Chiến dịch Việt Bắc được xem là thắng lợi lớn đầu tiên của Việt Minh trong cuộc chiến, đánh đổ kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh" của Pháp, buộc Pháp phải rơi vào thế bị động, rơi vào bẫy
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MSSV: HCMVB120212055
Lớp: K2021 VB1/TP2 [NL1]
Chuyên ngành: Quản Lý Nguồn Nhân Lực
Trang 2CÂU 1: T i sao nói th ng l i c a cu c Kháng chi n ch ng Pháp (1946 1954) là kạ ắ ợ ủ ộ ế ố – ết quả c a cuủ ộc chi n tranh nhân dân toàn dân, toàn di n, lâu dài và d a vào s c mình là ế ệ ự ứchính?
I/ Hoàn C nh L ch S : ả ị ử
Sau T ng khổ ởi nghĩa Tháng Tám, chính quyền cách m ng mạ ới ra đời đã gặp muôn vàn khó khăn Nạn đói khủng khiếp chưa chấm dứt lại xảy ra l l t l n B c Bũ ụ ớ ở ắ ộ, sau đó lại đến hạn hán Sản xuất đình đốn, hàng hóa khan hiếm, giá cả cao vọt Về mặt tài chính, Nhà nước gặp khó khăn lớn: Kho bạc trống rỗng, thuế chưa thu được Nước Việt Nam Dân Ch Củ ộng Hòa ra đời chưa được nước nào trên th ế giới công nhận Thực t , chính quy n cách m ng non tr cế ề ạ ẻ ủa ta đã phải đối phó v i muôn vàn khó ớkhăn, đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” Bên trong, “giặc đói”, “giặc dốt”, giặc n i ph n hoành hành, bên ngoài, gi c ngo i xâm liên t c t n công, hòng tiêu diộ ả ặ ạ ụ ấ ệt chính quy n v a thành l p ề ừ ậ Thêm vào đó, với danh nghĩa Đồng minh đến tước khí giới của phát xít Nh t, phía Bậ ắc 20 vạn quân độ ủa Tưởi c ng Gi i Thớ ạch mang b n tay sai ọkéo vào chiếm đóng, phía Nam có 2 vạn quân Anh - Ấn đổ ộ b vào Sài Gòn
Với dã tâm cướp nước ta một lần nữa, ngày 23/9/1945 được sự giúp đỡ của quân Anh, thực dân Pháp n súng gây hổ ấn ở Sài Gòn, mở đầu cu c chiộ ến tranh xâm lược Đông Dương lần thứ hai, rồi mở rộng đánh chiếm Nam bộ và Nam Trung bộ, tìm cách đưa quân ra B c bắ ộ, đánh chiếm H i Phòng, Lả ạng Sơn, Hải Dương, gây nhiều vụ xung đột, khiêu khích Hà N ở ội
Trước tình hình đó, cùng với việc củng cố chính quyền, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân dân, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tìm các biện pháp đấu tranh m m d o nh m duy trì hòa bình, gi về ẻ ằ ữ ững độ ậc l p dân t c, th ng nh t T quộ ố ấ ổ ốc
Để tranh thủ th i gian củng cố lờ ực lượng cách mạng, tránh phải đối phó với nhiều k ẻthù, khi thì chúng ta t m th i hòa hoãn vạ ờ ới quân Tưởng Gi i Thớ ạch, để ảnh tay đối rphó v i quân Pháp Khi thì tớ ạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi quân Tưởng và b n tay ọsai ra khỏi đất nước
Chúng ta đã chủ động đàm phán với Pháp để tránh cuộc chiến tranh, giữ hòa bình cho
cả hai dân t c, r i ký Hiộ ồ ệp định sơ bộ ngày 6/3/1946, sau đó ký Tạm ước ngày 14/9/1946 Ch t ch H Chí Minh còn gủ ị ồ ửi thư tới nguyên thủ các nước Anh, Mỹ, Liên
Xô và các thành viên c a Liên hi p qu c, nêu rõ thi n chí hòa bình, mong m i Liên ủ ệ ố ệ ỏhiệp qu c ch p nh n nh ng yêu cố ấ ậ ữ ầu chính đáng của Việt Nam để duy trì hòa bình
Đồng thời, Người liên tục gửi thư cho Chính phủ, Quốc hội, Thủ tư ng Pháp và cử ớphái viên đến gặp ngườ ầm đầi c u Pháp ở Đông Dương, tìm cách cứu vãn hòa bình, tránh cuộc chiến tranh đổ máu
Mặc dù Vi t Nam ti p tệ ế ục kìm ch , kiên trì th c hi n ế ự ệ chủ trương hòa hoãn và bày tỏthiện chí hòa bình, nhân nhượng nh m tìm kiằ ếm con đường b o v , gi gìn toàn v n ả ệ ữ ẹnền độc lập tự do của Việt Nam Tuy nhiên, thực dân Pháp càng ngày càng bộc lộ rõ thái độ bội ước, gây hấn, khiêu khích, gây xung đột quân sự
Chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới Bất chấp những thiện chí hòa bình c a Vi t Nam, trong các ngày 15 và 16/12/1946, quân Pháp n súng gây hủ ệ ổ ấn
