Lịch sử hình thành nền văn minh ai cập và lưỡng hà cổ đại

Vị trí địa lý này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của một nền văn minh Ai Cập cổ đại với những đặc điểm riêng biệt và độc đáo, nhưng vì thiếu đi thiên nhiên che chở, Ai Cập tro

HỌC VIỆN NGOẠI GIAO KHOA CHÍNH TRỊ QUỐC TẾ VÀ NGOẠI GIAO

BÁO CÁO Học phần: Lịch sử Văn minh Thế giới

Chủ đề:

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH NỀN VĂN MINH

AI CẬP VÀ LƯỠNG HÀ

Giáo viên hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Thái Yên Hương

Sinh viên thực hiện: Bùi Xuân Nhật, QHQT48C1-1069

Cao Lê Quỳnh Anh, QHQT48C1-0773 Chu Đức An, QHQT48C1-0763

Lớp: LSVMTG(2)

Ngày nộp: 13/12/2021

Số từ: 4248 từ

HÀ NỘI - 2021

Lời mở đầu

Tiểu luận cuối kỳ học phần Lịch sử Văn minh Thế giới trình bày về chủ đề: “Lịch sử hình thành nền văn minh Ai Cập và Lưỡng Hà” Tiểu luận bao gồm các phần nội dung như sau:

A Lịch sử hình thành nền văn minh Ai Cập cổ đại……… …2

I Đặc điểm Tự nhiên của Ai Cập cổ đại

II Đặc điểm Kinh tế - Xã hội của Ai Cập cổ đại

III Lịch sử Ai Cập cổ đại

1 Thời kỳ Tảo vương quốc (3150-2613 TCN)

2 Thời kỳ Cổ vương quốc (2613-2181 TCN)

3 Thời kỳ Trung vương quốc (2181-1570 TCN)

4 Thời kỳ Tân vương quốc (1570-1069 TCN)

5 Thời kỳ Hậu vương quốc (1069-30 TCN)

B Lịch sử hình thành nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại……… ……… 6

I Đặc điểm Tự nhiên của Lưỡng Hà cổ đại

II Đặc điểm Kinh tế của Lưỡng Hà cổ đại

III Lịch sử Lưỡng Hà cổ đại

1 Vương quốc Cổ Babylon (1894-1595 TCN)

2 Vương quốc Tân Babylon (626-538 TCN)

C Tài liệu tham khảo……….10

A Lịch sử hình thành nền văn minh Ai Cập cổ đại

I Đặc điểm Tự nhiên

Khi viết về vị trí địa lý của Ai Cập, Nguyễn Văn Ánh đã đánh giá “Ai Cập vừa là một ốc đảo khép kín, lại vừa là một ngã tư mở ra thế giới bên ngoài.”.1Chính vì Ai Cập nằm ở vùng Đông Bắc của châu Phi, dọc theo vùng hạ lưu của lưu vực sông Nile đồng thời lại được bao bọc bởi sa mạc nên miền đất này giống như một ốc đảo khép kín Tuy nhiên, Ai Cập cũng như một ngã tư mở ra thế giới bên ngoài khi phía Bắc là Địa Trung Hải có thể dẫn tới Tây Âu, phía Đông giáp Biển Đỏ xuôi xuống phía Nam thì qua vịnh Aden tới Tây Ấn, phía Tây giáp

sa mạc Sahara, phía Nam giáp Nubi và nối liền với bán đảo Ả Rập Vị trí địa lý này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của một nền văn minh Ai Cập cổ đại với những đặc điểm riêng biệt và độc đáo, nhưng vì thiếu đi thiên nhiên che chở, Ai Cập trong lịch sử cũng đã nhiều lần bị xâm lược bởi các thế lực bên ngoài

Về địa hình, Ai Cập được ghép lại bởi hai khu vực lớn là Thượng Ai Cập và Hạ Ai Cập

Ở miền Nam, Thượng Ai Cập là khu vực có địa hình cao, nhiều núi non và cũng là thượng nguồn của sông Nile, nên thuyền bè có thể đi lại từ Thượng Ai Cập xuống Hạ Ai Cập nhờ vào dòng chảy của sông Nile Bao quanh Thượng Ai Cập là sa mạc, cùng với địa hình núi non hiểm trở chắn gió đã tạo nên một khí hậu khắc nghiệt tại khu vực này Ở miền Bắc, Hạ Ai Cập lại là khu vực đồng bằng được bồi đắp phù sa từ sông Nile và những nháy nhỏ của nó nên khu vực này đón nhận thời tiết dễ chịu hơn Đặc biệt, vùng châu thổ sông Nile - nơi sông Nile mở rộng thành những nhánh nhỏ đổ ra Địa Trung Hải có mưa nhiều hơn bởi vị trí gần biển của

nó Nhà sử học Hy Lạp Hêrôđốt nói rằng: “Ai Cập là tặng phẩm của sông Nin” bởi hằng năm

từ tháng 7 đến tháng 11, nước sông Nin dâng cao đã bồi đắp một lượng phù sa phong phú cho vùng đồng bằng hai bên giúp cho nền kinh tế Ai Cập cổ đại có thể phát triển sớm thông qua nông nghiệp

Về tài nguyên thiên nhiên, Ai Cập đã biết tận dụng loài cây papyrus thân xơ để sử dụng làm giấy Khác với Lưỡng Hà, Ai Cập có tương đối nhiều kim loại, đá, đồng, tạo điều kiện cho thủ công nghiệp phát triển rực rỡ và các công cụ lao động cho nền kinh tế nông nghiệp có thể được tạo ra dễ dàng với số lượng lớn Tuy nhiên, Ai Cập cổ đại phải đưa sắt từ bên ngoài vào

để sử dụng nên công cụ lao động phổ biến hơn cả tại đây được làm bằng đồng

II Đặc điểm Kinh tế - Xã hội

Chính vì sông Nile chảy dọc theo lãnh thổ Ai Cập nên sông Nile đóng vai trò là xương sống của nền kinh tế tự nhiên, và là yếu tố tự nhiên to lớn tạo nên nền văn minh nông nghiệp rực

rỡ tại Ai Cập Đồng thời, người dân cũng ý thức được giá trị to lớn của “tặng phẩm” sông Nile nên đã thực hiện những cải cách mang tính bước ngoặt trong lĩnh vực trồng trọt chính là

sự ra đời của hệ thống thủy lợi, nhằm tạo ra những kênh đào dẫn nước vào khu vực gieo trồng

1Nguyễn Văn Ánh, Lịch sử Văn minh Thế giới (Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam):7.

để điều tiết lượng nước dâng cao từ sông Nile Sự dư thừa sản phẩm nông nghiệp cũng xuất phát từ nền kinh tế phát triển này, cùng với sự chiếm hữu cá nhân đã khiến giai cấp xuất hiện trong lòng xã hội Ai Cập Sự phụ thuộc của giai cấp nghèo khó vào giai cấp quyền lực và giàu

có hơn đã phá vỡ chế độ thị tộc vốn công hữu về tài sản Từ đây, xã hội cộng sản nguyên thủy cùng làm cùng hưởng đã tan rã và được thay thế bởi công xã nông thôn

Ngoài sự phát triển rực rỡ của nông nghiệp, người Ai Cập cũng chú trọng vào việc chăn nuôi, nghề thủ công, săn bắn để phục vụ cho nhu cầu đời sống Với nhu cầu bổ sung thêm thức ăn hàng ngày như thịt, cá, sữa, cũng như cung cấp sức lao động, người Ai Cập đã đẩy mạnh việc chăn nuôi, đánh bắt và thuần dưỡng dã thú

Dưới sự đòi hỏi của các công trình thủy lợi, cải thiện sức sản xuất trong nông nghiệp, Ai Cập

đã hình thành các “nome”, được hiểu như liên minh các công xã nông thôn cùng hợp tác trong nông nghiệp Sự gắn liền về lợi ích kinh tế đã tạo ra các nome, và sau đó mỗi nome lại hình thành những bộ máy chính quyền, quân đội và hệ thống tài chính riêng, mang một hình thái nhà nước sơ khai tại Ai Cập Sự lớn mạnh của các nome đề ra những yêu cầu về của cải và lợi ích lớn hơn quy mô cũ, từ đó những xung đột về lợi ích, phân chia lãnh thổ, sức ảnh hưởng giữa các nome đã khơi mào chiến tranh trong lòng Ai Cập Các “nome” ở miền Nam đã hợp thành Thượng Ai Cập để cùng đấu tranh với liên minh các “nome” ở khu vực Hạ Ai Cập Chiến tranh diễn ra liên tục cho đến năm 3200 TCN, vua Menes - người lãnh đạo các nome ở Thượng Ai Cập đã đánh bại Hạ Ai Cập và thành lập vương triều đầu tiên

Ai Cập cổ đại đã phát triển trở thành một nhà nước quân chủ chuyên chế điển hình, nơi vua hay Pharaoh nắm giữ quyền lực tối cao nhất Tuy nhiên, nhà nước Ai Cập có vương quyền gắn liền chặt chẽ với thần quyền bởi Ai Cập là nền văn minh phụ thuộc vào tự nhiên nên nhân dân rất tôn thờ các vị thần tự nhiên Trong số các vị thần đó, thần Ra (thần Mặt trời) là người

có quyền năng cao cả hơn sông Nile “Sông Nile buộc con người phải chung sức đồng lòng Mặt trời cho họ biết chỉ có 1 thế lực duy nhất thống trị cả thế giới.”2Pharaoh đã duy trì quyền lực tột đỉnh của mình bằng cách tự cho mình là người khiến Mặt trời mọc mỗi ngày và là người giải thích những ý nghĩa thần thánh của thiên nhiên Bởi vậy, luật lệ đã không được soạn thời trong suốt thời gian tồn tại của Ai Cập cổ đại và chỉ có những lời nói của Pharaoh mới là kim chỉ nam cho công lý, được soạn thành thông lệ cho nhân dân

III Lịch sử Ai Cập cổ đại

1 Thời kỳ Tảo vương quốc (3150-2613 TCN)

2Eugen Weber, “Văn minh phương Tây: Ai Cập cổ đại.”, biên tập bởi Lê Quỳnh Ba, Nghiên

cứu Lịch sử, ngày 27/03/2017,

https://nghiencuulichsu.com/2017/03/27/nguoi-ai-cap-co-dai/?fbclid=IwAR3CoPrbADK4t_P 6AsR01IQABHNGqzVFZUDqGDh0jed_sffaa_CsF8wCpmw

Sau một thời kỳ dài xảy ra những giao tranh giữa Thượng Ai Cập và Hạ Ai Cập, Menes đã chinh phục Hạ Ai Cập và thống nhất dưới vương triều đầu tiên của lịch sử Ai Cập cổ đại Tảo

kỳ đã mở ra một thời kỳ cai trị dưới 2 vương triều I và II

Ban đầu, Menes đã chọn Thebes tại Thượng Ai Cập làm kinh đô của vương quốc nhưng sau

đó lại dời đô về Memphis ở khu vực Hạ Ai Cập Sự thống nhất hai khu vực luôn xung đột này của Ai Cập đã tạo điều kiện để người dân chăm chú và nâng cao năng lực sản xuất trong nông nghiệp và chăn nuôi Tuy nhiên, sự đấu tranh của người dân Hạ Ai Cập vẫn còn và âm ỉ trong suốt thời gian trị vì của các vị vua dưới thời kỳ Tảo Vương quốc, bởi vậy chiến tranh vẫn thường xuyên xảy ra trong suốt sự tồn tại của vương quốc này

2 Thời kỳ Cổ vương quốc (2613-2181 TCN)

Thời kỳ Cổ Vương quốc là một triều đại được hoàn thiện nhiều hơn so với Tảo kỳ bởi lúc này,

bộ máy nhà nước đã được xác lập rõ ràng hơn và Ai Cập hoàn thiện trở thành một quốc gia quân chủ chuyên chế Vương quốc trải qua 8 vương triều, từ vương triều III đến vương triều X

Mặc dù trong thời kỳ Tảo vương quốc, quyền lực của Pharaon là rất lớn nhưng đến giai đoạn này, quyền lực của vua trong nhà nước chuyên chế đã được nâng lên vô hạn Do nền văn minh

Ai Cập là nền văn minh phụ thuộc vào tự nhiên nên tất cả nhân dân đều tuyệt đối tôn thờ các

vị thần thiên nhiên và Pharaon chính là hiện thân của một người nửa vua nửa thần Chính vì vương quyền của Pharaon gắn kết chặt chẽ với thần quyền, luật lệ không tồn tại trong suốt nền văn minh Ai Cập cổ đại mà những lời nói của vua trở thành thông lệ trong đời sống của nhân dân

Thời kỳ này bắt đầu có bộ máy quan lại hoàn chỉnh hơn và lực lượng quân đội tự vệ để giúp vua Ai Cập quản lý các công việc hành chính, công cộng, thủy lợi, xây dựng, Nhờ năng lực sản xuất nâng cao bởi sự cải tiến các công cụ lao động, nền nông nghiệp dưới thời kỳ này đã phát triển thịnh đạt khiến các công trình thủy lợi được nhà vua đầu tư và chú ý Chính bởi những thành tựu ổn định và rực rỡ trong các khía cạnh kinh tế, xã hội, các Pharaon đã cho xây dựng rất nhiều công trình xây dựng hoành tráng, đánh dấu một bước tiến vượt bậc của nghệ thuật Ai Cập cổ đại như Tượng Nhân sư lớn ở Giza, Kim tự tháp Khufu, Kim tự tháp

Khafre,

Từ vương triều III, Ai Cập xuất hiện những nome, các khu vực địa phương trong lòng lãnh thổ Ai Cập và đến vương triều VI, các nome dần trở thành khu vực tự trị dưới quyền các nomarch hay còn là thống đốc khu vực Quyền lực của Pharaoh lúc này suy yếu đã mở ra một thời kỳ xã hội Ai Cập chia cắt, hỗn loạn bởi những xung đột giữa các thế lực địa phương

3 Thời kỳ Trung vương quốc (2181-1570 TCN)

Sau khi vương triều X sụp đổ bởi sự xung đột giữa các thế lực địa phương, Ai Cập lúc này bị chia cắt thành hai trung tâm quyền lực chính lần lượt nằm ở Hierakonpolis (Hạ Ai Cập) và Thebes (Thượng Ai Cập) Hai bên tiếp tục đánh nhau liên miên để tranh giành sức ảnh hưởng

và khu vực lãnh thổ Đến năm 2040 TCN, vua của Theban Mentuhotep II đã thành công chinh phục được Hạ Ai Cập và một lần nữa thống nhất Ai Cập dưới chính quyền Thebes, mở ra một thời kỳ mới là Trung vương quốc Trung vương quốc bao gồm 7 vương triều, kéo dài từ vương triều XI đến vương triều XVII

Dưới sự cai trị mạnh mẽ của vương triều XII, nhà nước Ai Cập phát triển rực rỡ và thủ đô Thebes trở thành một kinh đô trù phú và vô cùng giàu có Tuy nhiên, dưới vương triều XIII,

Ai Cập trở nên lục đục và yếu thế hơn đã là cơ hội tốt cho bộ tộc ngoại bang Hyksos tràn sang chiếm lấy các khu vực Hạ Ai Cập Đến năm 1782 TCN, Hyksos chính thức chiếm đóng Ai Cập và mở ra thời kỳ chuyển giao giữa Trung vương quốc và Tân vương quốc

4 Thời kỳ Tân vương quốc (1570-1069 TCN)

Sau khoảng một thế kỷ bị cai trị bởi ngoại bang Hyksos, vua Ahmose I đã thành công đẩy lùi quân Hyksos ra khỏi lãnh thổ Ai Cập và thống nhất Ai Cập dưới triều đại mới mang tên Tân vương quốc Thời kỳ Tân vương quốc kéo dài qua 3 vương triều, từ vương triều XVIII đến vương triều XX Nhờ sự thống nhất của vua Ahmose, Ai Cập đã có một khoảng thời gian ổn định để phát triển toàn diện và rực rỡ

Thời kỳ này chứng kiến sự phát triển tột bậc của các giáo phái sùng bái các vị thần linh như thần Amun, Osiris, Isis, và Hathor, trong đó giáo phái thờ thần Amun được coi là quyền lực nhất Nhận ra sự bành trướng quyền lực của các tăng lữ và thế lực tôn giáo, vua Amenhotep

IV đã ban ra hàng loạt cải cách để hạn chế quyền lực tăng lữ và bắt nhân dân Ai Cập quy phụng một vị thần duy nhất nhà vua tôn sùng là thần Aten

Tuy nhiên, con trai vua Amenhotep IV - Tutankhamun sau khi lên ngôi đã gỡ bỏ hàng loạt sự cấm đoán của cha mình và đưa Ai Cập trở lại sự tự do tôn giáo như ngày trước Ai Cập liên tục phát triển và lên đến đỉnh cao của thời kỳ này dưới sự trị vì của vua Ramesses II, cũng là

vị vua trị vì dài nhất và sống thọ đến 96 tuổi Dưới sự thịnh vượng của xã hội, thế lực tăng lữ, đặc biệt là giáo phái Amun dần dần trở nên vô cùng giàu có và chiếm được nhiều lãnh thổ Ai Cập, đòi hỏi một quyền lực tương đương Pharaoh Đến đời vua Ramesses XI (1107-1077 TCN) - vị vua cuối cùng của vương triều XX, nhà nước Ai Cập rệu rã và sụp đổ vì những bất

ổn nội bộ gây ra bởi thế lực tăng lữ Một tăng lữ thuộc đền thờ Amun đã thành công lập nên vương triều XXI, kết thúc thời kỳ Tân vương quốc

5 Thời kỳ Hậu vương quốc (1069-30 TCN)

Hậu vương quốc bao gồm 11 vương triều, khởi đầu từ vương triều XXI đến vương triều XXXI Ai Cập của thời kỳ này suy yếu rõ rệt về quyền lực và sức mạnh nên đất nước bị phân tán nhiều bởi các thế lực địa phương

Lịch sử sau đó của Ai Cập là những triều đại liên tiếp thay thế nhau được cai trị bởi các thế lực ngoại bang Ai Cập nằm dưới sự cai trị của vương triều Libya suốt hơn 200 năm (thế kỉ X-thế kỉ VIII TCN), sau đó bị thống trị bởi vương triều Nubi (X-thế kỉ VIII- X-thế kỉ VII TCN) Sau

đó, Ai Cập lại tiếp tục bị đô hộ bởi hai đế quốc là Assyria và Achaemenes Sự đô hộ duy trì đến năm 332 TCN thì chính thức chấm dứt bởi sự chinh phục của Đại đế Alexander Sau cái chết của Alexander, thuộc tướng của ông đã thành lập vương triều Ptolemaic (323-30 TCN) ở

Ai Cập Năm 30 TCN, Ai Cập bị Đế quốc La Mã xâm lược và chính thức trở thành một phần lãnh thổ của La Mã, đặt dấu chấm hết cho lịch sử Ai Cập cổ đại

B Lịch sử hình thành nền văn minh Lưỡng Hà cổ đại

I Đặc điểm Tự nhiên

Lưỡng Hà, là một vùng đất bằng phẳng, nơi có 2 con sông Tigris và Euphrates cùng chảy qua

và bồi đắp phù sa Sông Tigris nằm ở phía Đông Lưỡng Hà còn sông Euphrates nằm ở phía Tây và cùng đổ ra vịnh Ba Tư Bởi vậy, khu vực Lưỡng Hà trải dài từ vịnh Ba Tư đến bờ đông Địa Trung Hải Lưỡng Hà nằm ở Tây Á, là một vùng đất bằng phẳng, không có thiên nhiên che trở, lại lọt thỏm giữa xung quanh là các cao nguyên, sơn nguyên, hoang mạc nên thường xuyên bị ngoại tộc, du mục ở vùng cao xâm nhập, phá hoại và thôn tính đất đai

Lưỡng Hà có ba khu vực lớn là miền Bắc, Trung và Nam Miền Bắc có tên gọi là Assur, là khu vực có diện tích được bao bọc bởi hai con sông lớn nhất vì Tigris và Euphrates cách nhau khoảng 300-400km Miền Trung hay còn gọi là vùng Akkad là nơi hai con sông gần nhau nhất, còn miền Nam Lưỡng Hà có tộc người Sumer khai phá và làm chủ đất đai nên được gọi

là vùng Sumer Vì sự khác biệt về địa lý giữa các miền nên khí hậu ở các vùng của Lưỡng Hà

cổ đại cũng có sự khác nhau

Hai con sông Tigris và Euphrates đều bắt nguồn từ các vùng núi ở phía Bắc Lưỡng Hà và chảy theo dòng xuống phía Nam để đổ ra biển Hằng năm, hai con sông dâng nước theo chu

kỳ từ tháng 3 đến tháng 9, đã bồi đắp lượng phù sa màu mỡ cho những vùng lưu vực Lưỡng

Hà cổ đại đã dựa nhiều vào nước mưa và thủy lợi đến từ 2 con sông để sinh sống và phát triển nền văn minh nông nghiệp rực rỡ của mình

Về tài nguyên thiên nhiên, tuy Lưỡng Hà được hưởng một vùng đất đai phì nhiêu, trù phú cho nông nghiệp nhưng không phong phú tài nguyên như đồng và đá Chính vì không có nhiều đồng, đá giống như Ai Cập, các công cụ lao động của Lưỡng Hà thô sơ hơn rất nhiều Nguyên liệu quan trọng nhất và phổ biến về số lượng của Lưỡng Hà là loại đất sét dính có thể tìm thấy

ở lưu vực nhiều phù sa Loại đất sét này được người dân Lưỡng Hà tận dụng để làm đồ gốm

hoặc làm gạch, và nhanh chóng phát triển thành một loại nguyên liệu thay thế cho lượng đồng, đá nghèo nàn

II Điều kiện Kinh tế

Trước khi tồn tại hình thức nhà nước tại Lưỡng Hà, trồng trọt, chăn nuôi cùng với săn bắt và đánh cá là những hoạt động kinh tế mưu sinh của người dân thuộc vùng lưu vực Sau đó, nhờ những yếu tố thuận lợi của tự nhiên, nông nghiệp và chăn nuôi đã được chú ý hơn cả và trở thành yếu tố kinh tế mang tính quyết định tại Lưỡng Hà

Dựa vào lượng phù sa lớn của 2 sông bồi đắp và lượng nước từ cả sông lẫn tuyết tan từ các đỉnh núi cao, Lưỡng Hà cổ đại lấy sản xuất nông nghiệp như trồng trọt và chăn nuôi làm bộ phận kinh tế căn bản của đất nước Người Lưỡng Hà biết trồng các loại ngũ cốc, như đại mạch, tiểu mạch và lúa dura cũng như biết phát triển thâm canh trong các nghề trồng vườn cây, trồng rau Vì Lưỡng Hà không có sẵn nguồn tài nguyên lớn về đồng và đá nên công cụ lao động trong nông nghiệp còn khá thô sơ, phải đến cuối thế kỉ IV TCN, người Lưỡng Hà mới bắt đầu sử dụng các công cụ bằng đồng

Thủ công nghiệp ở Lưỡng Hà cổ đại cũng khá phát triển, có nhiều ngành nghề như dệt, làm gạch, chế tạo đồ da, rèn, chế tạo thuyền bè, và nhiều sản phẩm của thời kỳ này thể hiện được trình độ cao của các thợ thủ công như trang sức bằng vàng, ngà, các đồ bằng đá quý, các ống chạm, Do việc thiếu thốn nhiều nguyên liệu không sẵn có trong tự nhiên, người dân Lưỡng Hà đã sử dụng các sản phẩm sản xuất được để trao đổi với các khu vực khác, ngoại thương từ đó sớm phát triển Hai trung tâm thương nghiệp ra đời sớm nhất và lớn mạnh nhất

từ thời cổ đại là thành Babylon và Xipparơ

III Lịch sử Lưỡng Hà cổ đại

Lịch sử Lưỡng Hà thực sự được chú ý nhiều nhất dưới triều vua nổi tiếng nhất của họ - vua Hammurabi (1792-1750 TCN), người đã đưa vương quốc Cổ Babylon hùng mạnh Tuy nhiên, trước khi có vương quốc Cổ Babylon thì khu vực Lưỡng Hà gắn liền với những xung đột bạo lực vì khu vực này lần lượt bị thống trị bởi các thế lực khác nhau như quốc gia Sumer, Akkad

và vương quốc Ur Đến cuối thời kỳ cai trị của vương quốc Ur, tộc người ngoại bang Amorit

đã thành công chiếm đóng Lưỡng Hà và tạo nên vương quốc Cổ Babylon

1 Lưỡng Hà thời Cổ Babylon (1894-1595 TCN)

Vương quốc Cổ Babylon nổi tiếng nhất với sự trị vì của vua Hammurabi, người con trai đã kế

vị cha mình là vua Sin-Muballit Sau khi lên ngôi, ông thực hiện hàng loạt cải cách chính trị, quân sự để mở rộng lãnh thổ đất nước và thống nhất Lưỡng Hà vào năm 1755 TCN Để phát triển kinh tế nước nhà, các công trình thủy lợi đặc biệt được chú ý khi vua Hammurabi đã cho đào con sông lớn mang chính tên ông để phục vụ tưới tiêu cho vùng Nam và Trung

Lưỡng Hà Và một thành tựu nổi bật nữa chính là bộ luật Hammurabi vô cùng tiến bộ đã giúp cải cách xã hội và thiết lập trật tự ổn định cho Babylon

Vương quốc Cổ Babylon trở nên rất vĩ đại dưới sự trị vì của ông nhưng bắt đầu suy yếu sau cái chết của Hammurabi Các thế lực địa phương và thế lực ngoại bang đã tranh thủ cơ hội để xâu xé Lưỡng Hà, bởi vậy Lưỡng Hà bị phân chia thành các khu vực tách biệt và đối kháng lẫn nhau Sau khi tộc người Kassites chính thức chiếm đóng thành Babylon, lịch sử của vương quốc Cổ Babylon kết thúc và khởi đầu triều đại mới mang tên Tân Babylon

2 Lưỡng Hà thời Tân Babylon (626-538 TCN)

Sau 500 năm tộc người Kassites đô hộ Lưỡng Hà, người Assyria dưới sự lãnh đạo của vua Sennacherib đã thành công đánh đuổi và thiết lập sự thống trị tại Babylon Vua Assyria đã phá hoại nhiều công trình của Lưỡng Hà cũng như áp dụng những hình pháp cực đoan với dân chúng như tòa án Sennacherib nên rất nhiều sự phản kháng từ dân chúng nổi lên dưới sự cai trị của thế lực mới này Nhân sự rệu rã của đế chế Assyria, năm 630 TCN, Nabopolassar đã thành công tiêu diệt quân Assyria và chính thức khai lập vương quốc mới - Tân Babylon

Vương quốc Tân Babylon đã mở ra một thời kỳ hoàng kim cho Lưỡng Hà phát triển rực rỡ về kinh tế và văn hóa, thậm chí để lại nhiều di sản kiến trúc ấn tượng nhất trong lịch sử Lưỡng

Hà Trong thời gian ngắn, Tân Babylon đã trở thành một đế quốc hùng cường ở khu vực Tây

Á và khởi xướng những cuộc xâm lược của mình dưới thời vua Nebuchadnezzar II Sau cái chết của vua Nebuchadnezzar II, nhà nước Babylon vẫn duy trì được vai trò của mình nhưng

đã xuất hiện những suy yếu đáng kể

Năm 538 TCN, Tân Babylon chính thức bị chinh phục bởi Cyrus Đại đế và sáp nhập vào lãnh thổ đế chếAchaemenes Dưới thời kỳ cai trị của đế chế Achaemenes này, thành phố Babylon vẫn vô cùng được coi trọng đầu tư bởi ý nghĩa kinh tế và văn hóa của nó Giai đoạn này, Babylon đã phát triển mạnh mẽ như một trung tâm nghệ thuật và giáo dục của Tây Á3 Sau thời kỳ cai trị của Achaemenes , Babylon đã không còn khôi phục được nền độc lập của mình

và liên tiếp bị rơi vào vòng đô hộ của các đế quốc khác

3Joshua J.Mark, “Babylon”, World History Encyclopedia, ngày 28/04/2011,

https://www.worldhistory.org/babylon/

C Tài liệu tham khảo

Eugen Weber “Văn minh phương Tây: Ai Cập cổ đại.” Biên tập bởi Lê Quỳnh Ba Nghiên

cứu Lịch sử, ngày 27/03/2017.

https://nghiencuulichsu.com/2017/03/27/nguoi-ai-cap-co-dai/?fbclid=IwAR3CoPrbA DK4t_P6AsR01IQABHNGqzVFZUDqGDh0jed_sffaa_CsF8wCpmw

Nguyễn Văn Ánh Lịch sử Văn minh Thế giới Hà Nội: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam,

2020

Joshua J.Mark “Babylon.” World History Encyclopedia, ngày 28/04/2011.

https://www.worldhistory.org/babylon/

Joshua J.Mark “Ancient Egypt.” World History Encyclopedia, ngày 02/09/2009.

https://www.worldhistory.org/egypt/