Trải qua cuộc sống lao động, học tập, nghiên cứu lý luận và nhất là qua quá trình thực tiễn đấu tranh cách mạng phong phú ở nhiều nước trên thế giới, Người đã nhận thấy vấn đề giải phóng
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA BÁO CHÍ CLC
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KY
Môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh
Giảng viên: TS Nguyễn Văn Thắng PGS.TS Phạm Quốc Thành
Đề tài:
Qua các tác phẩm "Báo cáo Bắc kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ", "Đông Dương 1", "Đông Dương 2" Anh/chị hãy phân tích những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc.
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Thị Khiết Quỳnh
Mã số sinh viên: 19031800
Email sinh viên: 19031800@sv.ussh.edu.vn
Ngành học: Quốc tế học
Hà Nội, tháng 5 năm 2021
bỏ qua phần mở đầu ạ )
0 0
Trang 2I TỔNG QUAN VỀ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19/5/1890 trong một gia đình nhà nho
ở làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An Với tinh thần yêu nước nồng nàn, thương dân sâu sắc, Người đã bắt đầu suy nghĩ về những nguyên nhân thành bại của các phong trào yêu nước lúc bấy giờ và quyết tâm ra đi tìm con đường để cứu nước, cứu dân
Trải qua gần 60 năm hoạt động chính trị sôi nổi, cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh gắn bó mật thiết với chặng đường cứu nước chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam Người từ trần vào ngày 2/9/1969, khi đất nước chưa được giải phóng hoàn toàn Tuy vậy, những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành ngọn đuốc sáng ngời, vạch rõ con đường chiến thắng đế quốc cho dân tộc ta
II NHỮNG LUẬN ĐIỂM SÁNG TẠO CỦA HỒ CHÍ MINH
VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
Được nuôi dưỡng bởi những giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, hơn hết lại chính mắt trông cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than dưới gông cùm nô lệ của bọn đế quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm có tinh thần đấu tranh, lấy ý chí độc lập cho dân tộc và khát vọng tự do cho nhân dân làm điểm xuất phát tư tưởng của mình Ngày 05/06/1911, trên con tàu Amiral Latouche Tréville, từ cảng Sài Gòn, Người đã rời Tổ quốc, bắt đầu cuộc hành trình 30 năm tìm con đường giải phóng dân tộc
Trải qua cuộc sống lao động, học tập, nghiên cứu lý luận và nhất là qua quá trình thực tiễn đấu tranh cách mạng phong phú ở nhiều nước trên thế giới, Người đã nhận thấy vấn đề giải phóng dân tộc và con người không chỉ
là nhu cầu cấp thiết của dân tộc Việt Nam, mà còn là đòi hỏi của các dân tộc thuộc địa, phụ thuộc và nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới Từ đó, Người
0 0
Trang 3cũng xác định được con đường cứu nước đúng đắn, phù hợp với điều kiện lịch sử nước nhà cũng như vận dụng sáng tạo những tri thức vào cách mạng giải phóng dân tộc
1 C ách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản
Tiếp xúc với thế giới quan, phương pháp luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, bằng sự mẫn cảm về chính trị, tư duy nhạy bén và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:
“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài cách mạng vô sản”
Với tầm nhìn thế giới, nhận thức rõ tính chất thời đại mới từ sau Cách mạng Tháng Mười Nga và xu thế phát triển của nhân loại, đặt cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trong quỹ đạo của cách mạng vô sản, là một bộ phận khắng khít của cách mạng thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đường đúng đắn cho cách mạng Việt Nam
Đó là con đường cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo nhằm đánh đổ đế quốc cùng bè lũ phong kiến tay sai, giành độc lập dân tộc, thực hiện người cày có ruộng, sau đó tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa, thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam
Trong quá trình vận dụng lý luận cách mạng vô sản vào nước ta, Hồ Chí Minh đã kiên trì khắc phục những trở ngại của khuynh hướng giáo điều, giúp cho lý luận cách mạng giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản
có sức sống mạnh mẽ, thâm nhập trong đông đảo quần chúng nhân dân Đi theo con đường cách mạng vô sản, Hồ Chí Minh sớm xác định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” Sau khi giành độc lập, phải tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Bên cạnh đó, Người dành