Trang 3nhiều nơi ở Hà Nội Ngày 17/12/1946, chúng cho xe phá các công sự của ta ở phố Lò Đúc, rồi gây ra vụ tàn sát đẫm máu ở phố Hàng Bún và phố Yên Ninh Ngày 18/12/1946, tướng Morlière gửi cho ta hai tối hậu thư đòi chiếm đóng Sở Tài chính, đòi ta phải phá bỏ mọi công sự và chướng ngại trên các đường phố, đòi để cho chúng làm nhi m v gi gìn trệ ụ ữ ị an ở Hà N i Chúng tuyên b n u các yêu cộ ố ế ầu đó không được Chính phủ Việt Nam ch p nh n thì quân Pháp s chuyấ ậ ẽ ển sang hành động chậm nhất là sáng ngày 20/12/1946
Dã tâm c a thủ ực dân Pháp đã buộc Đảng, Chính ph và nhân dân ta không có l a chủ ự ọn nào khác là cầm vũ khí đứng lên chiến đấu toàn quốc để ả b o v c l p dân tệ độ ậ ộc Đây là cuộc chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn di n, lâu dài và dệ ựa vào sức mình là chính
II/ Lời kêu g i toàn qu c kháng chiọ ố ến:
Trước tình hình hết sức căng thẳng và gấp rút, ngày 18 và 19/12/1946, tại làng Vạn Phúc (Hà Đông), Thường vụ Trung ương Đảng họp Hội nghị mở rộng do Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Để hi u triệ ệu toàn dân đứng lên chống Pháp và để có đường lối chung chỉ đạo th c ti n, Hự ễ ồ Chủ ịch đã thay mặt Trung ương Đả t ng, thay m t Chính ặphủ vi t Lế ời kêu g i toàn qu c kháng chi n Trong cu c h p chi u ngày 19/12/1946, ọ ố ế ộ ọ ềChủ t ch Hị ồ Chí Minh đã đề ngh H i nghị ộ ị đóng góp ý kiến cho văn bản Người đã soạn th o Vào lúc 20 gi ngày 19/ /1946, tiả ờ 12 ếng đại bác từ pháo đài Láng hiệ ệu l nh toàn qu c kháng chiố ến được phát ra, cu c kháng chi n chộ ế ống xâm lược bùng n trên ổphạm vi cả nước Sáng s m ngày 20/12/1946, qua sóng phát thanh cớ ủa Đài Tiếng nói Việt Nam, L i kêu g i toàn qu c kháng chi n c a Ch t ch Hờ ọ ố ế ủ ủ ị ồ Chí Minh được truyền
đi cả nước với quyết tâm cao độ là đánh thắng giặc Pháp xâm lược, bảo vệ tổ quốc
Hỡi đồng bào toàn quốc!
Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân
nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta một lần nữa!
Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định
không chịu làm nô lệ
Hỡi đồng bào!
Chúng ta phải đứng lên!
Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp, cứu Tổ quốc Ai
có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng,
gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nước
Hỡi anh em binh sĩ, tự vệ, dân quân!
Giờ cứu quốc đã đến Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước
Dù phải gian khổ kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi nhất
định về dân tộc ta!
Việt Nam độc lập và thống nhất muôn năm
Kháng chiến thắng lợi muôn năm
Hà Nội, ngày 19 tháng 12 năm 1946
Hồ Chí Minh
Trang 4(Lời Kêu Gọi Toàn Quốc Kháng Chiến được lưu tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam)
Qua Lời Kêu Gọi Toàn Quốc Kháng Chiến, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định quyết tâm sắt đá của nhân dân ta quyết kháng chiến đến cùng để bảo vệ nền độc lập tự do Lời Kêu Gọi Toàn Quốc Kháng Chiền, cùng sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, quân dân
Hà Nội và ở các đô thị từ Bắc vĩ tuyến 16 trở ra đã đồng loạt nổ súng, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ Ở các địa phương khác như Đà Nẵng, Huế, Vinh, Nam Định, Bắc Ninh, Bắc Giang, quân và dân ta cũng đồng loạt nổ súng tấn công vào các vị trí đóng quân của địch
III/ Các m ốc lị ch s quan tr ng: ử ọ
1/ Chiến dịch Việt Bắc (năm 1947)
Việt Bắc là nơi có địa thế hiểm trở, hạn chế cả về cơ động và tầm quan sát, khả năng triển khai lực lượng lớn và phương tiện chiến đấu hiện đại, khi tiến công tiến hành tác chiến lớn phải theo mùa nên ngay từ tháng 8/1945, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao cho đồng chí Phạm Văn Đồng và Nguyễn Lương Bằng ở lại Tân Trào một thời gian, trực tiếp chỉ đạo củng cố khu căn cứ của Trung ương
