của nhân dân ta
“Nước lấy dân làm gốc” vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là bí quyết thắng lợi của mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta
1.5 Bài học kinh nghiệm “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân” trong cuộc sống hiện nay.
Bài học về sức mạnh to lớn của nhân dân và sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với nhân dân có ý nghĩa sâu sắc không chỉ đối với Cách mạng Tháng Tám
1945, nhiều năm chiến đấu gian khổ bảo vệ nền độc lập và thống nhất Tổ quốc,
mà còn cho cả ngày nay trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Bước vào thời k˜ đổi mới, Văn kiện Đại hội VI đã thể hiện bài học đầu tiên: “Trong toàn bộ hoạt động của mình, Đảng phải quán triệt tư tưởng “lấy
dân làm gốc”, xây dựng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động” Bàihọc về phát huy quyền làm chủ của nhân dân được tiếp tục nhấn mạnh thực hiệnqua các Đại hội VIII, IX, X, đặc biệt tại Đại hội XI, trong Cương lĩnh xây dựng
đất nước trong thời k˜ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (2011), Đảng tiếp tục khẳng
định bài học kinh nghiệm: “Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân
và vì nhân dân Chính nhân dân là người làm nên những thắng lợi lịch sử Toàn
bộ hoạt động của Đảng phải xuất phát từ lợi ích và nguyện vọng chính đáng của
nhân dân”
Đến báo cáo chính trị trình Đại hội XIII, bài học “lấy dân làm gốc” được trình bày một cách sâu sắc, toàn diện và có nhiều điểm mới Đó là nhân dân là
Trang 10trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi
chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền
và lợi ích chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm
mục tiêu phấn đấu
Kinh nghiệm thực tiễn chính trị Việt Nam và thế giới đã cho thấy, bất cứ một thể chế chính trị nào chỉ có thể tồn tại bền vững khi được sự ủng hộ, đồng
tình của nhân dân Muốn được nhân dân ủng hộ, nhất thiết đảng chính trị đó
phải vì lợi ích của nhân dân Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tồn tại không có
mục đích tự thân, mà vì ấm no, hạnh phúc của nhân dân Mục tiêu ấy phù hợp
với nguyện vọng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ
1.6 Những hạn chế còn tồn tại cần phải khắc phục.
Với cương vị là người đứng đầu Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên chỉ đạo, giáo dục cán bộ, đảng viên nêu cao tinh thần phục vụ,
tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân, nghiêm khắc phê phán những biểu hiện
vi phạm lợi ích của Nhân dân Người luôn xem mình là người phục vụ quần
chúng, chịu trách nhiệm trước quần chúng Có những biểu hiện của tệ quan liêu,
xa dân, khinh dân, đặc biệt là thói kiêu ngạo “quan cách mạng”, ra lệnh, ra
oai, “không tin dân” để dẫn đến chỗ “dân không tin”, làm hại đến uy tín của
Đảng, của Chính phủ
Trong thực tế hiện nay, tình trạng làm giảm lòng tin của Nhân dân đối vớiĐảng vẫn còn xuất hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, Đảng đã chỉ ra:
“Vấn đề phai nhạt lý tưởng, sa sút phẩm chất đạo đức cách mạng, quan liêu,
tham nhũng, cá nhân chủ nghĩa làm xói mòn lòng tin của Nhân dân đối với
Đảng”; “Có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm k˜ chậm
được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của Nhân dân đối với Đảng; nếu không
được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vongcủa chế độ”
Trang 11Trong quá trình đổi mới, đất nước ta luôn phải đứng trước những khó khăn, thách thức, ảnh hưởng tới sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Sự phân
hóa giàu nghèo; tệ nạn quan liêu, tham nhũng, xa rời quần chúng nhân dân; một
bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống Lợi dụng tình trạng này, các thế lực thù địch, cơ hội chính trị ra sức
xuyên tạc, hòng phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm xói mòn lòng tin
của nhân dân với Đảng, chia rẽ mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với
nhân dân
2 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT HUY SỨC MẠNH KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC TRONG THỜI KỲ MỚI.