Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết trong việc giải quyết các tranh chấp trong các hợp đồng thương mại dịch vụ, nhóm em quyết định lựa chọn đề tài “Phân tích tranh chấp
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA LUẬT
-TIỂU LUẬN PHÁP LUẬT KINH DOANH QUỐC TẾ
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH TRANH CHẤP TRONG HỢP ĐỒNG
VÀ CÔNG TY CP PHÁT TRIỂN PHÚ MỸ
Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 10
Lớp tín chỉ: PLU411(HE2022).1
Giảng viên hướng dẫn: PGS TS Nguyễn Ngọc Hà
Hà Nội, tháng 8 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, lĩnh vực kinh doanh - thương mại dịch vụ tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là hoạt động thương mại dịch vụ Xã hội ngày càng phát triển, đi cùng với đó là các dịch vụ ra đời,ví như: dịch vụ sửa tài sản, dịch vụ pháp lý, dịch vụ quảng cáo Khi thực hiện dịch vụ, người thuê dịch vụ và người thực hiện dịch vụ sẽ thoả thuận với nhau về các điều kiện cung ứng dịch vụ Theo quy định của BLDS thì cả bên thuê dich vụ và bên cung ứng dịch vụ đều có những quyền và nghĩa vụ nhất định Tuy nhiên, trong quá trình dịch vụ được thực hiện, xảy ra sai sót là điều không tránh khỏi Không phải thương nhân nào cũng có thể bảo
vệ quyền và lợi ích của mình khi thực hiện các hợp đồng này, dẫn đến việc phát sinh các tranh chấp thương mại với số lượng và độ phức tạp ngày càng gia tăng Điều này đòi hỏi các phương hướng xử lí tranh chấp để đảm bảo quyền lợi, hạn chế thiệt hại cho các bên liên quan
Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính cấp thiết trong việc giải quyết các tranh chấp trong các hợp đồng thương mại dịch vụ, nhóm em quyết định lựa chọn đề tài “Phân tích tranh chấp hợp đồng dịch vụ: Quyết định số 26/2013/KDTM-GĐT giữa Công ty TNHH Orange Engineering và Công ty CP Phát triển Phú Mỹ”
Đề tài gồm có 3 chương như sau:
Chương 1: Tổng quan về tranh chấp
Chương 2: Phân tích vấn đề pháp lý trong tranh chấp
Chương 3: Bài học kinh nghiệm đối với các bên tham gia và các doanh nghiệp Việt Nam Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện bài tiểu luận, vì kiến thức bản thân còn hạn chế, chúng em không tránh khỏi những sai sót Chúng em kính mong nhận được những ý kiến đóng góp từ thầy để bài tiểu luận của nhóm được hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TRANH CHẤP 1.1 Các đương sự trong vụ tranh chấp
Nguyên đơn: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Orange Engineering
Địa chỉ: 5th FL Kins Tower, 25-1, Jeongja-dong, Bundang-gu, Seongnam- city, Kyungki-province, Korea
Đại diện theo pháp luật: ông Kang Sang Mun - Giám đốc điều hành
Đại diện theo ủy quyền: ông Nguyễn Văn Kiên, địa chỉ: số 79 Đào Duy Anh, Phường 9, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh (theo Văn bản ủy quyền ngày 19-11-2010 của Giám đốc điều hành Công ty)
Bị đơn: Công ty Cổ phần Phát triển Phú Mỹ
Địa chỉ: xã Phú Mỹ, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
Đại diện theo pháp luật: ông Hong Bong Chui - Tổng Giám đốc
Đại diện theo ủy quyền: ông Đặng Lương Giao (theo Văn bản ủy quyền ngày 16-02-2011 của Tổng Giám đốc Công ty)
1.2 Nội dung hợp đồng của các bên
Hợp đồng được kí kết vào ngày 15-6-2007 giữa Công ty Orange và Công ty Phú Mỹ có một
số điều khoản cơ bản như sau:
Công ty Orange làm nhà thầu cung cấp dịch vụ thiết kế cho Dự án xây dựng công trình
“Câu lạc bộ quốc gia và sân golf Đôi Chim Câu” tại xã Phú Mỹ, thị xã Thủ Dầu Một
Thời hạn dịch vụ là 3 tháng sau ngày ký kết hợp đồng
