Sự phát triển của nềnkinh tế khiến cho Ba Lan luôn trong tình trạng khan hiếm nguồn lao động và đâychính là cơ hội rất lớn cho người lao động nước ngoài trong đó có Việt Nam.Với những nỗ
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA QUAN HỆ QUỐC TẾ
~~~~~~*~~~~~~
TIỂU LUẬN MÔN: NGOẠI GIAO KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ
Đề tài
HỒ SƠ THỊ TRƯỜNG BA LAN
Giảng viên hướng dẫn : ThS Nguyễn Thị Thu Hà
Hà Nội, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
I TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG KINH TẾ 1
1.1 Tình hình phát triển kinh tế những năm gần đây 1
1.2 Một số nét chính về chính sách kinh tế, thương mại 6
1.3 Quan hệ kinh tế - thương mại với Việt Nam 8
II TIỀM NĂNG THỊ TRƯỜNG 11
2.1 Máy vi tính, các sản phẩm điện tử và linh kiện 11
2.2 Gạo 12
2.3 Hoa quả nhiệt đới và nước ép 14
III LƯU Ý KHI TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG 14
3.1 Các quy định về xuất nhập khẩu 14
3.2 Chính sách thuế và thuế suất 15
3.3 Quy định về bao bì, nhãn mác 17
3.4 Quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch động, thực vật 19
3.5 Quyền sở hữu trí tuệ 20
3.6 Tập quán kinh doanh 21
IV ĐẦU MỚI LIÊN HỆ HỖ TRỢ XỬ LÝ CÁC VƯỚNG MẮC THƯƠNG MẠI 22
4.1 Tại Việt Nam 22
4.2 Tại Ba Lan 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
Trang 3I TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG KINH TẾ
1.1 Tình hình phát triển kinh tế những năm gần đây
Hiện nay, Ba Lan là cường quốc khu vực Trung Âu, có nền kinh tế lớn thứsáu EU và là một trong những nền kinh tế phát triển năng động nhất Đây là mộtquốc gia nằm ở trung tâm của châu Âu với nền kinh tế được đánh giá là có sựphát triển nhanh chóng trong suốt hai thập kỷ qua
Nền kinh tế của Ba Lan những năm gần đánh dấu mức tăng trưởng của nềnkinh tế một cách đều đặn với GDP bình quân đầu người tăng 5,1% Mức tăngtrưởng này đã làm cho tỷ lệ thất nghiệp của nước này giảm xuống mức là 3,4%.Năm 2018 cũng là dấu mốc tròn 27 năm tăng trưởng ổn định với con số đượcxem là kỷ lục tại EU Theo số liệu của Ngân hàng thế giới thì Ba Lan đứng thứ
20 trên thế giới về tổng GDP
Đến năm 2020, Ba Lan là nhà sản xuất hàng đầu thế giới về củ cải đường
và hắc mạch Đồng thời quốc gia này cũng là một trong những nhà xuất khẩulớn tại EU về cà chua và lúa mạch Ba Lan đứng thứ 6 thế giới về hoạt độngtrồng và xuất khẩu táo sang thị trường quốc tế Hoạt động bơm tiền vào nền kinh
tế Balan của EU kể từ giai đoạn 2014 – 2020 cũng đã tương đương với gần 2%trên tổng GDP mỗi năm của nền kinh tế tại Ba Lan và mức độ tài trợ này cũngtương đương với mức hỗ trợ mà Washington đã từng làm đối với châu Âu trướckia
Kinh tế Balan phát triển cùng với mức thu nhập bình quân của người tiêudùng tăng, từ đó kéo theo sự gia tăng của mức độ tiêu dùng bình quân của BaLan Cụ thể thì tăng trưởng tiêu dùng bình quân của người dân Ba Lan cao hơn70% so với mức trung bình của các nước phương Tây và có đến hơn 80% dân số
