Sáng kiến kinh nghiệm THCS Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học Hóa học lớp 8, 9 được thực hiện với mục tiêu nhằm trao đổi với các đồng nghiệp cách sử dụng bản đồ tư duy nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học môn hóa học. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 111 3. Các gi i pháp đã s d ng đ gi i quy t v n đả ử ụ ể ả ế ấ ề 4
12 3.1. Gi i pháp 1: Hả ướng d n chungẫ 4
13 3.2. Gi i pháp 2: S d ng b n đ t duy trong vi c chu n bbài c a h c sinh và d y bài m i c a giáo viên.ủ ả ọ ử ụạ ảớ ủồ ư ệ ẩ ị 6
14 3.3. Gi i pháp 3: ả S d ng b n đ t duy khi vào ti t h c m i.ử ụ ả ồ ư ế ọ ớ 6
15 3.4. Gi i pháp 4: luy n t p.ệ ậả S d ng b n đ t duy trong vi c d y bàiử ụ ả ồ ư ệ ạ 9
16 3.5. Gi i pháp 5: S d ng b n đ t duy trong vi c d y bàiứng d ng c a ch t.ụả ủ ấ ử ụ ả ồ ư ệ ạ 10
18 4. Hi u qu c a sáng ki n kinh nghi m .ệ ả ủ ế ệ 17
23
DANH M C SÁNG KI N KINH NGHI M ĐÃ ĐỤ Ế Ệ ƯỢC H IỘ
Đ NG SÁNG KI N KINH NGHI M NGÀNH GIÁO D C VÀỒ Ế Ệ Ụ
ĐÀO T O HUY N, T NH VÀ CÁC C P CAO H N X PẠ Ệ Ỉ Ấ Ơ Ế
LO I T C TR LÊNẠ Ừ Ở
20
1
Trang 2I. M Đ UỞ Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Hóa h c cũng nh b t c môn h c nào khác nhà trọ ư ấ ứ ọ ở ường đ u cung c pề ấ
ki n th c khoa h c, hình thành th gi i quan khoa h c cho HS và đóng góp vaiế ứ ọ ế ớ ọ trò quan tr ng trong vi c phát tri n t duy ngọ ệ ể ư ườ ọi h c
Trong quá trình gi ng d y, ngả ạ ười th y luôn ph i đ t ra cái đích, đó làầ ả ặ giúp HS n m v ng ki n th c c b n, hình thành phắ ữ ế ứ ơ ả ương pháp, k năng, kỹ ỹ
x o, t o thái đ và đ ng c h c t p đúng đ n đ HS có kh năng ti p c n vàả ạ ộ ộ ơ ọ ậ ắ ể ả ế ậ chi m lĩnh nh ng n i dung ki n th c m i theo xu th c a th i đ i và gi iế ữ ộ ế ứ ớ ế ủ ờ ạ ả quy t phù h p các v n đ n y sinh. ế ợ ấ ề ả
Hóa h c là môn khoa h c t nhiên, nghiên c u tính ch t, s v t, hi nọ ọ ự ứ ấ ự ậ ệ
tượng có tính ng d ng th c ti n cao. Trong quá trình nghiên c u và gi ngứ ụ ự ễ ứ ả
d y b môn Hóa h c trạ ộ ọ ở ường THCS Hà Ti n, tôi nh n th y r ng HS g pế ậ ấ ằ ặ khó khăn khi ph i ghi nh các khái ni m, đ nh nghĩa, tính ch t c a các ch t…ả ớ ệ ị ấ ủ ấ
vi c ghi nh c a các em g n nh tái hi n l i nguyên văn trong SGK làm choệ ớ ủ ầ ư ệ ạ
vi c h c t p tr nên nhàm chán, máy móc, th đ ng, không sáng t o, khệ ọ ậ ở ụ ộ ạ ả năng phân tích, so sánh, t duy v n d ng còn h n ch ư ậ ụ ạ ế
