PHÂN TÍCH đối TƯỢNG, NHIỆM vụ của tâm lí học QUẢN lí ĐÁNH GIÁ ý NGHĨA của tâm lí học TRONG CÔNG tác QUẢN lí ở nước TA HIỆN NAY

Đánh giá ý nghĩa của Tâm lý học quản lý trong công tác quản lý ở nước ta hiện nay” là công trình nghiên cứu của tôi trong thời gian qua.. Trong bất kỳ nền kinh tế nào, nền văn minh hay b

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI:

PHÂN TÍCH ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ CỦA TÂM LÍ HỌC QUẢN LÍ ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA TÂM LÍ HỌC TRONG CÔNG TÁC QUẢN

LÍ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Tâm lí học quản lí

Mã phách: ………

Quảng Nam – 2021

BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI:

PHÂN TÍCH ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ CỦA TÂM LÍ HỌC QUẢN LÍ ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA TÂM LÍ HỌC TRONG CÔNG TÁC QUẢN

LÍ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Tâm lí học quản lí

Mã phách: ………

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Nội vụ Phân hiệu Quảng Nam đã đưa môn học Tâm lý học quản lý vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn-Cô Ngô Thảo Quỳnh đã truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho tôi trong suốt quá trình học tập Trong thời gian tham gia lớp học của cô, tôi đã tiếp thêm cho mình nhiều kiến thức sẽ giúp ích cho tôi sau này, có được tinh thần học tập hiệu quả và nghiêm túc hơn Đó chắc chắn là những kiến thức đắt giá cần mang theo khi tôi ra trường và làm việc sau này

Bộ môn Tâm lý học quản lý là môn học thú vị, rất bổ ích và rất thiết thực Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu học tập của sinh viên Tuy nhiên, do vốn kiến thức là vô hạn và sự tiếp nhận kiến thức của mỗi người vẫn tồn tại nhiều mặt hạn chế Mặc dù tôi đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn rằng bài tiểu luận này không thể tránh khỏi những trường hợp thiếu sót và sẽ có một vài chỗ không chính xác, kính mong quý thầy cô xem xét và đóng góp ý kiến để bài tiểu luận của tôi được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Đà Nẵng, ngày 23 tháng 03 năm 2022

Tác giả

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Phân tích đối tượng, nhiệm vụ của Tâm lý học quản lý Đánh giá ý nghĩa của Tâm lý học quản lý trong công tác quản lý ở nước

ta hiện nay” là công trình nghiên cứu của tôi trong thời gian qua

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có sự không trung thực về thông tin sử dụng trong công trình nghiên cứu này

Đà Nẵng, ngày 23 tháng 03 năm 2022

Tác giả

MỤC LỤC MỞ

ĐẦU 1

tài 1

cứu , 1

cứu , 1

cứu ,, 2

tài , 2

NỘI

DUNG 3 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ 3

lý 3

lý 3

lý 3

luận 4

1.3.2 Nghiên cứu ứng

dụng 4

lý 4 1.5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu tấm lý học quản

lý 5

luận 5 1.5.2 Về mặt thực tiễn 5

CHƯƠNG 2: CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA TÂM LÝ HỌC 6

sát 6

nghiệm 6

nghiệm 7

thoại 7

tra 8

2.6 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động 8

2.7 Phương pháp nghiên cứu tiểu sử cá nhân 9

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA TÂM LÝ HỌC TRONG CÔNG TÁC

NAY 10

KẾT LUẬN 12

KHẢO 13

MỞ BÀI

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây, nền kinh toàn đã có những thay đổi lớn về cơ cấu, chức năng và phương thức hoạt động do ảnh hưởng của cuộc cách mạng khoa học

và công nghệ hiện đại, đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu, công nghệ năng lượng Đó không phải là một sự biến đổi thông thường mà là một bước ngoặt lịch sử vô cùng quan trọng làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu từ kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức, nền văn minh loài người từ văn minh công nghiệp sang văn minh trí tuệ

Trong bất kỳ nền kinh tế nào, nền văn minh hay bất cứ ngành nghề nào, chỉ cần

có con người, người chỉ huy hay người thực hiện, người phục vụ hay người được phục vụ …thì hiệu quả hoạt động của ngành ấy tất yếu phụ thuộc vào những yếu

tố tâm lý, thể chất của mỗi cá nhân với tư cách là một thành viên của một tập thể nhất định

Nhắn đến tâm lý học quản lý có lẽ nhiều người sẽ nghĩ tới một lĩnh vực khoa hoa

xã hội trừa tượng và khó hiểu Trên thực tế, không nhiều người thực sự hiểu tâm

lý học quản lý là gì cũng như vai trò quan trọng của nó trong đời sống, trong xã hội Với những lý do trên tôi đã chọn nghiên cứu đề tài này