Ba Lan cảm thấy hài lòng với cuộc sống hiện tại của họ Sự phát triển của nềnkinh tế khiến cho Ba Lan luôn trong tình trạng khan hiếm nguồn lao động và đâychính là cơ hội rất lớn cho người lao động nước ngoài trong đó có Việt Nam.Với những nỗ lực và sự khôn ngoan khi định hướng phát triển, kinh tế BaLan từng bước trở thành một trụ cột lớn của nền kinh tế EU và thế giới nói
Trang 4chung Đây thực sự là một nền kinh tế phát triển mà mọi quốc gia khác như ViệtNam chúng ta cần học tập để đưa đất nước cùng tiến bộ hơn Đặc biệt nhữngnăm gần đây, Ba Lan cũng là một thị trường xuất khẩu lao động tiềm năng vớimức thu nhập cao, chế độ tốt dành cho lao động Việt
Thông tin về xuất nhập khẩu
- Một số mặt hàng và dịch vụ có kim ngạch xuất khẩu lớn của Ba Lan
Trang 6- Một số mặt hàng và dịch vụ có kim ngạch nhập khẩu lớn của Ba Lan
Trang 7- Một số thị trường xuất khẩu lớn của Ba Lan
Trang 8- Một số thị trường nhập khẩu lớn của Ba Lan
1.2 Một số nét chính về chính sách kinh tế, thương mại
Các đối tác thương mại ưu tiên: 5 đối tác thương mại hàng đầu mua cácsản phẩm có giá trị đô la cao nhất xuất khẩu từ Ba Lan là Đức, Cộng hòa Séc,Vương quốc Anh, Pháp và Ý Kết hợp lại, nhóm các nhà nhập khẩu hàng đầuchiếm khoảng một nửa (50,4%) kim ngạch xuất khẩu của Ba Lan tính theo giátrị Đặc biệt, Đức là quốc gia luôn dẫn đầu về kim ngạch xuất nhập khẩu ở Ba
Trang 9Lan Mối quan hệ này có lợi cho kinh tế của cả hai quốc gia Cụ thể thì mộtlượng lớn máy móc xuất khẩu của Đức được đặt ở Ba Lan và Ba Lan cũng theo
đó mà giành được các khoản đầu tư và cả thị trường ở Đức cho việc tiêu thụ cácmặt hàng của họ
- Chính sách tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh:
Để có được những thành công như hiện tại và có khả năng sẽ vượt kinh tế
Bồ Đào Nha trong năm tới thì không thể không nhắc đến những chính sách kinh
tế rất kịp thời và hợp lý của Ba Lan
Ba Lan thực hiện một công cuộc cổ phần hóa nhằm tạo ra những tập đoàn
tư bản thống trị độc quyền hay những đế chế doanh nghiệp kiểm soát kinh tế Từ
đó tạo ra một môi trường kinh doanh tự do và thu hút được số lượng lớn các nhàđầu tư nước ngoài
Tích cực cải cách và nâng cao hiệu quả của các mảng dịch vụ y tế, giáodục, an sinh xã hội và hành chính công Chính phủ Ba Lan cũng đã rất khônkhéo khi thực hiện chính sách cắt giảm thuế và đồng thời tăng chi tiêu công từcác nguồn vốn vay ưu đãi nhằm kích thích thị trường nội địa và đẩy mạnh hoạtđộng xuất khẩu
Với những nỗ lực và sự khôn ngoan khi định hướng phát triển, kinh tế BaLan từng bước trở thành một trụ cột lớn của nền kinh tế EU và thế giới nóichung Đây thực sự là một nền kinh tế phát triển mà mọi quốc gia khác như ViệtNam chúng ta cần học tập để đưa đất nước cùng tiến bộ hơn
Hơn nữa, chính phủ Ba Lan đã rất khôn ngoan khi thực hiện chính sáchcắt giảm thuế cũng như tăng chi tiêu công bằng các nguồn vốn vay ưu đãi Điềunày đã kích thích thị trường nội địa cũng như tác động tích cực đến xuất khẩu.Ngoài ra, do không nằm trong khối đồng tiền chung Châu Âu (Eurozone) nênviệc đồng Zloty giảm giá cũng khiến xuất khẩu của Ba Lan tăng trưởng tốt trongnhiều năm qua