Đ nâng cao ch t lể ấ ượng d y h c, c n ph i đ i m i phạ ọ ầ ả ổ ớ ương pháp d yạ
h c các môn h c trọ ọ ở ường ph thông nói chung và môn Hoá h c nói riêng.ổ ọ Công ngh thông tin đệ ượ ức ng d ng vào môn hoá h c đã góp ph n c i thi nụ ọ ầ ả ệ
s nhàm chán và gây h ng thú h c t p b môn cho ự ứ ọ ậ ộ HS. Đ đa d ng hóa cácể ạ hình th c d y h c, đ kh c sâu ki n th c trong b não m t cách lôgic mà l iứ ạ ọ ể ắ ế ứ ộ ộ ạ phát huy được kh năng ti m n trong b não c a ả ề ẩ ộ ủ HS, trong quá trình gi ngả
d y c a mình, tôi thạ ủ ường hướng d n ẫ HS ghi nh bài h c dớ ọ ướ ại d ng t khóaừ
và chuy n cách ghi bài truy n th ng sang phể ề ố ương pháp ghi bài b ng BĐTD.ằ Tôi nh n th y phậ ấ ương pháp này là th c s c n thi t nh m giúp ự ự ầ ế ằ HS rút ng nắ
th i gian h c, giúp các em d nh , nh lâu, d dàng h th ng hoá ki n th cờ ọ ễ ớ ớ ễ ệ ố ế ứ
v i lớ ượng l n, đ ng th i phát tri n t duy cho các em. Vì v y, tôi đã đ aớ ồ ờ ể ư ậ ư
phương pháp d y h c b ng BĐTD vào áp d ng cho các ti t h c lí thuy tạ ọ ằ ụ ế ọ ế trong chương trình Hoá h c l p 8 và l p 9.ọ ớ ớ
2. M c đích nghiên c uụ ứ
V i ph m vi bài vi t này tôi xin trao đ i v i các đ ng nghi p cách sớ ạ ế ổ ớ ồ ệ ử
d ng b n đ t duy nh m phát huy tính tích c c c a HS trong d y h c mônụ ả ồ ư ằ ự ủ ạ ọ hóa h c. ọ
3. Đ i tố ượng nghiên c u ứ
Đ i t ng nghiên c u : “So n gi ng b môn hoá h c 8, 9 theo s đố ượ ứ ạ ả ộ ọ ơ ồ
t duy và chu n KTKN đư ẩ ược đi u ch nh gi m t i trong PPCT năm h c 2019 –ề ỉ ả ả ọ 2020”
Khách th nghiên c u : ể ứ Môn Hoá l p 8, 9 tr ớ ở ườ ng THCS Hà Ti n – ế huy n Hà Trung – t nh Thanh Haa ệ ỉ
Ph m vi nghiên c u :ạ ứ H ng d n h c sinh h c bài theo s đ t duy ướ ẫ ọ ọ ơ ồ ư
4. Phương pháp nghiên c uứ
Trang 3Đ góp ph n t o nên s chuy n bi n trong d y h c b môn, đáp ngể ầ ạ ự ể ế ạ ọ ộ ứ yêu c u phát tri n xã h i, Đ phát huy tính tích c c c a h c sinh trong h cầ ể ộ ể ự ủ ọ ọ
t p, phậ ương pháp d y h c s d ng s đ t duy t ra có u th M i bài h cạ ọ ử ụ ơ ồ ư ỏ ư ế ỗ ọ
ch a đ ng m t s v n đ c b n c a hoá h c, b ng s hi u bi t c a mình,ứ ự ộ ố ấ ề ơ ả ủ ọ ằ ự ể ế ủ giáo viên nêu v n đ , t ch c cho h c sinh gi i quy t b ng cách sáng t oấ ề ổ ứ ọ ả ế ằ ạ thành s đ t duy nh m phát huy tính tích c c và huy đ ng b não các emơ ồ ư ằ ự ộ ộ làm vi c h t công su t cho m i bài h c, s không còn tình tr ng h c sinhệ ế ấ ỗ ọ ẽ ạ ọ
