CÁC THỦ PHÁP THỊ GIÁC CỐT LÕI CỦA NHIẾP ẢNH. Nghệ sỹ VIỆT THANH. BỐ CỤC TRONG NHIẾP ẢNH QUY TẮC 1/3

Chính vì vậy, nếu muốn tác động đến thị giác con người, bạn nên đặt chủ thể chính của bức ảnh, hình vẽ, hay video của mình vào đúng các đường vàng điểm vàng này.. Cũng chính vì vậy, chuẩ

Khóa học

CÁC THỦ PHÁP THỊ GIÁC CỐT LÕI CỦA NHIẾP ẢNH

Nghệ sỹ VIỆT THANH

Quy tắc này dựa trên những nghiên cứu lâu dài trên quy mô rộng lớn của các trường đại học trên thế giới

Họ tìm ra rằng khi nhìn vào bất cứ hình ảnh nào, thì mặc nhiên mắt người sẽ chú ý vào các đường và điểm 1/3 nhiều nhất Hay nói cách khác, trường lực của mắt ở các điểm đó là mạnh nhất Chính vì vậy, nếu muốn tác động đến thị giác con người, bạn nên đặt chủ thể chính của bức ảnh, hình vẽ, hay video của mình vào đúng các đường vàng điểm vàng này

Cũng chính vì vậy, chuẩn mực chung của máy ảnh và đi n thoạI chụp ảnh đều có ch ộ ới để giúp bạn đặt các chủ thể chính vào các đường “gridline” tạo ố cục hấp n cho ức ảnh

Các đường ri lin tạo ra điểm vàng là những điểm mạnh nhất thu hút trường lực của mắt Có 4 vị trí điểm vàng 1- 4 của mắt người khi nhìn vào khung hình Các chủ thể chính của bức ảnh nên đặt vào vị trí đường vàng điểm vàng hoặc các vị trí gần đó

Dĩ nhiên không nhất thiết phải đặt chính xác vào đúng các vị trí điểm vàng, nhưng chủ thể không nên được đặt vào chính giữa khung hình, trừ khi có dụng ý ngh thuật để đạt một hi u ứng nào đó có tính toán của người chụp

Nguồn ảnh: Internet Các bức ảnh chụp th o đúng quy tắc 1/3 thường tạo ra cảm giác cân đối, thuận mắt, giúp người nhìn cảm giác được chiều sâu của không gian, không có cảm giác “tù mắt”

Tips: ránh đặt chủ thể vào giữa khung hình, trái với nguyên tắc thị giác hực hành thao tác máy

thường uyên với các vị trí điểm vàng là nguyên lý c ản để tạo được những ức ảnh tốt, ấn tượng với người m

VỊ TRÍ KHOẢNG TRỐNG

Trong bức ảnh chụp nhóm người này: Người nhạc sĩ đang nhìn sang phải, cây đàn cũng chỉ sang phải, từ

đó n ánh mắt người xem sang những hoạt động khác đang ảy ra trên cầu

Quy tắc này nói rằng, bạn nên đặt khoảng trống ở vị trí phía trước vật thể hoặc tiến lên phía trước VD: nếu chụp chiếc h i đang chuyển động thì nên để khoảng trống phía trước xe, thay vì phía sau

Nguồn ảnh: Internet

TỈ LỆ VÀNG FIBORNACCI

Bạn còn nhớ dãy số này: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13 Chính dãy số có quy luật (số đằng sau bằng tổng của 2 số trước nó) này lại có một ứng dụng đầy thú vị trong nhiếp ảnh Đó chính là ố cục tỉ l vàng Để dễ hình dung nhất thì bạn hãy nhìn vào những đường xoắn ốc trong các bức ảnh ưới đây

Nguồn ảnh: Internet Trong nhiếp ảnh có một bố cục khác, được coi là "biến thể" của Quy tắc vàng nhưng với "phiên bản" gần gũi h n, ễ ùng h n và qu n thuộc h n Đó là quy tắc 1/3, bạn còn nhớ không? uy tắc hình oáy ốc: giúp mắt người m tập trung vào tâm oáy ốc - cũng chính là vị trí của nội ung, nhân vật chính muốn thể hi n

