1 11 BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ TÊN MÔN HỌC CHÍNH TRỊ HỌC TRONG QUẢN LÝ CÔNG TÊN ĐỀ TÀI VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI QUẢN LÝ.
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ THẠC SĨ TÊN MÔN HỌC: CHÍNH TRỊ HỌC TRONG QUẢN LÝ CÔNG
TÊN ĐỀ TÀI: VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CHÍNH TRỊ ĐỐI
VỚI QUẢN LÝ CÔNG
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG
NĂM 2021
Trang 2PHẦN I MỞ ĐẦU 1
1.1. Khái niệm Đảng chính trị, quản lý công và mối quan hệ
giữa đảng chính trị và quản lý công 1 1.2 Vai trò của Đảng chính trị đối với quản lý công 3
Chương 2 Sự tác động của Đảng chính trị đối với quản lý công hiện nay 4 2.1 Sự tác động của Đảng chính trị đối với quản lý công 4 2.2 Những khía cạnh tác động của Đảng chính trị đối với quản lý
Chương 3. Những giải pháp góp phần nâng cao vai trò của Đảng
3.1. Đổi mới việc ra nghị quyết, xác định đúng và trúng nhiệm
vụ, giải pháp trọng tâm, đột phá trong từng thời kỳ 7 3.2.
Đổi mới mạnh mẽ công tác tư tưởng, tuyên truyền, phổ biến, quán triệt việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng trong cơ quan nhà nước các cấp 7 3.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ quan của Đảng, Nhà
nước, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt các cấp 8
Trang 3Phần I: MỞ ĐẦU
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, hành chính nhà nước ta đã phát huy khá tốt vai trò quản lý của mình Thông qua đó, nhân dân thực hiện và phát huy quyền làm chủ của mình, tham gia tích cực hơn vào công việc quản lý nhà nước và xã hội Nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước bước đầu đã được đổi mới theo hướng vừa bảo đảm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, vừa phát huy trách nhiệm, tính chủ động của các cơ quan nhà nước Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng Đảng chỉ đạo trực tiếp theo kiểu
“cầm tay chỉ việc” chính quyền ra quyết định nên làm hạn chế hiệu lực điều hành của chủ thể hành chính nhà nước Sự chi phối thường xuyên của các quan điểm chính trị đến tư tưởng, hành vi của cán bộ, công chức và các tầng lớp nhân dân làm thành các chuẩn mực có khả năng chi phối không kém các đạo luật làm cho vai trò của Nhà nước và tính thượng tôn của luật pháp không phải lúc nào cũng phát huy được giá trị pháp lý của nó Vì vậy, việc xác định
rõ cơ chế thực hiện sự lãnh đạo của Đảng chính trị đối với quản lý công là vấn
đề rất cần thiết hiện nay, là điều kiện để nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng
và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước Chính vì những lý do trên, tác giả
chọn chủ đề “Vai trò của Đảng chính trị đối với quản lý công hiện nay” làm
bài thu hoạch kết thúc môn học có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn
Trang 4Phần II: NỘI DUNG Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Khái niệm Đảng chính trị, quản lý công và mối quan hệ giữa đảng chính trị và quản lý công
- Đảng chính trị
Cho đến nay, chưa thể có một định nghĩa nào hoàn hảo về đảng chính trị mà được tất cả mọi người chấp nhận Những khác biệt về nhận thức, quan điểm, và mong muốn của mỗi người đối với đảng chính trị đã dẫn tới những định nghĩa khác nhau về đảng chính trị.
