Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 56 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi.
Trang 1Hà Nội, Năm - 2021
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆN NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Trang 2Hà Nội, Năm - 2021
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆN NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu, kết quảnêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trìnhnào khác
Tác giả luận văn
Nguyễn Hồng Thu
Trang 4và nghiên cứu khoa học.
Do điều kiện về thời gian và năng lực bản thân còn hạn chế do vậy luận văn chắcchắn sẽ không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến củacác thầy giáo, cô giáo và các bạn học viên để luận văn này được hoàn chỉnh hơn
Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Thu
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 9
1 Tính cấp thiết của đề tài 9
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 10
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 12
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13
5 Phương pháp nghiên cứu 13
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 14
7 Kết cấu của luận văn 14
Chương 1 15
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG BỘ CHUẨN TRẺ 5 TUỔI 15
1.1 Các khái niệm cơ bản 15
1.2.Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 16
1.3.Hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 22
1.4.Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 33
Chương 2 36
THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG BỘ CHUẨN TRẺ 5 TUỔI 36
2.1.Khái quát về khảo sát thực trạng 36
2.2.Thực trạng hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội 38
2.3.Thực trạng quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi 44
Tiểu kết chương 2 55
Chương 3 56
BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI 56
ĐÁP ỨNG BỘ CHUẨN TRẺ 5 TUỔI 56
3.1.Những nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp 56
3.2.Một số biện pháp quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi 57
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78
1 Kết luận 78
2 Khuyến nghị 79
Trang 6TÀI LIỆU THAM KHẢO 81 PHỤ LỤC 84
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1 Đối tượng tham gia khảo sát 33 Bảng 2.2 Đánh giá của CBQL, GVMN về vai trò, mục tiêu tầm quan trọng củaHĐVC cho
trẻ
5-6 tuổi 35 Bảng2.3 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GVMN về các nội dung HĐVC cho trẻ 5-6tuổi ở
trường MN 36 Bảng 2.4 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các phương pháp tổ chức HĐVC chotrẻ 5-6
tuổi
38 Bảng2.5 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các hình thức tổ chức HĐVC cho trẻ5-6 tuổi
ở các trường MN 39 Bảng2.6 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí công tác lập kế hoạch HĐVCcho trẻ
5-6 tuổi ở các trường mầm non 42 Bảng 2.7 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí công tác tổ chức, chỉ đạoHĐVC cho
trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN 44 Bảng 2.8 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về quản lí kiểm tra, đánh giá kế hoạch tổchức
HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN 46 Bảng 2.9 Đánh giác của đội ngũ CBQL, GV về các yếu tố ảnh hưởng đến quản líHĐVC
cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN 49 Bảng 3.1 Đánh giá sự cần thiết của các biện pháp đề xuất 70 Bảng 3.2 Đánh giá sự cần thiết của các biện pháp đề xuất 71 Biểu đồ 1 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các điều kiện hỗ trợ hoạt động vuichơi cho
trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 40 Biểu đồ 3 Đánh giá của đội ngũ CBQL, GV về các điều kiện hỗ trợ hoạt động vuichơi trẻ
5-6 tuổi ở trường MN 48 Biểu đồ 4 Mối quan hệ tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 73
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong hệ thống giáo dục ( GD) quốc dân, Giáo dục mầm non (GDMN) là cấp học đầutiên đặt nền móng cho sự phát triển tiền đề về sự hình thành nhân cách, năng lực con ngườicho tương lai Các nghiên cứu cho thấy ở lứa tuổi mầm non này cần được chú trọng và quantâm đặc biệt
Theo chương trình GDMN ban hành, hoạt động vui chơi (HĐVC) đóng vai trò chủđạo của trẻ mầm non (MN) nói chung và trẻ mẫu giáo (MG) nói riêng Thông qua HĐVCgiúp cho trẻ tiếp thu những kinh nghiệm xã hội Đó là giai đoạn đầu tiên của quá trình hìnhthành nhân cách, là phương tiện để phát triển toàn diện nhân cách Việc tổ chức HĐVC chotrẻ là yếu tố quan trọng không chỉ đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ mà còn tạo điều kiện cho trẻphát triển về năm mặt phát triển: thể chất, thẩm mĩ, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm xã hội Vìvậy, ta thấy được vai trò của việc tổ chức cho trẻ vui chơi rất quan trọng và có ý nghĩa GD rất
to lớn trong việc hoàn thiện nhân cách và năng lực cho trẻ
Để nhấn mạnh rõ vai trò quan trọng của HĐVC đối với trẻ MN nói chung và trẻ MGnói riêng, Luật giáo dục 2013 đã viết: “Phương pháp GDMN chủ yếu là thông qua việc tổchức các HĐVC để giúp trẻ em phát triển toàn diện, chú trọng việc nêu gương, động viên,khích lệ” [26] Luật giáo dục số 2019, đã ghi rõ: “Giáo dục MG phải tạo điều kiện cho trẻ emđược vui chơi, trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh bằng nhiều hình thức,đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ em” [27] Nên công tác quản lí HĐVC cho trẻ MN nóichung và trẻ MG nói riêng là hết sức quan trọng, góp phần giúp cho trẻ phát triển toàn diện
Vui chơi đối với trẻ mẫu giáo rất quan trọng và đặc biệt quan trọng hơn khi trẻ đượcvui chơi các hoạt động nhằm đáp ứng bộ chuẩn 5 tuổi Đây là hoạt động vui chơi có mục đích
cụ thể rõ ràng, có những định hướng cơ bản phù hợp với từng chỉ tiêu của Bộ chuẩn Vì vậyngười giáo viên cần tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ có mục đích, phù hợp với đặc điểmtâm sinh lí nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện và hình thành nhân cách của trẻ sau này Vuichơi có vai trò to lớn ấn định tính chất của quá trình giáo dục trẻ MN Chương trình Giáo dục
MN do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành 2009 đã nêu rõ: "Đối với giáo dục mẫu giáo,
phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đadạng,đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “chơi mà học, học bằng chơi” [5]
Theo đó, Hoạt động vui chơi là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở trườngmầm non, là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được giáo viên mầm non tổ chức, hướng dẫnnhằm giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đồng thời giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ lứatuổi này Để thực hiện tốt vai trò chủ đạo của hoạt động vui chơi, giáo viên mầm non cần có hệthống kỹ năng cần thiết như kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng thiết kế môi trường hoạt động trongcác góc và kĩ năng tổ chức thực hiện kế hoạch
Trang 10Quận Long Biên, thành phố Hà Nội có 32 trường MN công lập Thực tế ở các trường
MN Quận Long Biên hiện nay, bên cạnh những thành tích đạt được về tổ chức thực hiện cácchuyên đề, về công tác bán trú, các phong trào chuyên môn mà các trường đã đạt được trongnhững năm qua Việc quản lí để tổ chức HĐVC ở trẻ MN nói chung và trẻ MG 5-6 tuổi nóiriêng vẫn còn nhiều bất cập, mặt bằng đại trà chưa đáp ứng được chương trình chăm sóc-giáodục (CS-GD) mới hiện nay Cụ thể là một số trường cách quản lí còn áp đặt, chưa phát huyđược tính năng động, sáng tạo của giáo viên (GV) Có thời điểm quản lí chỉ đạo hướng dẫnchưa chặt chẽ HĐVC của trẻ dẫn đến tình trạng trẻ không mạnh dạn chuyển góc chơi, đôi khi
chơi giống như là những “thợ chơi” Nguyên nhân có thể do năng lực chuyên môn của GV
còn hạn chế và Ban giám hiệu (BGH) còn chủ quan trong công tác quản lí Đồng thời các hoạtđộng vui chơi gắn với từng chỉ số trong Bộ chuẩn trẻ 5 tuổi còn ít nên trẻ chưa phát huy đượctính sang tạo của mình trong khi chơi
Từ những lí do trên thì việc nghiên cứu đề tài “Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6
tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi” là hết
sức cần thiết, góp phần đóng góp trong việc nâng cao chất lượng GD cho trẻ 5-6 tuổi ở cáctrường Mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
2.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài
Như chúng ta biết rằng, với trẻ em hoạt động chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ phát
triển khả năng suy nghĩ và giao tiếp Nhà tâm lí học Lêônchiev khẳng định: “HĐVC và trung
tâm là trò chơi đóng vai theo chủ đề (ĐVTCĐ) là hoạt động chủ đạo của trẻ MG Thông qua trò chơi giúp trẻ hình thành và phát triển cấu trúc tâm lí mới trong nhân cách của trẻ Hoạt động chơi tạo ra những biến đổi về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ MG và chơi là tiền đề cho hoạt động họctập ở lứa tuổi tiếp theo Môi trường GD mà trong đó môi trường vui chơi là một phần không thể thiếu, giữ vai trò quan trọng góp phần quyết định sự thành công của công tác GD nói chung và của việc tổ chức HĐVC của trẻ ở trường MN nói riêng” [ 2 ].
Vào thời Khổng Tử, ông đã có phương pháp GD, học là phải luyện tập thường xuyên
thì mới giúp con người có những nét tính cách riêng “học mà cứ thường thường tập luyện thì
trong bụng lại không thỏa thích hay sao?” Và học phải đi đôi với luyện tập để trở thành thói quen, hình thành những nét tính cách ngay từ lúc nhỏ “tập được từ lúc nhỏ như thiên tính, thói quen như tự nhiên” Với phương pháp này ông muốn phải thường xuyên tổ chức luyện
tập cho trẻ trong quá trình GD con người [36]
Maria Montessori (1896 - 1952) là bác sĩ, nhà tâm lí GD của nước Ý đã dựa trên nềntảng của tâm lí học phát triển và cho rằng trẻ em là một chủ thể tích cực, chủ động, tự lựachọn nội dung và tiến hành hình thức học tập của mình một cách độc lập Hình thức học
Trang 11này gọi là “hoạt động tự do”, “vui chơi tự do” Trong quá trình CS-GD trẻ em bà đưa ra 8
nguyên tắc GD cơ bản Trong đó nguyên tắc “vui chơi và nhận thức” được nhắc đến đầutiên Bà nhấn mạnh đến việc trẻ chỉ được phát triển khi trẻ vui chơi, bà cho rằng vui chơi
và nhận thức có mối quan hệ với nhau, suy nghĩ và vui chơi là một quá trình, GD nên tăngcường các hoạt động vui chơi để mở đường cho hoạt động nhận thức của trẻ [15 ]
Trong “Sổ tay hiệu phó chuyên môn”, tác giả A.I.Vaxiliepva đánh giá rất cao tầm quan
trọng của công tác quản lí HĐVC cho trẻ Tác giả cho rằng muốn quản lí tốt hoạt động này thìngười quản lí phải quan sát và phân tích được HĐVC của trẻ và nắm vững đặc điểm riêng biệt
của các trò chơi thì mới bồi dưỡng tốt cho GV về công tác tổ chức HĐVC “Quan sát và phân
tích HĐVC đó là một việc rất phức tạp Điều này nó gắn liền với ý nghĩa của trò chơi trong
sự phát triển nhân cách của trẻ MG, với vị trí của nó trong quá trình GD ở trường MN, với những thể loại trò chơi khác nhau cùng những đặc điểm riêng biệt Nếu người lãnh đạo nắm vững đặc điểm riêng biệt này thì việc phân tích HĐVC sẽ được sâu sắc hơn và có thể giúp đỡ các cô giáo MG một cách kịp thời” [1]
Theo Taguma và cộng sự (2012), các quốc gia thường gặp những thách thức trong
việc nâng cao chất lượng GD trẻ em, bao gồm: “Xác định mục tiêu và nội dung; liên kết
chương trình giảng dạy với sự phát triển liên tục của trẻ; thực hiện hiệu quả;đánh giá và thẩm định có hệ thống Ở các quốc gia như Cộng hòa Séc, New Zealand, Na Uy và Scotland, chính phủ đã có nhiều nỗ lực để giải quyết những thách thức này, chẳng hạn như làm rõ các nhiệm vụ và mục đích kì vọng của trường MN; khuyến khích sự tham gia của gia đình vào việc GD trẻ để tăng cường sự kết nối giữa việc học ở nhà và học ở trường MN; phát triển nội dung phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ; cải thiện các điều kiện làm việc hoặc cung cấp các công cụ thiết thực để gia tăng hiệu quả thực hiện GD trẻ; đánh giá việc thực hiện khung giáo trình GD” [ 28 ].