Đến cuối tháng 10 1946 (trước ngày Toàn quốc kháng chiến), thực hiện chỉ thị của /Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Lương Bằng từ Hà Nội trở lại Việt Bắc chuẩn bị căn
cứ địa kháng chiến Các huyện Chợ Đồn (Bắc Cạn), Chiêm Hoá, Sơn Dương (Tuyên Quang), Định Hóa Đại Từ, (Thái Nguyên), được chọn làm An toàn khu (ATK) Bắt đầu từ tháng 11 1946, để bảo toàn lực lượng, các cơ quan Trung ương Đảng, Chính /phủ, Mặt trận, Bộ Tổng chỉ huy lần lượt rời Hà Nội lên Việt Bắc để lãnh đạo, tổ chức kháng chiến lâu dài Các binh công xưởng, xí nghiệp, nhà máy, gần 63 nghìn nhân dân miền xuôi và hàng vạn tấn máy móc, nguyên vật liệu được vận chuyển, sơ tán lên Việt Bắc để vừa sản xuất vừa tiếp tục chiến đấu
Trang 5Chiến dịch Việt B c Thu - ắ Đông năm 1947, hay Chi n d ch Léa theo cách g i cế ị ọ ủa người Pháp, là một chiến d ch quân sự do ị quân đội Pháp thực hiện tại phía Bắc Việt Nam trong Chiến tranh Đông Dương Quân Pháp thu được m t s thành công chiộ ố ến thuật (chi m giế ữ được m t s khu v c t i biên gi i giáp Trung Quộ ố ự ạ ớ ốc), nhưng về chiến lược tổng thể thì đây là một thất bại của quân Pháp, vì không thể tiêu diệt đầu não chính ph kháng chi n và quân ch l c củ ế ủ ự ủa Quân đội nhân dân Vi t Nam (ệ Việt Minh)
Ý đồ "đánh nhanh thắng nhanh" nhằm kết thúc sớm việc xâm chiến Việt Nam lần thứ
2 của Pháp đã thất b i sau chi n d ch này ạ ế ị Các đơn vị tinh nhu c a Vi t Minh v n ệ ủ ệ ẫđược giữ vững Họ phải chuyển từ chính sách đánh nhanh thắng nhanh sang đánh lâu dài v i chiớ ến lược Da vàng hóa chi n tranh - thành l p m t chính ph bù ế ậ ộ ủnhìn để "dùng người Việt đánh người Vi ệt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh" Trong khi đó lực lượng Việt Minh mạnh lên vì thu giữ được một số lượng lớn trang bị của Pháp
Chiến dịch Việt Bắc được xem là thắng lợi lớn đầu tiên của Việt Minh trong cuộc chiến, đánh đổ kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh" của Pháp, buộc Pháp phải rơi vào thế bị động, rơi vào bẫy đánh lâu thắng lâu, kéo căng lực lượng do Việt Minh đã giăng sẵn Chiến thắng này cũng khẳng định sức mạnh vật chất và tham vọng quân sự của thực dân Pháp không thể chiến thắng được bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam
2/ Chiến dịch Biên giới (năm 1950)
Đến năm 1949, lực lượng viễn chinh Pháp vẫn chưa chiếm được khu vực Việt Bắc Việc kiểm soát đồng bằng Bắc Bộ diễn ra chậm và thiếu ổn định Trong khi đó, Việt Minh đã tổ chức lại bộ máy và lực lượng, bắt đầu mở những trận đánh quy mô lớn để chống lại quân Pháp Ngoài các lực lượng địa phương, Việt Minh đã tập hợp được hai Đại đoàn 308 và Đại đoàn 304, hai trung đoàn 174 và trung đoàn 209 để làm lực lượng cơ động
Trong 5 năm bị cô lập, Việt Minh tích cực mở rộng quan hệ ngoại giao nhằm tìm kiếm
sự ủng hộ của quốc tế Ngày 1/10/1949, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập; họ nhanh chóng công nhận và thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Sau đó ngày 18/1/1950, Liên Xô và các nước Đông Âu công nhận
và đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Uy tín và tiềm lực quân sự của Mặt trận Việt Minh ngày càng tăng ảnh hưởng trong dân chúng
Ngoài ra, Việt Minh cũng thông qua các tổ chức Việt kiều Pháp tại và các tổ chức cánh
tả để đấu tranh chính trị, tác động mạnh đến phong trào phản đối cuộc chiến tranh Đông Dương lúc này đang cao trào Nước Pháp lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị chưa từng có Nhà nước Quốc gia Việt Nam thiếu uy tín trong nhân dân do bị coi
là chính phủ bù nhìn; quân đội của họ không đủ năng lực để có thể phối hợp tốt với lực lượng viễn chinh Pháp tại Đông Dương để chiến thắng cuộc chiến Vì vậy, chính phủ Pháp tính đến phương án chấp nhận các khoản viện trợ quân sự và kinh tế từ chính phủ Hoa Kỳ để tiếp tục cuộc chiến