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xác định được đối tượng nghiên cứu của tâm lý học quản lý, giúp con người giải quyết những vấn đề quản lý liên quan đến sự điều chình cảm xúc và lý trí Nghiên cứu những đặc điểm tâm lý, đặc điểm nhân cách nhằm đạt hiệu quả thiết thực trong quản lý vì lợi ích xã hội, tập thể và con người

3 Phương pháp nghiên cứu

Thu thập thông tin qua mạng Internet, sách, báo

1

Sử dụng các phương pháp nghiên cứu: phân tích, tổng hợp, kết hợp giữa lỹ luận và thực tiễn

4 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng: phân tích đối tượng, nhiệm vụ của tâm lý học quản lý Đánh giá ý nghĩa của tâm lý học trong công tác quản lí ở nước ta hiện nay

Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam

5 Cấu trúc đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì đề tài có kết cấu

3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về tâm lý học quản lý

Chương 2: Các phương pháp nghiên cứu của tâm lý học

Chương 3: Đánh giá ý nghĩa của tâm lý học quản lý trong công tác quản lý ở nước ta hiện nay

2

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ.

1.1 Khái niệm

“Tâm lý học là ngành khoa học nghiên cứu về tâm lý và hành vi, tìm hiểu về các hiện tượng ý thức và vô thức, cũng như cảm xúc và tư duy Đây là bộ môn học thuật với quy mô nghiên cứu rất sâu rộng.”

“Tâm lý học quản lý là một chuyên ngành của tâm lý học, chuyên nghiên cứu những vấn đề trong hoạt động quản lý, nhằm làm cho hoạt động quản lý đạt hiệu quả tối ưu.”

1.2 Đối tượng

Đối tượng nghiên cứu trực tiếp trong tâm lý học quản lý bao gồm tất cả các hiện tượng tâm lý của cá nhân và tập thể người lao động ( khách thể của quản lý) nảy sinh trong quá trình hoạt động quản lý như cảm xúc, nguyện vọng, nhận thức

và hành vi của các cá nhân, đặc điểm tâm lý tập thể, bầu không khí tâm lý tập thể, xung đột tập thể…

Ngoài ra, tâm lý học quản lý còn nghiên cứu các hoạt động tâm lý chính bản thân người quản lý, chẳng hạn như nhân cách, phong cách, đạo đức, uy tín của nhà lãnh đạo và các vấn đề tâm lý của việc ra quyết định của người lãnh đạo Tóm lại, đối tượng nghiên cứu của tâm lý học quản lý là toàn bộ đời sống tâm lý của con người Ngoài ra, các vấn đề tâm lý khác trong quá trình quản lý cũng là một trong những đối tượng nghiên cứu quan trọng của tâm lý học quản lý hiện đại

1.3 Nhiệm vụ của tâm lý học quản lý

3

Việc xác định các nhiệm vụ của tâm lý học quản lý cũng không là điều đơn giản Quản lý và lãnh đạo là một quá trình rất phức tạp và đa dạng vì nó liên quan đến con người và những mối quan hệ xã hội phức tạp Tâm lý học quản lý có nhiệm vụ góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc nâng cao hiệu quả của quá trình lãnh đạo

1.3.1 Nghiên cứu lý luận:

- Nghiên cứu các khái niệm và phạm trù của tâm lý học quản lý

- Nghiên cứu những đặc điểm tâm lý cá nhân, tâm lý xã hội của tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động quản lý

- Phát hiện bản chất, quy luật, những cơ chế hoạt động của các hiện tượng tâm lý xảy ra trong hoạt động quản lý

- Nghiên cứu những yêu cầu tâm lý học đối với việc tuyển dụng, bố trí công việc, sử dụng nhân sự, lao động phù hợp với công việc

- Nghiên cứu các phương pháp sử dụng trong công tác quản lý

1.3.2 Nghiên cứu ứng dụng:

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chức năng của hoạt động quản lý

1.4 Vai trò của tâm lý học quản lý

Trong quản lý, con người và nhóm người là nhân tố trung tâm Vì vậy, để quản lý có hiệu quả cần phải hiểu rõ con người và các mối quan hệ giữa họ trong mối quan

hệ xã hội và các quy luật vận động, phát sinh và phát triển trong các mối quan hệ này

- Tâm lý học quản lý cung cấp cho những nhà quản lý về hệ thống lý

luận về tài liệu con người trong hệ thống quản lý và tài liệu của người quản lý để nhận biết chính mình, đánh giá đúng năng lực, khả năng

4

của bản thân đề ra những nhiệm vụ phù hợp, khắc phục và nâng cao khả năng quản lý

- Tâm lý học quản lý cung cấp kiến thức về sự nhận biết con người, hiểu

được những đối tượng về quản lý như nhu cầu, năng lực, càm xúc, để

tổ chức có thể kiểm soát hành vi của con người trong quá trình quản lý

để thiết lập mối quan hệ với họ, để tuyển dụng bố trí con người vào những công việc phù hợp và xử lý hài hòa trong các mối quan hệ trong quá trình xử lý

- Tâm lý học quản lý cung cấp kiến thức để đào tạo, phát triển và nâng

cao trình độ cho các nhà quản lý

1.5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu tâm lý học quản lý

1.5.1 Về mặt lý luận

- Giúp nhà quản lý nắm chắc quy luật, hiện tượng trong quản lý con

người

- Giúp tránh những sai lầm trong quản lý con người.

