Báo cáo biện pháp giáo dục hiệu quả thi giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi Báo cáo biện pháp thi giáo viên chủ nhiệm giỏi giáo dục hiệu quả thi giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi
Trang 1BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH HẠN CHẾ SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI THÔNG MINH TRONG GIỜ HỌC TRỰC TIẾP THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ
NHIỆM LỚP NĂM HỌC 2021-2022
1 Tên biện pháp: “Một số giải pháp giúp học sinh hạn chế sử dụng điện thoại thông minh trong giờ học trực tiếp thông qua công tác chủ nhiệm lớp.”
2 Thuộc lĩnh vực, môn: KHXH
3 Họ và tên tác giả: Năm sinh:
4 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên -
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài.
Ngày nay, với sự phát triển chóng mặt của khoa học công nghệ, các phương tiện thông tin đại chúng đang phát triển một cách ồ ạt, hậu thuẫn vào đó là các hãng điện thoại di động mọc lên như nấm với giá cả hết sức cạnh tranh Chính vì vậy, không chỉ có con em các đại gia, hay con em ở thành phố mới có thể sử dụng điện thoại di động, mà đối với đại đa số con em từ nông thôn, miền núi cho đến thành thị cũng rất dễ dàng sắm cho riêng mình một “con dế yêu” và lẽ dĩ nhiên điện thoại di động đã trở thành một vật dụng bất li thân của nhiều người, trong đó có cả học sinh mà chủ yếu là học sinh trung học phổ thông, trung học
sơ sở, thậm chí là học sinh tiểu học Từ đó, đã tạo nên xu hướng sử dụng điện thoại phổ biến trong các nhà trường
Thực tế, chúng ta không thể phủ nhận được vai trò, tác dụng to lớn của điện thoại di động đối với đời sống con người, trong đó có học sinh; nó là phương tiện giúp cha mẹ quản lý con em mình khi con cái đến trường và tham gia các hoạt động xã hội, đồng thời nó cũng là công cụ giúp các em truy cập, tìm kiếm các thông tin bổ ích phục vụ cho việc học, và là nguồn giải trí rất quen thuộc Tuy nhiên, cái gì cũng có hai mặt của nó Điện thoại di động thông minh
đã mang đến không ít hệ lụy, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đời sống tinh thần cũng như việc học tập của các em Bản thân tôi tự nhận thấy, việc sử dụng điện thoại di động, lâu dần đã trở thành một con dao hai lưỡi đang âm thầm giết
đi sự năng động của tuổi trẻ, sự hồn nhiên, trong sáng của tuổi teen Bởi đầu óc các em đã bị tiêm nhiễm những loại game độc hại, những bộ phim đen, những video khiêu khích trên mạng Giờ đây, các em đã bị biến thành những con người thu động, với đôi mắt thâm quầng, cùng chiếc lưng gù xấu xí và dễ bị kích động trở thành những con người xấu
Từ vấn đề đó tôi thiết nghĩ, bản thân mình là một cán bộ Đoàn, cần phải có những hành động gì để giúp các học sinh, thanh niên, đoàn viên không bị sa lầy vào những điểm tối mà điện thoại di động gây ra Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi
quyết định lựa chọn đề tài “Một số giải pháp giúp học sinh hạn chế sử dụng điện thoại thông minh trong giờ học trực tiếp thông qua công tác chủ nhiệm lớp 9A trường THCS ”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Mục đích lớn nhất chính là hạn chế được tình trạng sử dụng điện thoại quá nhiều trong học sinh lớp chủ nhiệm
Trang 3- Hướng học sinh tới một môi trường sử dụng điện thoại, văn minh, lịch sử, an toàn, đúng pháp luật
- Hướng học sinh tới các hoạt động tinh thần, thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ, làm giảm tình trạng thụ động do sử dụng điện thọa di động của học sinh
- Hướng tới một môi trường giáo dục lành mạnh, học sinh thân thiện, trường học tích cực
1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Học sinh lớp 9 trường THCS T năm học 2020-2021
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Từ thực tế trong những năm làm công chủ nhiệm lớp, giáo viên giảng dạy đứng lớp, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm; Tham khảo ý kiến bạn bè, đồng nghiệp
