Để hiểu rõ hơn đường hướng phát triển của Cách mạng Việt Nam trong giai đoạn này em xin chọn đề tài “ phân tích nội dung chính cương Đảng lao động Việt Nam tháng 2 năm 1951” từ đó thấy đ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
KỲ THI KẾT THÚC HỌC PHẦN HỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2021-2022
Đề tài bài tập lớn: Chính cương Đảng Lao động Việt Nam
(2/1951) và vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam hiện nay(đề 03)
Họ và tên học viên/sinh viên : VŨ THỊ KHÁNH HUYỀN
Mã học viên/ sinh viên : 1911010446 Lớp : ĐH9KE3 Tên học phần : LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Giảng viên hướng dẫn : PHÙNG THỊ BÍCH HẰNG
HÀ NỘI, Tháng 12 / 2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1
PHẦN 2: NỘI DUNG 2
2.1 Hoàn cảnh ra đời 2
2.2 Nội dung của Chính cương 2
2.3 Ý nghĩa 7
2.4 Trách nhiệm của bản thân 7
- Luôn chấp hành nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời vận động gia đình và người thân thực hiện tốt các quy định của địa phương nơi cư trú 7
- Nghiêm túc học tập và nghiên cứu các chuyên đề về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 7
PHẦN 3: KẾT LUẬN 9
TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
Trang 3PHẦN 1: MỞ ĐẦU
Từ năm 1950, phong trào cách mạng trên thế giới phát triển mạnh mẽ Hệ thống xã hội chủ nghĩa đã được củng cố và tăng cường về mọi mặt Phong trào giải phóng dân tộc vẫn tiếp tục phát triển làm rung chuyển hậu phương của chủ nghĩa đế quốc Tuy nhiên, tình thế lịch sử đã có những bước phát triển riêng biệt Học hỏi mỗi nước cần phải thành lập một chính đảng cách mạng theo chủ nghĩa Mác-Lênin, trực tiếp đảm nhận sứ mệnh lịch sử trước dân tộc mình và chủ động góp phần vào
sự nghiệp cách mạng chung của nhân dân ba tộc Để hiểu rõ hơn đường hướng phát triển của Cách mạng Việt Nam trong giai đoạn này em xin chọn đề tài “ phân tích nội dung chính cương Đảng lao động Việt Nam tháng 2 năm 1951” từ đó thấy được những giá trị lý luận và tiễn của chính cương trong kho tàng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Trang 4PHẦN 2: NỘI DUNG
Chính cương Đảng lao động Việt Nam (2/2015) 2.1 Hoàn cảnh ra đời
Thông qua tại đại hội lần thứ 2 của Đảng tháng 2-1951
- Tình hình quốc tế: đầu năm 1951,tình hình thế giới và các nước Đông Dương có nhiều chuyển biến mới Nước ta các nước XHCN công nhận và đặt quan hệ ngoại giao Cuộc chiến thắng của ba nước Đông Dương đã giành được thắng lợi quan trọng dẫn đến hệ thống các nước XHCN phát triển mạnh mẽ Lợi dụng tình hình khó khăn của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến tranh Đông Dương
- Tình hình trong nước: với điều kiện lịch sử mới, thì Việt Nam bây giờ cần bổ sung
và hoàn chỉnh đường lối cách mạng Việt Nam và yêu cầu Đảng phải ra công khai lãnh đạo cách mạng để đưa cuộc chiến đi đến thắng lợi
2.2 Nội dung của Chính cương
Báo cáo của Tổng Bí thư Trường Chinh đã trình bày toàn bộ đường lối cách mạng Việt Nam Đó là đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên chủ
nghĩa xã hội Nội dung cơ bản của báo cáo được phản ánh trong Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam được Đại hội thông qua Cương lĩnh chính trị mới của
Đảng nêu rõ:
- “ Xã hội Việt Nam hiện nay gồm có ba tính chất: dân chủ nhân dân, một phần thuộc địa và nửa phong kiến” Các tính chất đó đang đấu tranh lẫn nhau, “ nhưng mâu thuẫn chủ yếu lúc này là mâu thuẫn giữa tính chất dân chủ và tính chất thuộc địa”