Chiến d ch Biên giị ới Thu đông 1950 còn g i là ọ Chiến d ch Lê H ng Phong 2, là mị ồ ột chiến d ch trong ị Chiến tranh Đông Dương do Quân đội nhân dân Vi t Nam ệ (được phía Pháp g i là ọ Việt Minh) th c hi n t ngày 16/9 n 14/10/1950, nh m phá vòng vây mà ự ệ ừ đế ằquân vi n chinh c a ễ ủ Đệ ứ ộ t C ng hòa Pháp b trí nh m cô l p cố ằ ậ ủa căn cứ đị Việa t B c, ắ
từ đó khai thông biên giới Việt - Trung để mở đầu c u ti p nh n vi n trầ ế ậ ệ ợ c a Liên ủBang Xô Vi t thông qua C ng Hòa Nhân Dân Trung Hoa M t khác, Vi t Minh s m ế ộ ặ ệ ẽ ở
Trang 6rộng căn cứ địa, làm tiêu hao sinh lực quân đồn trú Pháp, và th nghi m các chi n ử ệ ếthuật của Quân đội Nhân dân Vi t Nam cho các trệ ận đánh lớn sau này
Việt Nam đã đạt được toàn bộ mục tiêu đề ra, thành công hoàn toàn trong chiến dịch, thu về rất nhiều chiến lợi phẩm Ý nghĩa lớn về mặt quân sự của chiến dịch không phải là số đất được chiếm hay số quân bị bắt, mà là vành đai đồn bốt Pháp thực hiện sau năm 1947 để bao vây Việt Bắc đã được phá hủy hoàn toàn Khai thông biên giới Việt- Trung (từ Cao Bằng đến Đình Lập) Tính chung cả nước, trong cuộc tiến công Thu Đông năm 1950 đã tiêu diệt gần 12.000 địch, hạ và bức rút 217 vị trí, giải phóng
40 vạn dân, trong đó có 5 thị xã (Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Thái Nguyên, Hoà Bình) và 17 thị trấn
Đây là chiến dịch đầu tiên mà Quân đội Nhân dân Việt Nam chủ động tấn công, làm thay đổi cục diện chiến trường: bắt đầu giành quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ Chiến dịch Biên giới đã làm phá sản chiến lược quân sự chính trị của Pháp Vòng vây biên giới bị đập tan, hành lang Đông Tây bị chọc thủng Tổn thất - hơn 8.000 lính trong 1 chiến dịch là một thất bại chưa từng có trong lịch sử chiến tranh xâm lược thuộc địa của đế quốc Pháp Quân Pháp thất bại lớn mất quyền chủ động cả ,
về quân sự và chính trị, bị đẩy lùi vào thế phòng ngự bị động Chiến dịch này có ý nghĩa bản lề quan trọng, là một bước ngoặt của cuộc chiến tranh
3/ Chiến dịch Trần Hưng Đạo (năm 1951)
Chiến dịch Trần Hưng Đạo hay Chiến dịch Trung D là một trong những cuộc tiến u công lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam vào phòng tuyến trung du Bắc Bộ của quân Liên hiệp Pháp Đây là một trong 3 chiến dịch lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam trong đông-xuân 1950-1951
Mục tiêu của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến dịch này là lợi dụng thời
cơ quân đội Pháp đang hoang mang sau chiến dịch Biên giới, mở cuộc tiến công ở trung du, tạo sức ép buộc quân đội Pháp phải điều động một phần lực lượng tại đồng bằng Bắc Bộ lên ứng cứu, tạo điều kiện cho các đơn vị bộ đội địa phương, đặc biệt là lực lượng các trung đoàn 48, 42 phối hợp với dân quân tại địa phương phát động chiến tranh du kích tại khu vực này, vốn bị hạn chế nhiều do các cuộc càn quét liên tiếp của Pháp
Trong đợt 1 của chiến dịch, Quân đội Nhân dân Việt Nam giành thắng lợi lớn tại cả hai mũi tiến công ở Vĩnh Phúc và Hải Ninh Do đó, Bộ Chỉ huy chiến dịch do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Ch huy trưởng đã quyết định đặt thêm mục tiêu giải ỉphóng th xã ị Vĩnh Yên Tuy nhiên, do s phân tán lự ực lượng nên phía liên hiệp Pháp đã có thời gian đối phó Đại tướng Pháp De Lattre de Tassigny, ch huy mỉ ới đượ điệc n Élysée bổ nhiệm đã dùng mọi ưu thế ề v vũ khí, đặc biệt là máy bay ném bom, đồng thời điều động hai binh đoàn cơ động để giữ bằng được thị xã quan trọng này Cu c chi n x y ra ác li t bên ngoài xã ộ ế ả ệ thị trong hơn 4 ngày Cuối cùng, nh n thậ ấy tình hình đã có sự thay đổi khi quân Pháp tăng cường hỏa lực rất mạnh, Quân đội Nhân dân Vi t Nam ệ quyết định lui quân để chuẩn bị cho hướng tiến công mới tại thị trấn Uông Bí