Có thể nhận thấy, những công trình nghiên cứu trên đã chỉ ra ý nghĩa của HĐVC đốivới trẻ MG và công tác quản lí HĐVC của trẻ MG trong mối quan hệ với quản lí, tổ chức cáchoạt động GD cho trẻ ở trường MN
2.2 Các nghiên cứu ở trong nước
Tiếp cận công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài về tổ chức và quản líHĐVC cho trẻ MG Đối với trẻ MN, việc tổ chức HĐVC cho trẻ MG là vấn đề rất quan trọng
trong việc phát triển đức, trí thể, mĩ “GD MG cần tổ chức mọi hoạt động của trẻ theo kiểu
hoạt động của con người, hoàn thiện HĐVC (mà đặc trưng ở lứa tuổi MG là trò chơi ĐVTCĐ), làm nảy sinh các yếu tố của hoạt động học tập và những tiền đề của hoạt động lao động” [4]
Tác giả Nguyễn Thị Thanh Hà nghiên cứu việc “Tổ chức cho trẻ vui chơi ở trường
Trang 12MG” với nhiều nội dung rất phong phú, đa dạng và có kết luận rằng “Việc tổ chức cho trẻ vui chơi và việc hướng dẫn các trò chơi cho trẻ có những nội dung, phương pháp khác nhau” và
“GV phải nắm được tình hình vui chơi của trẻ trong lớp và các phương pháp hướng dẫn để
phát triển trò chơi cho trẻ” [22]
Trong cuốn “Giáo trình tổ chức HĐVC cho trẻ MN” tác giả Đinh Văn Vang cũng đã nói rất nhiều về tầm quan trọng của việc tổ chức HĐVC cho trẻ“Tổ chức chơi cho trẻ là tổ
chức cuộc sống của trẻ” (Đinh Văn Vang, 2009).
Tài liệu bồi dưỡng “Chương trình GDMN” Bộ Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) cũng
đã đề cập “Vui chơi là hoạt động chủ đạo, có tác dụng GD và phát triển trẻ toàn diện GV
cần hiểu rõ tầm quan trọng và cách thức tiến hành, đánh giá HĐVC theo những yêu cầu mới trong chương trình GDMN” [4]
- Module mầm non 26: “Ứng dụng phương pháp dạy học tích cực trong tổ chức
HĐVC” Đã giới thiệu tổng quan: “Chơi được xem như là công việc của trẻ và có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển tâm lí và hình thành nhân cách ở trẻ giữ vai trò chủ đạo đối với
sự phát triển của trẻ” [32]
- Luận văn thạc sỹ Giáo dục học (2011), của Nguyễn Thị Diệu Hà, đề tài “Một số biện pháp
GD kĩ năng sống cho trẻ MG thông qua trò chơi ĐVTCĐ”.
Tác giả đã trình bày cơ sở lí luận, thực trạng của việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ MG thôngqua trò chơi ĐVTCĐ Trên cơ sở đó tác giả Nguyễn Thị Diệu Hà đã đề xuất một số giải phápchủ yếu giáo dục kĩ năng sống cho trẻ MG thông qua trò chơi ĐVTCĐ [18]
Vì vậy, dựa trên kết quả nghiên cứu của các công trình kể trên Tuy nhiên, nghiên cứu
quản lí HĐVC cho trẻ MG ở các trường MN công lập Quận 10 Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay chưa có công trình nào thực hiện Vì thế tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài “Quản lí hoạt
động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mầm non quận Long Biên, Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi” với mong muốn kết quả nghiên cứu góp phần làm phong phú thêm thông tin
về lí luận và thực tiễn cho vấn đề này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích
Trên cơ sở lí luận quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN và đánh giá thực trạng
về quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường 5-6 tuổi Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội
để đề xuất một số biện pháp quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường 5-6 tuổi Quận LongBiên, Thành phố Hà Nội; góp phần nâng cao chất lượng GD trẻ 5- 6 tuổi ở các trường MN tạiđịa phương trong những năm tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 13- Xác lập cơ sở lí luận quản lí HĐVC cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường MN.
- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở cáctrường MN Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội
- Đề xuất các biện pháp quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận LongBiên, Thành phố Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi và khảo nghiệm nhận thức về tính cấpthiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận Long Biên, Thành phố Hà Nộiđáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi
Về thời gian nghiên cứu: Các hồ sơ và số liệu mà Luận văn nghiên cứu từ: Năm học2018-2019 đến Năm học 2020- 2021
Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lí HĐVC cho trẻ 5-6tuổi ở các trường MN Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội
Giới hạn về nội dung: Quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận LongBiên, Thành phố Hà Nội dựa trên Chương trình GDMN ban hành (2016) đáp ứng bộ chuẩntrẻ 5 tuổi
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa cáckết quả nghiên cứu, tài liệu trong và ngoài nước liên quan đến HĐVC cho trẻ ở trường MN đểxây dựng cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu
5.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Được sử dụng để thu thập ý kiến của các loạiđối tượng cần thiết, liên quan đến luận văn, đặc biệt là cán bộ quản lí (CBQL), GV, cha mẹhọc sinh (CMHS) và trẻ nhằm khảo sát thực trạng HĐVC và quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ởcác trường MN, để khảo sát tính cấp thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu các quy chế/quy định/tàiliệu hướng dẫn về HĐVC cho trẻ ở trường MN; các văn bản liên quan đến HĐVC cho trẻ 5-6tuổi ở các trường MN của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT)
Trang 14- Phương pháp phỏng vấn sâu: phỏng vấn CBQL, GV về quản lí HĐVC cho trẻ 5-6tuổi ở các trường MN.
5.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên cứu thuthập được trong quá trình nghiên cứu
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
6.1 Về lí luận
Hệ thống hóa được các vấn đề lí luận về quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường
MN trong bối cảnh hiện nay; hình thành khung lí thuyết về quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ởcác trường MN theo bộ chuẩn trẻ 5 tuổi
6.2 Về thực tiễn
Làm rõ thực trạng quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận Long Biên, Thànhphố Hà Nội Đề xuất được một số biện pháp quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MNQuận Long Biên, Thành phố Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi
Các biện pháp cấp thiết và khả thi, nếu được thực hiện đồng bộ sẽ góp phần đổi mới công tácquản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN Chương 2: Thực trạng quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận
Long Biên, Thành phố Hà Nội
Chương 3: Biện pháp quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường MN Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi
Trang 15Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở
TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG BỘ CHUẨN TRẺ 5 TUỔI
1.1 Các khái niệm cơ bản
1.1 Khái niệm hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
từ 25 đến 36 tháng tuổi: 25 trẻ
Đối với lớp MG: Trẻ em từ ba tuổi đến sáu tuổi được tổ chức thành các lớp MG Sốtrẻ tối đa trong một lớp MG được qui định gồm: Lớp MG 3 - 4 tuổi: 25 trẻ; Lớp MG 4 - 5tuổi: 30 trẻ; Lớp MG 5 - 6 tuổi: 35 trẻ Nếu số lượng trẻ em trong mỗi nhóm, lớp không đủ50% so với số trẻ tối đa được qui định thì được tổ chức thành nhóm trẻ ghép hoặc lớp MGghép [8]
Như vậy từ 3 tuổi đến 6 tuổi được gọi là trẻ em trong độ tuổi MG Trẻ em khi đến tuổi nàycần phải được đến các trường MN để học tập, vui chơi cùng bạn bè dưới sự chỉ dẫn của cácthầy cô giáo Tùy vào độ tuổi của các bé mà trường sẽ xếp các bé vào các lớp khác nhau Lớp
3 tuổi được gọi là lớp mầm; 4 tuổi là lớp chồi và lớp 5 tuổi lớn nhất được gọi là lớp lá Mỗimột lớp đều được các thầy, cô giáo hướng dẫn những kĩ năng, kiến thức phù hợp với nhậnthức của các bé
1.1.2 Hoạt động vui chơi
Vui chơi là hoạt động cần thiết cho mọi người, ở mọi lứa tuổi, nhưng đối với trẻ thơthì chơi chính là cuộc sống thực của chúng Không vui chơi đứa trẻ chỉ tồn tại chứ không phải
xã hội bằng việc nhập vai hay đóng vai một nhân vật nào đó
Đặc biệt ở tuổi MG, vui chơi là hoạt động chủ đạo đối với sự phát triển của trẻ Nhiều trò chơi xuất hiện ở lứa tuổi này, như trò chơi ĐVTCĐ, trò chơi xây dựng, trò chơi học
Trang 16tập, trò chơi vận động, trò chơi đóng kịch…trong đó trò chơi ĐVTCĐ đóng vị trí trungtâm Qua chơi trẻ thoả mãn nhu cầu được chơi với nhau, được chơi cùng nhau, được thoảmãn nhu cầu tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh Thông qua chơi trẻ có điều kiệnphát triển toàn diện về thể chất, nhận thức - trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm - xã hội, thẩm mĩ.Chính vì thế vui chơi trở thành cuộc sống của trẻ MG và vui chơi trở thành hoạt độngchủ đạo của trẻ MG.
“Vui chơi là hoạt động có động cơ nằm trong quá trình chơi của trẻ khi chơi trẻ không chủ tâm vào một lợi ích thiết thực nào Chơi mang lại cho trẻ một trạng thái tinh thần vui vẻ, phấn khởi, dễ chịu Vui chơi cần cho mọi người ở mọi độ tuổi Đối với trẻ MG, vui chơi là hoạt động tạo nên cuộc sống của chúng” [ 2 ].