Hiểu một cách đơn giản thì đảng chính trị là một dạng đặc biệt của tổ chức xã hội Nó không giống các hiệp hội, liên đoàn hay các nghiệp đoàn xã hội ở cách thức tổ chức và đặc biệt là các hoạt động mang đậm tính chính trị Đảng chính trị không chỉ đơn thuần đấu tranh để tham gia vào việc thể hiện các quan điểm chính trị mà còn đấu tranh để giành quyền đại diện cho người dân trong quốc hội Thông thường, các đảng chính trị đều giành quyền lực thông qua việc bỏ phiếu của người dân Trách nhiệm của đảng chính trị đối với người dân thể hiện qua việc thực hiện các cam kết mà đảng chính trị đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử Ý chí của người bỏ phiếu có ý nghĩa rất quan trọng đối với một đảng chính trị
Cho đến nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về đảng chính trị, một nhà khoa học chính trị nổi tiếng người Mỹ là Anthony Downs có đưa ra định
nghĩa: “Một đảng chính trị là một đội ngũ, gồm nhiều người, tìm kiếm việc kiểm
soát chính quyền một cách chính danh, thông qua việc thực hiện một cuộc bầu cử”
- Quản lý công: là hoạt động quản lý được thực hiện trong quản lý hành chính nhà nước, bao gồm các hoạt động thu thập phân tích xử lý các số liệu thống kê của nhà nước giám sát quỹ hành chính Quốc gia, theo dõi sự phát triển và thi hành các chính sách của nhà nước
Người thực hiện quản lý công là cán bộ, công chức làm việc trong bộ máy Nhà nước có thẩm quyền quản lý công
Trang 5Khái niệm quản lý công cũng được xem xét ở khía cạnh là một ngành học trong hệ thống các ngành quản lý hành chính nhà nước Học ngành quản
lý công người học sẽ được đào tạo về quản lý hành chính nhà nước và những vấn đề liên quan đến đến chính trị
- Mối quan hệ giữa Đảng chính trị và quản lý công
Mối quan hệ hành Đảng chính trị và quản lý công được các nhà khoa học và thực tiễn quan tâm dưới nhiều giác độ tiếp cận khác nhau khi nghiên cứu về hành chính nhà nước Những người theo quan điểm “hành chính thống nhất với chính trị” không thừa nhận sự biệt lập của hành chính với chính trị
Họ cho rằng hành chính phụ thuộc vào chính trị hay chính trị là cơ sở nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của hành chính Những nhà khoa học nghiên cứu theo chủ hướng “phân đôi giữa hành chính với chính trị” lại nhấn mạnh
sự khác biệt của hành chính với các hoạt động chính trị Họ cho rằng quản lý nhà nước không thể theo ý chí của các đảng phái mà phải mang tính chuyên môn hóa và kỹ thuật cao để đảm bảo hiệu quả hoạt động của nền hành chính
Ở nước ta, mối quan hệ Đảng chính trị - quản lý công được đặt trong trong cơ chế vận hành của hệ thống chính trị là “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” đã được xác định và duy trì trong suốt thời kỳ xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trang 61.2 Vai trò của Đảng chính trị trong quản lý công
Sự lãnh đạo của Đảng là cơ sở quan trọng để xây dựng và thực hiện hoạt động phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức xã hội, thu hút được đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với xã hội Tuy nhiên, thực tiễn triển khai nguyên tắc này đã xuất hiện một số hiện tượng thái quá trong công tác lãnh đạo Ví như hiện tượng Đảng bao biện, làm thay Nhà nước Hiện tượng này xuất hiện phổ biến ở thời kỳ trước đổi mới do hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh, nên các chủ thể quản lý nhà nước được thực hiện nhiệm vụ trên cơ sở nghị quyết, thông tri của Đảng
Đối với nước ta, cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ" chỉ có thể vận hành và đưa lại kết quả thiết thực khi quan hệ giữa các chủ thể này được phân định rành mạch về quyền và trách nhiệm thông qua một hệ thống thể chế Yêu cầu này đòi hỏi phải thể chế hóa vai trò, trách nhiệm lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và địa vị, hình thức, phương thức làm chủ của nhân dân bằng một hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, các quy chế quan hệ cụ thể giữa Đảng với Nhà nước và nhân dân trong
hệ thống chính trị cũng như trong thực tế của đời sống xã hội Việc thể chế hóa, quy định rõ mức độ và phạm vi của mối quan hệ Đảng lãnh đạo - Nhà nước quản lý thành các quyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thể sẽ tạo điều kiện cho việc bảo đảm thực thi có hiệu quả các quyền và nghĩa vụ ấy bằng một hệ thống các quy định pháp lý và các chế tài cụ thể Tất cả các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm, chế tài đều phải được ghi nhận cụ thể tại các văn bản quy phạm, được xây dựng và ban hành phù hợp với Hiến pháp và pháp luật Đây là điều kiện cần thiết cho một cơ chế lãnh đạo bền vững