Tuy không thành công trong việc lấy lại Vĩnh Yên (vốn không được đề ra trong kế hoạch tác chiến ban đầu), nhưng ta đã giành được những thắng lợi lớn: đánh thiệt hại nặng binh đoàn cơ động của Pháp, loại khỏi vòng chiến đấu khoảng 5.000 quân viễn
Trang 7chinh, với hơn 2.000 bị bắt sống Trong đó, mặt trận Vĩnh Phúc đã diệt và làm bị thương 2.565, bắt 1.577 Nhiều hội tề tan rã Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tiêu diệt
và bức rút 32 vị trí và tháp canh, thu hồi một số lượng lớn vật tư chiến tranh, đặc biệt
là 1.478 súng các loại có thể trang bị cho một trung đoàn mạnh Gây dựng được chính quyền ở 9 xã 3 thôn, làm chủ hoàn toàn huyện Đa Phúc Vĩnh Phúc), 2 huyện ( Bình Liêu, Hoành Mô ở Đông Bắc
Song các mục tiêu là mở rộng khu lương thực và phát động chiến tranh du kích còn ở mức thấp, thế trận, kế hoạch củng cố của Pháp trên thực tế còn chưa bị phá vỡ, đảo lộn Ta bị tổn thất nặng về lực lượng với 2.931 thiệt hại, trong đó có 815 hy sinh
Tuy nhiên, Chiến dịch Trần Hưng Đạo lại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng về thế và lực của Việt Nam, tăng cường sức mạnh để chuyển cuộc kháng chiến từ giai đoạn cầm
cự sang giai đoạn tổng phản công
Sau chiến dịch, bản kế hoạch của tướng De Lattre được đưa vào hoạt động, gây khó khăn cho Quân đội nhân dân Việt Nam trong hai chiến dịch tiến sát đồng bằng sông Hồng (Hoàng Hoa Thám và Quang Trung) Ba thất bại liên tiếp về chiến thuật trên đã khiến cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các đồng chí của mình phải tìm ra một chiến trường mới và cuối cùng đánh bại Đại tướng De Lattre tại Hòa Bình
4/ Chiến dịch Hoàng Hoa Thám (năm 1951)
Chiến d ch Trị ần Hưng Đạo kết thúc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ngh t m hoãn m đề ị ạ ởchiến dịch ở Liên khu 3 và chuyển hướng sang Đông Bắc Chiến dịch Hoàng Hoa Thám là m t trong nh ng cu c ti n công l n c a ộ ữ ộ ế ớ ủ Quân đội nhân dân Vi t Nam vào ệkhu v c H i Phòng ự ả thuộc đồng b ng Bằ ắc Bộ do quân Liên hi p Pháp kiệ ểm soát Đây là một trong 3 chiến dịch lớn trong đông-xuân 1950-1951
Sau hơn 2 tuần chiến đấ Quân độu, i nhân dân Việt Nam tuyên bố loại kh i vòng chiỏ ến đấu hơn 2.900 quân địch, diệt và bức rút hơn 130 vị trí tháp canh, bức rút 3 vị trí ở vùng m giàu có là Uông Bí, M o Khê, Tràng B ch Trong thỏ ạ ạ ời gian hơn nửa tháng đã tiêu diệt được m t phộ ần binh đoàn cơ động th 6 và phá v m t m ng hứ ỡ ộ ả ệ thống phòng ngự trên đường số 18, 20, 21 Thu được 409 súng các loại, phá huỷ 49 xe cơ giới, 6 xe tăng và thiết giáp Nhưng cũng có những trận đã không thành công, toàn chiến d ch b ị ịthương vong tới 2.262 người
Để đánh giá, rút kinh nghiệm từ chiến d ch nói trên, ị Quân ủy Trung ương đã tổ chức một hội nghị kiểm điểm, nhìn nh n l i chi n thu t chi n dậ ạ ế ậ ế ịch trong tấn công đồn địch
Bộ Tổng Tư lệnh đã tổ chức rút kinh nghi m, ch rõ do công tác chu n bệ ỉ ẩ ị chưa tốt, nhất là vi c nệ ắm địch chưa chắc, cách đánh chưa linh hoạt, n ng vặ ề đánh điểm, s ửdụng lực lượng phân tán Chi n d ch Hoàng Hoa Thám bế ị ộc lộ trình độ chỉ huy của cán
bộ chưa đáp ứng yêu c u phát tri n chiầ ể ến đấu quy mô t p trung lậ ớn Tư tưởng chỉ đạo tác chi n c a ế ủ đại đoàn chưa hình thành rõ ràng, cơ sở ậ v t ch t chu n bấ ẩ ị không chu đáo
do đó bộc lộ nhiều lúng túng, mất dần thế chủ động khi gặp khó khăn, dẫn đến tổn thất lớn Nguyên nhân chính là ở trong s chu n bự ẩ ị chiến trường thiếu sót, là ở trong sự chấp hành m nh l nh cệ ệ ủa cán bộ có khuyết điểm
Trang 85/ Chiến dịch Quang Trung (năm 1951)
Cuối năm 1950, Chính phủ Pháp cử tướng Jean de Lattre de Tassigny sang Đông Dương vạch ra kế hoạch thiết lập Vành đai trắng trải từ tuyến trung du Hồng Gai, Đông Triều, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Sơn Tây, Hà Đông đến Ninh Bình Ba điểm yếu của tuyến phòng th này bao gủ ồm Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc), Mạo Khê (H ng Quồ ảng), tuyến sông Đáy (Ninh Bình )