ng i im th đ ng ch có vài em đồ ụ ộ ỉ ược phát bi u và làm vi c v i giáo viên trongể ệ ớ
ti t h c. ế ọ
Phương ti n d y h c b ng s đ t duy ngày càng tr nên phóng phúệ ạ ọ ằ ơ ồ ư ở
và đượ ử ục s d ng đ t hi u qu cao. N u bi t khai thác t t s đ t duy s hạ ệ ả ế ế ố ơ ồ ư ẽ ỗ
tr đ c l c cho giáo viên trong quá trình gi ng d y. Cùng v i s k t h p cácợ ắ ự ả ạ ớ ự ế ợ
phương pháp, phương ti n tr c quan và k thu t s góp ph n ghi nh va hi uệ ự ỹ ậ ẽ ầ ớ ể sâu, hi u m ch l c ki n th c có hi u qu Vi c s d ng s đ t duy cùngể ạ ạ ế ứ ệ ả ệ ử ụ ơ ồ ư
phương ti n tr c quan và k thu t đòi h i giáo viên ph i có s đ u t côngệ ự ỹ ậ ỏ ả ự ầ ư
s c và trí tu cho bài gi ng. Rõ ràng làm t t công vi c này s góp ph n nângứ ệ ả ố ệ ẽ ầ cao ch t lấ ượng, hi u qu gi d y.ệ ả ờ ạ
3
Trang 4II. N I DUNG SÁNG KI NỘ Ế
1. C s lý lu n c a sáng ki nơ ở ậ ủ ế
B n đ t duy do Tony buzan là ngả ồ ư ườ ầi đ u tiên nghiên c u tìm ra ho tứ ạ
đ ng c a não b và ng d ng vào cu c s ng. B n đ t duy ( còn g i là sộ ủ ộ ứ ụ ộ ố ả ồ ư ọ ơ
đ t duy hay lồ ư ược đ t duy ) là hình th c ghi chép nh m tìm tòi, đào sâu,ồ ư ứ ằ
m r ng ý tở ộ ưởng, h th ng hóa m t ch đ hay m t m ch ki n th c, b ngệ ố ộ ủ ề ộ ạ ế ứ ằ cách k t h p vi c s d ng đ ng th i hình nh, đế ợ ệ ử ụ ồ ờ ả ường nét, màu s c, ch vi tắ ữ ế
v i s t duy tích c c. ớ ự ư ự
Theo các nhà nghiên c u, thông thứ ường trở ường ph thông, HS m i chổ ớ ỉ
s d ng bán c u não trái (thông qua ch vi t, kí t , ch s , ) đ ti p thu vàử ụ ầ ữ ế ự ữ ố ể ế ghi nh ki n th c mà ch a s d ng bán c u não ph i ( n i ghi nh thông tinớ ế ứ ư ử ụ ầ ả ơ ớ
ki n th c thông qua hình nh, màu s c ) t c là m i ch s d ng 50% khế ứ ả ắ ứ ớ ỉ ử ụ ả năng c a não b Ki u ghi chép c a BĐTD th hi n b ng hình nh, đủ ộ ể ủ ể ệ ằ ả ườ ngnét, màu s c đắ ược tr i theo các hả ướng không có tính tu n t và có đ thoángầ ự ộ nên d b sung và phát tri n ý tễ ổ ể ưởng. Vì v y, vi c s d ng BĐTD là m tậ ệ ử ụ ộ công c h u ích c trong gi ng d y c a giáo viên và trong h c t p c a HS.ụ ữ ả ả ạ ủ ọ ậ ủ
B n đ t duy có nh ng u đi m sau : ả ồ ư ữ ư ể
Lôgic, m ch l c.ạ ạ
Tr c quan, d nhìn, d hi u, d nh ự ễ ễ ể ễ ớ
Nhìn th y “b c tranh t ng th mà l i chi ti t”.ấ ứ ổ ể ạ ế
D d y, d h c.ễ ạ ễ ọ
Kích thích h ng thú h c t p và sáng t o c a h c sinh.ứ ọ ậ ạ ủ ọ
Giúp m r ng ý tở ộ ưởng, đào sâu ki n th c.ế ứ
Giúp h th ng hóa ki n th c, ôn t p ki n th c.ệ ố ế ứ ậ ế ứ