1.5.2 Về mặt thực tiễn

- Hiểu người dưới quyền

- Giải thích, dự đoán trước hành vi

- Giúp nhà quản lý nắm bắt được cách đánh giá con người.

- Giúp nhà lãnh đạo biết cách tác động mềm dẻo, kiên quyết với cấp

dưới

5

CHƯƠNG 2: CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA TÂM LÝ HỌC 2.1 Phương pháp quan sát

Quan sát là loại tri giác có mục đích, được hiểu một cách đơn giản là việc bạn nhìn, ngắm, thực hiện bằng mắt để thu lại những thông tin cần thiết, nhằm theo dõi và đánh giá một hay nhiều hiện tượng tâm lý nào đó của khách thể trong hoàn cảnh và thời gian xác định, nhằm phục vụ mục đích nghiên cứu

Quan sát có nhiều hình thức: quan sát toàn diện hay quan sát bộ phận, quan sát có trọng điểm, quan sát trực tiếp hay gián tiếp

Phương pháp quan sát cho phép ta thu thập những tài liệu cụ thể, chính xác, khách quan trong các điều kiện tự nhiên của con người nên có rất nhiều ưu điểm

Ưu và nhược điểm:

- Cung cấp nhiều thông tin về khách thể, dư liệu phong phú.

- Tiết kiệm chi phí quan sát và dễ tiến hành.

- Phụ thuộc, tư liệu thường là cảm tính, trực quan, không đáng tin cậy, tốn nhiều thời gian và đôi khi không đạt được mục đích.

Để đạt được kết quả cao trong công tác quản lý cần chú ý các yêu cầu sau:

- Người quan sát cần có mục tiêu, nội dung cụ thể và kế hoạch quan sát

- Chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt trước khi quan sát

- Tiến hành quan sát một cách cẩn thận và có hệ thống.

- Ghi chép các tài liệu quan sát một cách khách quan, trung thực,

- Cần phải kết hợp với các phương pháp khác trong nghiên cứu.

2.2 Phương pháp thực nghiệm

6

“Nghiên cứu thực nghiệm là nghiên cứu nhằm tìm kiếm các nguyên nhân của

các mối liên hệ nhân quả bằng cách điều khiển một hay một vài nhân tố, trong khi

đó lại kiểm soát các nhân tố khác sao cho chúng không đổi” ( Lê Văn Hảo, 1996).

Theo hình thực thực hiện có thể có: thực nghiệm tự nhiên và thực nhiệm trong phòng thí nghiệm Theo mục đích và nhiệm vụ: thực nghiệm nhận định và thực nghiệm hình thành

Ưu và nhược điểm:

Rất chủ động, tài liệu tương đối tin cậy có thể định tính và định lượng, có thể lặp đi lặp lại quá trình thực nghiệm nhằm kiểm tra độ chính xác Tuy nhiên, không hoàn toàn có thể khống chế những yếu tố chi phối đến kết quả nghiên cứu,

có thể tốn kém về mặt kinh tế

2.3 Phương pháp trắc nghiệm (Test)

“Test” là một phép thử đã được chuẩn hóa dùng để đo lường khách quan một

hay nhiều khía cạnh tâm lý, nhân cách thông qua những mẫu câu trả lời bằng ngôn ngữ, phi ngôn ngữ hoặc bằng các hành vi khác của đối tượng nghiên cứu

Ưu và nhược điểm:

- Dễ tiến hành, định lượng được kết quả nghiên cứu

- Có thể đo nhiều đối tượng

- Tính mục đích nghiên cứu cao

- Khó soạn thảo một bộ trắc nghiệm đảm bảo tính tiêu chuẩn hóa

2.4 Phương pháp đàm thoại (phỏng vấn)

Đàm thoại (phỏng vấn) là phương pháp đặt ra các câu hỏi cho đối tượng và dựa trên câu trả lời của họ để trao đổi, thu nhập thông tin về các hiện tượng tâm lý trong quá trình trò chuyện Nguồn thông tin có thể bao gồm các câu trả lời và các yếu tố hành vi như cử chỉ, ngôn ngữ của người trả lời

7

Phỏng vấn bao gồm nhiều hình thức: trực tiếp hoặc gián tiếp, phỏng vấn cá nhân hoặc nhóm

Muốn đàm thoại thu được nhiều thông tin cần phải:

- Xác định rõ mục đích và yêu cầu của vấn đề cần nghiên cứu

- Tìm hiểu trước thông tin về đối tượng trò chuyện và một số đặc điểm của họ

- Cần linh hoạt trong quá trình trò chuyện để thay đổi cách trò chuyện, dẫn dắt câu hỏi cho phù hợp với văn cảnh, hoàn cảnh nhằm đạt đáp ứng yêu cầu của nhà nghiên cứu

2.5 Phương pháp điều tra

Điều tra là phương pháp sử dụng hàng loạt câu hỏi cho đối tượng nghiên cứu nhằm thu thập ý kiến chủ quan của họ về một vấn đề nào đó Hầu hết các cuộc điều tra đều được thực hiện dưới bằng hình thức bảng câu hỏi Ngoài ra, có các cuộc điều tra bằng hình thức phỏng vấn trực tiếp, phỏng vấn qua điện thoại, hoặc được thực hiện qua email hay mạng Internet

Ưu và nhược điểm:

- Dễ nghiên cứu, dễ thực hiện

- Thông tin thu thập khá nhanh và nhiều trên một loạt đối tượng

- Dễ xử lý bằng toán xác suất thống kê

- Các ý kiến thường mang tính chủ quan, đối tượng đễ trả lời giả tạo

Để phương pháp này đạt được hiệu quả cao khi sử dụng cần:

- Câu hỏi soạn thảo rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu phủ hợp với trình độ của đối tượng nghiên cứu

8

- Soạn kỹ bảng hướng dẫn điều tra viên- người sẽ phổ biến câu hỏi điều tra cho đối tượng

- Khi xử lý số liệu cần dùng phương pháp toán xác suất thống kê để tránh sự sai sót

2.6 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

- Là phương pháp khai thác đối tượng một cách gián tiếp thông qua sản phẩm của chính mình để nghiên cứu các thuộc tính tâm lý của đối tượng Một trong những sản phẩm hoạt động được quan tâm nhiều trong khám tâm lí lâm sàng là các ghi chép, nhật kí, thư từ của bệnh nhân Với những sản phẩm này, thông thường bệnh nhân sẽ ghi lại những cảm xúc, suy nghĩ, thái độ của họ về một vấn đề nào đó hoặc người nào đó

- Khi tiến hành phương pháp nghiên cứu cần phải chú ý xem xét trong mối liên hệ giữa thời gian, không gian của hoạt động và điều kiện tiến hành

2.7 Phương pháp nghiên cứu tiểu sử cá nhân

- Phương pháp này xuất phát từ thực tế có thể nhận ra các đặc điểm tâm lý

cá nhân thông qua việc phân tích lý lịch, tiểu sử cuộc sống của các nhân

đó, góp phần cung cấp tài liệu cho việc chẩn đoán tâm lý

- Phương pháp này có ưu điểm là dễ thực hiện, nhưng lại có nhược điểm

là cần phải quản lý tốt hồ sơ, đồng thời lý lịch theo mẫu định sẵn chỉ có thể phản ánh một cách tổng quát theo một số nội dung nhất định nên khó phát hiện yếu tố tâm lý sâu sắc của họ

9

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ Ý NGHĨA CỦA TÂM LÝ HỌC TRONG

CÔNG TÁC QUẢN LÝ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Người xưa với câu danh ngôn nổi tiếng "Hãy tự biết lấy mình", "Biết mình, biết người, trăm trận, trăm thắng" đều nói về vai trò của các tri thức tâm lý, trong

đó nhấn mạnh vai trò của nhận thức, tự ý thức

Tâm lý con người có chức năng định hướng, điều chỉnh nên tâm lý học có vai trò to lớn trong các lĩnh vực hoạt động của con người như: lao động sản xuất, y tế, giáo dục, thể thao, quân sự, quản lý hành chính, giáo dục

Tâm lý học nhà trường: Việc nắm bắt tâm lý học sinh giúp giáo viên truyền tải kiến thức một cách dễ dàng và hiệu quả hơn Ngoài ra, thầy cô và nhà trường cũng kết hợp với các phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành, bồi dưỡng và phát triển nhân cách cho trẻ nên việc trang bị kiến thức tâm lý học là rất cần thiết Ngoài ra, còn có các chuyên gia được đào tạo bài bản để hoạt động trong lĩnh vực này với tư cách là cố vấn tâm lý học đường, một công việc ngày càng trở nên quan trọng do tính cần thiết của nó Mặt khác, những người làm công tác giáo dục cũng cần được trang bị kiến thức về ngành này để định hướng nghề nghiệp phù hợp cho học sinh, điều này sẽ giảm bớt tỷ lệ thất nghiệp cho cộng đồng

10