- Các FTAs đang tham gia :
Trang 10+ Hiệp định thương mại tự do với Hiệp hội Thương mại Tự do Châu Âu(EFTA)
+ Hiệp định Thương mại Tự do Trung Âu (CEFTA)
+ Hiệp định thương mại tự do với các nước Baltic
+ Hiệp định thương mại tự do với Thổ Nhĩ Kỳ
+ Hiệp định thương mại tự do với Israel
+ Hiệp định thương mại tự do với Litva
1.3 Quan hệ kinh tế - thương mại với Việt Nam
Mặc dù chịu ảnh hưởng của dịch COVID-19, Ba Lan vẫn là đối tácthương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Trung Đông Âu, kim ngạch haichiều 8 tháng đầu năm 2021 tiếp tục duy trì ở mức ấn tượng, đạt 1,67 tỷ USD.Đồng thời, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 7 ngoài Liên minh châu Âu(EU) của Ba Lan
Theo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, Năm 2021 tổng kimngạch XNK của hai nước đạt gần 2,6 tỷ USD tăng 21,8% so với năm 2020 (2,1
tỷ USD) trong đó Việt Nam xuất siêu hơn 1,6 tỷ USD
Các mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hàng hóa Việt Nam xuấtkhẩu sang thị trường Ba Lan gồm hàng may mặc, thủy sản, hàng nông sản nhưngũ cốc, cà phê hay giày dép các loại Đặc biệt, hiện nay, Ba Lan cũng đang cónhu cầu nhập khẩu các mặt hàng khác như gạo, nông sản (gạo, trái cây họ camquýt, chuối, thuốc lá, dầu dừa ), dầu ăn, thực phẩm hữu cơ, sản phẩm tốt chosức khỏe từ Việt Nam
Ngược lại Ba Lan có thế mạnh về dược phẩm, nhóm sản phẩm từ sữa,thức ăn gia súc hay mỹ phẩm Đây đang là những mặt hàng Việt Nam có nhucầu nhập khẩu khá lớn
Cùng phát triển nông nghiệp nhưng Việt Nam và Ba Lan không cạnhtranh trực tiếp mà hỗ trợ hiệu quả cho nhau Với kinh nghiệp phát triển nôngnghiệp bằng công nghệ cao nhiều năm, Việt Nam có thể học tập kinh nghiệm từ
Trang 11Ba Lan để cải tiến công nghệ nông nghiệp bao gồm đầu tư vào nông nghiệpchuyên ngành, phân bón và máy móc.
Thêm vào đó, việc Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU đã chínhthức được thực thi sẽ tạo điều kiện để Việt Nam - Ba Lan đẩy mạnh hợp tácthương mại trong thời gian tới
(Nguồn: Tổng Cục Hải quan)
Máy vi tính, các sản phẩm điện tử và linh kiện 1.141.369.080
Trang 12(Nguồn: Tổng Cục Hải quan)
Top 5 - Mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam từ Ba Lan năm 2021 - Đơn vị: USD
(Nguồn Tổng Cục Hải quan)
Về đầu tư: Tính tới ngày 20/12/2021, Ba Lan có 26 dự án đầu tư tại Việt Namvới tổng số vốn đăng ký là 400,34 triệu USD đứng thứ 36 trong tổng số 140quốc gia và vùng lãnh thổ đang có hoạt động đầu tư tại Việt Nam, trong đó có 2
dự án cấp mới
Về giáo dục: Ba Lan đã đào tạo cho ta trên 4000 sinh viên và cán bộ khoa học;
trên 3500 công nhân học nghề, chủ yếu trong ngành than, đóng tầu Hiện Ba Lantiếp tục nhận đào tạo cho ta 10 suất đại học và trên đại học miễn phí Ta nhận 10sinh viên Ba Lan sang thực tập 10 tháng
Về Vaccine:
- Tháng 8-9/2021, Ba Lan tặng cho Việt Nam hơn 501.000 liều vaccineAstrazeneca, đồng thời viện trợ nhiều trang thiết bị y tế thiết yếu trị giá 4 triệuUSD bao gồm: 100 chiếc bơm tiêm điện, 267 bơm khối Biolight, 20 chiếc máythở Flight 60T, 50 chiếc máy thở MTV, 30 máy theo dõi nhịp tim, 10.000 chiếc