- Phương pháp thử nghiệm
- Phương pháp điều tra
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Theo điều 37 của Thông tư 32 vừa được ban hành quy định về các hành vi
mà học sinh không được làm Một trong số đó là "Sử dụng điện thoại di động khi đang học tập trên lớp mà không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép" "Theo thông tư 12 trước đây, hành vi học sinh không được làm là "sử dụng điện thoại di động trong giờ học" Tức là cấm hoàn toàn việc sử dụng điện thoại trong giờ học, đã vào lớp học là không được dùng điện thoại Như vậy, thông tư mới sẽ áp dụng từ ngày 1/11 tới đây là chỉ cấm việc sử dụng
mà không phục vụ cho việc học tập và việc sử dụng sẽ có sự quản lý của giáo viên
Nhưng nhìn nhận một cách nghiêm túc vấn đề này, chúng ta dễ dàng nhận thấy, nguyên nhân khiến cho thời gian gần đây, trên các phương tiện báo chí đề cập nhiều đến các thông tin, các video clip liên quan đến các nữ sinh đánh nhau, các vụ scandal có nguồn gốc chủ yếu từ việc sử dụng tràn lan điện thoại di động của học sinh, đã và đang là tiếng chuông cảnh tỉnh cho dư luận xã hội, đồng thời gửi đến tất cả các nhà quản lý giáo dục, đội ngũ thầy cô và phụ huynh học sinh
một thông điệp, một báo động “đỏ” trong giới học đường về một hiện thực
không mấy tốt đẹp về sự xuống cấp đạo đức nhanh chóng của một bộ phận
Trang 4không nhỏ học sinh, sinh viên Chính điều này (quản lý lỏng lẻo việc sử dụng điện thoại di động của học sinh) đã và đang gây ra những hệ lụy không đáng có
mà lẽ ra, với chức năng của mình, các nhà trường nói riêng và Bộ GD&ĐT nói chung cần phải sớm vào cuộc để có những quy định cụ thể, những chế tài làm cơ
sở pháp lý nhằm giáo dục học sinh đưa và sử dụng điện thoại di động trong giờ học trực tiếp trong trường học, để quản lý học sinh một cách có hiệu quả,
để nhà trường thật sự “thân thiện”, học sinh thật sự “tích cực”, để góp phần
thực hiện mục tiêu của tổ chức Liên Hợp quốc là “Học để biết, học để làm, học
để chung sống, học để làm người”.
Nhận thấy, đây là một vấn đề nóng, đang lây lan trong giới học đường và cần phải nhanh chóng tìm ra những hướng giải quyết kịp thời, nên bản thân tôi với tư cách là một GVCN, nhận thấy mình phải có những hành động cụ thể nhằm giảm đi những ảnh hưởng xấu của trào lưu sử dụng điện thoại trong nhà
trường hiện nay Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “Một số giải pháp giúp học sinh hạn chế sử dụng điện thoại thông minh thông trong giờ học trực tiếp qua công tác chủ nhiệm lớp 9A ở trường THCS ” là nội dung cần
nghiên cứu của mình
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Thực trạng chung
Hiện nay, trong các trường học, hình ảnh các em học sinh tay cầm điện thoại, nhanh tay bấm phím, lướt nét không khó để bắt gặp Bên cạnh những em
sử dụng đúng cách và đúng mục đích thì không ít em lại biến điện thoại di động thành phương tiện thể hiện “đẳng cấp” sành điệu Thậm chí đối với nhiều bạn,
“dế” thể hiện phong cách và đẳng cấp của chủ nhân nên được các bạn nâng niu như đồ trang sức, không tiếc tiền đầu tư, nâng cấp để “hàng” càng “độc” càng gây ấn tượng… Chưa kể đến việc nhiều em còn mượn cớ để nói dối cha mẹ, thầy cô, gây ra những phiền nhiễu trong giờ học
Không ít giáo viên phản ánh, nhiều khi bài giảng bị cắt ngang bởi tiếng chuông điện thoại của học sinh Thậm chí, trong lúc cả lớp đang chăm chú nghe giảng thì có em lại lúi húi nhắn tin hay nghe nhạc làm cho các bạn ngồi gần bị phân tán Không dừng lại ở đó nhiều học sinh đã quay các clip không hay về bạn
