Thảo luận nhóm TMU anh (chị) hãy phân tích các hình thức nhà nước liên hệ với thực tiễn hình thức nhà nước CHXHCN việt nam

Đặc điểm nhà nước được hiểu là nét điển hình, đặc trưng cơ bản nhằm phân biệtnhà nước với các tổ chức khác không phải nhà nước... V ươ ng quốốc AnhCác V ương quôấc Anh UK gôềm các n ước

Nhóm: 6

Lớp học phần: 2224TLAW01

Giảng viên hướng dẫn: Đinh Thị Thanh Thuỷ

M C Ụ L C Ụ

L I M ĐẦẦU Ờ Ở 3

CH ƯƠ NG I: C S LÝ LU N Ơ Ở Ậ 4

1 Lý lu n c b n vềề nhà n ậ ơ ả ướ 4 c: 1.1 Nguồền gồốc c a Nhà n ủ ướ 4 c 1.2 Khái ni m nhà n ệ ướ 6 c 1.3 B n chấốt, đ c đi m c a nhà n ả ặ ể ủ ướ 6 c 2 Hình th c nhà n ứ ướ 7 c 2.1 Khái ni m vềề hình th c nhà n ệ ứ ướ 7 c 2.2 Các lo i hình th c nhà n ạ ứ ướ 7 c. 2.2.1 Hình th c chính th nhà n ứ ể ướ c: 8

2.2.2 Hình th c cấấu trúc nhà n ứ ướ 12 c 2.2.3.Chếấ đ chính tr : ộ ị 16

CH ƯƠ NG 2: C S TH C TIỄỄN Ơ Ở Ự 17

1 Cấốu thành c a hình th c nhà n ủ ứ ướ c XHCN Vi t Nam ệ 17

1.1 Hình th c chính th nhà n ứ ể ướ c XHCN Vi t Nam ệ 17

1.2 Hình th c cấốu trúc nhà n ứ ướ c XHCN Vi t Nam ệ 18

1.3 Chềố đ chính tr c a n ộ ị ủ ướ c CHXHCN Vi t Nam ệ 19

2 u và nh Ư ượ c đi m c a nhà n ể ủ ướ c XHCN Vi t Nam ệ 20

a u đi m Ư ể 20

b Nh ượ c đi m ể 20

CH ƯƠ NG 3: BÀI T P V N D NG Ậ Ậ Ụ 21

KỄẾT LU N Ậ 23

TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả 24

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấốp thiềốt c a đềề tài / Lý do ch n đềề tài ủ ọ

Nhà n ước là m t t ch c quyềền l c công c ng đ c bi t c a xã h i có giai cấấpộ ổ ứ ự ộ ặ ệ ủ ộ , cólãnh th , có dấn c và có chính quyềền đ c l p, có kh năng đ t ra và th c thi phápổ ư ộ ậ ả ặ ự

lu t nhăềm m c đích là thiềất l p tr t t xã h i trong ph m vi lãnh th c a mình Vàậ ụ ậ ậ ự ộ ạ ổ ủcũng nh các s v t, hi n tư ự ậ ệ ượng khác thì b máy chính tr này cũng cấền có cách th cộ ị ứ

t ch c đ có th v n hành, hay chính là cấền m t hình th c nhà nổ ứ ể ể ậ ộ ứ ước c a riềng mình.ủ

Tr i qua quá trình l ch s , v i môỗi th i kì tả ị ử ớ ờ ương ng thì các quôấc gia l i có cho mìnhứ ạcác ki u hình th c nhà nể ứ ước phù h p v i giai đo n đó Và vi c xác đ nh hình th c nhàợ ớ ạ ệ ị ứ

n c c a m t quôấc gia là rấất quan tr ng b i nó sẽỗ tác đ ng rấất l n đềấn vi c đ a raướ ủ ộ ọ ở ộ ớ ệ ưcác quyềất đ nh cũng nh kềất qu c a vi c tềấn hành s thôấng tr c a giai cấấp thôấng trị ư ả ủ ệ ự ị ủ ịđôấi v i đấất nớ ướ c

Nh n th c đậ ứ ược các lí do trền, nhóm chúng ẽm đã l a ch n đềề tài nghiền c u choự ọ ứbài t u lu n làể ậ “ Phân tch các hình th c nhà n ứ ướ c và t đó liên h v i th c têễn hình ừ ệ ớ ự

th c nhà n ứ ướ c CHXHCN Vi t Nam” ệ

2 M c tều / Nhi m v nghiền c u ụ ệ ụ ứ

Trền c s phấn tch các hình th c nhà nơ ở ứ ước có th góp phấền làm sáng t nh ngể ỏ ữvấấn đềề lý lu n vềề phậ ương th c tôền t i và phát tri n c a nhà nứ ạ ể ủ ước, xác l p đậ ược chủ

th năấm gi quyềền l c cũng nh cách th c th c thi quyềền l c đó T đó đ a raể ữ ự ư ứ ự ự ừ ư

nh ng kiềấn ngh , gi i pháp đ có th hoàn thi n h n các th c t ch c và phữ ị ả ể ể ệ ơ ứ ổ ứ ươngpháp th c hi n quyềền l c c a nhà nự ệ ự ủ ước CHXHCN Vi t Nam.ệ