- Cuộc kháng chiến của nhân dân ta nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa chế độ dân chủ nhân dân với các thế lực phản động Thế lực phản động chính là chủ nghĩa đế quốc xâm lược Những di tích phong kiến cũng làm cho xã hội Việt Nam đình trệ “ Do đó cách mạng Việt Nam có hai đối tượng Đối tượng
Trang 5chính hiện nay là chủ nghĩa đế quốc xâm lược, cụ thể lúc này là đế quốc Pháp
và bọn can thiệp Mỹ Đối tượng phụ hiện nay là phong kiến, cụ thể lúc này là phong kiến phản động”
- “ Nhiệm vụ cơ bản hiện nay của cách mạng Việt Nam là đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc; xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng; phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội” Ba nhiệm vụ đó khăng khít với nhau Nhiệm vụ chính lúc này là hoàn thành giải phóng dân tộc Lúc này phải tập trung lực lượng vào cuộc kháng chiến để quyết thắng quân xâm lược
- Lực lượng của cách mạng Việt Nam gồm các giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, giai cấp tiểu tư sản và tư sản dân tộc Ngoài ra, còn có nhưng thân
sĩ (địa chủ) yêu nước và tiến bộ Những giai cấp, tầng lớp và phần tử đó họp lại thành nhân dân mà nền tảng là công, nông và lao động trí thức Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng
- Mục tiêu của Đảng: phát triển chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên CNXH Con đường đi lên CNXH – đó là một con đường đấu tranh lâu dài, đại thể trải qua
3 giai đoạn:
+ Giai đoạn thứ nhất: nhiệm vụ chủ yếu là hoàn thành giải phóng dân tộc + Giai đoạn thứ hai: nhiệm vụ chủ yêu là xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, thực hiện triệt để người cày có ruộng, phát triển kỹ nghệ, hoàn chỉnh chế độ dân chủ nhân dân
+ Giai đoạn thứ ba : nhiệm vụ chủ yếu là xây dụng cơ sở cho CNXH, tiến lên thực hiện CNXH
Trang 6=> Ba giai đoạn ấy không tách rời nhau mà mật thiết liên hệ, xen kẽ với nhau, nhưng mỗi giai đoạn có nhiệm vụ trung tâm
- Quan hệ quốc tế : Việt Nam đứng về phe hòa bình và dân chủ, tranh thủ sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân thế giới
- Chính cương cũng nêu rõ 15 chính sách lớn của Đảng để đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi và đặt cơ sở kiến thiết quốc gia
1 kháng chiến
2 chính quyền nhân dân
3 mặt trận dân tộc thống nhất
4 quân đội
5 kinh tế tài chính
6 cải cách ruộng đất
7 văn hóa giáo dục
8 đối với tôn giáo
9 chính sách dân tộc
10 đối với vùng tạm bị chiếm
11 Ngoại giao
12 Đối với Miên, Lào
13 Ngoại kiều
14 Đấu tranh cho hòa bình và thế giới
15 Thi đua ái quốc
- Đường lối, chính sách của Đảng ta đã được bổ sung, phát triển qua các hội nghị trung ương tiếp theo
+ Tại Hội nghị trung ương lần thứ nhất (3 - 1951), Đảng ta đã nhấn mạnh chủ trương phải tăng cường hơn nữa công tác chỉ đạo chiến tranh, củng cố và gia cường quân đội chủ lực, củng cố bộ đội địa phương và dân quân du kích; gia cường việc lãnh đạo kinh tế tài chính, thực hiện việc khuyến khích, giúp đỡ tư sản dân tộc kinh doanh và gọi vốn của tư nhân để phát triển công thương nghiệp, tích cực tham
Trang 7gia phong trào bảo vệ hoà bình thế giới, củng cố Đảng về tư tưởng, chính trị, tổ chức
+ Nghị quyết Hội nghị trung ương lần thứ hai (họp từ 27/9/1951 đến ngày 5/10/1951), đã nêu lên chủ trương đẩy mạnh cuộc kháng chiến trên cơ sở thực hiện tốt ba nhiệm vụ lớn là:
• Ra sức tiêu diệt sinh lực địch, tiến tới giành ưu thế quân sự
• Ra sức phá âm mưu thâm độc của địch là lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt
• Đẩy mạnh kháng chiến ở vùng tạm bị chiếm, củng cố và phát triển sức kháng chiến đoàn kết
+ Tại Hội nghị trung ương lần thứ tư (tháng 1 - 1953) vấn đề cách mạng ruộng đất được Đảng tập trung nghiên cứu, kiểm điểm và đề ra chủ trương thực hiện triệt
để giảm tô, chuẩn bị tiến tới cải cách ruộng đất Hội nghị cho rằng, muốn kháng chiến hoàn toàn thắng lợi, dân chủ nhân dân thật thà thực hiện, thì phải thiết thực nâng cao quyền lợi kinh tế và chính trị của nông dân, phải chia ruộng đất cho nông dân
+ Hội nghị trung ương lần thứ năm (11 - 1953), Đảng quyết định phát động quần chúng triệt để giảm tô và tiến hành cải cách ruộng đất trong kháng chiến
- Chính cương Ðảng Lao động Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tổng Bí thư
Trường Chinh chỉ đạo soạn thảo và được Ðại hội II của Ðảng (tháng 2 năm 1951) thảo luận, thông qua
+ Chính cương chỉ rõ: trước khi thuộc Pháp, xã hội Việt Nam căn bản là một
xã hội phong kiến, nông dân là giai cấp bị bóc lột nặng nề nhất Từ khi thuộc Pháp, Việt Nam là một xã hội thuộc địa nửa phong kiến; giai cấp công nhân Việt Nam hình thành và trưởng thành nhanh; tư bản Việt Nam ra đời nhưng
bị tư bản độc quyền Pháp đè nén nên không phát triển được Khi Nhật xâm chiếm Việt Nam, chế độ thuộc địa của Pháp ở Việt Nam cũng trở nên phát-xít hóa, làm cho nhân dân Việt Nam càng thống khổ hơn
Trang 8+ Vì vậy, nhiệm vụ căn bản của cách mạng Việt Nam là đánh đuổi đế quốc xâm lược, giành độc lập thống nhất thật sự cho đất nước, xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội Ðộng lực của cách mạng Việt Nam lúc này là công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc, những thân sĩ yêu nước và tiến bộ; trong đó nền tảng là công nhân, nông dân, trí thức; lực lượng lãnh đạo là giai cấp công nhân Từ
đó Chính cương khẳng định: cách mạng Việt Nam hiện nay là một cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, tiến tới chủ nghĩa xã hội Ðây là một cuộc đấu tranh lâu dài, trải qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn có một nhiệm vụ trọng tâm, trước mắt là phải tập trung sức hoàn thành giải phóng dân tộc + Về chính sách của Ðảng, Chính cương chỉ rõ: hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, xóa bỏ phong kiến, phát triển chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên chủ nghĩa xã hội Chính sách kháng chiến là thực hiện một cuộc chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện, trường kỳ, kháng chiến đến cùng để giành độc lập thống nhất cho Tổ quốc Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân dựa vào Mặt trận dân tộc thống nhất trên cơ sở liên minh công nhân, nông dân, trí thức do giai cấp công nhân lãnh đạo
+ Chính cương còn nêu những quan điểm cơ bản về xây dựng quân đội, phát triển kinh tế tài chính, cải cách ruộng đất, phát triển văn hóa giáo dục, chính sách đối với tôn giáo, chính sách dân tộc, chính sách đối với vùng tạm chiếm, chính sách ngoại giao, chính sách đối với Việt kiều Về ngoại giao, Chính cương khẳng định nguyên tắc "tôn trọng độc lập, chủ quyền lãnh thổ, thống nhất quốc gia của nhau và cùng nhau bảo vệ hòa bình, dân chủ thế giới, chống bọn gây chiến"; mở rộng ngoại giao nhân dân, giao thiệp thân thiện với Chính phủ nước nào tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, đặt quan hệ ngoại giao với các nước đó theo nguyên tắc tự do, bình đẳng và có lợi cho cả hai bên, đấu tranh cho hòa bình thế giới
Trang 92.3 Ý nghĩa
- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng là một sự kiện lịch sử trọng đại đánh dấu bước trưởng thành mới về tư tưởng, đường lối chính trị của Đảng Đảng ra công khai hoạt động với tên gọi mới là Đảng Lao động Việt Nam, có cương lĩnh, đường lối, chính sách đúng đắn phù hợp với thực tiễn của đất nước có ý nghĩa quyết định đưa kháng chiến tiến lên giành những thắng lợi ngày càng lớn Quan hệ giữa Đảng và nhân dân thêm gắn bó, sự lãnh đạo của Đảng đối với kháng chiến càng thêm thuận lợi Sức mạnh của Đảng được tăng cường
- Cương lĩnh năm 1951 định hướng cho quyết tâm đi đến thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, xây dựng miền Bắc XHCN, tạo tiền đề cho Đại hội III (9/1960) của Đảng đề ra đường lối tiến hành đồng thời hai nhiệm
vụ chiến lược tập trung kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam diễn ra suốt từ sau Hiệp định Giơnevơ
(7/1954) đến năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, cả nước cùng quá độ lên CNXH
2.4 Trách nhiệm của bản thân
+ Về tư tưởng chính trị
- Có lòng yêu nước, luôn giữ vững quan điểm, lập trường chủ nghĩa Mác-Lênin
và tư tưởngHồ Chí Minh
- Luôn chấp hành nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đồng thời vận động gia đình và người thân thực hiện tốt các quy định của địa phương nơi cư trú
- Nghiêm túc học tập và nghiên cứu các chuyên đề về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Bản thân là sinh viên em phải cố gắng nỗ lực học tập, nâng cao trình độ nhận thức về mọi mặt, hiểu biết sâu sắc về truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc , truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh
Trang 10đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, từ đó xây dựng, củng cố lòng yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý chí tự chủ, tự lập, tự cường, nâng cao ý thức bảo
vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
+ Về phẩm chất đạo đức, lối sống
- Thực hiện tốt “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, có tinh thần hợp tác, giúp đỡ các bạn học trong học tập, cuộc sống hàng ngày
- Bản thân luôn giữ gìn tư cách, phẩm chất đạo đức cách mạng và tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên, thực hiện tốt các quy định của Ban chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm
- Có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực, thẳng thắn, sống đoàn kết tập thể, hoà nhã, gần gũi với bạn bè và mọi người nơi cư trú Quan hệ mật thiết với mọi người xung quanh
- Có ý thức trong tự phê bình và phê bình, biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người khác, tích cực đấu tranh với những biểu hiện chia rẽ, bè
Trang 11PHẦN 3: KẾT LUẬN
Chính cương Đảng lao động Việt Nam năm 1951 được xây dựng dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã thể hiện sức mạnh tập trung, sáng suốt, là tư tưởng nhất quán về cách mạng dân tộc dân chủ Việt Nam tất yếu đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, nhân dân
là động lực cách mạng, Đảng Cộng sản lãnh đạo cách mạng, nhà nước, chính phủ, quân đội của nhân dân, xây dựng nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình lịch sử Đảng Cộng Sản Việt Nam của trường đại học Tài Nguyên
và Môi Trường Hà Nội
2 Cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng Sản Việt Nam
https://vi.wikipedia.org/wiki/C%C6%B0%C6%A1ng%20l%C4%A9nh
%20ch%C3%ADnh%20tr%E1%BB%8B%20c%E1%BB%A7a
%20%C4%90%E1%BA%A3ng%20C%E1%BB%99ng%20s%E1%BA
%A3n%20Vi%E1%BB%87t%20Nam
Danh mục các từ viết tắt
CHXH : chủ nghĩa xã hội