0 0
Trang 4nhiều tâm trí vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đó là một quá trình cải biến cách mạng lâu dài, gian khổ, phải trải qua nhiều chặng đường khác nhau, tất cả vì sự nghiệp giải phóng con người, làm cho con người phát triển toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc Phải xây dựng chủ nghĩa xã hội như là sự phát triển tất yếu của độc lập dân tộc,
để bảo vệ độc lập dân tộc và tạo ra bước phát triển mới với một trình độ cao hơn của toàn bộ tiến trình cách mạng Đây chính là sự phát triển sáng tạo luận điểm của V.I.Lênin về cách mạng không ngừng - cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa, giữa hai giai đoạn đó không có một bức tường thành nào ngăn cách cả
Chính theo con đường cách mạng vô sản, nhân dân Việt Nam đã làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945, dẫn tới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Trong Tuyên ngôn độc lập đọc trước quốc dân đồng bào vào ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tuyên bố với toàn thế giới về quyền độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, toàn vẹn lãnh thổ và quyền dân tộc tự quyết của dân tộc Việt Nam Trong đó, độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ vừa là tiền đề, vừa là điều kiện tiên quyết của chế độ dân chủ, cho việc xác lập và bảo vệ quyền con người
2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo.
Có tư tưởng đúng, đường lối đúng, nhưng muốn cách mạng thành công phải có lực lượng đảm bảo sự lãnh đạo và thực hiện tư tưởng, đường lối đó Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, để tiến hành cách mạng, “Trước hết phải có đảng cách mệnh Đảng có vững cách mệnh mới thành công”
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản, đặc biệt trong điều kiện Đảng
đã nắm chính quyền là một đóng góp mới vào lý luận xây dựng chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân Vận dụng và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng đội tiên phong của giai cấp công nhân ở một nước
0 0
Trang 5thuộc địa nửa phong kiến, công nghiệp chưa phát triển, giai cấp công nhân còn nhỏ bé, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng”
Nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng Cộng sản là xác định mục tiêu của cách mạng, xây dựng đường lối cách mạng giải phóng dân tộc; thông qua cương lĩnh, tổ chức vận động, tập hợp các lực lượng cách mạng, xây dựng Mặt trận Dân tộc thống nhất Đối với cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản phải thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ: chống đế quốc và chống phong kiến, giành độc lập dân tộc, đem lại tự do và hạnh phúc cho nhân dân Cương lĩnh Chính trị đầu tiên được thông qua tại Hội nghị thành lập Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo đã khẳng định: “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp” Tại Đại hội lần thứ II của Đảng (02/1951), Chủ tịch Hồ Chí Minh phân tích: “Trong giai đoạn hiện nay, quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam
là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên phải là Đảng của dân tộc Việt Nam” Năm 1961, khi nhân dân miền Bắc đang thực hiện
kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định: “Đảng
ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị” Thực tiễn phong phú cách mạng Việt Nam chứng minh rằng, sự lãnh đạo đúng đắn và sáng suốt của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
3 Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân trên cơ sở liên minh công nông
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Đảng chỉ có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình nếu biết tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong Mặt trận dân tộc rộng rãi chống kẻ thù chung và xây dựng đất nước Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp
0 0
Trang 6đoàn kết toàn dân, trên cơ sở liên minh công nông làm nòng cốt” Trong đó,
“thực hiện cho được liên minh công nông vì đó là sự bảo đảm chắc chắn nhất những thắng lợi của cách mạng”