bè, thầy cô rồi tung lên mạng Điển hình như clip dài khoảng 2 phút ghi lại hình ảnh một nhóm học sinh nữ liên tục chửi bới, bắt bạn quỳ gối xin lỗi và liên tục tát vào mặt bất chấp nữ sinh bị đánh khóc lóc xin lỗi ở huyện Diễn Châu (Nghệ An), hay một nữ sinh THCS tại phường Cẩm Bình, TP Cẩm Phả, Quảng Ninh bị bạn dùng tay tát liên tiếp vào mặt và đầu ngay trong lớp học, những bạn khác không can ngăn mà chỉ quay video sau đó tung lên Facebook
Trang 5Có thể nói, đây là một thực trạng đáng báo động trong khắp các trường học trên cả nước hiện nay
2.2.2 Thực trạng học sinh sử dụng điện thoại tại lớp 9A trường THCS năm học 2020-2021:
Có thể thấy, thay vì hoạt động giải trí, thể dục thể thao dưới các tán cây ở sân trường, hay thủ thỉ trò chuyện cùng bè bạn ở một chiếc ghế đá nào đó, hay là rượt bắt nhau huyên náo cả một góc sân trường thì giờ đây chúng ta lại nhìn thấy hình ảnh các em học sinh đang túm tụm lại cùng nhau nhìn vào màn hình điện thoại, hay lắc lư theo điệu nhạc được phát ra từ một chiếc smartphone qua một chiếc tai nghe sành điệu, hay đang nhanh tay lướt qua các ứng dụng phổ biến Facebook, zalo, rồi lập team đánh trận , hoặc dễ nhận thấy nhất đó là hình ảnh các em đang tụ tập để selfie tự sướng Hay nói cách khác, chỉ cần được “hở” phút giây nào, là ngay lập tức, các em đã với tay cầm ngay lấy điện thoại và tìm ngay cho mình một tiện ích nào đó trong điện thoại để giải trí
Hình ảnh học sinh lớp 9A tranh thủ sử dụng điện thoại trong giờ ra chơi
Như vậy, việc sử dụng điện thoại như vậy, có gây ảnh hưởng gì tới các em học sinh hay không? Câu trả lời dĩ nhiên là có Điện thoại ít nhiều đã gây ảnh hưởng xấu, lây lan như một căn bệnh truyền nhiễm tới học đường nói chung và học sinh trường tôi cũng không ngoại lệ
Là một lớp thuộc trường học vùng nông thôn, tuy nhiên, sau khi khảo sát tình hình sử dụng điện thoại của học sinh trong lớp, tôi khá bất ngờ khi thấy: dịch bệnh Covid 19 kéo dài, việc tham gia học tập cần thích ứng linh hoạt giữa hình thức trực tiếp và trực tuyến nên đại đa số các gia đình phải sắm thiết bị
Trang 6thông minh cho con em tham gia học trực tuyến, trong đó có điện thoại, vậy là, đại đa số các em sử dụng điện thoại để học và phục vụ cho cả những nhu cầu ngoài học Thêm vào đó, nhiều em học theo thói ăn chơi, đua đòi cùng lũ bạn, cảm thấy ganh tị khi nhìn thấy các bạn có mà mình không có, nên đã xảy ra hiện tượng có một số học sinh lấy tiền đóng học hay nói dối bố mẹ những khoản tiền
để có tiền mua điện thoại: có tới gần 80% học sinh có điện thoại di động sử dụng và hơn một nửa số điện thoại đó là những loại điện thoại đời cao, đắt tiền, 20% còn lại là sử dụng máy tính phục vụ cho việc học trực tuyến khi cần
Bên cạnh đó, bàn về vấn đề sử dụng điện thoại trong học đường, nhiều em học sinh, do xem điện thoại quá nhiều gây ảnh hưởng không ít tới thị lực, hiện tượng lưng bị gù, mắt cận không phải do học tập mà đến trực tiếp từ hậu quả của việc dùng điện thoại quá nhiều Hơn thế, việc sử dụng điện thoại quá nhiều đang dần biến các em trở thành những con người thụ động, tinh thần và trí tuệ không được minh mẫn, mất dần khả năng tập trung vào vấn đề học tập, tư tưởng luôn
bị phân tán, chỉ chăm chăm nhìn vào điện thoại
Ngoài ra, điện thoại di động với các chức năng thông minh như quay phim, chụp hình đang dần biến các em trở thành những con người vô cảm trước mọi vấn đề Có thể nói đến như sự việc học sinh đánh nhau, mặc dù, có rất nhiều em học sinh vây quanh chứng kiến, nhưng thay vì hành động giúp bạn, can ngăn tình trạng đánh nhau, nhưng các em chỉ thờ ơ, rút điện thoại và quay lại vụ việc Rất nhanh chóng sau đó, clip đã được các em đăng tải lên facebook, và phát tán qua tinh nhắn, các fanpage khác nhau Đây thực sự là một hiện tượng đáng buồn, bởi
sự thờ ơ, vô cảm, thiếu tinh thần trách nhiệm trước bạn bè, trước cộng đồng xã hội, dọa dẫm, gây mâu thuẫn và bạo lực học đường từ điện thoại thông minh mà
ra cũng rất phổ biến
3 Mục tiêu, nhiệm vụ của giải pháp:
Qua theo dõi tôi nhận thấy việc các em còn mang “điện thoại thông minh”
vào lớp vào trường học trực tiếp rất phổ biến Từ đó tôi đã có đưa ra “Một số giải pháp giúp học sinh hạn chế sử dụng điện thoại thông minh thông trong giờ học trực tiếp qua công tác chủ nhiệm lớp 9A ở trường THCS ”
để có thể:
+ Lên án việc lạm dụng điện thoại thông minh của các em không đúng quy định của trường
+ Hạn chế đáng kể tình trạng nghiện điện thoại thông minh trong giờ học
+ Tránh được những hệ lụy đáng tiếc từ việc sử dụng điện thoại thông minh mất kiểm soát của các bạn
Trang 7+ Tạo được lối sống văn minh, hiện đại, hòa nhã gần gũi thân thiện với tất cả mọi người xung quanh
+ Giúp các em luôn có ý thức, kiểm soát được việc sử dụng điện thoại thông minh
đúng mực trong thời đại mới
Lớp
Tổng
số
học
sinh
được
khảo
sát
Số HS
có ĐT
Số HS
sử dụng ĐTTM
Thời gian
sử dụng
ĐT >3 giờ trong ngày
Thời gian sử dụng ĐT 1->3 giờ trong ngày
Mục đích sử dụng ĐT trong ngày
Học tập Mục đích
khác
S
- Khảo sát thời gian sử dụng ĐTTM/1 ngày của học sinh:
9%
16%
55%
21%
Bi u đ : Th i gian s d ng ĐTTM/1 ngày c a h c sinh ểu đồ: Thời gian sử dụng ĐTTM/1 ngày của học sinh ồ: Thời gian sử dụng ĐTTM/1 ngày của học sinh ời gian sử dụng ĐTTM/1 ngày của học sinh ử dụng ĐTTM/1 ngày của học sinh ụng ĐTTM/1 ngày của học sinh ủa học sinh ọc sinh
Nhận xét: Qua biểu đồ trên, ta thấy được tần suất sử dụng ĐTTM của học sinh khá lớn Số học sinh sử dụng 3 giờ và nhiều hơn 3 giờ một ngày đến 76%
Từ thực trạng đáng lo ngại về hiện tượng HS lớp chủ nhiệm sử dụng sai mục đích ĐTTM tôi đã rất lo lắng, trăn trở, từ đó tôi học hỏi đồng nghiệp bạn bè
để tìm ra các giải pháp giúp HS lớp chủ nhiệm hạn chế sử dụng ĐTTM Sau
Trang 8một thời gian áp dụng đồng thời nhiều biện pháp, tôi đã thu được nhiều kết quả đáng mừng Sau đây, tôi xin trình bày nội dung các biện pháp
4 Cách thức, quá trình áp dụng
4.1 Xây dựng và ban hành nội qui sử dụng điện thoại trong trường học đến học sinh và phụ huynh
Việc đầu tiên tôi cần làm ngay sau khi nhận lớp chủ nhiệm từ tháng 8 năm
2020, tôi đã xây dựng nội qui sử dụng điện thoại trong trường học của học sinh Nội qui được xây dựng dựa trên ý kiến thảo luận và biểu quyết của cả lớp và GVCN Khâu này có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm giúp các em hiểu và thực hiện đúng theo nội qui của lớp khi tham gia học trực tiếp, ngoài ra bước đầu các
em hiểu được việc sử dụng ĐTTM không đúng cách không còn là việc riêng việc được phép tùy theo sở thích các em, nó ảnh hưởng tới chính các em Nội qui thống nhất sau khi hop phụ huynh như sau
+ Vi phạm lần 1: nhắc nhở trước lớp
+ Vi phạm lần 2: thông báo tới phụ huynh và yêu cầu HS viết bản kiểm điểm + Vi phạm lần 3: tạm thu điện thoại
Sau khi đã được thống nhất trong lớp học, tôi chia sẻ những quy định về việc sử dụng điện thoại trong trường học để phụ huynh, học sinh hiểu, nắm rõ và cùng nghiêm túc thực hiện
Thay vì cấm tuyệt đối như trước đây, bắt đầu từ tháng 11/2020, học sinh THCS, THPT được phép sử dụng điện thoại trong giờ học để phục vụ cho việc học tập Quy định này được ghi nhận trong Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư 32/2020, có
hiệu lực từ ngày 1/11/2020 của Bộ GD & ĐT Theo đó, điện thoại thông minh
trở thành công cụ để học tập HS có thể cập nhật các thông tin mới, thời sự hoặc tài liệu tham khảo mới nhất một cách nhanh chóng, thuận lợi trong từng tiết học
Ngay sau khi có thông tư của Bộ về việc cho phép HS sử dụng ĐT trong các tiết học, tôi và học sinh của lớp đã cùng thảo luận và điều chỉnh, bổ sung nội quy sử dụng ĐT trong trường học cho phù hợp Cụ thể, HS được phép sử dụng
ĐT trong các tiết học nhưng phải có sự đồng ý của giáo viên bộ môn
4.2: Tăng cường công tác tuyên truyền cho học sinh việc hạn chế sử dụng điện thoại.