Giá dịch vụ là 400.000.000 KRW (tiền won Hàn Quốc), thanh toán theo 3 đợt như sau:
o Thanh toán lần 1 là 120.000.000 KRW trong vòng 7 ngày sau khi ký kết hợp đồng
o Thanh toán lần 2 là 120.000.000 KRW trên cơ sở chấp nhận theo kế hoạch công việc
o Thanh toán lần 3 là 160.000.000 KRW trên cơ sở chấp nhận CD và bản vẽ chi tiết
Điều 12: Về kiểm tra thành quả:
l) Nội dung của hợp đồng được cho là thực hiện chỉ khi khách hàng đồng ý nội dung đó
2) Khách hàng hoàn thành việc kiểm tra trong 10 ngày kể từ ngày nhận được sản phẩm dịch vụ từ bên thiết kế và phải thông báo kết quả kiểm tra Trường hợp không có thông báo khác thì việc kiểm tra coi như là đã thông qua
Trang 53) Để thực hiện công việc một cách trung thực, bên thiết kế thường xuyên báo quá trình thực hiện cho khách hàng Khi có yêu cầu sửa đổi thì lập tức phải chấp hành, do đó trường hợp phải kéo dài thời gian hợp đồng theo lý do này thì khách hàng và bên thiết kế có thể điều chỉnh thông qua thỏa thuận giữa hai bên
Điều 13: Về bàn giao và tiếp nhận sản phẩm dịch vụ:
l) Nếu bên thiết kế hoàn thành công việc và thông báo cho khách hàng, khách hàng nhận được thông báo tiếp nhận mà không có lý do gì đặc biệt thì phải hoàn thành việc kiểm tra,
2) Khi kết quả kiểm tra không đạt thì ngay lập tức bên thiết kế phải tiến hành chỉnh sửa và yêu cầu kiểm tra lại
Điều 14: Về chấm dứt hợp đồng của khách hàng: Khách hàng có thể chấm dứt hoặc hủy một phần hoặc toàn bộ hợp đồng nếu rơi vào một trong những hạng mục dưới đây:
l) Trường hợp bên thiết kế không thực hiện công việc sau khi ký hợp đồng mà không có lý do chính đáng
2) Trường hợp thừa nhận là hoàn toàn không có khả năng hoàn thành công việc trong thời gian quy định mà không liên quan gì đến trách nhiệm của khách hàng hoặc đến thời hạn hoàn thành
mà không hoàn thành công việc
3) Trường hợp thừa nhận là không thể đạt mục đích do bên thiết kế vi phạm điều kiện hợp đồng
Điều 16: Về chấm dứt hoặc hủy hợp đồng theo việc thay đổi phạm vi công việc:
l) Khi phát sinh lý do hợp pháp thì khách hàng có thể chấm dứt hoặc hủy hợp đồng,
2) Trong vòng 7 ngày kể từ thời điểm kết thúc hợp đồng căn cứ theo mục 1 Điều 16 của hợp đồng này, khách hàng phải chi trả số tiền tương ứng với phần công việc
1.3 Diễn biến vụ tranh chấp
Công ty TNHH Orange Engineering có địa chỉ tại Hàn Quốc (Công ty Orange - Nguyên đơn) và Công ty Phú Mỹ (Bị đơn) ký Hợp đồng với nội dung công ty Phú Mỹ chỉ định Công ty Orange làm nhà thầu cung cấp dịch vụ thiết kế sân Golf với giá 400.000.000 KRW (tiền Won Hàn Quốc) được thanh toán thành 3 lần
Sau kí kết hợp đồng, công ty Orange đã hoàn thành các công việc theo hợp đồng cà Công ty Phú Mỹ đã thực hiện thanh toán lần 1 và lần 2
Ngày 20/7, công ty Orange hoàn tất và bàn giao CD và bản vẽ chi tiết Công ty Orange không có bất kì phản hồi nào từ công ty Phú Mỹ
Công ty Orange đã bàn giao CD và bộ bản vẽ chi tiết của Dự án theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng nhưng Công ty Phú Mỹ không tiến hành thanh toán lần 3
Công ty Phú Mỹ cho rằng CD và bản vẽ của Công ty Orange chưa hoàn chỉnh, không đảm bảo chất lượng và xem xét đến các yếu tố khí hậu tại Việt Nam nên không thanh toán
Trang 6Công ty Orange khởi kiện yêu cầu Công ty Phú Mỹ thanh toán số tiền còn thiếu và lãi suất
là số tiền 141.969 USD cùng lãi suất chậm thanh toán tính từ ngày 30/9/2007 đến ngày 31/12/2010 là 141.969 USD x 39 tháng x 12%/12 tháng = 55.367 USD
