Phân tích định nghĩa vật chất của lê nin và rút ra ý nghĩaphương pháp luận lấy 1 thành tựu trong khoa học và chỉ rathành tựu đó thuộc về vật chất hay ý thức dựa trên cơ sở địnhnghĩa vật chất đó

Điều đa đa gây ra một cuộc khủng hoảng về thế giới quan trong các nhà triết học và khoa học tự nhiên, khiến cho những nhà khoa học "giỏi khoa học nhưng kém cái về triết học" đa trượt từ

Bài tập lớn triết - Phân tích định nghĩa vật chất của Lê-nin và

rút ra ý nghĩa phương pháp luận.

Triết 1 (Đại học Kinh tế Quốc dân)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO, POHE

BỘ MÔN TRIẾT HỌC MÁC - LÊNIN

❧•❧ BÀI TẬP LỚN

Đề

Phân tích định nghĩa vật chất của Lê-nin và rút ra ý nghĩa phương pháp luận Lấy 1 thành tựu trong khoa học và chỉ ra thành tựu đó thuộc về vật chất hay ý thức dựa trên cơ sở định

nghĩa vật chất đó

Họ và tên sinh viên

Mã sinh viên Chuyên ngành Lớp

: Cao Diễm Hằng : 11205164

: Kinh tế Quốc tế : Kinh tế Quốc tế CLC 62A : AEP

Hệ Giảng viên hướng : Nguyễn Thị Lê Thư dẫn

Hà Nội, 2020

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

I Phân tích định nghĩa vật chất của Lênin và rút ra ý nghĩa phương pháp luận 3

1 Phân tích định nghĩa vật chất của Lênin 3

2 Ý nghĩa phương pháp luận 5

II Ví dụ về một thành tựu khoa học 6

KẾT LUẬN 7

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

MỞ ĐẦU

Vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, khoa học tự nhiên mà chủ yếu là vật lý học đa có một loạt phát minh rất quan trọng đem lại cho con ngươi những hiểu biết mới về cấu trúc và tính chất của vật chất trong lĩnh vực vi mô, đa làm thay đổi căn bản quan niệm cổ truyền về vật chất

Năm 1895, Rơnghen đa phát hiện ra tia X có nguồn gốc từ nguuyên tử Điều

đa chứng tỏ nguyên tử không phải là một cái gi hoàn toàn đơn giản Năm 1896, Béccơren phát hiện được hiện tượng phóng xạ của nguuyên tố Uranium có nguyên nhân bên trong là do tính không bền vững của nguyên tử gây ra Năm 1897, Tômxơn phát hiện ra điện tử và chứng minh rằng, điện tử là một trong những thành phần cấu tạo nên nguyên tử Năm 1901, Kaufman đa chứng minh được khối lượng của điện tử không phải là bất biến mà nó biến đổi theo vận tốc của điện tử

Tất cả những phát minh ấy đưa lại cho con ngươi những hiểu biết mới về nguyên tử rằng, nguyên tử có cấu trúc phức tạp, nó không phải là đơn vị nhỏ nhất,

mà nó có thể bị phân ra và chuyển hoá Điều đa đa gây ra một cuộc khủng hoảng

về thế giới quan trong các nhà triết học và khoa học tự nhiên, khiến cho những nhà khoa học "giỏi khoa học nhưng kém cái về triết học" đa trượt từ chủ nghĩa duy vật siêu hinh, máy móc đến chủ nghĩa tương đối, hoài nghi và cuối cùng rơi vào quan điểm của chủ nghĩa duy tâm rằng, "vật chất tiêu tan" Lợi dụng cơ hội này, các nhà triết học duy tâm, đẩy mạnh cuộc tấn công trực diện vào khái niệm vật chất Họ la lối lên rằng, nếu nguuyên tử bị phá vơ, tức là "vật chất tiêu tan" và chủ nghĩa duy vật dựa trên nền tảng khái niệm vật chất đa cũng phải bị biến mất theo

Tinh hinh mới của lịch sử và thơi đại đa thôi thúc V.I.Lênin đưa ra định nghĩa khoa học về vật chất Một mặt, trên cơ sở phân tích một cách sâu sắc và khái quát những thành tựu mới nhất của khoa học tự nhiên; mặt khác, kế thừa và tiếp tục phát triển những tư tưởng triết học của C.Mác và Ph.Ăngghen về sự đối lập giữa vật chất và ý thức, về bản chất và tính thống nhất vật chất của thế giới, về tính khái quát của phạm trù vật chất và sự tồn tại của vật chất dưới các dạng cụ thể v.v, vào năm 1908, V.I.Lênin đa nêu ra định nghĩa khoa học về vật chất như sau:

"Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con ngươi trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh, và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác"

I Phân tích định nghĩa vật chất của Lênin và rút ra ý nghĩa phương pháp luận

Trước khi phân tích nội dung định nghĩa vật chất của V.I.Lênin, cần tim hiểu phương pháp định nghĩa vật chất V.I.Lênin chỉ ra rằng, không thể định nghĩa vật chất bằng phương pháp định nghĩa các khái niệm thông thương Phương pháp định nghĩa các khái niệm thông thương là quy khái niệm cần định nghĩa vào khái niệm rộng hơn nó, rồi chỉ ra đặc điểm của nó Chẳng hạn định nghĩa: hinh vuông là hinh

tứ giác có 4 cạnh bằng nhau, 4 góc vuông và có 2 đương chéo bằng nhau, giao điểm giữa hai đương chéo vuông góc và chia đương chéo thành hai nửa bằng nhau Nhưng đối với phạm trù vật chất, với tư cách là một phạm trù triết học - một phạm trù rộng nhất, rộng đến cùng cực, không thể có một phạm trù nào rộng hơn phạm trù vật chất - thi duy nhất về mặt phương pháp luận chỉ có thể định nghĩa vật chất bằng cách đối lập tuyệt đối nó với ý thức, xem vật chất là thực tại khách quan tồn tại độc lập với ý thức là cái phản ánh nó Vi vậy, trong định nghĩa vật chất đa xuất hiện từ cảm giác (tức ý thức)

1 Phân tích định nghĩa vật chất của Lênin

Định nghĩa vật chất của V.I.Lênin bao hàm các nội dung sau đây:

Một là, vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan Khi nói vật chất với tư cách là một phạm trù triết học thi nó là một sự trừu tượng

Vi vậy "chúng ta không biết, vi chưa có ai nhin được và cảm thấy vật chất với tính cách là vật chất bằng con đương cảm tính nào khác" Song sự trừu tượng này chỉ cái đặc tính chung nhất, bản chất nhất mà mọi sự vật, hiện tượng, quá trinh cụ thể nào của vật chất cũng có, đa là đặc tính tồn tại khách quan và độc lập với ý thức của loài ngươi Đặc tính này là tiêu chuẩn cơ bản duy nhất để phân biệt cái gi là vật chất, cái gi không phải là vật chất Khi nghiên cứu nội dung này cần phải chú ý cả hai khía cạnh phân biệt nhau, nhưng lại gắn bó với nhau, đa là tính trừu tượng và tính hiện thực cụ thể của vật chất Nếu chỉ thấy tính trừu tượng, thổi phồng tính trừu tượng mà quên mất những biểu hiện cụ thể của vật chất thi không thấy vật chất đâu cả, sẽ rơi vào lập trương duy tâm Ph.Ăngghen chỉ ra rằng, "có thể nhận biết được vật chất bằng cách nghiên cứu những vật thể riêng biệt" "Chúng ta rất

có thể ăn được trái anh đào và trái mận, nhưng chúng ta không thể ăn được trái cây

vi chưa có ai ăn được trái cây với tính cách là trái cây" Ngược lại, nếu chỉ thấy tính hiện thực cụ thể của vật chất sẽ đồng nhất vật chất với vật thể

Ý nghĩa của nội dung này là ở chỗ: thứ nhất, khắc phục triệt để sai lầm cơ

chất; đưa học thuyết duy vật tiến lên một bước mới, đáp ứng được những đòi hỏi mới do những phát minh mới nhất của khoa học tự nhiên đề ra; thứ hai, cho chúng

ta cơ sở khoa học để nhận thức vật chất dưới dạng xa hội, đa là những quan hệ sản xuất, tổng hợp các quan hệ sản xuất là cơ sở hạ tầng, tạo thành quan hệ vật chất, mặt vật chất, và từ đây làm nảy sinh quan hệ tư tưởng, đa là kiến trúc thượng tầng, mặt ý thức Định nghĩa vật chất của V.I.Lênin đa khắc phục quan điểm duy tâm về lĩnh vực xa hội của chủ nghĩa duy vật trước Mác