Nguồn ảnh: Internet

1 TIỀN CẢNH CHỦ ĐẠO, HẬU CẢNH BỔ SUNG

Đây là thủ pháp nhằm đ m lại thông tin bổ sung cho chủ thể được chụp Nếu nhân vật chính được chụp riêng một mình, tách ra khỏi bối cảnh bổ sung cho họ, thì giá trị thông tin của bức ảnh sẽ bị giảm đi nhiều

Do đó tiền cảnh chủ đạo là những nhân vật chính muốn nhấn mạnh, hậu cảnh là những thông tin ổ trợ cho nhân vật đó được người chụp tính toán đưa vào có chủ ý để đ m lại “chiều ày” thông tin và chiếu sâu không gian cho bức ảnh

Thủ pháp này cũng có nghĩa là người chụp cần chú ý để KHÔN đưa nhân vật chính của mình vào những hậu cảnh không có giá trị thông tin gì bổ sung cho nhân vật chính, hoặc thậm chí là những hậu cảnh trái ngược, mâu thu n với hình ảnh của nhân vật chính

Về kỹ thuật, trong thủ pháp Tiền cảnh chủ đạo, hậu cảnh bổ sung cần có sự tách bi t nhân vật chính khỏi hậu cảnh, tức là nhân vật chính sẽ được chụp nét, còn hậu cảnh nên mờ đi, chứ không chụp “nét suốt” vì như thế sẽ không phân bi t được cái gì là chính cái gì là phụ bổ sung

Mặt khác, Tiền cảnh chủ đạo hậu cảnh bổ sung cũng có thể áp dụng đảo ngược, thành Hậu cảnh chủ đạo, tiền cảnh bổ sung, tùy theo tình huống và dụng ý của tác giả

2 CANH NÉT CHỌN LỌC

Canh nét chọn lọc giúp chúng ta làm nổi bật chủ thể trong khung hình Thủ pháp này thường được áp dụng nhiều trong các tình huống như các sự ki n thể thao, diễu hành, lễ hội, đón tiếp các nhân vật quan trọng

để góp phần làm nổi bật nhân vật chính tách khỏi những yếu tố xung quanh

Ngoài ra, trong một nhóm chủ thể có hình áng và đặc điểm tư ng đối giống nhau, sắp xếp theo một hàng thẳng hoặc vòng cung, người áp dụng thủ pháp này sẽ chọn đối tượng tốt nhất, nổi trội nhất trong một tập thể và lấy nét vào nhân vật đó

Về kỹ thuật, để canh nét chọn lọc cần s ụng ông kính t l ống kính ài) để óa phông, mở khẩu độ lớn

để hạn chế vùng ảnh nét, và chọn góc chụp sao cho hàng đối tượng chụp tư ng đối chéo với góc chụp

Nguồn ảnh: Internet

3 THÊM CÁI MẤT TRẬT TỰ VÀO MỘT TÌNH HUỐNG TRẬT TỰ

Đây là một thủ pháp đòi hỏi người chụp phải nhạy bén, phản ứng nhanh trước tình huống, đôi khi phải biết đoán trước tình huống sẽ diễn ra hoặc xoay chuyển như thế nào, và cũng cần một chút may mắn

ìm thấy một sự phá cách trong một tập thể sẽ tạo nên sự khác i t và sáng tạo cho ức ảnh Có thể là:

- ự đối lập về hành động

- ột tình huống ất ngờ, khác lạ so với ình thường

- Một tình huống gây cười

Tips: uôn luôn s n sàng các thiết ị trong tay và ý thức quan sát để nắm ắt được những khoảnh khắc

thú vị hiếm hoi này Những người có óc hài hước sẽ có lợi thế trong quan sát và phát hi n ra những sự mất trật tự đáng yêu như vậy

êu cầu phải cắt cúp trong quá trình hậu kỳ hoặc cắt khung hình ngay từ khi chụp Nhưng thành quả sẽ tạo ra một ức ảnh thể hi n ấu ấn riêng của chính ạn