3 Đồối t ượ ng và ph m vi nghiền c u ạ ứ

 Đốối t ượ ng: hình th c Nhà nứ ước CHXHCN Vi t Namệ

 Khống gian nghiên c u: ứ Vi t Namệ

4 Ph ươ ng pháp nghiền c u ứ

Chúng tôi đã s d ng các phử ụ ương pháp sau đ th c hi n đềề tài: Phể ự ệ ương pháp

lu n, phậ ươ ng pháp nghiền c u đ nh tnh, phứ ị ương pháp phấn tch và t ng h p,ổ ợ

phương pháp l ch s đ phấn tch các hình th c nhà nị ử ể ứ ước và t đó liền h đừ ệ ược v iớ

th c tềỗn hình th c Nhà nự ứ ước CHXHCN Vi t Nam.ệ

CH ƯƠ NG I: C S LÝ LU N Ơ Ở Ậ

1 Lý lu n c b n vềề nhà nậ ơ ả ước:

1.1 Nguôền gôấc c a Nhà nủ ước

 Quan đi m c a các h c thuyếất phi Mác Xít ể ủ ọ

- Thuyềốt thấền h c ọ : Các nhà t tư ưởng thẽo thuyềất thấền h c cho răềng:ọ

Th ng đềấ là ngượ ười săấp đ t tr t t xã h i, nhà nặ ậ ự ộ ước là do Th ượng đềấ sáng t o ra đạ ể

b o v tr t t chung, do v y, quyềền l c nhà nả ệ ậ ự ậ ự ước là vĩnh c u và con ngử ười có b nổ

ph n ph c tùng quyềền l c nhà nậ ụ ự ước đ i di n là các h c gi nh J.Calvin, J.Althisius…ạ ệ ọ ả ư

- Thuyềốt gia tr ưở : Quan đi m này cho răềng nhà n ng ể ước ra đ i là kềất qu phát tri nờ ả ể

c a gia đình và quyềền gia trủ ưởng, là hình th c t ch c t nhiền c a cu c sôấng conứ ổ ứ ự ủ ộ

ng ười, vì v y cũng nh gia đình, nhà nậ ư ước tôền t i trong m i xã h i, quyềền l c nhàạ ọ ộ ự

n c vềề b n chấất cũng giôấng nh quyềền l c gia trướ ả ư ự ưởng c a ngủ ười đ ng đấều gia đìnhứ(đ i di n là các h c gi Aristorẽ, Bodin, Morẽ…).ạ ệ ọ ả

- Thuyềốt b o l c ạ ự : quan đi m nhà nể ước xuấất hi n tr c tềấp t vi c s d ng b o l c c aệ ự ừ ệ ử ụ ạ ự ủ

th t c này đôấi v i th t c khác, mà kềất qu là th t c chiềấn thăấng “đ t ra” m t hị ộ ớ ị ộ ả ị ộ ặ ộ ệthôấng c quan đ c bi t là Nhà nơ ặ ệ ước đ nô d ch k chiềấn b i (đ i di n c a thuyềất nàyể ị ẻ ạ ạ ệ ủ

có Humẽ, Gumplowicz, E.Đuyring…)

- Thuyềốt khềố ướ c xã h i ộ : Vào kho ng thềấ k 16 đềấn thềấ k 18, xuấất hi n các quanả ỷ ỷ ệ

đi m m i vềề s ra đ i c a Nhà nể ớ ự ờ ủ c, hấều hềất cho răềng nhà nướ ước là s n ph m ra đ iả ẩ ờthông qua m t khềấ ộ ước đ ược ký kềất gi a các thành viền trong xã h i không có nhàữ ộ

n ước t o ra M c dù có s khác nhau khi lý gi i vềề n i dung khềấ ạ ặ ự ả ộ ước, song các h cọ

thuyềất đềều xuấất phát t lu n đềề chung là nguôền gôấc nhà nừ ậ ước xuấất phát t khềấ ừ ước

xã h i.ộ

 H c thuyếất Mác- Lếnin vếề nguồền gồấc nhà n ọ ướ c

V i quan đi m duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s , ch nghĩa Mác- Lềnin đãớ ể ậ ệ ứ ậ ị ử ủ

ch ng minh nguôền gôấc ra đ i c a nhà nứ ờ ủ c găấn v i hai yềấu tôấ c b n:ướ ớ ơ ả

- Yếấu tồấ kinh tếấ

+ Phấn công lao đ ng xã h i lấền th nhấất: Chăn nuôi tách kh i trôềng tr t và làm xuấấtộ ộ ứ ỏ ọ

hi n chềấ đ t h u, xã h i đã phấn chia thành ngệ ộ ư ữ ộ ười giàu, ng ười nghèo, chềấ đ hônộ

nhấn thay đ i t chềấ đ quấền hôn sang chềấ đ hôn nhấn m t v m t chôềng.ổ ừ ộ ộ ộ ợ ộ

+ Phấn công lao đ ng xã h i lấền th hai: Th công nghi p tách ra kh i nông nghi p,ộ ộ ứ ủ ệ ỏ ệ

đ y nhanh quá trình phấn hóa xã h i, làm cho s phấn bi t gi a k giàu ngẩ ộ ự ệ ữ ẻ ười nghèo,

gi a ch nô và nô l ngày càng sấu săấc, mấu thuấỗn giai cấấp ngày càng tăng.ữ ủ ệ

+ Phấn công lao đ ng xã h i lấền th ba: Xuấất hi n tấềng l p thộ ộ ứ ệ ớ ương nhấn và nghềề

th ng m i, l c lươ ạ ự ượng s n xuấất phát tri n dấỗn đềấn xuấất hi n nh ng yềấu tôấ m i làmả ể ệ ữ ớ

đ o l n đ i sôấng th t c, phá v cu c sôấng đ nh c c a th t c T ch c th t c dấềnả ộ ờ ị ộ ỡ ộ ị ư ủ ị ộ ổ ứ ị ộdấền không còn phù h p.ợ

- Yếấu tồấ xã h i ộ

Ba lấền phấn công lao đ ng đã làm xuấất hi n chềấ đ t h u, xã h i phấn chia thànhộ ệ ộ ư ữ ộcác giai cấấp đôấi l p nhau, luôn có mấu thuấỗn và đấấu tranh gay găất v i nhau đ b o vậ ớ ể ả ệ

l i ích c a giai cấấp mình Trong quá trình phát tri n c a l ch s loài ngợ ủ ể ủ ị ử ười, có th kháiểquát thành bôấn hình th c xuấất hi n nhà nứ ệ ước đi n hình nh sau:ể ư

 Hình th c xuấất hi n nhà nứ ệ ước Athẽn Nhà nước Athẽn ra đ i Hy L p và ra đ iờ ở ạ ờ

tr c tềấp t s đôấi l p giai cấấp trong xã h i th t c.ự ừ ự ậ ộ ị ộ

 Hình th c xuấất hi n nhà nứ ệ ước Roma Nhà n ước Roma là kềất qu đấấu tranh c aả ủ

gi i bình dấn chôấng l i gi i quý t c Roma, sau khi hình thành nhà nớ ạ ớ ộ ước Romathì gi i bình dấn l i hòa h p v i gi i quý t c.ớ ạ ợ ớ ớ ộ

 Hình th c xuấất hi n nhà nứ ệ ước Giẽcmanh Nhà nước Giẽcmanh được hìnhthành do nhu cấều qu n lý nh ng vùng lãnh th m i chiềấm đả ữ ổ ớ ượ ừc t tay đềấ chềấ

La Mã sau chiềấn thăấng c a ngủ ười Giẽcmanh đôấi v i ngớ ười La Mã

 Hình th c xuấất hi n nhà nứ ệ ướ ởc phương Đông c đ i Các nhà nổ ạ ướ ởc phươngĐông ra đ i t ờ ương đôấi s m, trong điềều ki n chềấ đ t h u phát tri n rấất ch mớ ệ ộ ư ữ ể ậ

ch p và yềấu t, s phấn hóa xã h i điềỗn ra ch a th t sấu săấc S phấn hóa xãạ ớ ự ộ ư ậ ự

h i ch tr nền gay găất khi nhà nộ ỉ ở ước được hình thành

Nh v y, nhà nư ậ ước đã xuấất hi n m t cách khách quan, là s n ph m c a m t xã h i đãệ ộ ả ẩ ủ ộ ộphát tri n đềấn m t giai đo n nhấất đ nh Nhà nể ộ ạ ị ước là m t hi n tộ ệ ượng xã h i- l ch s ,ộ ị ử

có quá trình xuấất hi n, tôền t i, phát tri n và tều vong.ệ ạ ể

- Quyềền l c chính tr ự ị: Giai cấấp cấềm quyềền s d ng nhà nử ụ ước nh m t công c đ cư ộ ụ ặ

bi t nhăềm trấấn áp và thôấng tr các giai cấấp khác, chính vì v y nhà nệ ị ậ ước là m t t ch cộ ổ ứ

đ c bi t c a quyềền l c chính tr ặ ệ ủ ự ị

- Quyềền l c t t ự ư ưở : Thông qua nhà n ng ước, ý chí và h t tệ ư ưởng c a giai cấấp cấềmủquyềền đ c th hi n m t cách t p trung thôấng nhấất, tr thành h t tượ ể ệ ộ ậ ở ệ ư ưởng thôấng trịtrong toàn xã h i, băất các giai cấấp khác ph i l thu c mình vềề m t t tộ ả ệ ộ ặ ư ưởng

b Tính xã h i ộ

Nhà n ước là m t t ch c quyềền l c công c ng, nhấn danh xã h i đ th c hi nộ ổ ứ ự ộ ộ ể ự ệ

qu n lý xã h i, nhà nả ộ ước không th tôền tai nềấu ch ph c v và b o v l i ích c a giaiể ỉ ụ ụ ả ệ ợ ủcấấp cấềm quyềền mà không quan tấm đềấn l i ích và nguy n v ng c a giai cấấp tấềng l pợ ệ ọ ủ ớkhác trong xã h i Tuy nhiền, tnh xã h i c a nhà nộ ộ ủ ước trong t ng ki u nhà nừ ể ước

không giôấng nhau, ph thu c vào các điềều ki n, đ c thù cũng nh hoàn c nh l ch sụ ộ ệ ặ ư ả ị ử

Đặc điểm nhà nước được hiểu là nét điển hình, đặc trưng cơ bản nhằm phân biệt

nhà nước với các tổ chức khác không phải nhà nước Nhà nước có năm đặc điểm sau

đây:

- Nhà n c thiêốt l p m t quyêền l c cống c ng đ c bi t, khống hòa nh p v i dân c : ướ ậ ộ ự ộ ặ ệ ậ ớ ư

Khi xuấất hi n nhà nệ ước thì quyềền l c công c ng đ c bi t đự ộ ặ ệ ược thiềất l p Đ th c hi nậ ể ự ệquyềền l c này và đ qu n lý xã h i, nhà nự ể ả ộ ước có m t l p ngộ ớ ười đ c bi t chuyền làmặ ệnhi m v qu n lý và b máy chuyền nghi p, v a th c hi n qu n lý xã h i và nhi m vệ ụ ả ộ ệ ừ ự ệ ả ộ ệ ụ

c a chềấ gôềm quấn đ i, c nh sát, tòa án, nhà tù.ủ ộ ả

- Nhà n ướ c có ch quyêền quốốc gia: ủ Ch quyềền quôấc gia mang n i dung chính tr phápủ ộ ị

lý, nó th hi n quyềền đ c l p t quyềất c a nhà nể ệ ộ ậ ự ủ ước vềề nh ng chính sách đôấi n i vàữ ộđôấi ngo i không ph thu c vào các l c lạ ụ ộ ự ượng bền ngoài

- Nhà n ướ c phân chia dân c theo lãnh th : ư ổ Trong ph m vi lãnh th , nhà nạ ổ ước phấnchia dấn c thành các đ n v hành chính nhăềm đ m b o cho ho t đ ng qu n lý c aư ơ ị ả ả ạ ộ ả ủnhà n ướ ậc t p trung, thôấng nhấất và ch t chẽỗ h n, ph m vi tác đ ng c a nhà nặ ơ ạ ộ ủ ước trềnquy mô r ng l nộ ớ

- Nhà n c quy đ nh thuêố và th c hi n vi c thu các lo i thuêố: ướ ị ự ệ ệ ạ thuềấ là nguôền thu chongấn sách nhà n ước, nhăềm duy trì quyềền l c xã h i c a nhà nự ộ ủ ước, nuôi dưỡng b máyộnhà n ước - l p ngớ ười đ c bi t, tách ra kh i lao đ ng, s n xuấất, đ th c hi n ch cặ ệ ỏ ộ ả ể ự ệ ứnăng qu n lý, đôềng th i, thuềấ cũng đả ờ ược s d ng đ điềều tềất xã h iử ụ ể ộ

- Nhà n ướ c ban hành pháp lu t và qu n lý xã h i bằềng pháp lu t: ậ ả ộ ậ V i t cách là ngớ ư ười

th c thi quyềền l c công c ng duy trì tr t t xã h i, nhà nự ự ộ ậ ự ộ ước là t ch c duy nhấất cóổ ứquyềền ban hành pháp lu t và áp d ng pháp lu t đ qu n lý xã h i.ậ ụ ậ ể ả ộ

2 Hình th c nhà nứ ước

2.1 Khái ni m vềề hình th c nhà n ệ ứ ướ c

Hình th c nhà nứ ước: là cách th c t ch c quyềền l c nhà nứ ổ ứ ự ước và phương pháp

Chính th quấn ch có 2 d ng c b n: ể ủ ạ ơ ả quấn ch tuy t đồối ủ ệ và quấn ch ủ

h n c a ngạ ủ ười cai tr đôấi v i xã h i dềỗ dàng th c hi n h n trong m t chềấ đ quấn chị ớ ộ ự ệ ơ ộ ộ ủtuy t đôấi.ệ

T l t i ph m có xu hỷ ệ ộ ạ ng thấấp trong các chềấ đ quấn ch tuy t đôấi Vi c th cướ ộ ủ ệ ệ ựthi pháp lu t nghiềm minh, cùng v i môấi đẽ d a c a hình ph t th chấất khăấc nghi tậ ớ ọ ủ ạ ể ệtềềm tàng, thường t o ra m c đ an toàn công c ng cao h n Công lý, thẽo đ nh nghĩaạ ứ ộ ộ ơ ị

c a quôấc vủ ương, đ ược th c hi n nhanh chóng, làm cho s chăấc chăấn c a hình ph tự ệ ự ủ ạ

th m chí còn có kh năng răn đẽ l n h n đôấi v i hành vi ph m t i.ậ ả ớ ơ ớ ạ ộ

Chi phí t ng th c a chính ph đôấi v i ngổ ể ủ ủ ớ ười dấn trong các chềấ đ quấn ch tuy tộ ủ ệđôấi có th thấấp h n so v i các nềền dấn ch ho c c ng hòa Các cu c bấều c rấất tôấnể ơ ớ ủ ặ ộ ộ ửkém K t năm 2012, các cu c bấều c liền bang Hoa Kỳ đã tều tôấn c a ngể ừ ộ ử ở ủ ườ ội n pthuềấ h n 36 t đô la Năm 2019, vi c duy trì Quôấc h i Hoa Kỳ tều tôấn thềm 4 t USD.ơ ỷ ệ ộ ỷNềấu không có chi phí bấều c ho c l p pháp, các chềấ đ quấn ch tuy t đôấi có thử ặ ậ ộ ủ ệ ểdành nhiềều tềền h n đ gi i quyềất các vấấn đềề xã h i nh đói và nghèo.ơ ể ả ộ ư

* Nh ượ đi m c ể

Vì không có quy trình dấn ch ho c bấều c trong m t chềấ đ quấn ch tuy t đôấi,ủ ặ ử ộ ộ ủ ệcách duy nhấất mà các nhà cấềm quyềền ph i ch u trách nhi m vềề hành đ ng c a h làả ị ệ ộ ủ ọthông qua gấy rôấi dấn s ho c n i lo n hoàn toàn — c hai đềều là nh ng ch trự ặ ổ ạ ả ữ ủ ươngnguy hi m.ể

Cũng giôấng nh quấn đ i c a chềấ đ quấn ch tuy t đôấi có th đư ộ ủ ộ ủ ệ ể ược s d ng đử ụ ể

b o v đấất nả ệ ước kh i s xấm lỏ ự ược, nó có th để ược s d ng trong nử ụ ước đ th c thiể ự

lu t pháp, d p tăất các cu c bi u tnh ho c nh m t l c lậ ậ ộ ể ặ ư ộ ự ượng c nh sát trền th c tềấ đả ự ểbăất b nh ng ngớ ữ i ch trích quấn ch hấều hềất các quôấc gia dấn ch , các lu t nhườ ỉ ủ Ở ủ ậ ư

Đ o lu t Possẽ Comitatusạ ậ c a Hoa Kỳ b o v ngủ ả ệ ười dấn kh i vi c quấn đ i c a hỏ ệ ộ ủ ọ

đ ược s d ng đ chôấng l i h ngo i tr các trử ụ ể ạ ọ ạ ừ ường h p n i d y ho c n i lo n.ợ ổ ậ ặ ổ ạ

Vì các quôấc v ương th ường đ t đạ ược v trí c a mình thông qua vi c th a kềấ, nềnị ủ ệ ừkhông có gì đ m b o s nhấất quán trong lãnh đ o Ch ng h n, con trai c a m t v vuaả ả ự ạ ẳ ạ ủ ộ ị

có th kém tài năng ho c quan tấm đềấn l i ích c a ngể ặ ợ ủ ười dấn h n cha mình Ví d ,ơ ụvua John c a Anhủ , ng ười th a kềấ ngai vàng t anh trai mình, ừ ừ Richard I thẽ Lionhẽart

đ ược tôn kính và yều quý vào năm 1199, đ ược nhiềều người coi là m t trong nh ng vộ ữ ịvua kém năng l c nhấất trong sôấ các quôấc vự ương Anh

 Quấn ch h n chềố ủ ạ : Là chính th trong đó, quyềền l c tôấi cao c a nhà vua b h nể ự ủ ị ạchềấ vềề m t l p pháp, hành pháp, t pháp Bền c nh đó, quyềền l c tôấi cao đóặ ậ ư ạ ự

đ c san s cho các thiềất chềấ khác là các c quan nhà nượ ẻ ơ ước đ ược bấều ra thẽonhi m kì nh Ngh vi n, Chính ph , ệ ư ị ệ ủ

Ví d : Đan M ch, Anh, B , Nẽw Zẽaland, ụ ạ ỉ

* u đi m Ư ể

S l a ch n cho v trí chính tr cao nhấất trong m t chềấ đ quấn ch không th bự ự ọ ị ị ộ ộ ủ ể ị

nh h ng ho c ph thu c b i tềền, ph ng t n truyềền thông, hay đ ng phái chính

tr ị

Vai trò c a ngủ i cấềm quyềền sẽỗ là m t v tr ng tài lý tườ ộ ị ọ ưởng đ kềất nôấi các bền,ểgiúp dung hòa các đ ng phái, bấất đôềng xung đ t trong quôấc gia mà các đ ng pháiả ộ ảchính tr không làm đị ược

* Nh ượ đi m c ể

 Quyềền l c không t p trungự ậ

 Không có trách nhi m dấn ch hay trách nhi m gi i trình.ệ ủ ệ ả

 Khó th c hi n các thay đ i trong chềấ đ quấn chự ệ ổ ộ ủ, cấấu trúc chính ph ph củ ứ

t p.ạ

 Chính th c ng hòa ể ộ : Quyềền l c cao nhấất c a nhà nự ủ ước thu c vềề c quanộ ơ

đ c bấều ra thẽo m t th i h n nhấất đ nh (phượ ộ ờ ạ ị ương th c bấều c ) Các cứ ử ơ

quan này thường có tền g i nh Đ i h i nhấn dấn (Nhà nọ ư ạ ộ ước c ng hòa dấnộ

ch Atẽn c đ i), Ngh vi n, Quôấc ủ ổ ạ ị ệ h i, …ộ

Chính th c ng hòa có 2 d ng: ể ộ ạ Là c ng hòa dấn ch ộ ủ và c ng hòa quý t c ộ ộ

 C ng hòa dấn ch ộ ủ: Là chính th trong đó m i công dấn có đ điềều ki n thẽoể ọ ủ ệ

lu t đ nh đậ ị ược tham gia bấều c đ thành l p ra c quan quyềền l c Nhà nử ể ậ ơ ự ướccao nhấất

Ví d : Trung Quôấc, Cuba, Lào, Vi t Nam, ụ ệ

* u đi m Ư ể

- Nấng cao tnh thấền dấn ch toàn dấn Ngủ ười dấn có kh năng tham giaảquyềất đ nh các chính sách c a m t quôấc gia hay tham gia thành l p bị ủ ộ ậ ộmáy nhà n ước thông qua bấều c ử

- S phấn chia quyềền l c rõ ràng và c chềấ kiềềm chềấ th hi n rõ nét.ự ự ơ ể ệ

- Ho t đ ng đ gi m b t các vấấn đềề vềề bóc l t , đ m b o răềng không m tạ ộ ể ả ớ ộ ả ả ộ

cá nhấn nào nh n đậ ượ quyềền l c tôấi cao đôấi v i quy trình l p pháp.c ự ớ ậ

- Khuyềấn khích s bình đ ng thẽo 1 cách tch c c.ự ẳ ự

- Th ường phát tri n kinh tềấ nhanh h n các hình th c chính ph khác.ể ơ ứ ủ

- Có nhiềều s nhấất quán h n trong m t nềền c ng hòa dấn ch so v i cácự ơ ộ ộ ủ ớcấấu trúc chính ph khác.ủ

- Không t o ra c s quyềền l c t p trung đ cai tr nhấn dấnạ ơ ở ự ậ ể ị

- Nó khuyềấn khích ch nghĩaủ trung dung h n là ch nghĩa c c đoanơ ủ ự

* Nh ượ c đi m ể

- Không hi u qu tr khi c tri có kiềấn th c vềề các quyềất đ nh điềều hànhệ ả ừ ử ứ ị

- Cấấu trúc c a nềền c ng hòa dấn ch ph thu c vào ý chí c a đa sôấủ ộ ủ ụ ộ ủ

- Nềền c ng hòa dấn ch đòi h i nhiềều th i gian h n đ th c hi n các thayộ ủ ỏ ờ ơ ể ự ệ

đ iổ

- Quá nhiềều quyềất đ nh không cấền thiềấtị

- Thi u sôấ có th b b l i phía sauể ể ị ỏ ạ

- Chính tr gia có th nói dôấi đ nh n đị ể ể ậ c nhiềều phiềấu bấều h nượ ơ

- C tri có th thiềấu thông tn vềề cu c bấều cử ể ộ ử

- C tri có th bấều c thẽo s thích c a riềng hử ể ử ở ủ ọ

 C ng hòa quý t c ộ ộ : Là chính th trong đó ch có gi i quý t c m i có quyềền bấềuể ỉ ớ ộ ớ

đ thành l p ra c quan quyềền l c nhà nể ậ ơ ự ước cao nhấất

Ví d : Chềấ đ c ng hòa quý t c phong kiềấn m t sôấ thành phôấụ ộ ộ ộ ở ộ

c a Italia nh Gionso, Phlorẽnso, nhà nủ ư ước c ng hòa quý t c ch nô Laộ ộ ủ

- Tính gia tr ưởng b i tấềng l p quý t c thúc đ y l i ích c a riềng h nh ngở ớ ộ ẩ ợ ủ ọ ư

l i nhấn danh “phúc l i chung” hay là “l i ích c ng đôềng” ạ ợ ợ ộ

- Vi c trao quyềền l c cho m t tấềng l p vệ ự ộ ớ ương hấều quý t c tềềm n nguyộ ẩ

c phấn quyềền, cát cơ ứ

2.2.2 Hình th c cấấu trúc nhà n ứ ướ c

a, Khái ni m hình th c câốu trúc nhà n ệ ứ ướ c :

Hình th c cấấu trúc nhà nứ ướ là s cấấu t o nhà nc ự ạ ước thành các đ n v hành chínhơ ịlãnh th và môấiổ quan h gi a các c quan trong h thôấng chính quyềền nhà nệ ữ ơ ệ ước

b, Phân lo i hình th c ạ ứ câốu trúc nhà n ướ c

Có hai hình th c cấấu trúc nhà nứ ước ch yềấu:ủ

 Nhà n ướ c đ n nhấất ơ

* Khái ni m ệ : Nhà n c đ n nhấất là nhà nướ ơ c thôấng nhấất, có ch quyềền chung, trongướ ủ

đó n ước đ ược phấn chia thành các cấấp hành chính, và ch có m t c quan quyềền l cỉ ộ ơ ựnhà n c cao nhấất; m t c quan hành chính nhà nướ ộ ơ ước cao nhấất v i h thôấng c quanớ ệ ơ

qu n lý thôấng nhấất t trung ả ừ ương đềấn đ a phị ương và c sơ ở

* u – Nh Ư ượ c đi m: ể

 Ư u đi m: ể

+ C cấấu chính ph nhà nơ ủ ước đ n nhấất có th ph n ng nhanh chóng v i các tnhơ ể ả ứ ớhuôấng kh n cấấp Quy trình này giúp tềất ki m th i gian trong tnh huôấng kh n cấấp vìẩ ệ ờ ẩkhông có nhiềều l p quan ch c đ điềều hớ ứ ể ướng đ các nguôền l c có th đềấn n i hể ự ể ơ ọcấền Bấất c khi nào m t tnh huôấng bấất ng phát sinh, dù là do thiền tai hay do tuyềnứ ộ ờbôấ chiềấn tranh, chính ph có th ph n ng v i đ chính xác cao h n và nhanh h nủ ể ả ứ ớ ộ ơ ơtrong nước ho c nặ ước ngoài

+ C chềấ l p pháp duy nhấất và mang tnh quyềất đ nh Các quyềền h n khác sau đóơ ậ ị ạ

đ ược trao cho các quôấc gia t p th , trong khi m t sôấ trách nhi m đậ ể ộ ệ ược chia s b i cẻ ở ảhai

+ Các chính ph đ n nhấất làm vi c đ t o ra m t h thôấng thôấng nhấất Toàn b m củ ơ ệ ể ạ ộ ệ ộ ụđích c a m t chính ph đ n nhấất đủ ộ ủ ơ ược cấấu trúc chính xác là t o ra đi mạ ểchung Không có các s chôềng chéo, ho c phấn c c chính tr vì m i th đềều v n hànhự ặ ự ị ọ ứ ậthông qua h thôấng trung tấm.ệ

 Nh ượ c đi m: ể

+ M t chính ph đ n nhấốt có th thiềốu c s h tấềng ộ ủ ơ ể ơ ở ạ M c dù chính ph đ n nhấấtặ ủ ơ

có th đ a ra quyềất đ nh nhanh chóng, nh ng cấấu trúc này có th thiềấu c s h tấềngể ư ị ư ể ơ ở ạcấền thiềất đ th c hi n các l a ch n mà nó đ a ra.ể ự ệ ự ọ ư Khi không có đ s hôỗ tr c a đ aủ ự ợ ủ ị

ph ng trong tnh huôấng kh n cấấp, nhà nươ ẩ ước có th đ vi c gi i quyềất cho nh ngể ể ệ ả ữ

ng ười ra quyềất đ nh đ a phị ở ị ương thay vì can thi pệ

+ M t cấốu trúc nhà n ộ ướ c có th b qua nhu cấều đ a ph ể ỏ ị ươ ng. Vì chính quyềền đ nơnhấất ho t đ ng thẽo c cấấu t p trung, nền không có gì l khi nó không đáp ng đạ ộ ơ ậ ạ ứ ượcnhu cấều c a đ a phủ ị ương

+ C cấốu qu n lý này có th khuyềốn khích s l m quyềền, thao túng ơ ả ể ự ạ Hình th c chínhứ

ph đ n nhấất thủ ơ ường sẽỗ đ t m t c quan l p pháp ho c m t cá nhấn duy nhấất vào vặ ộ ơ ậ ặ ộ ịtrí quyềền l c cuôấi cùng.ự

+ Nó cũng có th có ph n ng quồốc gia ch m h n trong các tr ể ả ứ ậ ơ ườ ng h p kh n cấốp ợ ẩ

c c b ụ ộ Quá trình ra quyềất đ nh c a m t chính ph đ n nhấất có th nhanh chóng,ị ủ ộ ủ ơ ể

nh ng vi c thiềất kềấ các nguôền l c c a h có nghĩa là ph n ng có th rấất ch m.ư ệ ự ủ ọ ả ứ ể ậ M iọ

y quyềền hôỗ tr đềều ph i thông qua chính ph t p trung.ủ ợ ả ủ ậ

 Ví dụ

V ươ ng quốốc Anh

Các V ương quôấc Anh (UK) gôềm các n ước Anh, Scotland, Walẽs và Băấc Irẽland M cặ

dù vềề m t kyỗ thu t là m t chềấ đ quấn chặ ậ ộ ộ ủ l p hiềấnậ , V ương quôấc Anh ho t đ ng nhạ ộ ư

m t nhà nộ ước đ n nhấất, v i toàn b quyềền l c chính tr dơ ớ ộ ự ị o Ngh vi nị ệ năấm giữ ơ (cquan l p pháp quôấc gia đ t t i London, Anh).ậ ặ ạ M c dù các quôấc gia khác trong Vặ ươngquôấc Anh đềều có chính ph c a riềng mình, nh ng h không th ban hành lu t nhủ ủ ư ọ ể ậ ả

h ng đềấn bấất kỳ khu v c nào khác c a Vưở ự ủ ương quôấc Anh, cũng nh không th tư ể ừchôấi th c thi lu t do Ngh vi n ban hành.ự ậ ị ệ

N ướ c pháp

T i ạ C ng hòa Phápộ , chính quyềền trung ương th c hi n toàn quyềền ki m soát đôấiự ệ ể

v i gấền 1.000 phấn khu chính tr đ a phớ ị ị ương c a đấất nủ ước, được g i là “các s ”.ọ ở Môỗi

b do m t t nh trộ ộ ỉ ưởng hành chính do chính quyềền trung ương Pháp b nhi m.ổ ệ Trongkhi h là chính ph vềề m t kyỗ thu t, các c quan khu v c c a Pháp ch tôền t i đ th cọ ủ ặ ậ ơ ự ủ ỉ ạ ể ự

hi n các ch th do chính ph trung ệ ỉ ị ủ ương ban hành

M t sôấ quôấc gia thôấng nhấất đáng chú ý khác bao gôềm Ý, Nh t B n, C ng hòa Nhấnộ ậ ả ộdấn Trung Hoa và Philippinẽs

 Nhà n ướ c liến bang

* Khái ni m: ệ

Nhà n ướ c liên bang là nhà n ước có hai hay nhiềều nhà nước thành viền h p l i vàợ ạngoài h thôấng c quan quyềền l c và c quan hành chính cao nhấất chung cho toànệ ơ ự ơliền bang, trong môỗi n ước thành viền cũng có h thôấng c quan quyềền l c và c quanệ ơ ự ơhành chính cao nhấất riềng c a mình; trong quan h v i nhà nủ ệ ớ ước liền bang, các nhà

n c thành viền đềều bình đ ng và có quyềền đ c l p tướ ẳ ộ ậ ương đôấi

* u – Nh Ư ượ c đi m: ể