Từ thực tiễn Việt Nam, với đại đa số dân số là nông dân, là những người chịu nhiều tầng áp bức, bị bần cùng hóa nên họ luôn có ý thức phản kháng, sẵn sàng tham gia cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Nông dân
là một lực lượng rất to lớn của dân tộc, một đồng minh rất trung thành của giai cấp công nhân Muốn kháng chiến kiến quốc thành công, muốn độc lập, thống nhất thật sự, ắt phải dựa vào lực lượng của nông dân Nông dân vừa là động lực, vừa là lực lượng đông đảo, nòng cốt, và cũng là đối tượng vận động của cách mạng
Đánh giá cao vai trò, sứ mệnh của giai cấp nông dân, nhưng Hồ Chí Minh luôn khẳng định, giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng và Đảng phải lãnh đạo xây dựng khối liên minh công - nông làm nòng cốt cho Mặt trận Dân tộc thống nhất Hồ Chí Minh chủ trương vận động, tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân Việt Nam, những người dân mất nước, đang phải chịu thân phận nô lệ, tham gia vào Mặt trận Dân tộc thống nhất, nhằm huy động sức mạnh của toàn dân tộc vào cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do Đây là luận điểm rất mới, có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn đối với cách mạng thế giới, đặc biệt là phong trào giải phóng dân tộc Đó là sự bổ sung kịp thời vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin Có thể nói, đối với cách mạng Việt Nam, luận điểm của Hồ Chí Minh về vấn đề xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở liên minh công - nông đã được vận dụng một cách chủ động, sáng tạo trong tiến trình tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc
4 Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực, kết hợp đấu tranh chính trị của quần chúng
0 0
Trang 7với đấu tranh vũ trang; thực hiện khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn
Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định phương pháp đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực, kết hợp đấu tranh chính trị của quần chúng với đấu tranh vũ trang; thực hiện khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn Người khẳng định: “Độc lập tự do không thể cầu xin mà có được” Vì vậy,
để thực hiện cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, cũng như cuộc đấu tranh
để bảo vệ độc lập dân tộc, bảo vệ chủ nghĩa xã hội, tất yếu phải “dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính quyền”
Người cho rằng, tùy vào tình hình cụ thể mà kết hợp hình thức đấu tranh
vũ trang và đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng Tuy nhiên, quân sự phải phục tùng chính trị, phải hướng vào hoàn thành nhiệm vụ chính trị Nét đặc sắc trong tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”, được tổ chức với ba thứ quân - bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích; là xây dựng căn cứ địa cách mạng, khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh; chủ trương vừa kháng chiến vừa kiến quốc, xây dựng mối quan hệ giữa tiền tuyến và hậu phương Dưới ánh sáng tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh và sự chỉ đạo của Người, trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Đảng và dân ta đã lập nên những chiến công vang dội
5 Xây dựng nhà nước dân chủ mới - Nhà nước của dân, do dân, vì
dân
Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: “Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều là vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều là của dân” Người cũng khẳng
0 0
Trang 8định bản chất giai cấp công nhân và nhấn mạnh tính dân tộc, tính nhân dân sâu sắc của nhà nước ta
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nhà nước ta phát huy dân chủ đến cao độ,
đó là do tính chất Nhà nước ta là Nhà nước của nhân dân Có phát huy dân chủ đến cao độ thì mới động viên được tất cả các lực lượng của nhân dân đưa cách mạnh tiến lên Đồng thời phải tập trung đến cao độ để thống nhất lãnh đạo nhân dân xây dựng chủ nghĩa xã hội” Người cũng khẳng định nhà nước pháp quyền phải mạnh mẽ và sáng suốt, “phải dựa vào nhân dân, liên
hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự kiểm soát của nhân dân”, phải làm cho mọi người dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Để đạt được mục tiêu đó, Người chú trọng bồi dưỡng và đào tạo một đội ngũ cán bộ chính quyền đúng với bản chất của Nhà nước ta với những tiêu chuẩn chặt chẽ, thấm nhuần tinh thần “nhân dân là người chủ, mà Chính phủ là người đầy tớ trung thành của nhân dân” Bên cạnh đó, Người cũng chú trọng phát triển giao dục đạo đức và cho rằng nhà nước pháp quyền chỉ phát huy được đầy đủ hiệu lực khi biết kết hợp giáo dục đạo đức và pháp luật trong quản lý xã hội
