Bản sao của TTS 4 VIỆT bắc

Dàn ý chỉ tiết đoạn thơ bức tranh ra quân khúc ca ra trận Việt Bắc ra trận - Khưng cảnh sôi động của cuộc kháng chiến còn được nhà thơ tập trưng miêu tả qua dòng hoài niệm tê hình ảnh

4 Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ

S24 Ca ta Cin

I Dàn ý chỉ tiết đoạn thơ bức tranh ra quân (khúc ca ra trận)

Việt Bắc ra trận - Khưng cảnh sôi động của cuộc kháng chiến còn được nhà thơ

tập trưng miêu tả qua dòng hoài niệm tê hình ảnh những cơn đường Việt Bắc ban đêm

- Đoạn thơ đã miêu tả cảnh quân và dân ta trong giai đoạn tổng phản công giành thắng lợi Những câu thơ lỏng lộng, ngợp say tạo nên bản hùng ca về cuộc chiến

đấu chống Pháp gian khổ mà bất khuất của dân tộc:

Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm râm rập như là đất rung

+ Khung cảnh sôi động của cuộc kháng chiến được miêu tả qua hình ảnh con

đường; những đường Việt Bắc của ta Cụm từ của ta thể hiện sự sở hữu cùng niềm

tự hào dân tộc khi mỗi con đường, ngọn núi, dòng sông đã thực sự trở về với với người dân Việt Nam Đây cũng là cảm hứng chung từng xuất hiện trong bài Đất nước của Nguyễn Dinh Thi:

Trời xanh đây là của chúng ta Nứi rừng đây là của chúng ta

% Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách Si [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ + Đối với Tố Hữu, con đường là biểu tượng cho sự hợp sức chung lòng, sự mở rộng, lớn mạnh không ngừng Lực lượng cách mạng từ trong những khó khăn

trứng nước đã dân dân phát triển cả về chất và lượng, để rồi ngày hôm nay hợp

lại tạo thành một khối đông đảo Hình ảnh so sánh Đêm đêm râm rập như là đất

rung cùng với từ lây tượng thanh ram rập miêu tả tiếng bước chân nhanh, mạnh, dứt khoát của một tập thể đông người, mỗi bước chân càng khiến trời đất dung

chuyển và cuộc hành quân ra trận đã biến thành cuộc diễu binh mà mỗi con

người trong đó như được nâng lên với tầm vóc vũ trụ Khuynh hướng sử thi và

cảm hứng lãng mạn được thể hiện rõ nét

- Õ 4 dòng thơ tiếp theo, Tố Hữu đã tập trung miêu tả sức mạnh của hai đối tượng cụ thể nhưng có đóng góp lớn làm lên chiến thắng Việt Bắc hôm nay, đó là

những anh bộ đội cụ Hồ và những người dân công:

Quiân đi điệp điệp trùng trùng

Ánh sao dau sting ban cing mii nan

Dân công đỗ đuốc từng đoàn Buóc chân nat da, muon tan lita bay

+ Từ láy điệp điệp, trùng trùng có tác dụng miêu tả những đoàn quân như nối tiếp nhau trải dài không dứt, hết lớp này đến lớp khác Họ không chỉ được miêu

tả như tập thể đầy sức mạnh mà còn hiện lên chân thực, lãng mạn qua hình ảnh

anh sao dau sứng quen thuộc trong thơ ca thời kì chống Pháp Nó khiến người đọc nhớ đến câu thơ đầu sứng trăng treo trong bài thơ của Chính Hữu Hình ảnh thỏ của Tố Hữu có thể hiểu là ánh sao trời lấp lánh nơi đầu mũi súng, cũng có thể hiểu là ánh sao gắn trên mũ của những người lính trên đường hành quân ra

mặt trận Nếu hình ảnh thơ trong bài Đông chí của Chính Hữu nêu cao mục đích

đấu tranh là để bảo vệ hòa bình thì hình ảnh ánh sao đầu sứng tượng trưng cho lí tưởng của những người lính Từ cùng đã nối cảm hứng lãng mạn với chất hiện

thực của cuộc chiến khi con người vượt lên khó khăn để sống và chiến đấu theo

lý tưởng của mình Trên con đường ra trận không chỉ có những người lính mà

Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách số [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ còn có những đoàn dân công trực tiếp vận chuyển lương thực vũ khí ra chiến trường:

Dâm công đỗ đuốc từng đoàn Buóc chân nát đá muôn tàn lừa bay

+ Biện pháp đảo ngữ đỏ đuốc đã nhấn mạnh lực lượng đông đảo thứ hai và cũng

là những người quan trọng làm nên bản hùng ca cách mạng, đó là những đoàn dân công Họ đi trong đêm, dưới những bó đuốc đỏ rực, dưới những tàn lửa bập

bùng bay theo chiều gió như trải dài không ngớt tạo thành một không gian lung linh huyền ảo, mang âm hưởng huyền thoại Cách nói thậm xưng bước chân nát

đá khiến người đọc liên tưởng đến thành ngữ chân cứng đá mêm, đã nhấn mạnh sức mạnh thé chất và tinh thần của những con người hàng ngày tải lương ra

chiến trường, chiến thắng mọi khó khăn gian khổ để góp phần làm nên chiến

thắng Dường như cả thiên nhiên đất trời và con người cùng hòa chung một ý chí quyết tâm Rừng cây nui da ta cing đánh Tây Từ đó, Tố Hữu đã khái quát về thời

khắc thiêng liêng của dân tộc:

Nghin đêm thăm thẳm sương dày

Đèn pha bật sáng như ngày mai lên

+ Nghìn đêm là số từ chỉ ước lệ, miêu tả một quảng thời gian dài cả đất nước chìm trong màn đêm tăm tối của xiêng xích và áp bức nhưng đó cũng chính là khoảng thời gian mà chúng ta âm thầm chuẩn bị cho một cuộc kháng chiến hào

hùng Và từ trong gian khổ, ánh bình minh đã hé rạng, báo hiệu một ngày mới

đang lên với niềm vui và sự hy vọng, lạc quan về một tương lai tươi sáng Cả đoạn

thơ ngập tràn ánh sáng: khi thì ánh sáng lấp lánh rực rõ của ánh sao trời, cũng là

ẩn dụ cho lý tưởng cách mạng của người chiến sĩ, khi thì hàng ngàn vạn ánh

đuốc đỏ rực trong đêm tất cả đã tạo nên một thứ ánh sáng khổng lồ soi tỏ màn

đêm đen đang bao trùm Biện pháp so sánh tạo nên cảm hứng lạc quan tràn đây

Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách số [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ

hy vọng cho con người Khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn được thể

hiện ở niềm tin bất diệt vào tương lai tươi sáng cho đất nước

- Bốn câu thơ cuối là những chiến thắng dồn dập trong giai đoạn tổng phản

công:

Tin vui thang tran tram mién

Hòa bình Tây Bắc, Điện Biên oưi uễ

Vưi từ Đồng Tháp, An Khê

Vưi lên Viét Bac, déo De, ntti Hồng

+ Những dòng thơ này mang tính chất diễn ca lịch sử, ghi lại những địa danh, những trận đánh, những chiến dịch lớn trong giai đoạn cuối của cuộc kháng

chiến chống Pháp như Hòa Bình, Tây Bắc, Điện Biên Nhịp thơ nhanh, dồn dập,

sảng khoái, những từ “vui” điệp đi điệp lại trong cả 4 dòng thơ cùng sự nối tiếp

An & Ne? bh,

các cụm từ: “vui về”, “vui từ”, “vui lên” những địa danh liên tiếp hiện ra theo

bước đi dồn dập của chiến thắng Đó là những yếu tố ngôn từ đặc sắc thể hiện

sinh động không khí náo nức say mê của quân dân Việt Bắc trong ngày chiến

thắng

=> Doan thơ đã rất thành công khi thể hiện niềm vui chiến thắng của quân và dân ta trong những ngày kháng chiến chống thực dân pháp gian khổ nhưng rất đỗi hào hùng Thành công ấy là nhờ vào một số thủ pháp nghệ thuật thể hiện: thể thơ lục bát truyền thống, ngôn ngữ sử thi hào hùng; hình ảnh thơ giàu sức

sống; nhịp thơ dồn dập, nhiều điệp từ, điệp ngữ tất cả đã tạo nên một đoạn

thơ hùng tráng về những ngày sục sôi đánh Pháp

I TTS - Phan tích chuyên sâu

Da qua rồi những ngày ấy - đói rét, gian khổ, hi sinh Những câu thơ hùng hồn của Việt Bắc dắt ta về một đoạn đời riêng của đất nước mình, quãng ấy chúng ta

có nụ cười, có niềm kiêu hãnh, sự tự hào như vỡ òa ra thế này:

% Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ

“Những đường Việt Bắc của ta Đêm đêm râm rập như là đất rung Quan đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỗ đuốc từng đoàn Buóc chân nát đá, muôn tàn lửa bay

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

Đèn pha bật sáng như ngày mai lên

Tin vui chién thang trăm miễn

Hoa Binh, Tay Bac, Dién Bién vui vé

Vưi từ Đồng Tháp, An Khê

Vưi lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng."

“Trong tho Tố Hữu, nét nổi bật đáng quý là sự nhất trí Nhất trí giữa đời sống uà nghệ thuật Nhất trí giữa tình cảm, tư tưởng va hành động Nhất trí giữa con người

với thời đại, uới tập thể” Đó là nhận xét của nhà văn hóa bậc thầy Dang Thai Mai

“Cái súc mạnh lớn nhất của Tố Hữu chính là quả từm anh Tố Hữu rất ít làm thơ tình Nhưng thơ anh là thơ của một tình nhân Anh đã nói các uấn đê bằng một trái tìm của một người say đắm” Nhà thơ Pháp Lamáctin từng tâm sự: “Thế nào là tho? Đó không phải chỉ là một nghệ thuật, äó là sự giải thoát của lòng tôi” Thơ là

“sự giải thoát của lòng tôi” - thơ không chỉ là sản phẩm kì diệu của nghệ thuật ngôn từ mà thơ là phương tiện giao tiếp, bộc bạch tình cảm của người nghệ sĩ với

đời, của người nghệ sĩ với thiên nhiên và con người mà mình đã nhìn ngắm và gắn

bó Đến với “Việt bắc", Tố Hữu đã đặt cả trái tim mình vào đó, nhà thơ đã say đắm hòa quyện với những kỉ niệm, nghĩa tình gắn bó, cùng nỗi nhớ da diết khôn nguôi đối với chiến khu và tạo nên một bản tình ca - cũng là bản hùng ca ca ngợi

8

Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ cuộc kháng chiến hào hùng vĩ đại của dân tộc Trong bản tình ca - hùng ca ấy, ta

bắt gặp một hồn thơ đã sống sâu sắc, trọn vẹn với từng giây phút của cuộc kháng

chiến, để rồi “nghìn đêm”, “đêm đêm” dõi theo hành trình của quân và dân ta, tự

hào và ngợi ca bằng những vần thơ tình nghĩa

Bài thơ là một “khúc tình ca” ngân rung những cung bậc tình cảm giữa kể ở - người đi, giữa nhân dân đồng bào Việt Bắc với cán bộ cách mạng Đồng thời, bài thơ cũng là “khúc hùng ca” ca khúc khải hoàn về cuộc chiến thắng vĩ đại của quân và dân ta trong những ngày đêm ra trận tuy vất vả mà cũng rất đỗi hào hùng Có thể nói, sự hòa quyện giữa khúc tình ca và khúc hùng ca, giữa chất trữ tình và chất hiện thực, giữa tính sử thi và cảm hứng lãng mạn bay bổng đã được

khắc họa đậm nét trong đoạn thơ bức tranh ra quân Và cũng chính sự hài hòa

giữa các yếu tố ấy đã tạo nên tuyệt tác của thi phẩm này

Mé dau đoạn thơ, Tố Hữu đã khẳng định chắc nịch một niềm tin và lòng tự hào mãnh liệt dành trọn cho chiến khu Việt Bắc Câu thơ “Những đường Việt Bắc của ta” là một lời quả quyết hùng tráng, khỏe khoắn, tưởng như một đoàn người trai tráng đang đồng thanh hô ứng thật to khỏe: “Việt Bắc của ta” vậy! Trong kháng

chiến chống Pháp, ta nghe tình đồng chí “súng bên súng, đầu sát bên đầu” của Đồng chí, ta thấy chạnh lòng với hình ảnh “anh về đất” của Quang Dũng, rồi kiêu

hãnh hiên ngang khi đọc thơ Việt Bắc Như ai đó đã bảo: trăm ngả, trăm đường

hướng về Việt Bắc, trăm nẻo từ Việt Bắc tỏa đi muôn nơi đều là “của ta” Hai tiếng

ấy vang lên thật gần gũi, thân thuộc, giản dị mà thiêng liêng vô cùng Trong thời

điểm ấy, được khẳng định hùng hồn một phần trong đất nước là “của ta” là một

hạnh phúc không gì diễn tả được Đó cũng là niềm tự hào về sự bất khả xâm phạm của vùng căn cứ kháng chiến Việt Bắc - căn cứ địa cách mạng quan trọng

của đất nước ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp lúc bấy giờ Những con đường từng bị chiếm đóng nay cũng trở về là “của ta” - đất của Việt Nam mãi mãi

thuộc về người Việt Nam!

Tiếp đến là hình ảnh đoàn binh điệp điệp trùng trùng, hùng hồn và khí thế rợp trời:

% Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ

“Đêm đêm râm rap nhu la dat rung Quân đi điệp điệp trùng trùng Anh sao dau sting ban cing mii nan”

Nhắc đến người Việt Nam là nhắc ngay đến tinh thần đoàn kết của dân tộc Hình

ảnh đoàn binh đông đảo càng làm uy lực dâng lên gấp bội: Trong không gian đêm tdi, quan ta van “ram rap” đi, khí thế hùng hồn, dữ dội như “đất rung” Biện pháp

so sánh, nhân hóa được sử dụng lột tả được hết tráng chí như vũ bão lúc bấy giờ Hình ảnh “đất rung” hiện lên như thế sức mạnh bước chân của đoàn quân mạnh

mẽ hùng tráng, như không gì có thể cản được, làm lay chuyển trời đất, phá tan

mọi giới hạn không gian Không chỉ là một đêm hành quân “rầm rập” như thế, mà

là “đêm đêm”, nghĩa là đêm nào cũng như thế, họ luôn giữ được lý tưởng và sức

mạnh bền bỉ mỗi ngày Câu thơ mang âm hưởng khỏe khoắn, đanh thép, sống

động như một cuộc diễu binh Nhưng chưa dừng lại ở đó, câu thơ tiếp theo:

“Quân đi điệp điệp trùng trùng” càng lột tả được khí thế hồ hởi như cơn sóng ào

ạt, như thác nước tuôn trào liên tục liên tục, sức mạnh ấy còn thể hiện sự kỷ luật

của đoàn binh, dù đêm tối nhưng vẫn giữ được tinh than khang chiến hăm hở Các từ tượng hình “điệp điệp”, “trùng trùng” như thể bước chân của quân ta đang bước dồn dập trên trang sách, hùng vĩ và cao đẹp

Hình ảnh đoàn binh khí thế ngợp trời ấy đã làm ta trầm trồ, nhưng sẽ càng thán phục hơn khi lắng nghe lý tưởng của họ:

“Anh sao dau sting ban clung mii nan”

Không còn chi là trăng treo nơi đầu súng trong thơ Chính Hữu hay “súng ngửi trời” trong Tây Tiến, mà ở đây, nơi đầu súng có ánh sao của lý tưởng cách mạng soi sáng, có ánh sáng rực rõ của niềm tin chiến thắng, của hòa bình đang chiếu

rọi Những ngôi sao xuất hiện trong bầu trời đêm để chiếu sáng cho bầu trời, trở

thành những vì tỉnh tú đi vào giấc mơ của mỗi con người Những ánh sao của Việt

Bắc cũng chiếu rọi cả đêm tối của chiến tranh, soi đường dẫn lối cho kháng chiến

thắng lợi Đây là hình ảnh đậm chất lãng mạn, giàu chất thơ trong bài thơ, ánh

8

Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách Si [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ sao đi cùng với đầu súng, người bạn đi cùng với mũ nan, tất cả đều song hành, đồng lòng đưa dân tộc đến bờ vinh quang, không kẻ thù nào có thể chia cắt được!

Nhưng làm nên chiến thắng không chỉ có những người lính, mà còn có sự đoàn kết đồng lòng của hậu phương, của lực lượng dân công hỏa tuyến cũng hùng hậu không kém:

“Dân công đô đuốc từng doan Buóc chan nat đá muôn tàn lửa bay

Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

Đèn pha bật sáng như ngày mai lên”

Khí thế mạnh mẽ trong đoạn thơ này được bộc lộ rõ nét qua hai hình ảnh song hành: “Quân đi điệp điệp trùng trùng” - “Dân công đỏ đuốc từng đoàn” Đoàn

quân chủ lực và đoàn dân công, từng đoàn nối tiếp nhau, hỗ trợ đắc lực cho cuộc

kháng chiến quan trọng này Hình ảnh “đỏ đuốc từng đoàn” là những đuốc lửa,

những đèn pha cứ rực rỡ, thắp sáng cả bầu trời đêm Từng đoàn với “bước chân

nát đá” như bước chân của những “hiệp sĩ”, sức mạnh và sức nặng của bước chân

âm"

có thể làm “nát đá” với “muôn tàn lửa bay” Hình ảnh “bước chân” được nhân hóa

đặc sắc, nhưng cũng mang nhiều ẩn dụ sâu sắc: “đá” tượng trưng cho những khó

khăn, thử thách khắc nghiệt của cuộc kháng chiến - bước chân làm “nát đá”, nghĩa là bước chân của đoàn binh, của đoàn quân công có đủ sức manh dé giam nát hết những gian nan đó, đó là ý chí, là sức mạnh không gì có thể ngăn trở hay

làm lung lay Hình ảnh này còn gợi nhắc đến thành ngữ “Chân cứng đá mềm” rất

quen thuộc trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam

Thời gian làm việc của lực lượng dân công hỏa tuyến chủ yếu vào ban đêm, trong những tháng ngày cả nước ta cùng tập trung vào trận đánh lớn để quyết tâm

giành lại độc lập cho dân tộc:

“Nghìn đêm thăm thẳm sương dày

% Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ Đèn pha bật sáng như ngày mai lên”

Nếu ở trên là hình ảnh “đêm đêm”, thì ở đây ta lại thán phục trước chỉ tiết “nghìn đêm” của đoàn dân công Nghìn đêm diễn ra chiến sự ác liệt, trong “thăm thẳm sương dày”, trong đêm tối rét buốt sâu thẳm ấy, đó là những đêm trường nô lệ khiến bao người gian lao Trong Tây Tiến, Quang Dũng cũng từng nói về sự “thăm

thẳm”, nhưng là thăm thẳm của dốc núi khúc khuỷu, hay “sương lấp” giá lạnh; còn với Tố Hữu, sương dày lên từng lớp chồng chất giữa đêm vắng “thăm thẳm”

đến rợn người Nghìn đêm ấy trôi qua, đêm tối được chiếu sáng bởi đèn pha bật sáng của đoàn dân công, hình ảnh này đối lập với hình ảnh ảnh sao chiếu sáng

đầu súng, bó đuối đỏ rực của đoàn binh ở trên, và cả hai hình ảnh đều đẹp đẽ lạ

thường

“Như ngày mai lên” chính là sự bộc lộ mạnh mẽ của niềm tin, cảm hứng về một viễn cảnh tươi sáng ở ngày mai Hình ảnh “nghìn đêm tối” như đòn bẩy càng làm bật lên ánh sáng rực rõ của con người, của niềm hy vọng mạnh mẽ vào tương lai

“Ánh sáng soi rợi cơn đường, dẫn lối đến ngày mai Ngày mai sẽ là ánh sáng, sẽ là

độc lập, tự do”

Và cuối cùng tỉn oưi đã uê trên khắp đất nước, những người chiến sĩ uê Hà Nội, uê tiền xuôi, nhưng uẫn đọng lai trong trái tìm họ biết bao kỷ riệm, biết bao yêu thương, họ mang theo niềm oui toàn thắng trong những ngày cuộc kháng chiến

khép lại:

“Tin oưi chiến thắng trăm miễn

Hoà Bình, Tây Bắc, Điện Biên oưi uễ

Vưi từ Đồng Tháp, An Khê

Vưi lên Việt Bắc, đèo De, xúi Hồng."

Ta như nghe tiếng reo ca toàn thắng vọng về từ lịch sử, chiến thắng như trải dài

“trăm miền”, từ miền ngược, đến miền xuôi; từ những miền sâu thẳm trong trái

tim mỗi người đang hướng về nước Việt Từ “vui” được điệp lại bốn lần trong suốt

% Chuyên trang ôn Văn - Thưởng Thức Sách š⁄ [Khóa học Văn Chuyên sâu Kiến thức 2k3]

Tài liệu lưu hành nội bộ bốn câu thơ, niềm vui như lan tỏa ra, như dâng trào lên mãnh liệt và hào sảng Hơn thế, ở câu thơ đầu này, ta có một từ “vui”, đến câu thơ thứ hai, ta thấy “vui về”, câu thơ thứ ba là “vui từ ” và cuối cùng là “vui lên” Niềm vui tươi, hồ hởi, mừng rõ như tăng tiến, như lan rộng, tỏa khắp không gian và thời gian Chiến thắng nối tiếp chiến thắng, từ nơi này sang nơi khác, hạnh phúc rực rõ như ánh

sao vàng của đất nước, sáng bừng lên khắp mọi miền

Từng loạt địa danh nối tiếp nhau, dồn dập và rực rõ như những ánh sao Tố Hữu,

bằng một sự tỉnh tế nào đó đã khiến câu thơ vẫn cứ đậm đà, đằm thắm dù ông sử

dụng biện pháp liệt kê địa danh, tưởng như có thể làm câu thơ khô khan bất cứ

lúc nào Nhưng không, thơ vẫn cứ rất “thơ”, nghe như âm vang từ chiến khu Việt

Bắc đổ về với bao sự võ òa vậy Nếu như niềm thương nỗi nhớ trong Tây Tiến với

từng địa danh Tây Bắc ùa về trang thơ từng làm ta xót xa và yêu quý vô ngần; thì khi dừng lại bên trang thơ Việt Bắc, ta như nghe tiếng gió đưa tin mừng khắp non

sông, trong lòng độc giả cũng thấy niềm vui chiến thắng đang lan tỏa đây tràn

Đi cùng chiến thắng đó là sự trở về miền xuôi của người chiến sĩ, để lại “mười lăm

năm ấy thiết tha mặn nồng”:

“Ai vé ai có nhớ không?

Ngọn cờ đỏ thắm gió lồng của hang

Nắng trưa rực rõ sao uàng

Trưng ương, Chính phủ luận bàn việc công

Điêu quân chiến dịch thu đông Nông thôn phát động, giao thông mmỗ đường

Giữ đê, phòng hạn, thu lương Gửi dao miễn ngược, thêm trường các khu ”

“Ai vé” - “ai có”, đại từ ai như tiếng gọi chung cả binh đoàn với một câu hỏi quen

thuộc xuyên suốt bài thơ, nhưng lần này, câu hỏi bật lên xao xuyến xen lẫn

những niềm vui, những kí ức lần lượt kéo nhau đi tới: “Ngọn cờ đỏ thắm gió lồng