Giúp ghi nh nhanh , nh sâu, nh lâu ki n th c.ớ ớ ớ ế ứ
Giúp phân tích, so sánh, t ng h p năm đổ ợ ược tính ch t hoá h c c a t ng lo iấ ọ ủ ừ ạ
h p ch t. So sánh đợ ấ ược tính ch t hoá h c khác nhau c a các ch t trong cùngấ ọ ủ ấ
lo i h p ch t.ạ ọ ấ
Đi m m nh nh t c a BĐTD là giúp phát tri n ý tể ạ ấ ủ ể ưởng và không b sótỏ
ý tưởng, t đó phát tri n óc từ ể ưởng tượng và kh năng sáng t o.ả ạ
V i nh ng u đi m trên, có th v n d ng BĐTD vào h tr d y h cớ ữ ư ể ể ậ ụ ỗ ợ ạ ọ
ki n th c m i, c ng c ki n th c sau m i ti t h c, ôn t p, h th ng hóa ki nế ứ ớ ủ ố ế ứ ỗ ế ọ ậ ệ ố ế
th c sau m i chứ ỗ ương, m i h c kì, cũng nh giúp l p k ho ch h c t p, côngỗ ọ ư ậ ế ạ ọ ậ tác sao cho hi u qu nh t mà l i m t ít th i gian.ệ ả ấ ạ ấ ờ
T c s th c ti n và khoa h c nêu trên, tôi ch n tên cho gi i phápừ ơ ở ự ễ ọ ọ ả khoa h c giáo d c c a mình là “S d ng b n đ t duy trong d y h c Hoáọ ụ ủ ử ụ ả ồ ư ạ ọ
Trang 5Trường THCS Hà Ti n đế ược trang b máy chi u đa năng và máy tínhị ế xách tay đ giáo viên gi ng d y t i l p. M i giáo viên ch c ng dùng m tể ả ạ ạ ớ ỗ ỉ ầ ộ USB ghi n i dung bài d y và đ n l p đ s d ng ngay trong ti t d y t i l pộ ạ ế ớ ể ử ụ ế ạ ạ ớ nên r t thu n ti n cho giáo viên và h c sinh khi áp d ng phấ ậ ệ ọ ụ ương pháp gi ngả
d y m i s d ng s đ t duy.ạ ớ ử ụ ơ ồ ư
M t s ph n m m s đ t duy độ ố ầ ề ơ ồ ư ược ph bi n r ng rãi nên đã h trổ ế ộ ỗ ợ cho giáo viên và h c sinh khi trình bày s đ t duy trên máy chi u.ọ ơ ồ ư ế
2.2. Khó khăn
D y h c b ng b n đ t duy là phạ ọ ằ ả ồ ư ương pháp d y h c m i, h c sinhạ ọ ớ ọ
ch a quen v i cách h c b ng s đ t duy, còn nhi u lúng túng khi thi t l pư ớ ọ ằ ơ ồ ư ề ế ậ
m t b n đ t duy.ộ ả ồ ư
H c sinh v n ch a th t s ch đ ng, tích c c trong t duy.ọ ẫ ư ậ ự ủ ộ ự ư
3. Các gi i pháp đã s d ng đ gi i quy t v n đả ử ụ ể ả ế ấ ề
3.1. Gi i pháp 1: Hả ướng d n chungẫ
a. Các bước th c hi n m t b n đ t duyự ệ ộ ả ồ ư
+ Tiêu đ ph nên đề ụ ược v g n li n v i trung tâm.ẽ ắ ề ớ
+ Tiêu đ ph nên đề ụ ược v theo hẽ ướng chéo góc đ nhi u nhánh phể ề ụ khác có th để ược v t a ra m t cách d dàng.ẽ ỏ ộ ễ
Bước 3 : Trong t ng tiêu đ ph , v thêm các ý chính và các chi ti từ ề ụ ẽ ế
h tr ỗ ợ
Quy t c v ý chính và chi ti t h tr :ắ ẽ ế ỗ ợ
+ Ch nên t n d ng các t khóa và hình nh.ỉ ậ ụ ừ ả
+ B t c lúc nào có th , b n hãy dùng nh ng bi u tấ ứ ể ạ ữ ể ượng, cách vi t t tế ắ
đ ti t ki m không gian v và th i gian. M i ngể ế ệ ẽ ờ ọ ười ai cũng có cách vi t t tế ắ riêng cho nh ng t thông d ng. B n hãy phát huy và sáng t o thêm nhi u cáchữ ừ ụ ạ ạ ề
vi t t t cho riêng b n. ế ắ ạ
M i t khóa hình nh nên đỗ ừ ả ược v trên m t đo n g p khúc riêng trênẽ ộ ạ ấ nhánh. Trên m i khúc nên ch có t i đa m t t khóa. Vi c này giúp cho nhi uỗ ỉ ố ộ ừ ệ ề
5
Trang 6t khóa m i và nh ng ý khác đừ ớ ữ ược n i thêm vào các t khóa s n có m t cáchố ừ ẵ ộ
d dàng (b ng cách v n i ra t m t khúc). T t c các nhánh c a m t ý nênễ ằ ẽ ố ừ ộ ấ ả ủ ộ
t a ra t m t đi m. T t c các nhánh t a ra t m t đi m (thu c cùng m t ý)ỏ ừ ộ ể ấ ả ỏ ừ ộ ể ộ ộ nên có cùng m t màu. Chúng ta thay đ i màu s c khi đi t m t ý chính ra đ nộ ổ ắ ừ ộ ế các ý ph c th h n. ụ ụ ể ơ
Bước 4 : bỞ ước cu i cùng này, hãy đ trí tố ể ưởng tượng c a b n bayủ ạ
b ng. B n có th thêm nhi u hình nh nh m giúp các ý quan tr ng thêm n iổ ạ ể ề ả ằ ọ ổ
b t, cũng nh giúp l u chúng vào trí nh c a b n t t h n.ậ ư ư ớ ủ ạ ố ơ
b. Quá trình hướng d n HSẫ xây d ng ự b nả đ t duyồ ư
Bước 1: Trước h t ế GV ph i cho HS làm quen v i ả ớ BĐTD. B i vì th cở ự
t cho th y r ng r t nhi u HS cũng ch a bi t BĐTD là cái gì, c u trúc ra saoế ấ ằ ấ ề ư ế ấ
và v nh th nào, vì th GV trẽ ư ế ế ước h t c n ph i cho HS làm quen và gi iế ầ ả ớ thi u v BĐTD cho HS. Giáo viên nên gi i thi u cho HS v ngu n g c, ýệ ề ớ ệ ề ồ ố nghĩa hay tác d ng c a vi c s d ng BĐTD trong h c t p môn Hoá h cụ ủ ệ ử ụ ọ ậ ọ
Giáo viên có th đ a ra m t s BĐTD sau đó yêu c u HS di n gi i,ể ư ộ ố ầ ễ ả thuy t trình v n i dung c a BĐTD theo cách hi u riêng c a mình. V i vi cế ề ộ ủ ể ủ ớ ệ
th c hi n bự ệ ước này s giúp HS bẽ ước đ u làm quen và hi u v BĐTD.ầ ể ề
Ví d : Trong bài M đ u môn hoá h c GV s đ a ra h th ng hoá các n iụ ở ầ ọ ẽ ư ệ ố ộ dung bài h c yêu c u HS di n gi i s đọ ầ ễ ả ơ ồ:
Bước 2: Sau khi đã làm quen v i ớ BĐTD giáo viên có th giao cho HSể
ho c cùng HS xây d ng lên m t BĐTDặ ư ộ ngay t i l p v i các bài ôn t p, hạ ớ ớ ậ ệ
th ng hóa ki n th c ố ế ứ
Ví d : Trong bài luy n t p ti t 18 hoá 9 GV cùng HS phân lo i các h pụ ệ ậ ế ạ ợ
ch t vô c đã h c trong chấ ơ ọ ương I l p 9ớ
Trang 7 Bước 3 : Sau khi HS v xong b n đ t duy, giáo viên có th đ HS tẽ ả ồ ư ể ể ự trình bày ý tưởng v b n đ t duy mà mình v a th c hi n đề ả ồ ư ừ ự ệ ược.
c. Nh ng đi u c n tránh khi ghi chép trên b n đ t duyữ ề ầ ả ồ ư
Ghi l i nguyên c đo n văn dài dòng.ạ ả ạ
Ghi chép quá nhi u ý v n v t không c n thi t.ề ụ ặ ầ ế
Dành quá nhi u th i gian đ ghi chép.ề ờ ể
3.2. Gi i pháp 2: S d ng b n đ t duy trong vi c chu n b bài c a h cả ử ụ ả ồ ư ệ ẩ ị ủ ọ sinh và d y bài m i c a giáo viên.ạ ớ ủ
Giáo viên đ nh hị ướng cho HS chu n b bài nhà b ng cách l p m tẩ ị ở ằ ậ ộ BĐTD v bài h c, nh ng đ m c s có trong bài h c m i. Đi u này s b tề ọ ữ ề ụ ẽ ọ ớ ề ẽ ắ
bu c HS ph i đ c bài và nghiên c u bài trộ ả ọ ứ ước, giúp HS n m đắ ược m t cáchộ khái quát nh ng đi u s có trong bài h c m iữ ề ẽ ọ ớ
Ví d : Trụ ước khi h c bài “ tinh b t và xenluloz “ GV yêu c u HS vọ ộ ơ ầ ề
v m t BĐTD v các đ m c có trong bài. ẽ ộ ề ề ụ
7
Trang 83.3. Gi i pháp 3: ả S d ng b n đ t duy khi vào ti t h c m i.ử ụ ả ồ ư ế ọ ớ
Giáo viên gi i thi u bài m i và v ch đ chính c a bài h c lên b ngớ ệ ớ ẽ ủ ề ủ ọ ả
b ng m t hình v b t kì trên b ng c a l p, cho HS ng i theo nhóm th o lu nằ ộ ẽ ấ ả ủ ớ ồ ả ậ BĐTD c a m i HS đã chu n b trủ ỗ ẩ ị ướ ởc nhà đ i v i BĐTD c a các b n trongố ớ ủ ạ nhóm
Giáo viên đ t câu h i ch đ n i dung chính hôm nay có m y nhánh l nặ ỏ ủ ề ộ ấ ớ
c p s 1 (các đ m c có trong bài) và g i HS lên b ng v n i ti p ch đ ,ấ ố ề ụ ọ ả ẽ ố ế ủ ề chia thành các nhánh l n trên b ng có ghi chú thích tên t ng nhánh l n.ớ ả ừ ớ
Sau khi HS v xong các nhánh l n c p s 1, GV đ t câu h i ti p ẽ ớ ấ ố ặ ỏ ế ở nhánh th nh t có m y nhánh nh c p s 2 HS s hoàn thành n i dungứ ấ ấ ỏ ấ ố ẽ ộ BĐTD c a bài h c m i ngay t i l p. H c sinh t ch nh s a đi u ch nh bủ ọ ớ ạ ớ ọ ự ỉ ử ề ỉ ổ sung nh ng ph n còn thi u vào BĐTD c a t ng cá nhân.ữ ầ ế ủ ừ
Ví d 1 : ụ Khi h c bài “ Tinh b t và xenluloz “ ( ti t 63 theo phân ph iọ ộ ơ ế ố
chương trình ), sau khi HS v xong nhánh c p 1, GV s s d ng h th ng câuẽ ấ ẽ ử ụ ệ ố
h i đ tri n khai ki n th c và hoàn thi n BĐTD c a bài h c :ỏ ể ể ế ứ ệ ủ ọ
+ Tr ng thái t nhiên c a tinh b t và xenluloz có gì kh c nhau?ạ ự ủ ộ ơ ấ
+ Tính ch t v t lý c a tinh b t và xenluloz nh th nào?ấ ậ ủ ộ ơ ư ế
+ Tính ch t hoá h c c a tinh b t và xenluloz gi ng và khác nhau nhấ ọ ủ ộ ơ ố ư
th nào ? …ế
S đ minh hoơ ồ ạ
Trang 9Ví d ụ 2 : Khi h c bài “ Tính gh t hoá h c c a Baz “ sau khi HS đãọ ấ ọ ủ ơ
hi u tính ch t hoá h c c a Baz s ể ấ ọ ủ ơ ẽ yêu c u ầ HS chia nhóm v BĐTD b ngẽ ằ cách đ t câu h i g i ý cho các em đ các em có th v ti p các nhánh con vàặ ỏ ợ ể ể ẽ ế
b sung d n các ý nh ( nhánh con c p 2, c p 3…), sau đóổ ầ ỏ ấ ấ cho các nhóm lên trình bày trướ ớc l p đ các ể HS khác b sung. Giáo viên k t lu n qua đó giúpổ ế ậ các em t chi m lĩnh ki n th c m t cách nh nhàng, t nhiên nh ng r t hi uự ế ế ứ ộ ẹ ự ư ấ ệ
qu , đ ng th i kích thích h ng thú h c t p c a HS.ả ồ ờ ứ ọ ậ ủ
9
Trang 10S đ minh hoơ ồ ạ
Ví d ụ 3 : Khi h c bài “ Clo “ GV có th k t h p v i BĐTD đã v trongọ ể ế ợ ớ ẽ bài “ Clo“ và thông qua h th ng câu h i đ ệ ố ỏ ể xây d ng BĐTD cho bài h c m i,ự ọ ớ khi đó vi c ti p thu ki n th c m i c a HS tr nên logic và khái quát h nệ ế ế ứ ớ ủ ở ơ
S đ minh ho bài “ Clo ”ơ ồ ạ
Sau m i bài h c, GV hỗ ọ ướng d n, g i ý đ HS t h th ng ki n th cẫ ợ ể ự ệ ố ế ứ
tr ng tâm, ki n th c c n nh c a bài h c b ng cách v BĐTD. M i bài h cọ ế ứ ầ ớ ủ ọ ằ ẽ ỗ ọ
có th để ược v trên m t trang gi y r i r i k p l i thành t p. Vi c làm này sẽ ộ ấ ờ ồ ẹ ạ ậ ệ ẽ
Trang 11giúp các em d ôn t p, xem l i ki n th c khi c n m t cách nhanh chóng, dễ ậ ạ ế ứ ầ ộ ễ dàng.