Chương 2: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA ĐẢNG CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI QUAN LÝ CÔNG HIỆN NAY
2.1 Tác động của Đảng chính trị đối với quản lý công
Tác động của Đảng chính trị đến quản lý công
Trang 7Đảng chính trị có tác động rất lớn đến quản lý công, nhất là đối với Đảng cầm quyền Ở một số nhà nước hiện nay, dù có xu hướng tách bạch giữa chính trị và hành chính, tuy nhiên, sự tách bạch này chỉ có ý nghĩa tương đối Nền hành chính công - quản lý công không thể tách ra khỏi sự điều chỉnh của Đảng cầm quyền Nếu khẳng định rằng, quản lý công không chịu sự tác động của Đảng cầm quyền, thì đó là cách nhìn phiến diện, lệch lạc Trong bất
kỳ bối cảnh nào, Đảng cầm quyền cũng luôn thể hiện sự lãnh đạo đối với Nhà nước và toàn xã hội, trong đó có quản lý công
Tác động của Quyết sách chính trị đến quản lý công
Quyết sách chính trị với tính chất là những chủ trương, chính sách lớn của Đảng cầm quyền cũng có tác động rất lớn đến quản lý công Một quyết sách phù hợp sẽ góp phần thúc đẩy hiệu quả của quản lý công và ngược lại Quyết sách đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam 1986 đã tạo bước ngoặt quan trọng cho nền hành chính công - quản lý công của Việt Nam Từ một nền hành chính quan liêu, mệnh lệnh, chúng ta đã chuyển sang xây dựng một nền hành chính vì dân phục vụ
2.2 Những khía cạnh tác động của Đảng chính trị đối với quản lý công ở Việt Nam hiện nay
Các quyết sách chính trị và tổ chức thực hiện các quyết sách chính trị của Đảng có ý nghĩa quyết định trong việc định hướng, chỉ đạo và tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước Sự lãnh đạo của Đảng trong hoạt động của nhà nước được thể hiện ở những khía cạnh sau:
- Đảng lãnh đạo trong quản lý hành chính nhà nước nước bằng việc đưa
ra những đường lối, chủ trương, chính sách của mình về các lĩnh vực hoạt động của hành chính nhà nước
Những vấn đề quan trọng của hoạt động quản lý nhà nước nói chung và quản lý công nói riêng đều cần phải cso đường lối, chủ trương của các tổ chức Đảng có trách nhiệm Căn cứ vào chủ trương, chính sách của Đảng được ghi nhận trong Nghị quyết của các cấp ủy Đảng, các chủ thể quản lý hành chính nhà nước có thẩm quyền thể chế hóa thành các văn bản pháp luật thực hiện
Trang 8trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Bên cạnh đó, khi quyết định những vấn đề cụ thể khác nhau của hoạt động quản lý hành chính nhà nước như ban hành các quyết định quản lý, xây dựng các biện pháp về tổ chức, các biện pháp kinh tế đường lối, chủ trương của Đảngvề những vấn đề có liên quan bao giờ cũng là cơ sở quan trọng để các chủ thể xem xét và đưa ra những quyết định quản lý của mình
Chẳng hạn, chủ trương cải cách hành chính được đề cập trong nhiều văn Văn kiện Đại hội Đảng từ khóa VII (1995) cho đến nay, đã được Nhà nước thể chế hóa thành Quyết định số 136/2001QĐ-TTg ngày 17-6-2001 về chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 – 2010 và Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 8-11-2011 về Chương trình tông thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2020 Nghị quyết số 76/NQ-CP về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030
- Đảng lãnh đạo trong công tác cán bộ, nhân sự nhà nước cũng như toàn bộ hệ thống chính trị
Đảng thống nhất công tác lãnh đạo cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, tập trung dân chủ và tập thể quyết định vấn đề cán cán bộ; lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính tri làm thước đo phẩm chất và năng lực cán bộ; lấy nhu cầu nhiệm vụ làm căn cứ để bố trí cán bộ; dân chủ hóa, công khai hóa công tác cán bộ
Đảng thực hiện đưa ra tiêu chuẩn, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, sử dụng, quản lý, chính sách cán bộ Trong sử dụng cán bộ, chú ý tính đồng bộ
từ bố trí, sắp xếp, đề bạt đến luân chuyển cán bộ; trong quản lý cán bộ, chú ý theo dõi, kiểm tra, khen thưởng, kỷ luật lẫn giải quyết kịp thời những vấn đề đặt ra; trong đào tạo cán bộ có đào tạo mới, đào tạo lại, bỗi dưỡng thêm ; trong quy hoạch cán bộ, chú ý cả số lượng và chất lượng đối với từng loại, từng cấp cán bộ, quy hoạch theo yêu cầu trước mắt và lâu dài