Tại Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 08/2011/KDTM-ST ngày 07-4-2011, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương đã quyết định:
“l Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Orange Engineering Co.LTD
⁻ Chấm dứt hợp đồng dịch vụ giữa Orange Engineering Co.LTD và Công ty cổ phần phát triển Phú Mỹ ngày 15-6-2007
⁻ Buộc Công ty cổ phần phát triển Phú Mỹ thanh toán số tiền 3.720.448.347 đồng cho Orange Engineering Co.LTD
Kể từ ngày Orange Engineering Co.LTD có đơn yêu cầu thi hành án, nếu Công ty cổ phần phát triển Phú Mỹ không thanh toán khoản tiền nêu trên, thì ngoài khoản phải thi hành án, Công
ty cổ phần phát triển Phú Mỹ còn phải chịu thêm tiền lãi suất theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước quy định tại thời điểm thi hành án tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án
2 Về án phí:
⁻ Công ty cổ phần phát triển Phú Mỹ phải nộp 106.408.966 đồng
⁻ Orange Engineering Co LTD phải nộp 18.348.611 đồng
Ngày 19-4-2011, Công ty Phú Mỹ có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm và đề nghị xử bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn
Tại Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số 127/2011/KDTM-PT ngày
12-8-2011, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định:
Giữ nguyên bản án sơ thẩm
Sau khi xét xử phúc thẩm, Công ty Phú Mỹ có đơn đề nghị xét lại bản án phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm
Tại Quyết định số 07/VKSNDTC-V12 ngày 24-2-2012, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân
dân tối cao kháng nghị Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số 127/2011/KDTM-PT ngày 12-8-2011 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng hủy bản án phúc thẩm nêu trên và hủy Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số
08/2011/KDTM-ST ngày 07-4-2011 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật
Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Tại Quyết định số 26/2013/KDTM-GĐT, Giám đốc thẩm Hội đồng Tòa án nhân dân tối cao quyết định: Hủy toàn bộ Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số
127/2011/KDTM-PT ngày 12-8-2011 của Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh và Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 08/2011/KDTM-ST ngày 07-4-2011 của Tòa án nhân
Trang 7dân tỉnh Bình Dương; giao nộp hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật
Trang 8CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ TRONG TRANH CHẤP
2.1 Khía cạnh pháp lý việc xác định quan hệ pháp luật có tranh chấp
2.1.1 Thực tế trong tranh chấp
Bản án sơ thẩm và Bản án phúc thẩm đều xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là Hợp đồng cung ứng dịch vụ
Theo Khoản 9, Điều 3 Luật Thương mại 2005, “Hợp đồng cung ứng dịch vụ là sự thỏa thuận giữa các bên khi tham gia hợp đồng, theo đó một bên được gọi là bên cung ứng dịch vụ thì bên cung ứng dịch vụ có nghĩa vụ thực hiện dịch vụ cho một bên khác và nhận thanh toán từ bên
mà bên cung ứng dịch vụ đã thực hiện dịch vụ cho đó là bên sử dụng dịch vụ hay còn được gọi là khách hàng thì bên sử dụng dịch vụ có nghĩa vụ thanh toán cho bên cung ứng dịch vụ theo thỏa thuận”
Ngoài ra, hai bản án đều xác định sử dụng Bộ luật dân sự và Luật thương mại 2005 làm nguồn luật điều chỉnh cho hợp đồng
2.1.2 Nhận xét của Hội đồng thẩm phán
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Xây dựng năm 2003 đã được sửa đổi bổ sung năm
2009