Chúng ta có thể hiểu: HĐVC là một trong các loại hình hoạt động của trẻ ở trường
MN, là hoạt động chủ đạo của trẻ MG được người lớn tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏamãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức, đồng thời nhằm GD và phát triển toàn diện cho trẻ ởlứa tuổi này
1.1.4 Phân loại trò chơi trong HĐVC của trẻ MG
Trò chơi của trẻ MG rất đa dạng và phong phú về nội dung, tính chất cũng như cáchthức tổ chức chơi Do đó, việc phân loại trò chơi một cách chính xác chưa đạt được
Ở nước ta, trong những năm 60, trò chơi của trẻ MG được phân thành hai nhóm.Nhóm 1: Trò chơi phản ánh sinh hoạt
Nhóm 2: Trò chơi vận động
Từ những năm 70, sự phân loại trò chơi của trẻ MG chưa được thống nhất Các nhà
GD được học và tiếp cận với quan điểm phân loại của nước nào thì đứng về quan điểm phânloại của nước đó
Từ những năm 80 trở lại đây, trong các trường MN ở nước ta vận dụng cách phân loạitrò chơi theo quan điểm của Liên Xô (cũ) Theo quan điểm này, trò chơi của trẻ MG đượcphân thành hai nhóm chính
- Nhóm 1: Nhóm trò chơi sáng tạo bao gồm các trò chơi sau: Trò chơi
ĐVTCĐ; trò chơi xây dựng - lắp ghép; trò chơi đóng kịch
- Nhóm 2: Nhóm trò chơi có luật bao gồm các trò chơi sau: Trò chơi học tập; trò chơivận động
Cho đến nay, xung quanh vấn đề phân loại trò chơi của trẻ MG ở nước ta vẫn cònnhiều tranh luận, chưa có sự thống nhất
1.2 Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
1 2.1 Quản lí
Trang 17Quản lí không chỉ là một dạng hoạt động cụ thể mà đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật và là một nghề phức tạp nhất trong xã hội hiện đại Chính vì thế, lí luận về quản lí ngày càng phát triển phong phú.Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm quản lí:Quản
lí xuất hiện khi con người hình thành hoạt động nhóm Qua lao động, để duy trì sự sống đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các cá nhân con người Hoạt động quản lí là một hiện tượng tất yếu phát triển cùng sự phát triển của xã hội loài người nhằm đoàn kết nhau lại tạo nên sức
mạnh tập thể, thống nhất thực hiện một mục đích chung.Theo Các Mác: “Bất cứ một lao động
mang tính xã hội trực tiếp hay lao động cùng nhau, được thực hiện ở quy mô tương đối lớn, đều cần đến mức độ nhiều hay ít sự quản lí, nhằm thiết lập sự phối hợp giữ những công việc
cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập của nó Một người chơi vĩ cầm riêng lẻ
tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy” [35] Các Mác nói lên bản chất của quản lí là một hoạt động lao động để điều khiển quá trình lao động, một hoạt động tất yếu của
xã hội loài người Theo F Taylor: “Quản lí là biết rõ ràng, chính xác điều bạn muốn người
khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành tốt công việc như thế nào, bằng
phương pháp tốt nhất, rẻ nhất” [dẫn theo 19]
Ở Việt Nam, theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn: “quản lí là sự tác động có tổ chức, có tính
hướng đích của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm sử dụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường” [ 13 ].
Hai tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Quản lí là quá trình
đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa,
tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [17]
Theo Nguyễn Thị Liên Diệp cho rằng “Quản trị là một phương pháp làm cho những
hoạt động được hoàn thành với một hiệu suất cao, bằng và thông qua những người khác Phương thức này bao gồm những chức năng hay hoạt động cơ bản mà quản lí có thể sử dụng Đó là hoạch định, tổ chức, điều khiển và kiểm soát” [ 21 ].
Trong từ điển Tiếng Việt lại định nghĩa “Quản lí là trông nom, xếp đặt công việc
trong cơ quan, xí nghiệp” [33]
Như vậy có thể hiểu: Quản lí là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, có
kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản lí lên khách thể quản lí dựa trên những thông tin vềtình trạng của đối tượng nhằm đạt được mục tiêu đề ra
Dù có rất nhiều khái niệm khác nhau nhưng trong đó đều thể hiện rất rõ các thành tốquản lí đó là: chủ thể quản lí; đối tượng quản lí; mục tiêu quản lí; công cụ quản lí; phươngpháp quản lí
Trang 18Từ những cách tiếp cận khác nhau của các tác giả ta có thể thấy các tác giả quan điểmthống nhất với nhau: Quản lí là sự tác động liên tục, phải dự đoán, có định hướng, có tổ chức,lập kế hoạch, biết lựa chọn các tác động, phối hợp kiểm tra để đạt được mục tiêu Vậy kháiniệm quản lí có thể là: Quản lí là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lí lên kháchthể quản lí bằng việc vận dụng các chức năng quản lí nhằm sử dụng có hiệu quả tiềm năng và
cơ hội của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra Quản lí là sự tác động điều khiển, hướng dẫn cácquy trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích đã xác định
1.2.2 Quản lí giáo dục (QLGD)
Khái niệm QLGD có nhiều cách giải thích khác nhau:
QLGD là một bộ phận trong quản lí nhà nước XHCN Việt Nam Cũng như bất kì một hoạtđộng xã hội, hoạt động GD cần được tổ chức và quản lí với các cấp độ khác nhaunhằm thựchiện có hiệu quả mục tiêu GD phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước và nhânloại
- Tác giả Đặng Quốc Bảo khái quát “QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều
hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [11]
- Theo tác giả Trần Kiểm: “QLGD là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý
thức và hướng đích của chủ thể quản lí ở mọi cấp khác nhau đến tất các mắt xích của toàn bộ
hệ thống nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở qui luật của quá trình GD về phát triển thể lực, trí lực, tâm lực của học sinh” [ 30 ].
- Xét theo quan điểm của lí thuyết hệ thống thì QLGD là sự tác động liên tục, có tổchức, có tính hướng đích của chủ thể quản lí lên hệ thống GD nhằm tạo ra tính “trồi” của hệthống, sử dụng một cách tối ưu các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống tớimục tiêu một cách tốt nhất trong điều kiện đảm bảo sự cân bằng với môi trường bên ngoàiluôn biến động
- Tác giả Nguyễn Gia Quý cho rằng: “QLGD là sự tác động có ý thức của chủ thể
quản lí đến khách thể quản lí nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những qui luật khách quan của hệ thống GD quốc dân” [ 16 ].
Theo từ điển Giáo dục học: “QLGD (nghĩa hẹp), chủ yếu là quản lí GD thế hệ trẻ,
GD nhà trường, GD trong hệ thống, GD quốc dân” [ 34 ].
QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí ở cáccấp khác nhau đến mọi yếu tố trong hệ thống nhằm đảm bảo chu trình vận hành của các cơ quantrong hệ thống GD và tiếp tục duy trì, phát triển hệ thống cả về số lượng và chất lượng Hay nóicách khác, QLGD là một quá trình diễn ra những tác động quản lí, đó là những hoạt động điềuhành các lực lượng GD nhằm đẩy mạnh công tác GD đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội
Như vậy, QLGD chính là quá trình tác động có định hướng của nhà quản lí trong việc
Trang 19vận dụng nguyên lí, phương pháp chung nhất của kế hoạch nhằm đạt được những mục tiêu đề
ra Những tác động này có tính khoa học đến nhà trường làm cho nhà trường tổ chức mộtcách khoa học, có kế hoạch trong việc dạy và học theo mục tiêu đào tạo chung.Có thể nói,QLGD là một công việc hết sức quan trọng trong lĩnh vực GD&ĐT, nội dung của QLGD baogồm: Tham gia quản lí học sinh, sinh viên, quản lí đào tạo và cơ sở vật chất, phương tiệnphục cho công tác GD&ĐT, tổ chức các hoạt động GD ngoài giờ lên lớp và các công tác khác
ở các trường MN, phổ thông và dạy nghề, quản lí chuyên môn, hành chính, nhân sự tại các SởGD&ĐT, Phòng GD&ĐT; làm công tác giảng dạy khoa học QLGD ở các cơ sở đào tạo vàbồi dưỡng GV, cán bộ, nhân viên quản lí trong và ngoài ngành GD; nghiên cứu khoa họcquản lí và quản lí GD ở các cơ sở nghiên cứu, các cơ quan tham mưu hoạch định chiến lượcquản lí xã hội nói chung và phát triển GD nói riêng
1.2.3 Quản lí GDMN
Quản lí GDMN là một bộ phận cấu thành không thể tách rời của QLGD Quản lí GDMNgiúp thực hiện mục tiêu của bậc học MN Chiến lược phát triển GD Việt Nam giai đoạn 2011 -
2020 đã xác định: “đến năm 2020, có ít nhất 30% trẻ em trong độ tuổi
nhà trẻ và 80% trong độ tuổi MG được chăm sóc, GD MN giảm xuống dưới 10%.”
phấn đấu cho mục đích trên, ngay từ bây giờ cần thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng
CS-GD trẻ trên cơ sở phát triển đa và ổn định [7] Phải đổi mới phương pháp nuôi dạy bằngnhững cải tiến cơ bản toàn diện về mục tiêu, nội dung, phương pháp tổ
chức GD và nuôi dưỡng trẻ cũng như công tác quản lí Đó là sự đầu tư của nhà nước
và tăng cường tham gia của toàn xã hội chăm lo cho trẻ em
Quản lí MN là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của các cấp quản líđến hoạt động của các cơ sở GDMN, nhằm thực hiện tốt mục tiêu: Chăm sóc, nuôi dưỡng và
GD trẻ em lứa tuổi MN
Quản lí GDMN có nhiều cấp như: Bộ GD&ĐT, Vụ MN, các Sở GD &ĐT, PhòngGD&ĐT Các cấp quản lí này có nhiệm vụ quản lí các hoạt động của các trường MN về côngtác CS-GD trẻ, trong đó có quản lí HĐVC cho trẻ MG
Từ những khái niệm trên có thể hiểu: Quản lí GDMN là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lí đến tập thể cán bộ GV để thực hiện được mục tiêu CS- GD trẻ Nóicách khác: Quản lí GDMN là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí đếnkhách thể quản lí nhằm đẩy mạnh, phát triển công tác CS-GD trẻ và đạt được mục tiêu củabậc học MN
1.2.4 Quản lí trường MN
Nhà trường là đơn vị cơ sở của hệ thống GD, nơi tổ chức các hoạt động GD và đào tạo đểhình thành nhân cách cho con người đáp ứng yêu cầu của xã hội Để nhà trường vận hànhhiệu quả cần thiết phải thực hiện chức năng quản lí,
Trang 20nhà trường cần được quản lí bởi vai trò của các nhà quản lí mà đứng đầu là hiệu trưởng nhàtrường.