Trang 13kính chắn giọt bắn, 5.000 chiếc khẩu trang FFP2, 5.000 bộ đồ bảo hộ, 400.000chiếc găng tay
- Tháng 10/2021, Chính phủ Ba Lan tiếp tục viện trợ thêm cho Việt Nam890.000 liều vaccine AstraZeneca
Về ODA:
Một số Tuyên bố và Hiệp định quan trọng:
- Hiệp Định Thương Mại Và Thanh Toán Giữa Chính Phủ Cộng Hoà XãHội Chủ Nghĩa Việt Nam Và Chính Phủ Cộng Hòa Ba Lan (12/04/1991)
- Hiệp định khuyến khích bảo hộ đầu tư (1994)
- Bản ghi nhớ về hợp tác nông nghiệp (28/11/2017)
- Bản ghi nhớ hợp tác giữa Thông Tấn Xã Việt Nam và Thông Tấn Xã BaLan (28/11/2017)
- Bản ghi nhớ giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cộng hòa Ba Lan về hợp tác nôngnghiệp (28/11/2017)
- Biên bản ghi nhớ giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Phát triển Kinh
tế và Tài chính Ba Lan về hợp tác tài chính (28/11/2017)
Trang 14- Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực thuế và tài chính công giữa Bộ Tàichính nước Cộng hòa Ba Lan và Bộ Tài chính nước CHXHCN Việt Nam(12/11/2020)
II TIỀM NĂNG THỊ TRƯỜNG
2.1 Máy vi tính, các sản phẩm điện tử và linh kiện
Trong 3 năm từ 2019 - 2021, máy vi tính, các sản phẩm điện tử và linhkiện luôn dẫn đầu kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Ba Lan Nếu như năm
2019, xuất khẩu mặt hàng này chiếm 42,3% tổng kim ngạch với trị 620.159.196thì đến năm 2021, sản phẩm máy tính, điện tử và linh kiện không chỉ giữ vữngchỗ đứng mà còn tăng trị giá lên 84,04% và chiếm 55,2% kim ngạch xuất khẩusang Ba Lan Ở Việt Nam, đây được đánh giá là ngành công nghiệp mũi nhọn vàđạt được một số thành tựu trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, đóng vai tròlớn trong xuất khẩu Đồng thời, theo thống kê về các mặt hàng kim ngạch xuấtnhập khẩu ở Ba Lan, máy vi tính, các sản phẩm điện tử và linh kiện luôn giữvững chỗ đứng ở những vị trí đầu, dễ dàng nhận ra nước này có nhu cầu rất caovới sản phẩm này Nhờ xu hướng tăng trưởng vượt trội, đây có thể được coi làmột trong những mặt hàng có triển vọng nhất để xuất khẩu sang thị trường BaLan
Tuy nhiên, Việt Nam chỉ chiếm một thị phần rất nhỏ so với các quốc giaxuất khẩu mặt hàng này vào Ba Lan như Đức, Trung Quốc, Nga… Đây đều làcác nước phát triển, có khả năng đáp ứng nhu cầu cao của Ba Lan về cả số lượng
và chất lượng Vì vậy, để có thể cạnh tranh ở thị trường này, Việt Nam cầnkhông ngừng nâng cao chất lượng và đầu tư dây chuyền sản xuất chuyên nghiệp
2.2 Gạo
Thông tin về cơ hội xuất khẩu của nông sản Việt tại Hội nghị giao thươngtrực truyền xúc tiến Thông tin về cơ hội xuất khẩu của nông sản Việt tại Hộinghị giao thương trực tuyến xúc tiến thương mại và hợp tác doanh nghiệp ViệtNam – Ba Lan, ông Nguyễn Thành Hải - Tham tán thương mại - Thương vụ
Trang 15Việt Nam tại Ba Lan cho hay: Thị trường Ba Lan hiện có nhu cầu lớn những mặthàng thuộc thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam, nhất là với mặt hàng nông sản,thực phẩm Trong số đó, gạo là mặt hàng có tiềm năng gia tăng kim ngạch xuấtkhẩu lớn nhất vào Ba Lan.