Việc tổ chức và xây dựng chế độ xã hội mới trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, là hệ thống quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về phương pháp cách mạng với nhiều cách thức, biện pháp…nhằm thực hiện thành công từng bước các mục tiêu của cách mạng Việt Nam
6 Thiết lập và phát triển tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam với các lực lượng đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ
và tiến bộ trên thế giới
Chủ tịch Hồ Chí Minh là minh chứng tiêu biểu cho sự kết hợp giữa chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Với cách mạng Việt Nam, Người xác định: “cách mệnh An Nam cũng là một bộ phận trong cách mệnh thế giới Ai làm cách mệnh trên
0 0
Trang 9thế giới đều là đồng chí của An Nam cả” Nêu cao tinh thần độc lập tự chủ,
tự lực, tự cường “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”, đồng thời Người luôn nhắc nhở toàn Đảng và toàn dân “phải củng cố tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân ta và nhân dân các nước bạn, nhân dân Pháp, nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới”
Nhận thức được sâu sắc vị trí, vai trò của khối đoàn kết trong Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết quốc tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Chúng ta quý trọng và ra sức bảo vệ sự đoàn kết nhất trí - trong Đảng và trong nhân dân ta cũng như giữa các Đảng và các nước anh em - như giữ gìn con ngươi của mắt mình”
Chính tinh thần đoàn kết quốc tế, nâng cao tình hữu nghị với các lực lượng đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ trên thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại đã giúp Đảng và dân ta chiến thắng những kẻ thù mạnh trên thế giới như thực dân Pháp và đế quốc
Mỹ, dẹp tan bè lũ tay sai, làm nên những chiến công hiển hách trong sử vàng dân tộc và thế giới
III ĐÁNH GIÁ VÀ TIỂU KẾT
Những sáng tạo lý luận của Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc phản ánh nguyện vọng được sống trong độc lập, tự do và công bằng, bình đẳng của không chỉ dân tộc Việt Nam mà còn là ý chí, nguyện vọng của mọi dân tộc bị áp bức, bóc lột trên thế giới
Phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp hòa bình với sử dụng bạo lực cách mạng; kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chính trị của quần chúng với lực lượng vũ trang của nhân dân, giữa khởi nghĩa toàn dân với chiến tranh cách mạng; kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và đấu trang ngoại giao; lợi dụng triệt để những mâu thuẫn nội bộ của địch, phân hóa và cô lập cao độ kẻ thù, giành
0 0
Trang 10thắng lợi từng bước, đánh đổ từng bộ phận, cuối cùng đi tới thắng lợi hoàn toàn Điểm đặc sắc của phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là lấy đoàn kết làm trung tâm, kết hợp chặt chẽ đoàn kết dân tộc với đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh đân tộc với sức mạnh thời đại để tạo nên sức mạnh tổng hợp của cách mạng trong cả đấu tranh cách mạng, trong bảo vệ và xây dựng đất nước
Cho đến ngày nay, tư tưởng của Người vẫn còn nguyên giá trị, soi sáng con đường đi lên của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới; là sợi chỉ đỏ xuyên suốt của mục tiêu xây dựng Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội của Đảng và dân ta
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hồ Chí Minh, tập 1
2 Hồ Chí Minh (14/04/1921), “Đông Dương”, Báo La Revue Communiste
3 Hồ Chí Minh (15/04/1921), “Đông Dương”, Báo La Revue Communiste
4 Hồ Chí Minh, Báo cáo Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ, 1924
5 Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh
6 Trịnh Nhu - Vũ Dương Ninh, Về con đường giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, H.1996
7 Phương Nguyễn (05/06/2020), “Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và bước ngoặt của cách mạng Việt Nam”, Báo Hải quân Việt Nam
8 TS Lê Nhị Hòa (17/03/2020), “Sự lựa chọn con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”, Tạp chí Tổ chức nhà nước
0 0