Hai là, thực tại khách quan được đem lại cho con ngươi trong cảm giác và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác Với nội dung này, V.I.Lênin làm ro mối quan

hệ giữa thực tại khách quan và cảm giác rằng, thực tại khách quan (tức là vật chất)

là cái có trước ý thức, không phụ thuộc vào ý thức, độc lập với ý thức; còn cảm giác (tức là ý thức) của con ngươi là cái có sau vật chất, do vật chất sinh ra, phụ thuộc vào vật chất Như vậy, vật chất là tính thứ nhất, ý thức là tính thứ hai Vật chất là nội dung, là nguồn gốc khách quan, là nguyên nhân phát sinh ra ý thức; không có cái bị phản ánh là vật chất sẽ không có cái phản ánh là ý thức

Ý nghĩa của nội dung nay là ở chỗ: nó chống lại mọi luận điệu sai lầm của chủ nghĩa duy tâm dưới mọi hinh thức như duy tâm chủ quan, duy tâm khách quan, nhị nguyên luận v.v là những trương phái triết học cố luận giải cho tinh thần là cái sinh ra mọi sự vật, hiện tượng phong phú, đưa dạng của thế giới xung quanh chúng ta

Ba là, thực tại khách quan được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh Với nội dung này, V.I.Lênin chứng minh vật chất tồn tại khách quan, nhưng không phải tồn tại một cách vô hinh, thần bí mà tồn tại một cách hiện thực dưới dạng các sự vật, hiện tượng và quá trinh cụ thể, và con ngươi bằng các giác quan của minh có thể trực tiếp hoặc gián tiếp nhận biết được Nghĩa là, ngoài dấu hiệu tồn tại khách quan, vật chất còn có một dấu hiệu quan trọng khác đa là tính có thể nhận thức được Khẳng định vật chất là cái được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh V.I.Lênin muốn nhấn mạnh rằng, bằng những phương thức nhận thức khác nhau (chép lại, chụp lại, phản ánh ) con ngươi có thể nhận thức được thế giới vật chất Vi vậy, về nguyên tắc, không có đối tượng vật chất nào không thể nhận biết, chỉ có những đối tượng vật chất chưa nhận thức được mà thôi

Ý nghĩa của nội dung này là ở chỗ: thứ nhất, hoàn toàn bác bỏ thuyết không thể biết; thứ hai, cổ vũ các nhà khoa học ngày càng đi sâu vào nghiên cứu, phát hiện ra những kết cấu mới, những thuộc tính mới cũng như những quy luật vận

động và phát triển của thế giới vật chất, từ đó làm giàu thêm kho tàng tri thức của nhân loại

2 Ý nghĩa phương pháp luận

Từ nội dung định nghĩa vật chất của V.I.Lênin, có thể rút ra môṭsố kết luận

có tính chất phương pháp luận cho nhận thức và hoạt động thực tiễn như sau:

Một là, không được quan niệm một cách giản đơn rằng, nói vật chất có trước

ý thức, ý thức có sau vật chất; hoặc ngược lại, nói ý thức có trước vật chất, vật chất

có sau ý thức thi có sao đâu; mà phải thấy rằng, nói như thế nào đa là khẳng định lập trương và phương pháp giải quyết các vấn đề của cuộc sống, của nhận thức khoa học hoàn toàn trái ngược nhau

Hai là, chống bệnh chủ quan duy ý chí, mà biểu hiện là quá đề cao, tuyệt đối hoá vai trò, tác dụng của nhân tố chủ quan; là quan niệm sai trái cho rằng con ngươi có thể làm được tất cả những gi con ngươi mong muốn, bất chấp quy luật khách quan, không dựa vào các điều kiện vật chất tối thiểu, lấy ý chí áp đặt cho thực tế, lấy ảo tưởng thay cho hiện thực Điều đa yêu cầu phải nắm vững nguuyên tắc khách quan Nguyên tắc khách quan đòi hỏi chúng ta trong nhận thức và hành động không được chủ quan, duy ý chí, không được lấy ý muốn chủ quan nóng vội, lấy tinh cảm làm điểm xuất phát cho chiến lược hay sách lược cách mạng; phải xuất phát từ thực tế khách quan, từ bản thân sự vật, phản ánh sự vật một cách trung thành như nó vốn có, phải tôn trọng sự thật, phải tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan như Đảng ta đa kết luận: “Mọi đương lối, chủ trương của Đảng phải xuất phát từ thực tế, tôn trọng quy luật khách quan”