Trường MN là đơn vị cơ sở của bậc GDMN, là khách thể quan trọng của tất cả các
cấp quản lí GDMN “Quản lí trường MN là khâu cơ bản của hệ thống quản lí ngành học Đó
là quá trình có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lí (hiệu trưởng) đến tập thể cán bộ
GV để chính họ tác động trực tiếp đến quá trình CS-GD trẻ nhằm thực hiện mục tiêu GD đối với từng độ tuổi” [ 24 ].
Quản lí nhà trường là quá trình tác động của hiệu trưởng nhằm thực hiện đường lối
GD của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí
GD, để tiến tới mục tiêu GD, với thế hệ trẻ và tới từng học sinh
Điều lệ trường MN quy định rõ: “Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lí các
hoạt động của trường, do Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp quận, huyện bổ nhiệm đối với trường công lập, bán công hoặc công nhận đối với trường dân lập, tư thục theo đề nghị của Trưởng phòng GD - ĐT” [ 8 ].
Quản lí trường MN: “là tập hợp những tác động tối ưu của hiệu trưởng đến tập thể
cán bộ GV để chính họ lại tác động trực tiếp đến quá trình CS-GD trẻ nhằm thực hiện mục tiêu yêu cầu đào tạo” [ 23 ].
Vậy ta có thể hiểu quản lí trường MN là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thểquản lí (hiệu trưởng), đến tập thể cán bộ GV nhằm tận dụng các nguồn do nhà nước đầu tư,lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có, hướng vào việc đẩy mạnh mọihoạt động của nhà trường mà tiêu điểm hội tụ là quá trình CS-GD trẻ Thực hiện mục tiêu kếhoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới Có thể hiểu ngắn gọn: Quản lí trường
MN là tập hợp những tác động tối ưu, có mục đích của hiệu trưởng đến tập thể cán bộ GV đểchính họ lại tác động trực tiếp đến quá trình CS-GD trẻ nhằm thực hiện mục tiêu yêu cầu đàotạo hay quản lí trường MN là những hoạt động, là các tác nghiệp của hiệu trưởng tác độngđến tập thể, những con người nhằm tổ chức, điều khiển phối hợp các hoạt động của họ trongquá trình GD để đạt được mục tiêu CS-GD trẻ
Công tác quản lí của hiệu trưởng trường MN bao gồm: Quản lí công tác CS-GD trẻ,trong đó có quản lí HĐVC cho trẻ; quản lí về nhân lực và quản lí về cơ sở vật chất Hoạt độngcủa trường MN rất phức tạp và đa dạng Người hiệu trưởng làm tốt công tác quản lí trường
MN sẽ góp phần thực hiện các mục tiêu cơ bản của nhà trường
- Thu hút ngày càng đông số trẻ trong độ tuổi đến trường trên địa bàn hành chính nơi trường đóng
- Đảm bảo được chất lượng CS-GD trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện
- Xây dựng tập thể cán bộ GV trong trường vững mạnh, đủ sức thực hiện các nhiệm vụ đặt ra
- Sử dụng, bảo quản tốt cơ sở vật chất kĩ thuật của trường, phục vụ đắc lực cho yêu cầu
CS-GD trẻ
Trang 21- Thu hút được các lực lượng xã hội tham gia hỗ trợ xây dựng nhà trường: Từ đầu tư cơ sởvật chất đến việc tạo ra môi trường GD thống nhất và tham gia quản lí nhà trường.
- Phát huy được ý thức tự quản, làm chủ của mỗi cá nhân và các bộ phận trong trường Tạonên sự đoàn kết nhất trí trên cơ sở nhiệm vụ trung tâm của nhà trường.Trong trường MN phải
có bộ máy tổ chức Bộ máy quản lí trường MN là hình thức liên kết các yếu tố thuộc chủ thểquản lí Nói cách khác: Bộ máy quản lí là tập hợp các cấp và các bộ phận khác nhau thuộcchủ thể quản lí được chuyên môn hoá, được xác định quyền hạn và nhiệm vụ rõ ràng, có liên
hệ và phụ thuộc lẫn nhau để thực hiện các chức
năng quản lí nhằm đạt các mục tiêu quản lí đã xác định
Bộ máy quản lí trường MN gồm có: “Ban giám hiệu nhà trường, tổ chức Đảng và các
đoàn thể, hội đồng sư phạm, tổ chuyên môn, các tổ chức khác”[ 23 ].
* Mục tiêu đào tạo của trường MN: Là hình thành cho trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- Trẻ khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hoà cân đối
- Giàu lòng thương, biết quan tâm, nhường nhịn những người gần gũi (bố mẹ, bạn bè, cô giáo…) thật thà, lễ phép, mạnh dạn, hồn nhiên
- Yêu thích cái đẹp, biết giữ gìn cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp ở xung quanh
- Thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá tìm tòi, có một số kĩ năng sơ đẳng (quan sát, so sánh phân tích, tổng hợp, suy luận…) cần thiết để vào trường phổ thông.Để đạt được mục tiêu trên thì cần thực hiện tốt chương trình CS-GD trẻ, trong đó có việc tổ chức HĐVC cho trẻ; nên việc quản lí HĐVC là một công việc rất quan trọng của BGH ở trường MN Việc quản lí HĐVCnằm trong hoạt
động của hội đồng sư phạm Đó là hoạt động của BGH nhà trường, cụ thể là của phó
hiệu trưởng phụ trách chuyên môn chịu sự phân công, chỉ đạo của hiệu trưởng
1.2.5 Quản lí HĐVC cho trẻ MG ở trường MN
HĐVC đóng vai trò là hoạt động chủ đạo của trẻ MG, là nội dung quan trọng tronghoạt động CS-GD trẻ MG HĐVC là khâu quan trọng trong QLGD về mặt chuyên môn chotrẻ MG
Quản lí HĐVC của trẻ MG là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch của nhàquản lí (hiệu trưởng nhà trường/tổ trưởng chuyên môn/giáo viên mầm non) đến các yếu tố của
hệ thống sư phạm nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ, kế hoạch tổ chức HĐVC để hình thành vàphát triển nhân cách cho trẻ theo mục tiêu của HĐVC nói riêng, mục tiêu GDMN nói chung
HĐVC có vai trò phát triển toàn diện cho trẻ về 5 mặt phát triển: Thể chất, thẩm mĩ,ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm-xã hội
Trong trường MN, BGH đứng đầu là hiệu trưởng, chịu trách nhiệm quản lí điều hànhtoàn bộ hoạt động chuyên môn về công tác CS-GD trẻ, trong đó có HĐVC của trẻ MG
Trang 22Vậy ta có thể hiểu: Quản lí HĐVC cho trẻ MG là hoạt động có mục đích của chủ thểquản lí (BGH) nhằm tác động đến hoạt động của giáo viên mẫu giáo (GVMG) trong việc tổchức HĐVC cho trẻ để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện các lĩnh vực trong đời sống tâm
lí cho trẻ MG
1.3 Hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
1.3.1 Vai trò của hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
HĐVC vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển của trẻ MG Thông qua chơitrẻ thoả mãn nhu cầu được chơi với nhau, được chơi cùng nhau, được thoả mãn nhu cầu tìmtòi, khám phá thế giới xung quanh Trẻ có điều kiện phát triển toàn diện về thể chất, nhậnthức - trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm – xã hội, thẩm mĩ Chính vì thế vui chơi trở thành cuộc sốngcủa trẻ MG và vui chơi trở thành hoạt động chủ đạo của trẻ MG
Hoạt động vui chơi là phương tiện GD và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ 3 đến
6 tuổi, cụ thể:
HĐVC giúp phát triển trí tuệ cho trẻ MG: Tổ chức trò chơi học tập, trò chơi đóng vaitheo chủ đề, lắp ghép - xây dựng giúp trẻ củng cố, chính xác hóa, đồng thời làm phong phúvốn hiểu biết của trẻ về cuộc sống xung quanh và về bản thân; phát triển nhu cầu, xúc cảm trítuệ và hứng thú nhận thức; giúp trẻ hình thành và phát triển năng lực hoạt động trí tuệ, pháttriển ngôn ngữ
HĐVC là phương tiện GD và phát triển đạo đức cho trẻ MG: Tạo điều kiện hướng trẻ đến vớicái đẹp trong hành vi giao tiếp, ứng xử, từ đó, trẻ dễ tiếp nhận các quy tắc đạo đức và thựchiện nó một cách tự giác; Thông qua HĐVC, một số phẩm chất đạo đức cần thiết của conngười trong hoạt động tập thể như: thông cảm, chia sẻ, hòa nhập, đoàn kết, nhân ái, dũngcảm cũng được hình thành
HĐVC là phương tiện GD và phát triển thể chất cho trẻ MG: Việc tổ chức các trò chơivận động, trò chơi dân gian trong và ngoài lớp học với sự huy động phối hợp của các quá trìnhsinh học, hệ vận động giúp trẻ tăng cường sức khỏe, bảo đảm sự tăng trưởng hài hoà, cân đối;rèn luyện các kĩ năng, kĩ xảo cơ bản và những phẩm chất vận động
HĐVC là phương tiện GD và phát triển thẩm mĩ cho trẻ MG: Tạo điều kiện để trẻ cảmnhận cái đẹp trong tự nhiên, nghệ thuật và cuộc sống Trong HĐVC, trẻ có điều kiện để đếnvới cái đẹp, thể hiện năng lực sáng tạo cái đẹp HĐVC là phương tiện GD và phát triển laođộng cho trẻ MG: Hình thành cho trẻ nhận thức về lao động của người lớn; hình thành nhữngphẩm chất của người lao động như biết tôn trọng, yêu quý người lao động, giữ gìn sản phẩmlao động; GD trẻ biết sử dụng, bảo quản đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu lao động; GD một
số kĩ năng lao động giản đơn: lao động tự phục vụ, lao động thủ công, lao động trực nhật, laođộng tập thể…
HĐVC là phương tiện GD và phát triển ngôn ngữ cho trẻ: HĐVC góp phần củng cố,chính xác hóa, cụ thể hóa, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh Từ đó
Trang 23trẻ có cơ hội trao đổi, tranh luận, phát biểu ý tưởng của mình, từ đó trẻ không những vận dụngnhững hiểu biết đã có mà trong quá trình chơi hấp dẫn, sự hứng thú và tính chủ thể hoạt độngthúc đẩy trẻ tới chiếm lĩnh tri thức mới.
HĐVC là phương tiện GD và phát triển nhận thức cho trẻ: HĐVC trở thành hoạt độngchủ đạo của trẻ và chi phối tất cả các hoạt động khác của trẻ, có ảnh hưởng lớn đến các mặtphát triển của trẻ, góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ MG,chuẩn bị tốt những điều kiện cần thiết cho trẻ vào học lớp 1
1.3.2 Mục tiêu của hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Mục tiêu của chương trình GDMN cho trẻ MG là: “Nhằm giúp trẻ em từ 3 đến 6 tuổi
phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và thẩm mĩ, chuẩn bị cho trẻ vào học tiểu học” [ 9 ].
Bên cạnh đó, HĐVC là hoạt động chủ đạo của trẻ MG, không nằm ngoài mục tiêuchung của chương trình GDMN, là phương tiện GD cho trẻ góp phần
giúp trẻ phát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và thẩm
mĩ và chuẩn bị cho trẻ vào học tiểu học
1.3.3 Nội dung hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Trong nội dung thực hiện chương trình GD trẻ MG có 5 lĩnh vực giáo dục phát triển:thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm-kĩ năng xã hội, thẩm mĩ Những nội dung này đượcthực hiện thông qua HĐVC GV các trường lựa chọn nội dung cho HĐVC theo kế hoạchnăm, tháng, tuần, ngày Hoạt động học ở MG được tổ chức chủ yếu dưới hình thức chơi Nộidung chơi của trẻ rất phong phú và đa dạng Trẻ ở lứa tuổi MG có thể chơi các loại trò chơi
cơ bản sau [9]
a Trò chơi đóng vai theo chủ đề
Trò chơi ĐVTCĐ là loại trò chơi sáng tạo tiêu biểu nhất Trẻ đóng vai người khác,qua đó phản ánh ấn tượng, biểu tượng và hiểu biết của trẻ về các hoạt động và mối quan hệ xãhội Trẻ thích chơi đồ chơi gần giống như vật thật Trẻ tự lập kế hoạch và điều khiển trò chơitrong nhóm, biết thể hiện mối quan hệ qua lại, phối hợp giữa các nhóm chơi trong chủ đề chơichung, giúp đỡ nhau khi chơi và nhận xét đánh giá lẫn nhau
b Trò chơi ghép hình, lắp ráp, xây dựng.
Trò chơi ghép hình, lắp ráp, xây dựng là trò chơi trong đó trẻ sử dụng kĩ năng lắp ghépxây dựng, các nguyên vật liệu lắp ghép xây dựng để phản ánh thế giới không gianhình khối trong công trình của mình Thông qua trò chơi này các công trình xây dựng muônmàu, muôn vẻ được trẻ mô phỏng dựa trên những ấn tượng đã tích lũy được trong cuộc sốnghàng ngày
c Trò chơi đóng kịch
Trang 24Trò chơi đóng kịch là dạng của trò chơi phân vai theo các tác phẩm văn học - kịch bảnphỏng theo câu chuyện và các vai là những nhân vật trong câu chuyện Trong quá trình đóngkịch trẻ phản ánh tính cách, hành động, quan hệ xã hội của các nhân vật trong tác phẩm vănhọc và thể hiện thái độ đối với nhân vật thông qua điệu bộ, giọng nói và hành động Trò chơiđóng kịch hướng đến hoạt động biểu diễn văn nghệ.
d Trò chơi học tập
Trò chơi học tập là trò chơi có luật, có định hướng rõ ràng Loại trò chơi này là hình thức họctập có hiệu quả của trẻ MG vì thông qua trò chơi trẻ giải quyết nhiệm vụ học tập một cáchnhẹ nhàng thoải mái Trẻ tiếp nhận nhiệm vụ học tập như một nhiệm vụ chơi Trò chơi họctập giải quyết nhiệm vụ trí tuệ, làm chính xác hóa các biểu tượng khái niệm đơn giản, củng cốcác kiến thức trẻ
đã tiếp thu trong hoạt động học có chủ đích
e Trò chơi vận động
Là loại trò chơi sử dụng cơ bắp và toàn bộ cơ thể để giải quyết nhiệm vụ vận độngnhư một nhiệm vụ thực hành dưới hình thức vui chơi Trò chơi vận động giúp trẻ phát triển cảvận động thô và tinh, cũng như sự kiểm soát các cơ và các kĩ năng phối hợp Trò chơi vậnđộng giúp trẻ hiểu biết về không gian và hình thành tính tự tin, ý thức tổ chức kỉ luật, tinhthần tập thể
Là loại trò chơi có luật, là phương tiện để GD thể lực cho trẻ Tham gia vào trò chơi,trẻ được rèn luyện và hoàn thiện các vận động cơ bản như: đi, chạy, nhảy, bò, ném, tung,bắt Rèn luyện và phát triển các cơ bắp và các phẩm chất thể lực như nhanh, mạnh, bền dẻo,khéo léo, chính xác
f Trò chơi dân gian
Là những trò chơi được sáng tạo, lưu truyền tự nhiên, rộng rãi từ thế hệ này sang thế
hệ khác, mang đậm bản sắc văn hóa dân gian không chỉ thỏa mãn nhu cầu chơi của trẻ mà còngóp phần hình thành nhân cách của trẻ
Trong quá trình chơi tùy theo trình độ, vốn kinh nghiệm của trẻ, mức độ của từng tròchơi, GV có thể thay đổi luật chơi cho phù hợp, hấp dẫn và hứng thú Vì vậy cùng mộttrò chơi mà mỗi lần chơi có thể chơi theo cách riêng, không nên bắt trẻ rập khuôn theomột kiểu chơi
g Trò chơi sử dụng phương tiện công nghệ thông tin
Là trò chơi với phương tiện công nghệ hiện đại (Xem ti-vi, chơi vi tính…), chươngtrình nghe nhìn giới thiệu cho trẻ các hoạt động gián tiếp, cung cấp những thông tin cần thiết
để trẻ mở rộng ý tưởng khi chơi Được GV sử dụng các phần mềm giáo dục Edmark – Ngôinhà của Bailey,… phát triển ý tưởng từ ngân hàng trò chơi cho trẻ sử dụng
1.3.4 Các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
1.3.4.1 Các phương pháp tổ chức HĐVC
Trang 25a Phương pháp chung trong tổ chức HĐVC cho trẻ
Mỗi một loại trò chơi có một phương pháp riêng nhưng vẫn dựa trên cách thức tổ chứcchung theo 3 bước
Bước 1: Chuẩn bị:
Bước 2: Tổ chức quá trình chơi
*Thoả thuận trước khi chơi
*Tổ chức quá trình chơi
Bước 3: Nhận xét đánh giá sau khi chơi
b Phương pháp cụ thể trong tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ
Trong quá trình tổ chức cho trẻ chơi gắn với các bước thực hiện, GV cần sử dụng phối hợp, sáng tạo các phương pháp cụ thể như:
Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm
Nhóm phương pháp trực quan- minh họa
Nhóm phương pháp dùng lời nói
kế các góc chơi, trẻ sẽ tự chọn góc, tham giavào trò chơi trẻ hứng thú; GV đóng vai trò quan sát, khuyến khích hoạt động của trẻ bằng cách tạo điều kiện cho trẻ chơi (cung cấp đồ dùng, đồ chơi, dành thời gian để trẻ chơi), đặt ra những câu hỏi gợi mở để hướng dẫn trẻ, khen ngợi động viên trẻ và tiếp cận cá nhân khi cần thiết; hình thức chơi do cô khởi xướng là hình thức trong đó trẻ tham gia hoạt động chơi dưới sự định hướng chủ đề, nội dung, tổ chức các phương pháp, hình thức và điều khiển của cô
Căn cứ vào địa điểm tổ chức HĐVC có hoạt động chơi trong lớp (gắn với hoạt độngchơi ở các góc; trò chơi trong hoạt động có chủ đích gắn với các loại hình tiết học được tổchức trong không gian lớp học như hoạt động làm quen với Toán, hoạt động làm quen tácphẩm văn học ) và chơi ngoài trời (gắn với hoạt động ngoài trời, hoạt động tham quan, hoạtđộng đi dạo)
Căn cứ vào số lượng trẻ tham gia vào trò chơi có chơi cá nhân, chơi theo nhóm, chơi
Trang 26toàn lớp.
Căn cứ vào tính chủ đề của trò chơi có tổ chức HĐVC theo chủ đề của chương trìnhGDMN (do BGD&ĐT đã ban hành) và tổ chức HĐVC theo chủ đề phát sinh (gắn với yếu tốvùng, địa phương, phát triển chương trình HDVC trong chương trình nhà trường)
Căn cứ vào dạng thức sử dụng trò chơi trong các hoạt động theo chế độ sinh hoạt hàngngày của trẻ có tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức HĐVC ở các góc theo chủ đề GD (còn gọi
là hoạt động góc - hình thức này thường kết hợp nhiều loại trò chơi, có ít nhất 5 trò chơi ở 5góc hoạt động); tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức chơi tự do trong giờ đón và trả trẻ; tổchức cho trẻ chơi dưới hình thức trò chơi trong hoạt động gợi mở, hoạt động củng cố của tiếthọc có chủ đích; tổ chức cho trẻ chơi trò chơi trong hoạt động ngoài trời; tổ chức cho trẻ chơitrò chơi trong hoạt động chiều theo ý thích của trẻ
1.3.5 Các điều kiện hỗ trợ hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
* Môi trường vật chất:
Xây dựng môi trường để tổ chức HĐVC cho trẻ phải phù hợp, bố trí không gian hợp lícho các trò chơi vận động, trò chơi xây dựng, trò chơi cát nước và các trò chơi tĩnh, trò chơidân gian Từng thời gian hoặc sau mỗi chủ đề cần thay đổi cách bố trí địa điểm chơi và hoạtđộng ở các góc để tạo cảm giác mới lạ, hấp dẫn trẻ thu hút trẻ vàocác HĐVC Đồ dùng đồchơi phải đẹp, kích thước phù hợp với trẻ, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ khi trẻ tham giachơi Trang trí các mảng tường, góc chơi phải hấp dẫn thu hút được trẻ tích cực tham gia hoạtđộng Thường xuyên trang trí, sắp xếp, làm đồ dùng đồ chơi, để gây hứng thú cho trẻ Đối vớitrẻ MG để chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp một cần đặc biệt chú ý tạo môi trường chữ viết phongphú đối với trẻ
* Môi trường tâm lí:
GV cần tạo môi trường vui chơi cho trẻ để trẻ cảm thấy an toàn, ấm áp và những mối quan hệtin cậy để khuyến khích trẻ tự tin khám phá và thể hiện vai chơi, phát triển tình bạn và điềuchỉnh hành vi chơi của mình
1.3.6 Quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non
1.3.6.1 Tầm quan trọng của quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non.
HĐVC là hoạt động chủ đạo của trẻ MG, một trong các loại hình hoạt động chủ đạo của trẻ
MG được người lớn tổ chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhậnthức, đồng thời nhằm GD và phát triển toàn diện cho trẻ Bên cạnh đó HĐVC còn là phươngtiện GD và phát triển trí tuệ cho trẻ, góp phần củng cố, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ vềthế giới xung quanh Có nhiều quan điểm khác nhau của các nhà khoa học về vấn đề này: Tác
giả N.K.Crupxkaia cho rằng: “Trẻ có nhu cầu chơi vì trẻ mong muốn được hiểu biết về cuộc
sống xung quanh, hơn nữa trẻ MG thích bắt chước người lớn và thích được hoạt động tích
Trang 27cực với bạn bè cùng tuổi Chơi giúp trẻ thỏa mãn hai nhu cầu trên” [10] Khi đi phân tích vềtrò chơi của trẻ MG, các nhà Tâm lí học hoạt động như X.L.RuBinstein, A.N.Lêônchiev, G.X.