3.4. Gi i pháp 4: ả S d ng b n đ t duy trong vi c d y bài luy n t p.ử ụ ả ồ ư ệ ạ ệ ậ
Qua th c t gi ng d y b môn tôi th y r ng lo i bài luy n t p là r tự ế ả ạ ộ ấ ằ ạ ệ ậ ấ quan tr ng nh m c ng c , h th ng hóa và kh c sâu ki n th c đ ng th i rènọ ằ ủ ố ệ ố ắ ế ứ ồ ờ luy n k năng v n d ng gi i bài t p hóa h c. C u trúc bài luy n t p SGKệ ỹ ậ ụ ả ậ ọ ấ ệ ậ ở
có 2 ph n :ầ
Ph n 1 : Ki n th c c n nhầ ế ứ ầ ớ
Ph n 2 : Bài t pầ ậ
Cách vi t c a SGK ph n 1 thế ủ ở ầ ường là h th ng l i các ki n th c theoệ ố ạ ế ứ
ki u hàng ngang n u GV không bi t v n d ng phể ế ế ậ ụ ương pháp tích c c thì d yự ạ
ph n này tầ ương đ i t nh t, đ n thu n GV ra câu h i HS tr l i, hi u quố ẻ ạ ơ ầ ỏ ả ờ ệ ả cách d y này không cao.ạ
Khi s d ng BĐTD đ h th ng hóa các ki n th c c a m t chử ụ ể ệ ố ế ứ ủ ộ ương lên trên m t t gi y trong đó th hi n đ y đ các n i dung ki n th c và độ ờ ấ ể ệ ầ ủ ộ ế ứ ược đ tặ trong m i liên h c a chúng nên HS d nh và có đi u ki n nh lâu.ố ệ ủ ễ ớ ề ệ ớ
Đ d y ph n 1 GV có hai phể ạ ầ ương pháp đ tri n khai :ể ể
+ Cho HS l p m t BĐTD nhà v n i dung ki n th c c n nh , khiậ ộ ở ề ộ ế ứ ầ ớ
d y ph n này GV t ch c cho HS nh n xét m t vài b n đ đ ch n ra b n đạ ầ ổ ứ ậ ộ ả ồ ể ọ ả ồ hoàn ch nh nh t sau đó GV có th b sung ý ki n c a mình vào đ có m tỉ ấ ể ổ ế ủ ể ộ
b n đ chu n dùng cho HS n m các ki n th c c a bài h c .ả ồ ẩ ắ ế ứ ủ ọ
+ Giáo viên đ a ra các t khoá ki n th c đ HS tri n khai n i dung. ư ừ ế ứ ể ể ộSau đây là m t s b n đ t duy chúng tôi đã cho h c sinh xây d ngộ ố ả ồ ư ọ ự trong ti t luy n t p :ế ệ ậ
11
Trang 12Bài 11 : Luy n t p ti t 8 tính ch t hoá h c c a oxit ệ ậ ế ấ ọ ủ
Bài 6 : Luy n t p các lo i h p ch t vô c ệ ậ ạ ợ ấ ơ
3.5. Gi i pháp 5: S d ng b n đ t duy trong vi c d y bài ng d ngả ử ụ ả ồ ư ệ ạ ứ ụ
c a ch t.ủ ấ