Riêng khu vực đồng bằng ba tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình bị quân Pháp đánh chiếm vào giữa tháng 10 1949 Quân Pháp chiếm Phát Diệm, Hành Thiện, Bùi Chu rồi /nhanh chóng mở rộng ra các huyện có đông Giáo dân Quân Pháp đã tích cực áp dụng chiến lược chia rẽ lương-giáo để lôi kéo lực lượng Công giáo vào cuộc chiến, dùng Giám mục Lê Hữu Từ, nguyên Cố vấn Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng
ra thành lập khu Công giáo tự trị và tổ chức Riêng các huyện Xuân Trường, Giao Thủy, Hải Hậu, Trực Ninh và một phần huyện Nam Trực thì trở thành tỉnh Công giáo
tự trị Đầu não của khu Công giáo tự trị đặt ở Bùi Chu
Cùng thời gian đó, phía Việt Nam nhận thấy lực lượng của quân Pháp ở phía nam đồng bằng Bắc Bộ khá mỏng sau khi dồn lực lên trung du Trong đó Ninh Bình là điểm yếu nhất Khu vực này còn là nơi quân Pháp khá chủ quan do dựa chủ yếu vào lực lượng Công giáo Tiến công khu vực này, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa còn có mục tiêu làm lung lay chính quyền Bùi Chu, lấy lại sự ủng hộ của lực lượng giáo dân.Chiến dịch Hà Nam Ninh (còn gọi là chiến dịch Quang Trung) tiến hành từ 28 5 đến /20/6/1951, do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ huy, nhằm phá vỡ phòng tuyến sông Đáy của thực dân Pháp ở mặt trận Hà Nam Ninh thuộc địa bàn 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình ngày nay Tham gia chiến dịch này có 3 đại đoàn (308, 304, 320) cùng 5 đại đội sơn pháo, 1 trung đoàn công binh và lực lượng vũ trang địa phương Kết quả, Quân đội nhân dân Việt Nam đã loại khỏi vòng chiến đấu khoảng 4.000 đối phương, giải phóng và xây dựng một số nơi như Bình Lục, Lý Nhân, Hà Nam, đẩy mạnh chiến tranh du kích ở đồng bằng Bắc Bộ
Tháng 10/1951, De Lattre trở lại Đông dương sau 3 tháng vắng mặt Tuy thành công trong những trận Vĩnh Yên, sông Đáy, nhưng tại Pháp các nghị sĩ đã chê trách De Lattre thụ động, không có thế công mà chỉ chờ Việt Minh tấn công rồi chống đỡ Mặt khác cuộc bàn cãi sắp tới tại quốc hội Pháp về dự chi ngân sách chiến tranh Đông dương làm chính phủ Pháp cần phải có một thắng lợi quân sự để hỗ trợ việc chấp thuận nguyên vẹn, không xén bớt ngân sách do chính phủ đưa ra
Mặc dù, Chiến dịch Hà Nam Ninh không đạt được yêu cầu đã đề ra nhưng cũng đã tiêu diệt được nhiều sinh lực địch, phát triển chiến tranh du kích, tạo nên một thắng lợi
về chính trị trong chiến dịch Do đó, ngày 27 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện /6/khen các chiến sĩ tham gia Chiến dịch Hà Nam Ninh đã tiêu diệt hơn 20 đại đội địch, "đã làm lay động tinh thầnngụy quân, đã phát triển chiến tranh du kích, bảo vệ nhân dân, bảo vệ mùa màng”
6/ Chiến dịch Hòa Bình (năm 1951)
Sau th t bấ ại ở Chi n d ch Biên gi i ế ị ớ thu đông năm 1950, tiếp đó lạ ị đánh mạ- i b nh ởđường 18, Hà Nam Ninh, quân Pháp lâm vào thế phòng ngự b ị động Chi phí cho Chiến tranh Đông Dương càng ngày càng nặng và càng đào sâu túi tiền của dân
Trang 9Pháp, hơn nữa, những chi phí đó còn vượt qua những chi phí kiến thiết mà nước Pháp đang cần Tới năm 1951, chi phí cho chiến tranh Đông Dương đã lên tới 308 tỷ franc, gấp 2,5 l n chi phí cho tái thiầ ết đất nước sau Chiến tranh th gi i th hai c a Pháp Do ế ớ ứ ủ
đó, tướng Pháp Jean de Lattre de Tassigny phả ầi c n một hành động hiệu qu và một ảthắng lợi để có tiếng vang gây thi n cệ ảm ở Quốc hội Pháp
Trước kế hoạch c a Pháp, Bộ Chính tr ủ ị Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định mở chiến d ch t n công quân Pháp Hòa Bình nh m m c ị ấ ở ằ ụ đích tiêu diệt sinh lực địch, giải phóng thị xã Hòa Bình, đập tan phòng tuy n ế sông Đà và tạo điều ki n phát tri n chi n ệ ể ếtranh du kích ở ng b ng Bđồ ằ ắc Bộ