Coxchuc, B.Ph.Lomov lại cho rằng: “Chơi xuất hiện không phải do ngẫu nhiên, mà chơi là
sản phẩm sáng tạo của cá nhân thuần túy dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường xung quanh Thông qua chơi, trẻ lĩnh hội được kinh nghiệm lịch sử - xã hội và chơi chỉ trở thành phương tiện GD khi có sự hướng dẫn sư phạm đúng đắn của người lớn” [ 2 ].
Nhận xét: Các quan điểm trên về HĐVC của trẻ MG mới chỉ dừng lại ở một khía cạnh nhấtđịnh hoặc là quá đề cao cơ sở sinh học của trò chơi coi nhẹ tính xã hội của nó hoặc ngược lại.Những quan điểm trên chưa phản ánh hết được nguồn gốc của trò chơi và HĐVC của trẻ MG
Trong quá trình chơi trẻ học hỏi được cách ứng xử giao tiếp, thấu cảm được tìnhngười của con người với con người, con người với thiên nhiên và với thế giới đồ vật… gópphần hình thành hành vi kĩ năng xã hội cho trẻ
- HĐVC là hoạt động chủ đạo của trẻ MG: "trẻ học mà chơi, chơi mà học" Thông qua
vui chơi, hành động chơi với những mối quan hệ bạn bè cùng chơi giúp trẻ tiếp thu nhữngkinh nghiệm xã hội, và mở ra một chặng đường phát triển mới về chất Đó là giai đoạn đầutiên của quá trình hình thành nhân cách, là phương tiện để phát triển toàn diện nhân cách Vìthế chúng ta cần thấy được việc tổ chức các trò chơi cho trẻ là cực kì quan trọng và có ý nghĩa
GD to lớn
Tổ chức trò chơi chính là tổ chức cuộc sống của trẻ, trò chơi là phương tiện để trẻ học làmngười Giáo viên mầm non (GVMN) cần tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dưới nhiều hình thứckhác nhau để việc CS-GD trẻ ngày càng đạt kết quả tốt hơn
HĐVC là nội dung quan trọng trong hoạt động CS-GD trẻ MG Nó quyết
định đến sự phát triển toàn diện của trẻ MN Có thể nói quản lí HĐVC là khâu quan trọngtrong QLGD về mặt chuyên môn cho trẻ MG Theo lôgic này, có thể dựa vào khái niệmQLGD và quản lí GDMN để đưa ra định nghĩa về quản lí HĐVC như sau:
Quản lí HĐVC là hoạt động có chủ đích của chủ thể quản lí (BGH) tác động đến hoạtđộng của GV trong công tác tổ chức HĐVC cho trẻ nhằm đạt mục tiêu mà nhà quản lí đã đềra.Trong trường MN, BGH đứng đầu là hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lí, điều hành toàn
bộ hoạt động chuyên môn về công tác CS-GD trẻ, trong đó HĐVC của trẻ MG.Hơn nữa,HĐVC được nhìn nhận với phương diện như là phương tiện để GD nhân cách cho trẻ MN.Vui chơi của trẻ là một hoạt động phản ánh sáng tạo độc đáo, thực hiện tác động qua lại giữatrẻ với trẻ, trẻ với môi trường xung quanh; trong vui chơi trẻ nhận thức được thế giới xungquanh, khi chơi các trò chơi trẻ lĩnh hội kinh nghiệm xã hội của người lớn một cách tự nhiên,lĩnh hội những kiến thức, những kĩ năng, kĩ xảo, những phương thức hành động, những chuẩnmực đạo đức, những nguyên tắc sống Trong vui chơi trẻ hoạt động tự lực, tự nguyện và tựtin; xã hội trẻ em được hình thành trong quá trình vui chơi sẽ phát triển việc tự tổ chức, hìnhthành và biểu hiện những phẩm chất mang tính xã hội: khả năng hoà nhập vào nhóm chơi,khả năng hoạt động đóng vai, khả năng phục tùng những yêu cầu của xã hội trẻ em và bộc lộ
Trang 28những khả năng riêng của trẻ.
Vui chơi là một trong những nhu cầu đầu tiên của trẻ để trẻ muốn chơi và thích chơi.Thông qua vui chơi trẻ được phát triển toàn diện về mọi mặt: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ,
kĩ năng - tình cảm xã hội, thẩm mĩ
Vậy ta có thể hiểu: Quản lí HĐVC cho trẻ MG là hoạt động có mục đích của chủ thểquản lí (BGH) dùng các biện pháp, giải pháp nhằm tác động đến hoạt động của GV MN trongviệc tổ chức HĐVC cho trẻ để đạt được mục tiêu phát triển thể chất và toàn diện đời sống tâm
lí cho trẻ ở từng độ tuổi
1.3.6.2 Lập kế hoạch hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
HĐVC của trẻ MG là một trong những hoạt động GD được tổ chức có mục ích, có
kế hoạch của các nhà GD nhằm thỏa mãn nhu cầu chơi của trẻ đồng thời góp phần phát triển và GD toàn diện cho trẻ lứa tuổi này Chơi là nhu cầu chủ yếu của trẻ
MG, vì vậy việc tổ chức HĐVC là một trong những nhiệm vụ GD quan trọng trong trường
MN Để tổ chức tốt HĐVC của trẻ trong các góc, GVMN cần có sự nhận thức đúng đắn vàsâu sắc về bản chất HĐVC, có như vậy GV mới có thể tạo điều kiện cho trẻ được thỏa mãnnhu cầu chơi của trẻ Để đạt được các yêu cầu đó thì người quản lí phải lập kế hoạch HĐVC:Xây dựng kế hoạch HĐVC dựa trên việc thực hiện kế hoạch hoạt động theo chủ đề, theo tìnhhình thực tế
Xây dựng kế hoạch là giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất trong chu trình quản lí,ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và chất lượng quản lí, đưa mọi hoạt động GD vào công tác
kế hoạch có mục tiêu cụ thể, biện pháp rõ ràng, xác định các điều kiện, nguồn lực để thựchiện mục tiêu trong thời gian nhất định của hệ thống quản lí
Lập kế hoạch được xem như phương pháp chuẩn bị trước để thực hiện một công việc.Bản kế hoạch này cho thấy công việc phải làm gì và làm như thế nào, thời gian và ai là ngườithực hiện, kết quả dự kiến đạt được là gì Phát triển nhà trường theo đúng mục tiêu là nhiệm
vụ của người trong quá trình lập kế hoạch CBQL có nhiệm vụ phải xác lập được mục tiêuchung phát triển của nhà trường trên cơ sở định hướng đến việc phát triển toàn diện cho trẻ,nhằm hình thành cơ sở ban đầu của nhân cách, thích ứng yêu cầu của xã hội trong thời kì mới
Muốn công tác quản lí được hiệu quả, nhà quản lí phải xây dựng được kế hoạch quản
lí của mình Các loại kế hoạch cần xây dựng để quản lí HĐVC gồm:
- Lựa chọn nội dung HĐVC phù hợp với chương trình GDMN
- Lựa chọn thời gian, không gian, thiết bị và nguyên vật liệu để tổ chức HĐVC
- Mỗi loại trò chơi GV có thể xây dựng nhiều nội dung và sắp xếp theo thời gian thực
để đưa vào cho phù hợp: GV lựa chọn và đưa những nội dung vào trong kế hoạch hoạt động(ngày), (tuần) sao cho phù hợp nhằm giúp trẻ củng cố và rèn luyện các kiến thức và kĩ năng
Trang 29- Xây dựng kế hoạch vui chơi cho cả năm học phải thoả mãn tính liên kết của chủ đề,phù hợp với đặc điểm tình hình của trẻ, của lớp Việc xây dựng kế hoạch GV có thể thay đổilinh hoạt sao cho phù hợp với nội dung chủ đề đang thực hiện và mang lại hiệu quả cao trêntrẻ
1.3.6.3 Tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Tổ chức là quá trình sắp xếp và phân bố công việc một cách khoa học, hợp lí cho các
bộ phận, các thành viên, để mọi người có thể hoạt động 1 cách tích cực, nhằm thực hiện hiệuquả mục tiêu đã lập
Trong chu trình quản lí thì tổ chức là giai đoạn đưa vào thực hiện những ý tưởng đãđược kế hoạch hóa để từng bước đưa nhà trường đến mục tiêu BGH sẽ tiến hành phân công,giao nhiệm vụ cho GV Tổ chức hoạt động được thực hiện đồng bộ, đúng kế hoạch, phù hợpvới mục tiêu đào tạo của nhà trường
Khâu tổ chức là 1 trong 4 chức năng của công tác quản lí, sau công tác xây dựng kếhoạch HĐVC là công tác tổ chức thực hiện kế hoạch Việc tổ chức HĐVC có đạt được hiệu quảhay không thì BGH phải tiến hành triển khai kế hoạch tổ chức HĐVC cho trẻ MG; phân công,giao nhiệm vụ cho GV, hướng dẫn, bồi dưỡng, giúp đỡ, theo dõi tiến trình thực hiện của GVnhằm đạt được mục tiêu đề ra
Tổ chức việc lựa chọn hình thức tổ chức, phương pháp, hình thức, tổ chức, loại tròchơi phù hợp nội dung và khả năng trẻ tại lớp mình BGH theo dõi góp ý giúp GV phát huynhững phương pháp, hình thức hiệu quả và gợi ý các phương pháp, hình thức tổ chức HĐVCmới, hiện đại nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động của GV
Tổ chức các điều kiện tối ưu cho việc thực hiện mục tiêu GD, đòi hỏi người quản líphải từng bước sắp xếp và hoàn thiện việc trang bị cơ sở vật chất đúng chuẩn, hướng đến bảoquản, sử dụng hiệu quả các trang thiết bị, đồ dùng dạy học phục vụ cho các HĐVC trong nhàtrường
1.3.6.4 Chỉ đạo hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Chỉ đạo là quá trình tác động đến các thành viên tổ chức, là những hành động xác lậpquyền chỉ huy, sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lí, huy động điềuchỉnh mọi lực lượng thực hiện kế hoạch trong trật tự, làm cho họ nhiệt tình, tự giác nỗ lựcphấn đấu để nhanh chóng đưa nhà trường đạt các mục tiêu đã định Theo Trần Kiểm chức
năng chỉ đạo: “thể hiện năng lực của người quản lí”.Người quản lí phải điều khiển cho hệ thống hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra Đâychính là quá trình sử dụng quyền lực quản lí để tác động đến các đối tượng quản lí (conngười, các bộ phận) một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiềm năng của họ hướng vào
Trang 30việc đạt mục tiêu chung của hệ thống”[29].
Chỉ đạo tổ chức HĐVC cho trẻ MG là lãnh đạo của các trường MN, nhằm mục đíchcác hoạt động được thực hiện đồng bộ, đúng kế hoạch, phù hợp với mục tiêu đào tạo của nhàtrường
Chỉ đạo, điều phối nhằm xây dựng những nội dung của tổ chức HĐVC cho trẻ MG:Hiệu trưởng ra quyết định triển khai các hoạt động xây dựng những nội dung mới tổchức HĐVC cho trẻ MG phù hợp với từng độ tuổi cho trẻ
Hiệu trưởng hướng dẫn GV, cán bộ, các lực lượng liên quan lựa chọn nội dung,phương pháp và hình thức xây dựng những nội dung tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Hiệu trưởng chỉ đạo đổi mới về mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức xâydựng những nội dung mới tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Hướng dẫn GV, cán bộ, các lực lượng liên quan lựa chọn tài liệu về xây dựng nhữngnội dung tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Hiệu trưởng chỉ đạo các bộ phận bố trí thời gian hợp lí cho việc xây dựng những nộidung mới tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Hiệu trưởng chỉ đạo chuẩn bị và sử dụng các thiết bị, phương tiện vật chất phục vụxây dựng những nội dung tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Trong quá trình chỉ đạo, người quản lí phải biết tiên liệu mọi hoạt động phát triểntrong tương lai theo mục tiêu của nhà trường, phải có những hiểu biết tổng hợp về chuyênmôn, có các mối quan hệ trong và ngoài nhà trường với các cấp lãnh đạo cũng như chínhquyền địa phương phải tham mưu cho lãnh đạo, tăng cường kết hợp với các lực lượng XH đểlàm tốt công tác xã hội hoá GDMN Nhà quản lí phải biết dựbáo quy hoạch, kế hoạch pháttriển của nhà trường, biết cụ thể hoá các chỉ thị, nghị quyết, chính sách của cấp trên vào tìnhhình thực tế của trường, đưa ra những quyết sách hợp lí cho sự phát triển của nhà trường và tổchức thực hiện hiệu quả
Người quản lí phải có tinh thần cầu tiến, cập nhật thông tin để cải tổ nhà trường theohướng mới, luôn thúc đẩy mọi thành viên trong nhà trường hiểu được tình hình chung của nhàtrường Quan tâm sâu sắc đến những người phụ trách chuyên môn và hoạt động họ đang thựchiện Người có trách nhiệm thực thi quyền lãnh đạo vì nếu không hành xử quyền lãnh đạocũng giống như con tàu không có bánh lái chẳng biết đi về đâu Người cần sử dụng quyềnlãnh đạo linh động trong những hoạt động chuyên môn, trong cộng đồng, các tổ chức, banngành ở địa phương, việc đó sẽ hỗ trợ rất nhiều cho công tác phát triển của nhà trường
Vì vậy, việc quản lí HĐVC cho trẻ MG đạt hiệu quả tốt hay chưa tốt phụ thuộc rấtnhiều vào việc GV nắm vững các biện pháp tổ chức HĐVC cho trẻ Chính vì vậy, BGH cáctrường MN cần phải quan tâm quản lí tốt ở nội dung này Việc quản lí tổ chức HĐVC cho trẻ
Trang 31MG đòi hỏi BGH phải dựa theo chương trình GDMN mới mà đơn vị đang thực để hướng dẫn,chỉ đạo GV thực hiện tốt các biện pháp về tổ chức HĐVC cho trẻ, sau đó kiểm tra đánh giáviệc thực hiện các biện pháp tổ chức HĐVC đó của GV, trên cơ sở đó có định hướng bồidưỡng chuyên môn cho GV những biện pháp mà GV thực hiện chưa tốt nhằm giúp GV cónhững kĩ năng tổ chức HĐVC cho trẻ MG.
1.3.6.5 Kiểm tra, đánh giá hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Kiểm tra là việc đo lường quá trình thực hiện kế hoạch trên thực tế, qua đó phát hiệnnhững sai lệch nhằm đưa ra biện pháp điều chỉnh kịp thời để đảm bảo rằng tổ chức sẽ thựchiện được các mục tiêu kế hoạch đề ra Trong quá trình thực hiện kế hoạch thường xảy ranhững vấn đề phát sinh ngoài dự kiến khiến tổ chức đi chệch hướng khỏi kế hoạch hoặc hoànthành kế hoạch không đúng tiến độ Kiểm tra giúp các nhà quản lí đánh giá mức độ thực hiện
kế hoạch, tìm kiếm nguyên nhân và biện pháp khắc phục Kiểm tra giúp các nhà quản lí kịpthời ra các quyết định cần thiết để đảm bảo thực thi quyền lực quản lí và hoàn thành các mụctiêu đã đề ra Ngoài ra chức năng kiểm tra còn giúp tổ chức theo sát và ứng phó với sự thayđổi của môi trường Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quảcủa công việc trên cơ sở những thông tin, kết quả thu được, đối chiếu với những mục tiêu,tiêu chuẩn đãđề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điềuchỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc Kiểm tra không những giúp cho việc đánhgiá thực chất trạng thái đạt được của nhà trường khi kết thúc một kì kế hoạch mà còn có tácdụng tích cực cho việc chuẩn bị cho năm học sau Việc kiểm tra cá nhân, một nhóm hay một
tổ chức nhằm quan sát đánh giá và xử lí kết quả đạt được của tổ chức so với mục tiêu quản lí
đã định nếu cần thiết sẽ điều chỉnh, uốn nắn hoạt động Kiểm tra, đánh giá nhằm xây dựng,điều chỉnh những nội dung trong việc tổ chức HĐVC cho trẻ MG, phù hợp với đặc điểm của trẻ
và tình hình, điều kiện của nhà trường
Quá trình kiểm tra có trình tự như sau:
-Xây dựng các chỉ tiêu, chuẩn mực hoạt động
-So sánh, đối chiếu, đo lường việc thực hiện nhiệm vụ với chỉ tiêu, chuẩn mực
-Đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu so với kế hoạch, nếu sai lệch sẽ điều chỉnh hoạt động,thậm chí điều chỉnh chuẩn mực hoặc mục tiêu
Bởi vậy, nhà quản lí cần thực hiện chức năng kiểm tra, đánh giá để dự đoán và phát hiệnnhững trục trặc có thể nảy sinh và đưa ra biện pháp khắc phục đưa tổ chức hoàn thành mụctiêu của kế hoạch đã đề ra Kiểm tra là chức năng cơ bản của mọi nhà quản lí, từ nhà quản lícấp cao đến các nhà quản lí cấp cơ sở
Chính vì thế để HĐVC được tổ chức có hiệu quả thì đòi hỏi người quản lí phải kiểm tra đánhgiá được hoạt động của GV trong việc tổ chức HĐVC cho trẻ có một ý nghĩa lớn, giúp nhà
Trang 32quản lí (BGH) kịp thời nắm được mặt mạnh, mặt yếu của GV trong công tác tổ chức HĐVCcho trẻ MG, trên cơ sở đó kịp thời bồi dưỡng chuyên môn cho GV để nâng cao kĩ năng của
GV trong việc tổ chức HĐVC cho trẻ MG
Cùng với việc kiểm tra, đánh giá việc phát huy những nội dung phù hợp trong việc tổ chứcHĐVC cho trẻ MG, hiệu trưởng thực hiện việc kiểm tra, đánh giá nhằm xây dựng những nộidung mới của trong việc tổ chức HĐVC cho trẻ MG Hoạt động này thể hiện ở các khía cạnhsau:
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá theo kế hoạch cá nhân của GV về việc tổ chức HĐVCcho trẻ
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá theo kế hoạch của tổ chuyên môn việc tổ chức HĐVCcho trẻ MG
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc tổ chức HĐVC cho trẻ của GV theo chương trình từng độ tuổi
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc chuẩn bị tổ chức HĐVC cho trẻ của GV qua giáo án
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc tổ chức HĐVC chơi cho trẻ của GV qua sinh hoạt tổ chuyên môn
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc tổ chức HĐVC cho trẻ của GV qua dự giờ thường xuyên
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc tổ chức HĐVC cho trẻ của GV qua dự giờ đột xuất
BGH thường xuyên kiểm tra, đánh giá việc tổ chức HĐVC cho trẻ của GV qua thanh tra toàn diện từng học kì
Trong quá trình kiểm tra đánh giá, người quản lí phải kiểm tra mức độ đạt chuẩn vànhững công việc duy trì chất lượng cao ở từng bộ phận tại đơn vị Đến với từng bộ phận hàngngày sẽ đem lại những thông tin về mức độ đạt chuẩn đánh giá theo quy định chung trongĐiều lệ trường MN hoặc qui chế, nội qui và những chuẩn đánh giá quy định trong nội bộ nhàtrường để duy trì chất lượng cao trong việc tổ chức các hoạt động GD cho trẻ
Trong kiểm tra đánh giá, người quản lí phải lắng nghe và thấu hiểu đối tượng Đểhướng dẫn tập thể nhà trường giữ vững các hoạt động chất lượng cần phải có kĩ năng truyền đạt.Căng thẳng sẽ giảm đi khi từng thành viên trong nhà trường cảm nhận được sự tôn trọng, chia sẻcủa người quản lí Người quản lí phải thật “Chí công vô tư” khi đánh giá các công việc hay vấn
đề Tính cách ôn hoà, điềm tĩnh của người quản lí khi giải quyết các vấn đề, một thái độ bìnhtĩnh tìm kiếm thông tin trước khi hành động là một phần của công tác quản lí của một cẩn trọng.Người quản lí cũng nên được đánh giá như các thành viên khác trong nhà trường về công tác và
Trang 33trách nhiệm đã được giao phó Ngược lại, bản thân người cũng rất tự nghiêm khắc trong đánhgiá bản thân mình, dám nhìn nhận ra những thiếu sót của mình để sửa lỗi và là tấm gương sángtrước tập thể.
Có như vậy, mới có được sự tin yêu từ đồng nghiệp và nhân viên bên dưới.Quản lí vềkiểm tra đánh giá hoạt động của GV trong công tác tổ chức HĐVC cho trẻ đòi hỏi BGH phảilựa chọn hình thức và nội dung kiểm tra sao cho phù hợpvới yêu cầu đổi mới về chươngtrình GDMN mà đơn vị đang thực hiện, trong đó có yêu cầu đổi mới về
kiểm tra, đánh giá về HĐVC cho trẻ MG
1.3.6.6 Quản lí các điều kiện hỗ trợ hoạt động vui chơi cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non
Để cho hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo ở trường mầm non được đảm bảo đúngnhư kế hoạch, đúng tiến độ, đúng nội dung, bám sát được chương trình và đạt được hiệu quả
và mục tiêu đề ra, thì Hiệu trưởng nhà trường cần phải có kế hoạch quản lý các nguồn lực hợp
lý, các nguồn lực đó bao gồm:
- Quản lý tài chính: Hiệu trưởng nhà trường cần có kế hoạch chi tiêu tài chính mộtcách hợp lý, cần có kế hoạch phân bổ nguồn ngân sách cho các nội dung trong các hoạt độngnhà trường đúng nguyên tắc về tài chính và phải xác định được những mục tiêu trọng tâm cầnđầu tư ngân sách nhiều hơn
- Quản lý về cơ sở vật chất và các trang thiết bị phục vụ cho hoạt động vui chơi: Haiyếu tố này là một trong những nội dung không thể thiếu trong công tác tổ chức HĐVC chotrẻ, nó đóng vai trò hết sức quan trọng trong kết quả của việc tổ chức HĐVC Quản lý về cácnguồn nhân lực (nhân lực, tài lực và vật lực), ba yếu tố này không thể thiếu được trong quátrình tổ chức HĐVC cho trẻ ở trường mầm non
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
1.4.1 Các yếu tố trong nhà trường
1.4.1.1 Đặc điểm tâm lí, ý thức tự giác của trẻ
Độ tuổi này cấu tạo tâm lí, phẩm chất, nhân cách, kĩ năng của trẻ đang được hình thành vàphát triển mạnh mẽ Gia đình và nhà trường kết hợp chặt chẽ, thường xuyên quan tâm tạo cơhội cho trẻ được tham gia HĐVC một cách tích cực sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về nhâncách
1.4.1.2 Năng lực của đội ngũ cán bộ, giáo viên
Năng lực quản lí của hiệu trưởng các trường MN, hiệu trưởng là người trực tiếp điều hànhmọi hoạt động của nhà trường Có thể nói, hiệu trưởng có năng lực quản lí tốt thì mọi mụctiêu mà nhà trường đặt ra mới trở thành hiện thực Lí luận cũng như thực tế cho thấy, ngườihiệu trưởng không những cần có phẩm chất, kiến thức khoa học, nhậnthức đúng đắn về việc
tổ chức HĐVC cho trẻ, ý nghĩa của việc tổ chức HĐVC cho trẻ, mà còn cần có năng lực quản
Trang 34lí, hiểu được các biện pháp, hình thức tổ chức HĐVC để từ đó quản lí chỉ đạo cán bộ GV thựchiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.
Yếu tố năng lực và phẩm chất sư phạm của GV trong tổ chức HĐVC cho trẻ
Nhiệm vụ quan trọng của việc tổ chức HĐVC cho trẻ là qua các trò chơi GV giúp trẻ củng cố
mở rộng những tri thức đã biết của trẻ, hoàn thiện những kĩ năng, kĩ xảo và năng lực nhậnthức cho trẻ Chính vì vậy, vai trò của đội ngũ GV những người trực tiếp tổ chức HĐVC chotrẻ là vô cùng quan trọng
Để tổ chức HĐVC cho trẻ được tốt trước hết đội ngũ GV phải tự bồi dưỡng, nâng cao nănglực chuyên môn Đội ngũ GV cần có nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của việc tổ chứcHĐVC cho trẻ
1.4.1.3 Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ
Môi trường vật chất: Trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học và chơi là phươngtiện giúp trẻ nhận biết thế giới thông qua HĐVC, học tập, lao động Muốn tổ chức tốt HĐVCcủa trẻ thì nhà trường cần phối kết hợp với gia đình trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng đồchơi để trẻ cơ hội cho trẻ tham gia vào các HĐVC nhiều hơn và tốt hơn
1.4.2 Các yếu tố ngoài nhà trường
1.4.2.1 Các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, các cấp QLGD về tổ chức HĐVC cho trẻ MG.Trong những năm gần đây, Đảng, Nhà nước ta hết sức quan tâm đến vấn đề xây dựng một thế
hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Nghị quyết Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo
hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lí GD, phát triển đội ngũ CBQL, GV là khâu then chốt” [ 3 ].
Để tăng cường công tác tổ chức HĐVC cho trẻ, từ Bộ GD&ĐT đến Sở GD&ĐT đếnPGD&ĐT đã có văn bản chỉ đạo cũng như hướng dẫn các nhà trường tổ chức HĐVC cho trẻ.Đây chính là những cơ sở pháp lí để hiệu trưởng các trường MN đề ra những biện pháp quản
lí nhằm nâng cao hiệu việc tổ chức HĐVC cho trẻ Yếu tố nội dung, chương trình, phươngpháp, hình thức tổ chức HĐVC Nội dung, chương trình mangtính thiết thực, phù hợp sẽ kíchthích, động viên trẻ tham gia.Phương pháp, hình thức tổ chức thích hợp sẽ góp phần phát huy vaitrò tích cực chủ động, sáng tạo của trẻ, huy động trẻ tham gia vào quá trình vui chơi Hình thức
tổ chức quản lí trẻ sẽ phát huy khả năng sáng tạo, khai thác tiềm năng và trí tuệ của trẻ, giúp trẻphát triển nhân cách theo yêu cầu xã hội
1.4.2.2 Môi trường giáo dục của gia đình
Môi trường CS-GD trong trường MN cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lí Cha mẹ luônquan tâm, gần gũi và chơi cùng con, tạo môi trường tốt giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với người
Trang 35xung quanh Tạo môi trường vui chơi cho trẻ để trẻ cảm thấy an toàn, ấm áp và những mốiquan hệ tin cậy để khuyến khích trẻ tự tin khám phá và thể hiện vai chơi, phát triển tình bạn
và điều chỉnh hành vi chơi của mình
Tiểu kết chương 1
Tổ chức HĐVC cho trẻ là nhiệm vụ quan trọng nhằm giúp trẻ phát triển toàn diệnnhân cách chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp một Tổ chức HĐVC cho trẻ là thực hiện mục tiêutrang bị cho trẻ những kiến thức, kĩ năng chơi, giúp trẻ nhận thức đúng đắn, đầy đủ về các tròchơi Trên cơ sở đó, có thái độ, động cơ, hành động tích cực trong khi chơi Tổ chức HĐVCcho trẻ có những đặc trưng về nội dung, phương pháp, hình thức, điều kiện, năng lực củaGV…
Công tác tổ chức HĐVC cho trẻ chỉ đạt được hiệu quả khi có vai trò của yếu tố quản línhà trường Ở trường MN, hiệu trưởng nhà trường giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệuquả, chịu trách nhiệm chính trong tổ chức, quản lí hoạt động GD nói chung, HĐVC cho trẻnói riêng
Quản lí HĐVC cho trẻ là quản lí việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giáHĐVC, quản lí các nội dung, phương pháp, hình thức và điều kiện tổ chức hoạt động Côngtác quản lí của hiệu trưởng đối với chất lượng HĐVC chịu tác động của nhiều yếu tố, baogồm các yếu tố bên trong và bên ngoài quá trình vui chơi Nắm được những đặc trưng côngtác quản lí HĐVC cho trẻ để vận dụng triệt để trong quản lí hoạt động này ở trường MN sẽmang lại chất lượng và hiệu quả HĐVC
Những nghiên cứu ở chương 1 là cơ sở khoa học để chúng tôi giải quyết nhiệm vụ nghiên cứucủa chương 2 và chương 3 của đề tài
Trang 36Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1.2 Đối tượng khảo sát
Bảng 2.1 Đối tượng tham gia khảo sát
1 CBQL 22 Hiệu trưởng, Phó HT các trường MNQuận Long Biên
Đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dạy trẻ
MG ở các trường MN Quận Long Biên, thành phố Hà Nội
2.1.3 Địa bàn khảo sát
Hệ thống các trường MN trên địa bàn Quận Long Biên, Thành phố Hà Nội gồm
10 trường: Mầm non-Gia Thượng; Mầm Non Đô Thị Việt Hưng; MN Phúc Đồng; MNHoa Mai; MN Hoa Sữa; Mầm Non Đô Thị Sài Đồng; MN Hoa Thủy Tiên; MN Bồ Đề;
MN Phúc Lợi Mầm non Gia Quất
2.1.4 Thời gian khảo sát
Từ tháng 02/2021 đến tháng 09 năm 2021
2.1.5 Nội dung nghiên cứu
Đề tài tập trung khảo sát một số vấn đề như sau:
- Thực trạng hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm non QuậnLong Biên, Thành Phố Hà Nội;
- Thực trạng quản lý hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6 tuổi ở các trường mầm nonQuận Long Biên, Thành Phố Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ 5 tuổi;
- Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động vui chơi cho trẻ 5-6tuổi ở các trường mầm non Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội đáp ứng bộ chuẩn trẻ
5 tuổi
Trang 372.1.6 Phương pháp khảo sát
2.1.6.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Đây là phương pháp chính được sử dụng trong luận văn, phương pháp này tiếnhành với 22 CBQL, 93 GVMG của 10 trường MN Quận Long Biên, Thành Phố HàNội Để thu thập thông tin, tác giả xây dựng bộ công cụ điều tra khảo sát là các bộphiếu điều tra gồm hệ thống các câu hỏi xung quanh các vấn đề về thực trạng HĐVC
và quản lí HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi đáp ứng bộ chuẩn 5 tuổi ở hệ thống các trường MNtrên địa bàn Quận Long Biên, thành phố Hà Nội
2.1.6.2 Phương pháp phỏng vấn sâu
Thực hiện phỏng vấn được tiến hành nhằm làm rõ hơn kết quả đã thu nhận từbảng hỏi Đối tượng phỏng vấn bao gồm 5 CBQL và 5 GVMG
2.1.6.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động được sử dụng để nghiên cứu cácvăn bản, hồ sơ, tài liệu hướng dẫn liên quan đến HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường
MN Bao gồm: kế hoạch, chương trình, sản phẩm của trẻ Tác giả tổng hợp, phân tích
để đánh giá thực trạng nghiên cứu
2.1.7 Xử lý kết quả khảo sát
Nhận, kiểm tra phiếu khảo sát có hợp lệ hay không, phiếu hợp lệ là những phiếutrả lời đầy đủ các câu hỏi, loại bỏ các phiếu chỉ trả lời một phương án khảo sát Sau đó,phân loại các loại phiếu theo đối tượng khảo sát, nhập vào bảng tính excel, thống kê sốlượng trả lời từng phương án theo từng câu theo từng đối tượng khảo sát, cuối cùng sửdụng công thức tính điểm trung bình (ĐTB) và tỉ lệ phần trăm như sau:
Khảo sát về các mức độ quan trọng/ thường xuyên/ ảnh hưởng trong luận vănquy định điểm như sau:
- Điểm 5: Rất thường xuyên/Rất tốt
- Điểm 4: Thường xuyên/ Tốt
- Điểm 3: Thỉnh thoảng / Khá
- Điểm 2: Hiếm khi/ TB
- Điểm 1: Không bao giờ/Yếu
Tính điểm theo mỗi mức độ:
Trang 39Trong đó:
X : Điểm trung bình
Xi: Điểm ở mức độ i
Ki: Số người tham gia đánh giá ở mức độ Xi
n: Số người tham gia đánh giá
Trang 40Các nhận định mức độ được xác định như sau:
Bảng 2.2 Đánh giá của CBQL, GVMN về vai trò, mục tiêu tầm quan trọng
của HĐVC cho trẻ 5-6 tuổi
1 HĐVC giúp phát triển trí tuệ cho
7 Chuẩn bị tốt những điều kiện cần