Là GVCN đồng thời dạy bộ môn Ngữ văn tại lớp, sau khi nắm bắt được tình hình trên của lớp chủ nhiệm, tôi luôn gần gũi trao đổi và định hướng cho các em để các em biết sử dụng điện thoại đúng mục đích và hiệu quả Có dịp gần gũi các em là tôi trò chuyện cởi mở, giới thiệu, gợi ý những trang web bổ ích, mang tính học tập cho học sinh cũng như giải trí lành mạnh cho HS
Trang 9Trong các giờ sinh hoạt lớp hay hoạt động ngoại khóa tôi đã hướng dẫn
HS cách sử dụng các trang mạng xã hội như thế nào cho hiệu quả, hướng dẫn
HS tìm kiếm và chia sẻ các thông tin bổ ích
* Ngoài ra còn:
- Nhờ các cô chú tuyên truyền viên ở xã, tuyên truyền về đề tài nghiên cứu này, trong buổi phát thanh của xã để các bậc phụ huynh hiểu rõ tầm quan trọng của việc hạn chế tối đa việc sử dụng điện thoại thông minh của các bạn tại gia đình
- Các nhà quản lý các cấp, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương nên tạo sân chơi giải trí lành mạnh; giáo dục, tuyên truyền về những tác hại từ việc
sự dụng điện thoại thông minh mạng xã hội Facebook không đúng cách
4.3 Phối kết hợp với đội và các đoàn thể, tổ chức các hoạt động tập thể
- Đoàn thanh niên và các tổ chức chính trị xã hội khác phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh tăng cường tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh giúp tăng cường sự giao lưu tiếp xúc “thực” giữa các em học sinh, tạo môi trường cho các em được hòa mình vào những hoạt động sôi nổi, bổ ích sau những giờ học Khoảng thời gian “thực” này sẽ giúp các em có sự cân bằng trong cuộc sống, thay vì sống “ảo” với mạng xã hội
Trang 10- Đưa việc nghiện điện thoại thông minh của học sinh vào mục chấm điểm thi đua để bình xét thi đua giữa các lớp, bình xét hạnh kiểm cho các em vào mỗi tháng, mỗi kì và cuối năm học Mục đích để các em thấy chơi game là không tốt
và quan trọng hơn các học sinh theo dõi lẫn nhau xem bạn có chơi game không
từ đó giáo viên có nguồn thông tin thường xuyên, chính xác về tình trạng chơi game của học sinh lớp mình Giao cho các em học tốt giúp đỡ các em học yếu
để giúp các em học tốt hơn và có sự tự tin khi đến lớp
- Bên cạnh những biện pháp mềm dẻo, những biện pháp cứng rắn cũng phát huy tác dụng Nếu những em thường xuyên chơi dù đã nhắc nhở nhiều lần, có biểu hiện trộm cắp giáo viên chủ nhiệm kiên quyết làm hồ sơ đề nghị nhà trường kỉ luật học sinh tùy vào mức độ vi phạm để các em thấy khuyết điểm của mình cũng
như làm gương cho học sinh khác
- Lập đội phòng chống game của liên đội, của lớp có thể giao cho ban chỉ huy liên đội hoặc các em hay chơi game cùng cán bộ lớp đảm nhiệm, các em sẽ thấy trách nhiệm của mình và ý thức được những việc mình đang làm là mâu thuẫn
để tự có cách điều chỉnh
- GVCN nhờ cô Tổng phụ trách Đội tổ chức các buổi tuyên truyền cho các bạn
về thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và biện pháp khắc phục việc nghiện điện thoại thông minh của học sinh THCS
- Tất cả các bạn trong Liên Đội trường đều vào cuộc lên án, phê phán việc sử dụng điện thoại truy cập vào những trang mạng trong phạm vi trường học trong giờ ra chơi, truy bài đầu giờ, giờ thể dục, sinh hoạt tập thể Ý kiến với thầy cô