Chiến d ch Hòa Bình (10/12/1951 25/2/1952) là chi n d ch ti n công c a ị – ế ị ế ủ Quân đội Nhân dân Vi t Nam khu v c ệ ở ự thị xã Hoà Bình - Sông Đà Đườ- ng 6 (cách Hà Nội kho ng 40 60 km v phía tây) nh m tiêu di t sinh lả – ề ằ ệ ực địch, đánh bại k ho ch ế ạchiếm đóng Hòa Bình của Pháp, phá vỡ phòng tuyến Sông Đà (hướng chủ yếu) và tạo điều kiện phát triển chiến tranh du kích ng bằng Bắc Bộ (hư ng phối h p) ở đồ ớ ợ
Với thất bại ở chiến dịch Hòa Bình, tướng Henri Navarre viết rằng: "Chúng ta đã bị thiệt hại nặng nề về chiến lược, không thu được một kết quả quyết định nào Chiến dịch Hòa Bình đã giam chân các binh đoàn chủ lực cơ động tinh nhuệ của ta ở xa đồng bằng trong một thời gian dài Do đó đã tạo lợi thế cho đối phương đưa các binh đoàn chủ lực lọt vào đồng bằng hoạt động Đối phương đã giành được thắng lợi quan trọng"
Sau cuộc rút lui khỏi Hòa Bình, Pháp mở nhiều cuộc hành quân trong vùng đồng bằng để càn quét Chương trình của Salan và Letourneau là quét sạch quân du kích trong khu tam giác đồng bằng, xúc tiến việc tổ chức quân đội Quốc gia Việt Nam với
sự viện trợ của Mỹ, thành lập đoàn Quân thứ lưu động (GAMO) để phối hợp với quân đội tổ chức an ninh xã hội các vùng đã được càn quét, rồi trao cho Thủ hiến Nguyễn Văn Tâm tổ chức hành chính
Tới cuối tháng giêng năm 1952, viện trợ Mỹ cập bến Sài Gòn đã lên tới 120.000 tấn chiến cụ, trong số đó có 178 máy bay, 170 tàu thủy đủ loại, xe thiết giáp, đạn dược và dụng cụ truyền tin
7/ Chiến dịch Tây Bắc (năm 1952)
Năm 1952, tình hình nước Pháp rất rối ren Chỉ trong tháng 2 và tháng 3 1952, nội các /Pháp đổ liên tiếp 3 lần Tình hình chiến trường Đông Dương vẫn là vấn đề nan giải đối với Chính phủ lâm thời Tại Đông Dương, tướng Raoul Salan được cử làm Tổng tư lệnh Trên chiến trường Việt Nam, quân Pháp chủ trương thực hiện chiến lược phòng ngự, ráo riết bình định các vùng tạm chiếm Tướng Salan nhiều lần điện về chính quốc xin viện trợ về lực lượng và tài chính nhưng không được chấp nhận vì ngân sách đã cạn
Rút kinh nghiệm qua các chiến dịch tiến công trước đó, phân tích tình hình trên chiến trường, đánh giá khách quan hơn về tương quan lực lượng, Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã nhận định phương hướng chiến lược có lợi lúc này là chiến trường rừng núi
Trang 10Chiến d ch Tây B c ị ắ (từ 14/10 n /12/1952) là đế 10 chiến d ch ti n công c a ị ế ủ Quân đội Nhân dân Vi t Nam ệ trên hướng Tây B c Vi t Nam nh m tiêu di t sinh lắ ệ ằ ệ ực đối phương, giải phóng một bộ phận đất đai, làm thấ ại ý đồt b của thực dân Pháp lập "Xứ Thái tự " trị
Ngày 10/12/1952, Hội nghị sơ kết chiến dịch phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận định: "Chiến dịch Thu Đông 1952 đã thành công vượt mức dự kiến." Tuy còn những hạn chế, nhưng chiến dịch này vẫn giành được thắng lợi lớn
Về ý nghĩa Chiến dịch Tây Bắc, ngày 10/12/1952, thay mặt Đảng ủy và Bộ chỉ huy chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng chiến dịch đánh giá: "Thu đông 1952 là thu đông chiến thắng Tây Bắc Nếu nhìn rộng ra toàn chiến trường Bắc Bộ thì đó là thắng lợi lớn của ta trên con đường tiếp tục giành thế chủ động Thắng lợi đó đã rèn luyện nhiều cho bộ đội ta về kỹ thuật, củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc, củng cố và mở rộng khối đoàn kết toàn dân, tăng cường lực lượng kháng chiến của nhân dân, nâng cao lòng tin tưởng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đối với Đảng và Hồ Chủ tịch…"
Chiến dịch Thượng Lào (13/4 đến 18/5/1953) là chi n d ch ti n công c a ế ị ế ủ Quân đội Nhân dân Vi t Nam ph i h p v i lệ ố ợ ớ ực lượng Pathet Lào trên địa bàn hai t nh Sỉ ầm Nưa, Xiêng Khoảng (Thượng Lào) nh m tiêu di t m t b ph n sinh l c ằ ệ ộ ộ ậ ự quân đội Pháp, giải phóng đất đai, mở ộng căn cứ r kháng chiến của nhân dân Lào