“1 Hoạt động xây dựng bao gồm lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, khảo sát xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, thi công xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng công trình, quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình”;
Theo quy định tại Phần 1 Thông tư số 02/2005/TT-BXD1 của Bộ Xây dựng hướng dẫn hợp đồng trong hoạt động xây dựng
1 Hợp đồng trong hoạt động xây dựng (sau đây gọi tắt là hợp đồng xây dựng) là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa Bên giao thầu và Bên nhận thầu để thực hiện toàn bộ hay một hoặc một
số công việc trong hoạt động xây dựng Hợp đồng xây dựng là văn bản có giá trị pháp lý ràng buộc về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng phải có trách nhiệm thực hiện các điều khoản đã ký kết, là căn cứ để thanh toán và phân xử các tranh chấp (nếu có) trong quan hệ hợp đồng;
2 Phạm vi và đối tượng áp dụng:
b Đối tượng áp dụng: Thông tư này áp dụng đối với Bên giao thầu và Bên nhận thầu là tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có đủ điều kiện năng lực hoạt động, năng lực hành nghề khi tham gia ký kết hợp đồng thực hiện các hoạt động xây dựng tại Việt Nam
3 Các loại hợp đồng: Tuỳ theo quy mô, tính chất của công trình, loại công việc, các mối quan hệ của các bên, hợp đồng xây dựng có thể có nhiều loại với nội dung khác nhau, cụ thể:
1 Thông tư của Bộ Xây dựng số 02/2005/TT-BXD ngày 25 tháng 2 năm 2005 Hướng dẫn hợp đồng trong hoạt động xây dựng
Trang 9a Hợp đồng tư vấn: được ký kết giữa Bên giao thầu và Bên nhận thầu để thực hiện các công việc tư vấn như: lập quy hoạch xây dựng; lập dự án đầu tư xây dựng công trình; khảo sát xây dựng; thiết kế xây dựng công trình; lựa chọn nhà thầu; giám sát thi công xây dựng công trình; quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình; thẩm tra thiết kế, tổng dự toán, dự toán và các hoạt động tư vấn khác có liên quan đến xây dựng công trình…
Như vậy, Dịch vụ thiết kế xây dựng công trình là một hoạt động xây dựng (theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật Xây dựng năm 2003 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009) Do vậy, việc giao kết và thực hiện hợp đồng dịch vụ thiết kế xây dựng phải tuân theo các quy định của pháp luật về xây dựng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm không áp dụng pháp luật chuyên ngành mà chỉ căn cứ vào các quy định của Bộ luật Dân sự và Luật Thương mại để xem xét tính hợp pháp của hợp đồng dịch vụ thiết kế xây dựng nêu trên là chưa đầy đủ và chưa chính xác Nội dung các thỏa thuận tại “Hợp đồng dịch vụ”, có căn cứ xác định quan hệ pháp luật có tranh chấp trong vụ án là hợp đồng dịch vụ trong hoạt động xây dựng, nên phải áp dụng Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Xây dựng để giải quyết vụ án
2.1.3 Đề xuất/Đánh giá của nhóm
Như vậy, hợp đồng giữa Công ty Orange và Công ty Phú Mỹ có đầy đủ điều kiện của một hợp đồng xây dựng:
⁻ Là thỏa thuận bằng văn bản giữa Bên giao thầu (Công ty Phú Mỹ) và Bên nhận thầu (Công
ty Orange)
⁻ Thực hiện một hoặc một số công việc liên quan đến xây dựng: thiết kế xây dựng công trình (cung cấp dịch vụ thiết kế cho Dự án xây dựng công trình “Câu lạc bộ quốc gia và sân golf Đôi Chim Câu”)
Bản án của Hội đồng sơ thẩm và phúc thẩm chưa đủ căn cứ xét xử, việc dựa vào Bộ luật dân sự 2005 và Luật Thương mại 2005 mà không áp dụng luật chuyên ngành để xác định mối quan hệ hợp đồng dẫn đến việc xác định chủ thể và nghĩa vụ các bên trong hợp đồng không đúng Hội đồng xét xử nên bổ sung Luật xây dựng 2003 sửa đổi bổ sung năm 2009 để xác định lại quan
