CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC. CHƯƠNG SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN. GV: ThS. Phạm Thị Vân

kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa + Đại diện cho PTSX tiên tiến của thời đại + Có lợi ích cơ bản phù hợp với lợi ích của đa số các GC, tầng lớp lao động trong XH + Có hệ tư tưởng

CHƯƠNG 2

SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

TP Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2021

GV ThS Phạm Thị Vân

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

1.3 Những điều kiện quy định SMLS của GCCN

1.Quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin về GCCN và SMLS thế

giới của GCCN

1.1 Khái niệm và đặc điểm của

giai cấp công nhân

- GCCN?

- Tại sao GCCN

là giai cấp duy nhất có SMLLS xác lập HTKT-XH

CSCN?

Đặc điểm

cơ bản

* Phương diện kinh tế - xã hội

=> Địa vị kinh tế - xã hội

* Phương diện chính trị - xã hội

=> đặc điểm chính trị - xã hội

GIAI CẤP CÔNG NHÂN

Địa vị trong

QHSX

GIAI CẤP CÔNG NHÂN

- Về phương thức lao động

GCCN là những người lao động sản xuất vật chất trong lĩnh vực công nghiệp hoặc dịch vụ mang tính chất công nghiệp ngày càng hiện

đại mang tính chất xã hội hóa cao

* Phương diện kinh tế - xã hội

GCCN đại diện cho LLSX tiên tiến

(lực lượng quyết định phá vỡ QHSX TBCN)

- không có tư liệu sản xuất

GCCN

GCCN có lợi ích

cơ bản đối lập trực tiếp

với lợi ích cơ bản của GCTS

* Phương diện chính trị - xã hội

có khả năng lãnh đạo cuộc CMVS

kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa

+ Đại diện cho PTSX tiên tiến của thời đại

+ Có lợi ích cơ bản phù hợp với lợi ích của đa

số các GC, tầng lớp lao động trong XH + Có hệ tư tưởng riêng tiến bộ, có tổ chức

chính đảng của giai cấp dẫn đường

lợi ích chính đáng của mình (Giáo trình)

1.2 Nội dung và đặc điểm sứ mệnh

lịch sử của giai cấp công nhân

1.2.1 Nội dung SMLS của GCCN

1.2.2 Đặc điểm SMLS của GCCN

1.2.1 Nội dung SMLS của GCCN

SMLS của GCCN là xóa bỏ chế độ TBCN, xóa bỏ chế độ người áp bức, bóc

lột người, giải phóng GCCN, nhân dân

lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi

sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu,

1 Kinh tế

Sản xuất vật chất

công nghiệp

3 Văn hóa – Tư tưởng Xóa bỏ các giá trị TS, tàn

dư, phát triển VH và xây dựng con người mới XHCN

SMLS của GCCN gồm 3 nội dung cụ thể

2 Chính trị

Tổ chức giành chính

quyền

LĐ toàn XH xây dựng, bảo vệ chế độ mới

1.2.2 Đặc điểm SMLS của GCCN

 Thực hiện SMLS của GCCN cũng chính là thực hiện sự nghiệp CM của quần chúng nhân dân và mang lại lợi ích cho đa số;

 SMLS của GCCN là xóa bỏ triệt để tư hữu về TLSX chủ yếu, thiết lập công hữu về TLSX chủ yếu;

 SMLS của GCCN là sự thống nhất biện chứng của hai quá trình giành chính quyền và thực hiện cải tạo

XH cũ, xây dựng XH mới; là sự thống nhất giữa hai yếu tố dân tộc và quốc tế

1.3.1 Điều kiện khách quan quy định SMLS của GCCN

1.3.2 Điều kiện chủ quan để GCCN thực hiện SMLS

1.3 Những điều kiện quy định và thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai

cấp công nhân

Sinh ra GCCN

(địa vị KT-XH, đặc điểm CT-XH)

Rèn luyện GCCN trưởng thành về mọi mặt

(đông về số lượng, nâng cao về chất lượng)

Tạo cơ hội thành công cho CMVS

(Mâu thuẫn giữa LLSX với QHSX biểu hiện về mặt

XH thành mâu thuẫn giữa GCVS với GCTS)

1.3.1 Điều kiện khách quan quy định

GCCN

trưởng thành

về mọi mặt

ĐCS vững mạnh toàn diện

Đoàn kết dân tộc, quốc tế

Hoàn thành SMLS của GCCN

1.3.2 Điều kiện chủ quan

để GCCN thực hiện SMLS

Trưởng

thành

về mọi mặt

Số lượng

Nâng cao trình độ

Chất lượng

tăng, cơ cấu hợp lý

Bản thân

GCCN

Là chủ thể thực hiện SMLS

Công thức thành lập ĐẢNG CỘNG SẢN

ĐẢNG

CỘNG

SẢN

CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

PHONG TRÀO CÔNG NHÂN

ĐCS

Là nhân tố quyết định đảm bảo cho GCCN có thể hoàn thành SMLS của mình

ĐCS

Là nhân tố quyết định đảm bảo cho GCCN có thể hoàn thành SMLS của mình

Vai trò

Là lãnh tụ chính trị của GCCN

Là bộ tham mưu của GCCN

Là đội tiên phong của giai cấp, luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh cho lợi ích của GCCN và của dân tộc

 Mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản và GCCN

• ĐCS là sự kết hợp giữa phong trào công nhân

với chủ nghĩa Mác - Lênin

• GCCN là cơ sở xã hội quan trọng nhất của Đảng

• Đảng chỉ gồm những người ưu tú, giác ngộ lý

luận, kiên quyết cách mạng nhất

• Đảng cao hơn giai cấp ở trình độ giác ngộ lý

tưởng, trí tuệ, phẩm chất và sự hi sinh cho giai cấp => lãnh đạo giai cấp

Gắn bó với GCCN và nhân dân lao động

Thường xuyên phát hiện, đấu tranh

có hiệu quả với mọi biểu hiện cơ hội, xét lại, dao động, sai lệch và mọi kẻ thù

ĐCS

Vai trò

Lãnh đạo

Là lực lƣợng tham gia thực hiện SMLS của GCCN

2 GCCN và việc thực hiện SMLS

của GCCN hiện nay

Bối cảnh hiện nay:

- Khoa học đã trở thành LLSX trực tiếp;

- Nền công nghiệp tự động hóa cao;

- Kinh tế tri thức phát triển;

- Xã hội thông tin (số hóa);

- Thời đại văn minh trí tuệ …

Xu hướng trí tuệ hoá GCCN (CN tri thức)

Xu hướng trung lưu hóa, một bộ phận công

nhân đã tham gia vào sở hữu TLSX

Biểu hiện mới về xã hội hoá lao động (toàn

cầu hóa, quốc tế hóa)

Ý thức giác ngộ giai cấp nâng cao Ở một số

nước, GCCN đã trở thành GC lãnh đạo XH thông qua đội tiền phong là ĐCS

27

2.1 Giai cấp công nhân hiện nay

+ Vẫn là LLSX hàng đầu của XH hiện đại

+ Vẫn bị GCTS và CNTB bóc lột giá trị thặng dư,

xung đột lợi ích cơ bản giữa GCCN và GCTS (giữa lao động và tư bản) vẫn tồn tại

+ Vẫn luôn là lực lượng đi đầu trong các cuộc đấu

tranh vì hòa bình, hợp tác và phát triển, vì dân sinh dân chủ, tiến bộ xã hội và CNXH

Điểm tương đồng so với GCCN TK XIX:

GCCN HIỆN NAY

=> Lý luận CNM-L về SMLS của GCCN

vẫn giữ nguyên giá trị

29

2.2 Thực hiện SMLS của GCCN

trên thế giới hiện nay

1 Về nội dung kinh tế

2 Về nội dung chính trị

3 Về nội dung tư tưởng, văn hóa

– XH

Nội dung kinh tế

30

Sứ mệnh lịch sử của GCCN ngày nay so

với TK XIX

• GCCN vẫn là lực lượng giữ vai trò sản xuất vật chất chủ yếu cho xã hội, quyết định sự tồn tại của xã hội hiện đại

lãnh đạo nhân dân xây dựng CNXH;

• Ở các nước TBCN : mục tiêu đấu tranh

trực tiếp của GCCN và NDLĐ là chống

bất công và bất bình đẳng xã hội,… Mục tiêu lâu dài là giành chính quyền về tay

GCCN và NDLĐ

Nội dung, tư tưởng, văn hóa – XH

• Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của ĐCS,

XD niềm tin khoa học vào mục tiêu CNXH

• Giáo dục và thực hiện chủ nghĩa quốc tế chân chính

• Lãnh đạo xây dựng nền văn hóa tiến bộ vì

công bằng, bình đẳng và quyền con người…

3.1 Đặc điểm của GCCN Việt Nam

3.2 Nội dung SMLS của GCCN Việt Nam

3.3 Phương hướng, giải pháp xây dựng GCCN Việt Nam hiện nay

3.1 Đặc điểm của GCCN Việt Nam

GCCN VN ra đời vào khoảng cuối TK XIX

Là sản phẩm của một quá trình công nghiệp hoá đặc biệt

Trước khi ĐCS

VN ra đời

ĐCS VN ra đời

Phong trào CN chống thực dân mới chỉ dừng lại ở “bản năng tự vệ”

SMLS của GCCN VN

CM DTDCND

CM XHCN

CN M-L

PT yêu nước PTCN

Hiện nay “GCCN Việt Nam là một lực lượng

xã hội to lớn, đang phát triển, bao gồm

những người lao động chân tay và trí óc, đang làm công hưởng lương trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp, hoặc sản xuất kinh doanh và dịch vụ

có tính công nghiệp”

(NQ số 20, Hội nghị trung ương sáu, BCHTW khóa X,

ngày 28/1/2008)

Khái niệm GCCN

3.2 Nội dung SMLS của GCCN Việt Nam

SMLS của GCCN Việt Nam hiện nay: “GCCN

mạng thông qua đội tiền phong là ĐCS Việt Nam;

phong trong sự nghiệp xây dựng CNXH , lực lượng

đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại

hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã

cốt trong liên minh GCCN với giai cấp nông dân và

đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.”

(NQ số 20, Hội nghị trung ương sáu, BCHTW khóa X,

ngày 28/1/2008)

nhân dân, vì nhân dân.

- Về văn hóa tư tưởng : Xây dựng nền VH, con người mới Việt Nam XHCN

ĐẶC ĐIỂM VÀ THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

- Những mặt tích cực và những mặt

hạn chế, yếu kém còn tồn tại của

GCCN Việt Nam hiện nay

- Nguyên nhân của hạn chế, yếu kém của GCCN Việt Nam hiện nay

(NQ số 20, Hội nghị trung ương sáu, BCHTW khóa X,

ngày 28/1/2008)

Không ngừng lớn mạnh

về số lượng và chất lượng

Việc làm và đời sống được cải thiện

Có sự lãnh đạo của ĐCS và tổ chức đoàn kết rộng rãi là Công đoàn

Tuổi đời trẻ, thông minh, cần cù, sáng tạo

Hạn

Chế

Trình độ, ý thức CT và giác ngộ CM còn hạn chế; số lượng CN đứng vào hàng ngũ ĐCS và công đoàn thấp

Cơ cấu bất hợp lý, sự phân tầng, phân hóa

Một bộ phận CN bị tha hóa về thái

Nguyên nhân của các hạn chế, yếu kém

 Đảng quan tâm chưa đầy đủ

 Chính sách, pháp luật của Nhà nước còn nhiều hạn chế, bất cập

 Hiệu quả đóng góp của Công đoàn và các tổ

chức chính trị - xã hội, sự nỗ lực vươn lên của bản thân GCCN chưa cao

 Không ít trường hợp các doanh nghiệp và người

sử dụng lao động thuộc các thành phần kinh tế còn vi phạm chính sách, pháp luật đối với người lao động

3.3 Phương hướng và giải pháp xây

dựng GCCN Việt nam hiện nay

(SGK trang 44, 45, 46)

3.3 Phương hướng và giải pháp xây

dựng GCCN Việt nam hiện nay

• Phương hướng

“Phải quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển

GCCN cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh

chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề

nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động của công nhân; bảo đảm việc làm, nhà ở, các công trình phúc lợi

phục vụ cho công nhân; sửa đổi, bổ sung các chính sách

pháp luật về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế,

bảo hiểm thất nghiệp… để bảo vệ quyền lợi, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của công nhân”

Văn kiện ĐH XII của ĐCS VN (2016)

Hai là, xây dựng và phát

huy sức mạnh của liên

minh công – nông – trí và

doanh nhân dưới sự lãnh

đạo của đảng Phát huy

khối đại ĐK toàn dân tộc,

đồng thời tăng cường

hợp tác quốc tế với

GCCN trên toàn thế giới

Một số giải pháp chủ yếu

Bốn là, đào tạo, bồi

dưỡng, nâng cao

trình độ mọi mặt cho

công nhân

Một số giải pháp chủ yếu

Năm là, xây dựng giai cấp

công nhân lớn mạnh là

trách nhiêm của cả hệ

thống chính trị, của toàn

xã hội và sự nỗ lực vươn

lên của bản thân mỗi

người công nhân, sự tham

gia đóng góp tích cực của

người sử dụng lao động

Một số giải pháp chủ yếu