Cùng với nhu cầu thị trường lớn, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đangđứng trước nhiều thuận lợi trong việc xuất khẩu sang Ba Lan:
Theo cam kết từ Hiệp định EVFTA, EU dành cho Việt Nam hạn ngạch80.000 tấn gạo mỗi năm gồm: 30.000 tấn gạo xay xát, 20.000 tấn gạo chưa xayxát và 30.000 tấn gạo thơm Đặc biệt, EU sẽ tự do hóa hoàn toàn đối với gạotấm, cam kết này giúp Việt Nam có thể xuất khẩu ước khoảng 100.000 tấn vào
EU hàng năm Tuy không phải bất cứ loại gạo nào của Việt Nam xuất khẩu vào
EU cũng được hưởng ngay thuế suất 0%, nhưng theo dự kiến, EU sẽ đưa thuếsuất về 0% sau 3-5 năm Điều này đã mở ra cơ hội để gạo Việt Nam có thể cạnhtranh với các nước khác khi xuất khẩu vào EU
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tính đến tháng 11/2021, xuất khẩugạo của Việt Nam sang thị trường EU dù chưa ghi nhận sự gia tăng mạnh vềkhối lượng với 53,91 nghìn tấn (chỉ tăng 0,8% so với cùng kỳ năm 2020) nhưnggiá xuất khẩu và trị giá thu về đã tăng lên đáng kể với 38,07 triệu USD (tăng tới21,6%)
Mặc dù EU nói chung và Ba Lan nói riêng hiện chỉ chiếm tỷ trọng nhỏtrong tổng xuất khẩu gạo của Việt Nam (chiếm 1% về lượng và 1,3% về kimngạch) nhưng đây lại là thị trường tiềm năng về xuất khẩu các loại gạo có giá trịcao
Đặc biệt, gạo ST24 và ST25 của Việt Nam là chủng loại gạo mới cạnhtranh được với gạo Thái Lan về cả chất lượng và giá nhờ ưu từ EVFTA Hiệngiá CIF các mặt hàng gạo này tới các nước EU, trong đó có Ba Lan đang thấphơn 2-3% so với gạo Thái Lan, kể cả tính thuế nhập khẩu Đồng thời, ÔngNguyễn Thành Hải cho biết: “Gạo thơm có thể bán với giá cao hơn do thuế đốivới loại gạo này về 0% ngay khi EVFTA có hiệu lực”
Trang 16Tuy nông sản, thực phẩm Việt Nam đang chiếm ưu thế trước các đối thủcạnh tranh trên thị trường Ba Lan nhưng những yêu cầu về tiêu chuẩn chấtlượng vẫn là thách thức lớn Ông Nguyễn Thành Hải nhấn mạnh: Đáp ứng quytắc xuất xứ là điều kiện bắt buộc để có thể hưởng lợi ích về thuế do EVFTAmang lại Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tìm hiểu kỹ về các điều khoản linhhoạt để tận dụng, trong điều kiện sản xuất trong nước chưa đáp ứng được.
Hàng hoá nhập khẩu vào thị trường Ba Lan nói riêng và vào EU nóichung phải vượt qua hàng rào kỹ thuật và điều kiện về chất lượng rất cao Vớimặt hàng nông sản buộc phải có một số chứng chỉ như Global GAP, HACCP,IUU
Đồng thời, người tiêu dùng Ba Lan đang dần chuyển sang tiêu thụ sảnphẩm hữu cơ, thân thiện với môi trường EU cũng đã đưa ra quy định trong năm
2021, 2022 tất cả bao bì đựng thực phẩm trong siêu thị phải chuyển sang sảnphẩm thân thiện môi trường không sử dụng sản phẩm nhựa Do đó, Doanhnghiệp Việt Nam cần biết, dần chuẩn bị để đón đầu xu hướng
2.3 Hoa quả nhiệt đới và nước ép
Cũng theo thông tin từ Hội nghị giao thương trực tuyến XTTM và hợp tácdoanh nghiệp Việt Nam - Ba Lan, nước này ngày càng quan tâm và có xu hướnggia tăng tiêu thụ các loại trái cây nhiệt đới, đặc biệt là những loại tốt cho sứckhỏe và có hương vị mới như xoài, dứa, chanh leo Tuy có nhu cầu lớn nhưngsản lượng sản xuất doanh nghiệp trong nước không đủ cung cấp cho thị trường
Ba Lan Trong khi đó, đây là mặt hàng thuộc thế mạnh của Việt Nam trongnhiều năm Dù nước ta hầu như chưa chiếm được thị phần xuất khẩu đối với hoaquả nhiệt đới và nước ép ở Ba Lan nhưng đây được coi là sản phẩm tiềm nănggiúp nâng cao kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam Đặc biệt Việt Nam càng cólợi thế khi được hưởng thuế 0% với 94% các loại rau quả, nước trái cây sau khi
ký kết Hiệp định Thương mại tự do (EVFTA)
Tuy nhiên, để vào được thị trường này, điều kiện tiên quyết đặt ra đó làphải tuân thủ các yêu cầu chung đối với trái cây tươi và rau quả Đó là tránh dư