- Đảng lãnh đạo trong quản lý nhà nước không chỉ bằng đường lối, chủ trương, chính sách bằng công tác tổ chức cán bộ mà còn bằng hình thức kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường lối chính sách
Trang 9Kiểm tra của các tổ chức Đảng là kiểm tra việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước Việc kiểm tra của Đảng nhằm đánh giá tính hiệu quả, tính thực tế của các chính sách mà Đảng đề ra, trên cơ sở đó khắc phục những khuyết điểm phát huy những mặt tích cực trong công tác lãnh đạo
- Đảng lãnh đạo thông qua vai trò tiên phong, gương mẫu của các đảng viên trong bộ máy hành chính nhà nước
Các đảng viên trong cơ quan hành chính nhà nước có nghĩa vụ gương mẫu thực hiện chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước phù hợp với cương vị, chức trách nhiệm vụ được giao Thông qua đội ngũ này các đường lối, chủ trương của Đảng được chuyên hóa thành hoạt động cụ thể, sinh động trong bộ máy nhà nước
Sự lãnh đạo của Đảng là cơ sở quan trọng để xây dựng và thực hiện hoạt động phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức xã hội, thu hút được đông đảo quần chúng các tầng lớp nhân dân tham gia thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với xã hội Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý công đã phát huy khá tốt vai trò quản lý của mình Thông qua đó nhân dân phát huy được quyền làm chủ của mình, tham gia tích cực hơn vào công việc quản lý nhà nước và xã hội
Chương 3: NHỮNG GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CHÍNH TRỊ ĐỐI VỚI QUẢN LÝ CÔNG
Quán triệt nguyên tắc Đảng lãnh đạo định hướng chứ không quản lý can thiệp vào hoạt động trực tiếp của chính quyền Trong nhà nước pháp quyền, chỉ có nhà nước mới là chủ thể trực tiếp thực hiện chức năng quản lý
xã hội Do đó, để nâng cao vai trò của Đảng chính trị đối với quản lý công hiện nay cần thực hiện một số biện pháp sau:
Một là, đổi mới việc ra nghị quyết, xác định đúng và trúng nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đột phá trong từng thời kỳ
Lãnh đạo bằng cương lĩnh, đường lối, nghị quyết, chỉ thị vẫn là phương thức lãnh đạo cơ bản của Đảng đối với Nhà nước và hệ thống chính trị, cho
Trang 10đến nay chưa có phương thức nào có thể thay thế Các đảng tham chính, đảng cầm quyền trên thế giới từ trước tới nay cũng đều đưa ra chương trình hành động bằng những chủ trương, cương lĩnh, hoặc văn bản có tính cương lĩnh, chương trình, kế hoạch hành động cụ thể nhằm tuyên truyền, cổ động trong Đảng và ngoài xã hội để được cụ thể hóa bằng các phong trào hành động Năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng thể hiện trước hết cũng ở cách thức lãnh đạo cơ bản này Tuy nhiên, yêu cầu mới đối với phương thức lãnh đạo này là ở chất lượng, tầm nhìn, tính khoa học và tính thực tiễn, thiết thực
và tính khả thi của các chủ trương, nghị quyết của Đảng Chất lượng, giá trị lịch sử, ý nghĩa lý luận và thực tiễn nổi bật của các chủ trương, đường lối, nghị quyết của cấp ủy các cấp là ở chỗ: Nó có xác định đúng và trúng yêu cầu, nhiệm vụ, con đường, cách thức phát triển của đất nước, của dân tộc, của từng địa phương, từng bộ, ngành
Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ công tác tư tưởng, tuyên truyền, phổ biến, quán triệt việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng trong cơ quan nhà nước các cấp
Chủ trương, nghị quyết của Đảng dù có đúng đắn, sát hợp nhưng nếu các cơ quan lãnh đạo, các cấp ủy, tổ chức đảng không nắm vững, hiểu sâu, không thấm nhuần, không có ý thức trách nhiệm cao, không có niềm tin, động lực trong quán triệt và tổ chức thực hiện thì nghị quyết cũng chỉ nằm trên giấy
mà thôi Nhận thức là cơ sở của hành động, chỉ có nhận thức đúng, đầy đủ, có
ý chí quyết tâm cao thì nghị quyết mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, trở thành thực tiễn sinh động và đem lại hiệu quả thiết thực trong đời sống xã hội
Tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng là chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm chính trị trước hết của cấp ủy trong các cơ quan nhà nước, đồng thời cũng là nhiệm vụ của mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức làm việc trong các cơ quan, tổ chức của Nhà nước cần ý thức sâu sắc rằng, nắm vững, thấm nhuần, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống
là trách nhiệm chính trị, là mệnh lệnh công tác, là tiêu chí đánh giá năng lực