Trong thực tế, những tình huống như thế này không phải ai cũng đủ ũng cảm để giới hạn khung hình TRONG LÚC CHỤP Nhiều người sẽ chọn phư ng án an toàn là chụp 1 hình đầy đủ, rộng h n, “không giới hạn” để khi về có thể cắt cúp sau, biến nó trở thành giới hạn Một số người khác có thể chọn chụp cả 2 khung hình, giới hạn và không giới hạn, để luôn có một hình ảnh đầy đủ dự phòng nếu hình giới hạn không đúng như mong muốn Bạn cũng có thể làm như vậy, đặc bi t là khi mới chụp, để đảm bảo không bỏ lỡ những khung hình quan trọng Nhưng về lâu dài, vi c luy n cho mình cách nhìn độc đáo, chuyên nghi p, khi đưa máy lên là mọi thứ vào khung ngắm đúng với ý đồ ngh thuật của mình, về nhà ít cần cắt cúp, cũng rất quan trọng Nếu “chụp an toàn” quá lâu, con mắt và trí não của bạn có thể bị quen với lối mòn, làm vi c không hết sức, không chịu tìm tòi những góc nhìn sáng tạo Đó là lý o tại sao bạn nên luôn luôn th nghi m, tìm tòi và thậm chí mạo hiểm một chút với từng cú bấm máy của mình

5 LIA MÁY

Thủ pháp "lia máy" (panning) là cách chụp di chuyển máy theo một đường ngang khi ống kính lia theo vật thể đang chuyển động Khi di chuyển, máy ảnh của bạn sẽ chuyển động theo cùng tốc độ với vật m u,

m u của bạn gần như chuyển động song song với ống kính

hủ pháp này áp ụng được trong nhiều tình huống, giúp đạt được nhiều hi u ứng khác nhau, như thể

hi n chuyển động, làm ức ảnh trở nên sống động, óa mờ hậu cảnh ackgroun và tôn vinh chủ thể một cách tuy t đối

Hình ảnh của chiếc xe rất rõ ràng và sắc nét, song cảnh vật lại bị mờ để tạo cảm giác chuyển động rất rõ ràng

Về kỹ thuật, khi bạn mới bắt đầu tập lia máy, bạn không nên s dụng tốc độ c a trập quá chậm Tốc độ màn trập nên để sao cho phù hợp với tốc độ của đối tượng: Người đi ộ: tốc độ màn trập 10 – 15; ô tô, xe máy, đạp: 30 - 40 ốc độ đua, máy ay: 50 - 100

Chụp lia máy là một kĩ thuật tư ng đối khó Nếu bạn chưa thành công, hãy ình tĩnh và chụp lại Đồng thời hãy nhớ rằng m u vật của bạn khó có thể sắc nét và rõ ràng 100% trong bức ảnh Đôi khi, một vài phần

mờ trên m u vật sẽ làm ảnh chụp trở nên ấn tượng h n

Chụp lia máy đòi hỏi bạn phải giữ chắc tay để máy ảnh chỉ chuyển động th o hướng chuyển động của chủ thể, không bị rung, không chuyển động lên xuống tạo thành những bức ảnh “như động đất” ột mẹo rất hữu ích trong tình huống này là bạn không nên lia bằng tay, mà hãy giữ máy chắc, hai cùi chỏ ép sát vào người tạo thành một giá đỡ chắc chắn, và xoay cả người để chụp

Tips: Nên s ụng thủ pháp này vào các thời điểm sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh sáng yếu sẽ ễ

àng và tạo hi u quả cao h n Khi lia máy, bạn nên để chế độ chụp “liên thanh” để chụp nhiều ảnh, sau đó chọn ảnh thành công nhất

hời điểm lý tưởng thường là sáng sớm hoặc chiều muộn trước hoàng hôn, khi ánh sáng không gắt Đo sáng sẽ đo vào nền trời, hoặc hậu cảnh, để chủ thể chính tối hẳn chỉ còn nhìn thấy viền bên ngoài

Thủ pháp ngược sáng là một “vũ khí í mật” có thể đ m lại những hình ảnh và hi u ứng mới lạ, khác bi t hoàn toàn với khung cảnh và góc nhìn thông thường chúng ta v n hay nhìn thấy Thủ pháp này về kỹ thuật hết sức giản dị, không đòi hỏi gì nhiều uy nhiên, để áp dụng thành công, người chụp phải không ngừng tìm tòi, th nghi m, lao động Sau khi chụp từ phía thuận sáng giống những người khác, mình phải ngay lập tức tính toán để tìm một góc máy ngược sáng Đôi khi phải bò xuống thấp chụp hất lên, hoặc từ trên úp máy chụp xuống, hoặc chạy hẳn sang ên đối di n Chắc chắn công sức lao động, th nghi m của bạn sẽ đ m lại những kết quả xứng đáng