Ba là, phải biết nhận thức và vận dụng quy luật khách quan một cách chủ động, sáng tạo với ý chí không ngừng tiến công cải tạo hiện thực theo nhu cầu tiến

bộ của xa hội Phải chống thái độ tiêu cực, thụ động, vin vào điều kiện khách quan

mà ngồi chê, ỷ lại không dám hành động Thái độ đầu hàng, chịu bó tay trước khó khăn của hoàn cảnh suy cho cùng là do coi thương, hạ thấp vai trò và tác dụng của ý thức tư tưởng, của tính năng động sáng tạo của con ngươi trong hoạt động thực tiễn

II Ví dụ về một thành tựu khoa học

Ngày này, khoa học và công nghệ hiện đại đa có những bước phát triển mạnh mẽ, sản xuất ra nhiều loại máy móc không những có khả năng thay thế lao động cơ bắp, mà còn có thể thay thế cho một phần lao động trí óc con ngươi Chẳng hạn máy tính điện tử, “ngươi máy thông minh”, “trí tuệ nhân tạo” Song, điều đó không có nghĩa là máy móc cũng có ý thức như con ngươi Ý thức và máy tính điện tử là hai quá trinh khác nhau về bản chất “Ngươi máy thông minh” thực

ra chỉ là một quá trinh vật lý Hệ thống thao tác của nó đa được con ngươi lập trinh phỏng theo một số thao tác của tư duy con ngươi Máy móc chỉ là những kết cấu

kỹ thuật do con ngươi sáng tạo ra Còn con ngươi là một thực thể xa hội năng động được hinh thành trong tiến trinh lịch sử tiến hóa lâu dài của giới tự nhiên và thực tiễn xa hội Máy không thể sáng tạo lại hiện thực dưới dạng tinh thần trong bản thân nó Năng lực đó chỉ có con ngươi có ý thức mới thực hiện được và qua đó lập trinh cho máy móc thực hiện Sự phản ánh sáng tạo, tái tạo lại hiện thực chỉ có ở ý thức con ngươi với tính cách là một thực thể xa hội, hoạt động cải tạo thế giới khách quan Ý thức mang bản chất xa hội Do vậy, dù máy móc có hiện đại đến đâu chăng nữa cũng không thể hoàn thiện được bộ óc con ngươi

KẾT LUẬN

Thứ nhất bằng việc chỉ ra thuộc tính cơ bản nhất, phổ biến nhất là thuộc tính tồn tại khách quan, định nghĩa vật chất của Lênin đa giúp chúng ta phân biệt được

sự khác nhau căn bản giữa phạm trù vật chất với tư cách là phạm trù triết học, khoa học chuyên ngành, từ đó khắc phục được hạn chế trong các quan niệm của các nhà triết học trước đó, cung cấp căn cứ khoa học để xác định những gi thuộc và không thuộc về vật chất

Thứ hai, khi khẳng định vật chất là thực tại khách quan được đem lại cho con ngươi trong cảm giác được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại phản ánh, Lê-nin đa giải quyết triệt để vấn đề cơ bản của triết học đó là vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau, vật chất quyết định ý thức Đó là con ngươi có thể nhận thức được thế giới khách quan thông qua sự chép lại, chụp lại, phản ánh của con ngươi đối với thực tại khách quan

Mặc dù định nghĩa vật chất của Lê-nin đa ra đơi gần hai thế kỷ nhưng nó vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn và khoa học Hơn 100 năm đa trôi qua, định nghĩa kinh điển về vật chất của triết học mácxit do V.I.Lênin nêu ra luôn có ý nghĩa thế giới quan và phương pháp luận khoa học đối với giai cấp công nhân và nhân loại tiến bộ trong công cuộc sáng tạo xa hội mới Và cả trong thơi đại hiện nay, định nghĩa vật chất của V.I.Lênin vẫn là cơ sở lý luận khoa học cho chúng ta chống lại mọi luận điểm sai lầm trong các trào lưu của triết học tư sản hiện đại, chống chủ nghĩa giao điều và chủ nghĩa xét lại, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho chúng ta trong sự nghiệp sáng tạo xa hội mới

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Giáo trinh Triết học Mác – Lênin (Tái bản có sửa chữa, bổ sung), NXB Chính trị Quốc gia

Giáo trinh Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, NXB Chính trị Quốc Gia