Ngày 18/5 chi n d ch k t thúc v i tr n ti n công tiêu di t c m cế ị ế ớ ậ ế ệ ụ ứ điể Mườm ng Khoa Liên quân Lào-Việt di t và b t g n 2.800 quân Pháp, gi i phóng t nh Sệ ắ ầ ả ỉ ầm Nưa, một phần Xiêng Kho ng và tả ỉnh Phongxalì với diện tích hơn 4.000km2 và hơn 300.000 dân; m rở ộng căn cứ kháng chi n c a Lào, nế ủ ối liền v i vùng Tây B c Vi t Nam ớ ắ ệ
9/ Chiến dịch Điện Biên Phủ (năm 1954)
Trận Điện Biên Phủ (tiếng Pháp: Bataille de Diên Biên Phu) , còn gọi là Chiến dịch Trần Đình là trận đánh lớn nhất trong Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất diễn ra tại lòng chảo Mường Thanh, châu Điện Biên, tỉnh Lai Châu (nay thuộc thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên) giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân đội Liên hiệp Pháp (gồm Lực lượng Viễn chinh Pháp Binh đoàn Lê dương Pháp, phụ lực quân bản ,
xứ và Quân đội Quốc gia Việt Nam)
Ngày 13/3/1954, cuộc tổng tiến công nổ ra, mở màn chiến dịch Và, sau 56 ngày đêm chiến đấu với những khó khăn, gian khổ nhưng bằng ý chí “quyết chiến, quyết thắng”, đến chiều ngày 07/5/1954, quân đội nhân dân Việt Nam đã tiêu diệt hoàn toàn tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, bắt sống tướng chỉ huy Đờ Cát, kết thúc thắng lợi Chiến dịch Điện Biên Phủ
Trang 11Vào 17g30 ngày 07/5/1954, lá cờ “quyết chiến, quyết thắng” tung bay trên nóc hầm
chỉ huy địch
Đây là chiến thắng quân sự lớn nhất trong cuộc Chiến tranh Đông Dương (1945 –
1954) của Việt Nam Với thắng lợi quyết định này, lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã buộc quân Pháp tại Điện Biên Phủ phải đầu hàng vào tháng 5/1954, sau suốt 2 tháng chịu trận Giữa trận này, quân Pháp
đã gia tăng lên đến 16.200 người nhưng vẫn không thể cầm cự được trước các đợt tấn công như vũ bão của Quân đội Nhân dân Việt Nam Thực dân Pháp đã không thể bình định Việt Nam bất chấp sau nhiều năm chiến đấu và với sự hỗ trợ và can dự ngày càng sâu sắc của Hoa Kỳ Pháp đã không còn bất kì khả năng nào để tiếp tục chiến đấu tại Việt Nam sau thảm bại này
Trên phương diện quốc tế, chiến dịch này có một ý nghĩa rất lớn và đã đi vào lịch sử nhân loại, bởi đây là lần đầu tiên quân đội của một nước từng là thuộc địa ở châu
Á đánh bại đội quân hiện đại và tối tân của một cường quốc châu Âu, được hỗ trợ bởi đồng minh là Mỹ trong một chiến dịch quân sự lớn Được xem là một thảm họa bất ngờ đối với Thực dân Pháp và cũng là một đòn giáng mạnh với thế giới phương Tây,
đã đánh bại ý chí duy trì thuộc địa Đông Dương của Pháp và buộc nước này phải hòa đàm và rút ra khỏi Đông Dương Với niềm tin được cổ vũ mạnh mẽ bởi chiến thắng này, các thuộc địa của Pháp ở châu Phi cũng đồng loạt nổi dậy Chỉ riêng trong năm 1960, 17 nước châu Phi đã giành được độc lập và đến năm 1967, Pháp đã buộc phải trao trả độc lập cho hầu hết các nước từng là thuộc địa của họ
Qua đó, thắng lợi của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ còn được xem là một cột mốc đánh dấu thất bại hoàn toàn của Pháp trong nỗ lực tái gây dựng thuộc địa Đông Dương nói riêng và đế quốc thực dân của họ nói chung sau Chiến tranh thế giới thứ hai qua đó chấm dứt hơn 400 năm tồn tại của chủ nghĩa , thực dân cũ trên thế giới
Bài học giá trị sâu sắc để có sự kỳ tích lịch sử trong Đông Xuân 1953 – 1954 mà đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ, trước hết là nhờ có đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn, sáng tạo của Đảng; từ tinh thần yêu nước nồng nàn và nghệ thuật quân sự truyền thống Việt Nam được kế thừa và phát triển lên tầm cao mới trong thời đại Hồ Chí Minh; từ sự đoàn kết, quyết tâm thực hiện chiến lược cách mạng của ba