7 KHUNG TRONG KHUNG (FRAME IN FRAME)

Đây là một thủ pháp đòi hỏi sự quan sát Bạn chỉ cần tìm kiếm và s dụng một “khung hình” có s n trong hoàn cảnh tự nhiên để “gói” nhân vật hoặc tình huống của mình vào đó trong khung hình

Chủ thể được thể hi n nổi ật, gọn gàng, tạo chiều sâu và các “tầng lớp” cho ức ảnh

Khung tự nhiên chính là những điểm n thu hút người m vào nhân vật chính ên trong Khung phải được hi n r ràng trong khuôn hình

Khung trong khung là một cách hi u quả để khắc họa chiều sâu của cảnh vật Hãy tìm các đồ vật như c a

sổ, mái vòm hay những cành cây nhô ra để tạo ra một khung hình “Khung hình” này không nhất thiết phải bao bọc toàn bộ cảnh vật

Trong bức ảnh chụp quảng trường St Mark ở V nic này, mái vòm đóng vai trò tạo khung cho nhà thờ St Marks và lầu chuông ở phía cuối quảng trường Vi c s dụng góc nhìn qua khung hình là một đặc điểm phổ biến của tranh vẽ trong thời kỳ Phục hưng để miêu tả chiều sâu

Nguồn ảnh: Internet

Khung trong khung - không cần phải cứng nhắc

Khung không chỉ là những kiến trúc o con người tạo nên mà có thể dùng cả các cành cây hay c a sổ Trong bức ảnh này, tác giả đã s dụng thân cây bên phải và các nhánh cây để tạo ra một khung ảnh bao gồm

cả cây cầu và nhà thuyền Mặc ù „khung ảnh‟ này không ao gồm toàn bộ khung cảnh, nó v n tạo nên một cảm giác về chiều sâu

S dụng „khung trong khung‟ là một c hội tuy t vời để tạo khung ảnh từ chính môi trường xung quanh

Nguồn ảnh: Internet

8 KHOẢNH KHẮC QUYẾT ĐỊNH (DECISIVE MOMENTS)

"Khoảnh khắc quyết định"- một khái ni m huyền thoại được giới thi u bởi người sáng lập nên nhiếp ảnh đường phố Henri Cartier - Bresson "Khoảnh khắc quyết định" là một thời điểm đẹp thoáng qua - hội tụ tất cả các thành phần cần có cho một bức ảnh và bạn chỉ có một vài giây để lưu lại khoảnh khắc đó àm thế nào

để bạn có thể nắm bắt tốt h n "khoảnh khắc quyết định" - hoặc tốt h n là iết được thời điểm nó sắp xảy ra?

Ưu tiên những hành động mạnh mẽ, khiến ức ảnh trở nên sống động, chạm vào trái tim của người m

Khoảnh khắc quyết định chứa đựng các trạng thái cảm úc mãnh li t, hiếm hoi, yêu cầu sự tập trung cao

độ và đoán trước tình huống

Để chụp được những khoảnh khắc quyết định, người chụp cần để ý quan sát, có giác quan thính nhạy đoán trước tình hình, và luôn để thiết bị ở trạng thái s n sàng hoặc khởi động nhanh nhất để kịp thời thao tác khi khoảnh khắc đến với bạn!

Tips: Có thể tìm kiếm những khoảnh khắc này ở các lễ hội, đám đông, những tình huống có sự ung đột,

tranh chấp r ràng

9 NHỊP ĐIỆU (RHYMH)

Bố cục nhịp đi u là một trong những nguyên tắc c ản trong nhiếp ảnh Nhịp đi u là vi c chú ý quan sát

và thể hi n sự lặp lại của các yếu tố từ 3 lần trở lên trong một khuôn hình ự trùng lặp mang lại sự nhịp nhàng, uyển chuyển quyến rũ hoặc những hình ảnh mang tính tượng trưng

Nhịp đi u đặc tả sự lặp đi lặp lại của những nhân vật chính trong hình

iúp người m nhớ lâu, gợi nhớ những khoảnh khắc qu n thuộc đã từng ắt gặp

10 MÀU SẮC TƯƠNG PHẢN

Khác với họa sỹ, nhiếp ảnh gia lựa chọn sự tư ng phản màu sắc trong tự nhiên để ắt trọn trong khung hình của mình ự đối lập màu sắc thường gặp: anh – đỏ – vàng, trắng – đ n hoặc tư ng đồng giữa màu mắt, màu tóc, trang phục với bối cảnh ung quanh thường đ m lại những ấn tượng mạnh mẽ cho bức ảnh

Kết hợp cùng nhiều thủ pháp để tạo được ức hình chất lượng, cuốn hút từ màu sắc đến ố cục Vi c lựa chọn màu sắc sẽ thể hi n dấu ấn cá nhân mạnh mẽ của người chụp Mỗi người có một thẩm mỹ về màu sắc khác nhau và hình ảnh chính là cách thức thể hi n bản thân người chụp thông qua những màu sắc mà người

đó lựa chọn đưa vào ống kính

Một gợi ý của nghệ sỹ Việt Thanh dành cho những người muốn chụp những bức hình có màu sắc đẹp là đi chụp vùng cao Đồng bào vùng cao có khả năng s dụng màu sắc cực kỳ đẹp mắt Trang phục của

họ thể hi n khả năng kết hợp màu ấn tượng nhưng rất hài hòa với người khác và với bối cảnh thiên nhiên Những màu sắc đó đ m về thành phố thường sẽ trở nên khá kỳ lạ, nhưng trong môi pal tt màu của thiên nhiên vùng cao, lại trở nên vô cùng ăn nhập

11 NGUYÊN TẮC SỐ 3

hủ pháp ựa trên nguyên lý ghi nhớ về ãy số Khi nhìn vào ức ảnh chứa 3 chủ thể sẽ giúp mắt người

ễ àng nhận iết và ấn tượng nhất ức ảnh ưới đây là một ví ụ của quy tắc số lẻ với 3 nhịp vòm và số

người trong ức ảnh cũng là 3 Đó không phải là ng u nhiên mà hoàn toàn là ngụ ý của tác giả

uy tắc số lẻ nói rằng một hình ảnh sẽ trông hấp n h n nếu có số lượng lẻ các đối tượng h o lý

thuyết mà nói, số lượng ch n các đối tượng trong ảnh sẽ khiến người m ị phân tâm vì không iết nên tập

trung vào ai ố lượng lẻ được cho là tự nhiên và ễ nhìn h n

P.S: Ngoài quy tắc số lẻ thì ức ảnh còn là ví ụ điển hình của quy tắc “khung trong khung”

Liệu có "Quy tắc số chẵn" không?

Ở ài trước các bạn đã iết về một loại bố cục gọi là "Quy tắc số lẻ" Tuy nhiên, không nhất thiết lúc nào bạn cũng phải cứng nhắc lựa chọn những số lẻ của chủ thể để cho vào hình Xét cho cùng thì mọi quy tắc đều phục vụ cho ý đồ của người chụp Vậy nếu bạn có một ý đồ nào khác hay tự tin vào những hi u ứng thì giác mà bức ảnh của mình có thể đ m lại thì hãy cứ mạnh dạn bấm máy

rong ức ảnh hai người chèo thuyền ở V nic , ạn sẽ thấy rằng tác giả đã ỏ qua các toàn quy tắc về số

lẻ Đúng là sự chú ý của ạn có thể chuyển đổi qua lại giữa hai người chèo thuyền uy nhiên, đây là một cuộc trò chuy n giữa hai người, có qua có lại Vì lý o đó, số ch n là phù hợp với trường hợp này

Nguồn ảnh: Internet

12 PHỐI CẢNH HỘI TỤ (“ĐƯỜNG DẪN” CỦA BỨC ẢNH)

Đây là một thủ pháp thị giác khi 2 đường thẳng gặp nhau ở một điểm trong bức ảnh

- Nhân vật chính được đặt ở trung tâm, điểm cuối hội tụ của của 2 đường thẳng

- iúp mắt người m hướng đến nhân vật chính một cách nhanh nhất

- Chỉ s ụng với những đường thẳng tự nhiên