hệ hợp đồng
2.2 Khía cạnh pháp lý về tính hợp pháp của hợp đồng
2.2.1 Thực tế trong tranh chấp
Đối với công ty Orange Engineer: công ty chỉ xuất trình “Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh” số 129-81-86201 được cấp ngày 09-12-2008 để chứng minh Công ty Orange có chức năng thực hiện Dịch vụ kỹ thuật và dịch vụ thiết kế, nhưng Hợp đồng dịch vụ đã được ký kết ngày 15-6-2007
Đối với Công ty Phú Mỹ: công ty đã trình bày đầy đủ các giấy tờ, tài liệu cần thiết để chứng minh năng lực hoạt động Công ty Phú Mỹ là Công ty liên doanh với nước ngoài, có trụ sở chính tại thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, ngày đăng ký kinh doanh đầu tiên là 06/10/2006 Mã ngành nghề kinh doanh có 9329 bao gồm các hoạt động vui chơi giải trí khác như kinh doanh sân golf
Trang 102.2.2 Nhận xét của HĐ thẩm phán
Theo nhận xét của Tòa án nhân dân tối cao
Theo quy định tại Quy chế Quản lý lao động của nhà thầu nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam 2 (ban hành kèm theo Quyết định số 87/2004/QĐ-TTg ngày 19-5-2004 của Thủ tướng Chính phủ) thì:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Xây dựng năm 2003 đã được sửa đổi bổ sung năm
2009 thì tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng công trình phải đáp ứng các điều kiện sau:
“a Có đăng ký hoạt động thiết kế xây dựng công trình;
b Có đủ điều kiện năng lực hoạt động thiết kế xây dựng công trình ”
“Điều 2 Giải thích từ ngữ
1 “Nhà thầu nước ngoài” là tổ chức, cá nhân nước ngoài có năng lực pháp luật dân sự; đối với cá nhân còn phải có năng lực hành vi dân sự để ký kết và thực hiện hợp đồng Năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự của nhà thầu nước ngoài được xác định theo pháp luật của nước mà nhà thầu có quốc tịch…
8 “Tư vấn đầu tư và xây dựng” là các công việc có tính chuyên nghiệp trong hoạt động đầu tư và xây dựng bao gồm tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng, khảo sát xây dựng, thiết kế kiến trúc, thiết kế kỹ thuật, quản lý dự án đầu tư xây dựng, giám sát thi công xây dựng và các dịch vụ
kỹ thuật, kinh tế-kỹ thuật khác đối với dự án đầu tư xây dựng
10 Giấy phép thầu là giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam cấp cho nhà thầu nước ngoài theo từng hợp đồng sau khi trúng thầu hoặc được lựa chọn thầu theo quy định của pháp luật Việt Nam.”
“Điều 3 Nguyên tắc quản lý hoạt động của nhà thầu nước ngoài:
l Nhà thầu nước ngoài chỉ được hoạt động tại Việt Nam sau khi được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền của Việt Nam cấp giấy phép thầu;
2 Hoạt động của nhà thầu nước ngoài tại Việt Nam phải tuân theo các quy định của pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập”
Nhưng theo tài liệu có trong hồ sơ thể hiện Công ty Orange đã ký kết và thực hiện Hợp đồng dịch vụ khi không có “Giấy phép thầu” do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp theo quy định đã viện dẫn nêu trên Trong trường hợp này, Tòa án phải làm rõ khi ký kết, thực hiện Hợp đồng dịch vụ, Công ty Orange và Công ty Phú Mỹ có làm thủ tục để được cấp “Giấy phép thầu” theo quy định hay không? Nếu đã làm thủ tục thì vì sao không được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp “Giấy phép thầu”?
2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 87/2004/QĐ-TTg ngày 19-5-2004 về việc ban hành Quy chế Quản lý hoạt động của nhà thầu nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam