Thảo luận nhóm TMU TIỂU LUẬN học PHẦN KINH tế VI mô i chủ đề phân tích cung, cầu lao động ngành giày da ở việt nam

Đường cầu về lao động:Mức lương càng cao thì lượng cầu càng ít và ngược lại: b, Sản phẩm cận biên của lao động MPL: Là sự thay đổi trong tổng số sản phẩm đầu ra do sử dụng thêm một yếu t

NỘI DUNG 7 Chương I: Cơ sở lý thuyết

Cầu về lao động

a, Khái niệm cầu về lao động (D L ): là số lượng lao động mà doanh nghiệp muốn thuê và có khả năng thuê tại các mức tiền công khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định (giả định các yếu tố khác là không đổi). Đường cầu về lao động:

Mức lương càng cao thì lượng cầu càng ít và ngược lại:

P QD b, Sản phẩm cận biên của lao động (MPL): Là sự thay đổi trong tổng số sản phẩm đầu ra do sử dụng thêm một yếu tố đầu vào là lao động.

Sản phẩm doanh thu cận biên của lao động (MRP L ): Là mức doanh thu tăng thêm khi thuê thêm một yếu tố lao động.

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com c, Các yếu tố tác động đến cầu lao động

Thay đổi về công nghệ: Tiến bộ về công nghệ làm tăng sản phẩm hiện vật cận biên của lao động từ đó làm tăng sản phẩm doanh thu cận biên đường cầu lao động dịch sang phải và ngược lại.

Giá yếu tố đầu ra: Khi giá yếu tố đầu ra tăng lên thì doanh thu cận biên của doanh nghiệp sẽ tăng, từ đó sản phẩm doanh thu cận biên của lao động tăng thu hút nhiều lao động hơn.

- Khi tiền lương tăng dẫn đến chi phí biên để sản xuất tăng, doanh nghiệp không đạt lợi nhuận mong muốn nên ưu tiên kết hợp lao động và vốn ở mức sản xuất thấp: cầu lao động giảm

-Khi tiền lương giảm thì doanh nghiệp mong muốn có nhiều lao động để thuê hơn: cầu lao động tăng

Năng suất lao động: Khi năng suất lao động tăngMPL đường cầu về lao động dịch chuyển sang phải.

Cung về lao động

- Cung về lao động (S L ): Cung lao động là lượng lao động mà người lao động sẵn sàng và có khả năng cung ứng tại các mức tiền công khác nhau trong một giai đoạn nhất định (giả định tất cả các yếu tố khác không đổi ).

- Lượng cung lao động là số lượng lao động mà người lao động sẵn sàng và có khả năng cung ứng cho doanh nghiệp thuê ở một mức tiền công nào đó trong

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com một khoảng thời gian nhất định (giả định tất cả các yếu tố khác không đổi ). b, Cung về lao động cá nhân:

Chia thời gian trong ngày: Giờ nghỉ ngơi và giờ lao động.

Lợi ích của lao động: Thu nhập từ tiền công

Có thể được xác định tương đương với giá trị mang lại của hàng hóa hay dịch vụ mà người lao động có thể mua được bằng tiền công.

Chính là chi phí cơ hội của nghỉ ngơi.

Chi phí cơ hội của lao động: Giá trị của việc nghỉ ngơi bị giảm đi.

Người lao động sẽ quyết định cung ứng lao động trên nguyên tắc tối đa hóa lợi ích thu được từ lao động và nghỉ ngơi.

Khi mức tiền công tăng lên, gây ra hai hiệu ứng:

Hiệu ứng thu nhập: Tiền công tăng → thu nhập tăng → người lao động có xu hướng nghỉ ngơi nhiều hơn và làm việc ít hơn.

Hiệu ứng thay thế: Khi mức tiền công tăng → chi phí cơ hội của nghỉ ngơi tăng → người lao động có xu hướng nghỉ ngơi ít và làm việc nhiều hơn

Khi hiệu ứng thay thế lớn hơn hiệu ứng thu nhập

Người tiêu dùng có xu hướng tăng số giờ lao động và giảm số giờ nghỉ ngơi; Đường cung lao động cá nhân có độ dốc dương

Khi hiệu ứng thu nhập lớn hơn hiệu ứng thay thế:

Người tiêu dùng tăng số giờ nghỉ ngơi và giảm số giờ lao động; Đường cung lao động cá nhân có độ dốc âm; Đường cung lao động cá nhân vòng ngược về phía sau

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com c, Cung lao động của ngành:

Cung lao động của ngành là sự cộng theo chiều ngang đường cung lao động của các cá nhân; Đường cung lao động của ngành trong thực tế là một đường dốc lên (có độ dốc dương).

3 Cân bằng thị trường lao động

- Giá của lao động phụ thuộc vào cung và cầu về lao động

- Khi thị trường ở trạng thái cân bằng, doanh nghiệp sẽ thuê số lao động mà họ cho là mang lại lợi nhuận tại mức tiền công cân bằng, tiền công w phải bằng doanh thu cận biên của lao động khi cung cầu ở trạng thái cân bằng.

- Khi cung cầu lao động thay đổi sẽ làm cho điểm cân bằng trên thị trường lao động thay đổi và tiền lương cũng như mức lao động được thuê thay đổi.

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Tiền lương tối thiểu

- Khái niệm: là mức lương thấp nhất mà chính phủ quy định người sử dụng lao động phải trả cho người lao động Thông thường thì mức lương tối thiểu cao hơn mức giá cân bằng trên thị trường lao động.

- Mục đích: nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động nhưng quy định này lại khiến cho một bộ phận người lao động trên thị trường bị thất nghiệp.

Cung, cầu về ngành da giày

Tuyển dụng lao động

Trong cuộc cách mạng 4.0, doanh nghiệp cần phải thay đổi về tầm nhìn, phương thức quản lý và quá trình đầu tư Việc đầu tư này đòi hỏi nhiều vốn nhưng cần thiết vì giúp thay xây dựng được một đội ngũ lao động có trình độ, bắt kịp tốc độ phát triển của ngành công nghiệp hiện nay. a Số lượng lao động doanh nghiệp cần

Cả nước hiện có gần 3000 doanh nghiệp hoạt động trong ngành da giày – một con số có thể nói là khá lớn đem lại những đóng góp tích cực cho nên kinh tế, chính vì thế nhu cầu lao động của các doanh nghiệp ngày càng tăng cao Ước tính đến năm 2030, số lượng lao động mà toàn ngành gia dày cần thêm rơi vào khoảng 200.000 lao động. Để tạo ra giá trị gia tăng cao, các doanh nghiệp gia công càng đặc biệt cần những người lao động chất lượng cao, có tay nghề, uớc tính toàn ngành cần thêm khoảng 100.000 lao động chất lượng tốt, có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học Chỉ cần thay đổi hướng đi, trình độ quản lý, cơ sở hạ tầng đã có, mỗi cơ sở sản xuất chỉ cần thêm 100-200 lao động làm giày chất lượng, có thương hiệu thì giá trị gia tăng mang lại là rất lớn. Đặc biệt, các doanh nghiệp ngành da giày lại đang phải đối mặt với vấn đề khó tuyển dụng được lao động vì dịch Covid - 19 Ông Nguyễn Lê Hùng - Trợ lý điều hành Công ty CP tập đoàn Gia Định - cho biết, sau giai đoạn sản xuất, kinh doanh bị đình trệ do Covid-19, hiện các doanh nghiệp đã có đơn hàng mới cho năm 2021 Song vấn đề khó khăn của doanh nghiệp là không có nguồn lao động kỹ thuật cao Hiện nay, lao động của nhà máy chỉ còn khoảng 70%, do đó công suất nhà máy hiện cũng chỉ duy trì được khoảng 50 - 60% Đây cũng là vấn đề mà Công ty TNHH ChangShin Việt Nam (doanh nghiệp có khoảng 36.000 công nhân, lao động) đang gặp phải.

Bà Đoàn Thị Kim Loan - Phó Chủ tịch công đoàn cơ sở công ty - cho hay, nhờ kiểm soát tốt dịch Covid-19 nên công ty được nhiều khách hàng tín nhiệm Hiện nay, doanh ngiệp đang xây dựng thêm

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com nhà xưởng để đáp ứng các đơn hàng Tuy nhiên, vấn đề khó khăn là lượng lao động cần tuyển đến hết năm là khoảng 5.000 công nhân, nhưng việc tuyển dụng được đủ công nhân cũng rất khó khăn…

Theo ông Nguyễn Văn Khánh, da giày là một ngành thâm dụng lao động Hiệp hội và các doanh nghiệp dự báo sẽ thiếu lao động từ trước song trong thời điểm dịch, nhiều đơn hàng bị đứt gãy buộc doanh nghiệp phải cho

30 - 70% lao động nghỉ việc Vì vậy, hiện nay khi có đơn hàng trở lại, doanh nghiệp không tuyển dụng được lao động Để giải quyết tình trạng này, nhiều doanh nghiệp trong ngành da giày đang tích cực tuyển dụng lao động, tuy nhiên điều này không dễ bởi hiện nay nhiều lao động đã chuyển sang lĩnh vực, ngành nghề khác hoặc về quê Do đó, nhiều doanh nghiệp chấp nhận tình trạng “có bao nhiêu làm bấy nhiêu”, đồng thời tăng ca sản xuất Về lâu dài, một số doanh nghiệp đang có xu hướng chuyển dịch từ thành phố về các tỉnh có nguồn lao động tại chỗ. b Chất lượng lao động mà doanh nghiệp cần

Nhìn chung hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất giày da vẫn chưa yêu cầu công nhân phải có bằng cấp cao khi đi xin việc Nếu có, đó sẽ là một ưu thế, còn không doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất sẽ đào tạo lao động trong quá trình học việc.

Làm việc trong ngành giày da yêu cầu công nhân có một sức khỏe tốt vì công nhân da giày phải thường xuyên tiếp xúc với nhiều chất độc hại, thời gian làm việc lớn, tăng ca nhiều dẫn đến mệt mỏi Không chỉ vậy, công nhân giày da còn cần có độ tỉ mỉ cao, có sự khéo léo phối hợp giữa đôi tay và đôi mắt do công việc yêu cầu độ chính xác đến từng đường kim, mũi chỉ Hơn thế nữa, thị phần xuất khẩu trong ngành giày da hiện nay và kì vọng trong tương lai là các nước phát triển, chủ yếu là các thị trường lớn như Châu Âu,Mỹ,…sản phẩm đòi hỏi chất lượng cao nên nhu cầu về lao động có tay nghề tốt, trình độ cao đẳng đại học ngày càng lớn.

Các yếu tố ảnh hưởng tới cầu lao động ngành da giày

a) Giá yếu tố đầu ra

Cầu lao động sẽ tăng: khi giá sản phẩm đầu ra của sản phẩm tăng lên, hiệu quả của lao động tăng, số lượng người mua tăng, giá của lao động thay thế tăng, giá của lao động bổ sung giảm hoặc công ty sở hữu một lượng lớn lao động khác Một người công nhân bổ sung sẽ được thuê chỉ khi lợi ích thêm vượt quá chi phí bổ sung Lợi ích mà công ty nhận được từ những công nhân bổ sung thêm là lợi ích bắt nguồn từ việc bán các sản phẩm được sản xuất bởi công nhân này Vì vậy, doanh nghiệp cũng sẽ thuê nhiều lao động hơn khi giá sản phẩm đầu ra của sản phẩm tăng hoặc năng suất của công nhân tăng và ngược lại.

Giá của yếu tố đầu ra là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến cầu lao động trong ngành Trong giai đoạn từ 2016 – 2019, tốc đọ tăng trưởng bình quân ngành giày da có tín hiệu tăng trưởng tốt Chi phí cho nguyên vật liệu, vận chuyển logistic, tiền lương tối thiểu tăng là nguyên nhân chính dẫn đến giá sản phẩm xuất khẩu sang các thị trường nước ngoài như Châu Âu, Mỹ,…tăng Lúc này doanh nghiệp sẽ thu được nhiều lợi nhuận hơn, mở rộng quy mô sản xuất dẫn đến số lao động được thuê tăng, đường cầu lao động dịch chuyển sang phải Và ngược lại, khi giá sản phẩm đầu ra giảm do các yếu tố thị trường cầu lao động sẽ giảm, đường cầu lao động dịch chuyển sang trái. b) Năng suất lao động

Các chuyên gia cho rằng, trong 10 năm qua (từ năm 2007-2017), mỗi năm mức tăng lương tối thiểu đều từ 7-12%, trong khi đó GDP chỉ tăng khoảng 6%/năm, năng suất lao động chỉ tăng 2%/năm Điều này khiến doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành có sử dụng nhiều lao động như da giày gặp nhiều khó khăn và phải tìm giải pháp ứng phó như giảm tiền lương mềm, sử dụng máy móc thay thế người lao động…

Song, vấn đề tăng lương không phải là gốc rễ khó khăn của doanh nghiệp mà ngành sản xuất giày da chủ yếu là gia công xuất khẩu, phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nước ngoài nên giá trị gia tăng đem lại quá thấp. Theo Hiệp hội da giày – túi xách Việt Nam (Lefaso), trong 6 tháng đầu năm

2017, xuất khẩu toàn ngành da giày đạt 8,7 tỷ USD, tăng 11% , trong đó xuất khẩu giày dép ước đạt 7 tỷ USD, tăng 12% và túi xách- cặp đạt 1,65 tỷ USD, tăng 4%.

Các vùng tập trung nhiều nhà máy sản xuất da giày nhất hiện nay là ở phía Nam, chiếm trên 80% kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành; trong đó,

Tp Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, hiện là các địa phương tập trung nhiều doanh nghiệp FDI và có sản lượng giày dép, túi xách lớn nhất cả nước.Dù kim ngạch xuất khẩu lớn nhưng giá trị gia tăng thấp, nghịch lý này của ngành da giày đang là bài toán khó cho các nhà quản lý làm sao để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, giành lại thị phần trong nước Từ 2013 đến nay các doanh nghiệp FDI ngành da giày đã có sự tăng dần, hiện tại đã chiếm 81,3% thị phần và đẩy thị phần các doanh nghiệp Việt Nam xuống còn 18,7%.

Tại hội nghị Ban chấp hành Lefaso vừa qua tại Bình Dương, các doanh nghiệp đã phản ánh những khó khăn mà ngành da giày đang gặp phải đó vấn đề năng suất lao động không tăng, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất còn chậm do thiếu vốn.

Bên cạnh đó, dù chưa có thông tin chính thức về việc tăng lương tối thiểu vùng năm 2018, nhưng nhiều doanh nghiệp đã tỏ ra lo ngại vì tiền lương phụ thuộc vào năng suất lao động và chi phí rất nhiều nhưng giá bán đầu ra không tăng do sức mua của các nước châu Âu, Hoa Kỳ không tăng và thậm chí giá bán lẻ còn giảm.

Bà Trương Thúy Liên, Giám đốc Công ty TNHH Liên Phát (Bình Dương) cho biết, giá gia công không tăng trong khi năng suất lao động không cao đang là gánh nặng của các doanh nghiệp chủ yếu làm gia công. Đặc biệt đối với sản xuất giày vải nữ, mức độ thủ công lên đến 80% không thể tự động hóa được, thì việc tăng lương cho người lao động đang thật sự là nỗi lo của rất nhiều doanh nghiệp.

Ngoài tiền lương, việc quản lý người lao động cũng khó hơn so với trước kia vì công việc kiếm được dễ dàng hơn nên tinh thần kỷ luật lao động không còn được coi trọng.

Doanh nghiệp FDI ngày càng tăng về số lượng, có điều kiện về vốn, công nghệ, có thể đẩy năng suất cao, mức lương cũng có thể đẩy lên được nhưng đối với những doanh nghiệp Việt Nam đa số là doanh nghiệp vừa và nhỏ thì việc tăng lương mỗi năm cũng là bài toán khó, bởi không chỉ đơn thuần là tiền lương tăng mà các khoản phí công đoàn, phí bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cũng tăng…

Theo ông Vũ Xuân Tạo, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần 32, ngành giày của Việt Nam chủ yếu là lao động thủ công, năng suất và hiệu quả không cao, tính hấp dẫn không lớn nên việc thu thút lao động dần khó khăn. Theo thống kê của riêng doanh nghiệp, cách đây 5-7 năm trước 80-85% lao động đến từ phía Bắc và giờ chỉ còn chiếm 5-10%.

Chi phí tiền lương có thể phân ra vùng 1, vùng 2, vùng 3, vùng 4 nhưng mặt bằng chung của thị trường thì không thể phân vùng này bán 1 triệu đồng/đôi giày, vùng khác bán 500.000 đồng/đôi giày được.

Vấn đề tăng lương hằng năm là chính sách của nhà nước để chăm lo cho người lao động, nhưng cần chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp như kéo giãn thời gian, có lộ trình tạo điều kiện cho doanh nghiệp ổn định sản xuất, đủ sức cạnh tranh để phát triển. Ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Lefaso cho rằng, các doanh nghiệp FDI đã tập trung nghiên cứu thay đổi quy trình sản xuất, đưa khoa học công nghệ vào sản xuất rất nhiều, đặc biệt là tự động hóa ở những khâu cần nhiều lao động như xì, cắt Nhờ đó tốc độ tăng năng suất lao động của các doanh nghiệp FDI rất lớn, khoảng 30.000 USD/người/năm.

Trong khi đó, năng suất lao động của các DN Việt Nam còn khoảng cách khá lớn, những doanh nghiệp lớn nhất cũng chỉ ở mức 18.000-20.000USD/người/năm, thì các doanh nghiệp nhỏ và vừa làm sao cạnh tranh nổi.

Tiến bộ công nghệ

Trước đây, công nghệ sản xuất giày da của Việt Nam được coi là lạc hậu, kém phát triển so với các nước lân cận như Trung Quốc, Đài Loan,… Nguồn lực hạn hẹp và quy mô manh mún nhỏ lẻ chính là một trong những rào cản lớn hạn chế sự tiếp cận của doanh nghiệp da giầy đối với các công nghệ 4.0

Thế nhưng, khi cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra, ngành giày da đã có những bước chuyển mình tích cực trong công nghệ sản xuất.Theo khảo sát của Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam (LEFASO), một số doanh nghiệp có quy mô lớn đầu tư máy móc tự động hóa 100% cho khâu cắt nguyên liệu và đang từng bước chuyển sang tự động hóa các công đoạn sản xuất khác Đơn cử, Công ty Cổ phần đầu tư phát triển Việt Á Châu đã đầu tư máy scan và in 3D để phục vụ làm khuôn Các thiết bị này giúp

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com doanh nghiệp rút ngắn thời gian xuống 10 ngày riêng cho khâu làm khuôn, giảm đáng kể thời gian giao hàng Tuy nhiên, so với khu vực, trình độ công nghệ sản xuất giày dép của Việt Nam phổ biến ở mức trung bình khá Quá trình sản xuất mới được cơ giới hóa mà chưa tự động hóa, tỷ lệ công việc làm thủ công còn ở mức cao, do vậy năng suất lao động vẫn còn thấp Cụ thể, trong lĩnh vực sản xuất giày dép của Việt Nam mới chỉ bước đầu ứng dụng CMCN 4.0 trong sản xuất một số loại giày đặc chủng, giày thể thao chuyên dụng đẳng cấp cao, giày y tế và giày thời trang cao cấp Lĩnh vực may cặp-túi-ví, việc ứng dụng công nghệ 4.0 chủ yếu trong các công đoạn cắt nguyên liệu và may lập trình.

Với tốc độ phát triển nhanh chóng của ngành da giày, doanh nghiệp sản xuất da thuộc Việt Nam đang đứng trước thách thức vừa đảm bảo nhu cầu nguyên liệu đầu vào cho doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm có sử dụng da thuộc, vừa phải tìm hướng khắc phục, giải quyết các bài toán về nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng lao động.

Nghiên cứu của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho thấy, 86% người lao động Việt Nam trong ngành dệt may, da giày có thể phải đối mặt với nguy cơ mất việc cao do tự động hóa Tỷ lệ này có thể ngày càng tăng do nhóm lao động ngành này đa phần đều ít kỹ năng, lớn tuổi, khó kiếm việc thay thế Chi phí cho lao động ngày càng trở thành gánh nặng với doanh nghiệp, bao gồm cả trách nhiệm xã hội với người lao động như các khoản đóng bảo hiểm xã hội, thưởng… Thế nên, một khi chi phí cải tiến công nghệ ngang bằng với chi phí cho lao động thì doanh nghiệp sẽ sử dụng công nghệ để tăng năng suất, giảm giá thành sản phẩm Và như vậy, nguy cơ lao động yếu kỹ năng sẽ phải thất nghiệp là điều dễ nhận thấy.

Song song với đó là sự tăng trưởng về xuất khẩu khiến cho khối lượng công việc ngày càng tăng, đòi hỏi các lao động trình độ cao cũng tăng lên đáng kể, đặc biệt là trong bối cảnh dịch Covid 19 đang hoành hành, một số lượng kha khá lao động đã nghỉ việc Tóm lại, số lượng công việc, nhu cầu về lực lượng lao động của ngành giày da trong bối cảnh cuộc CMCN 4.0 sẽ biến động tăng khoảng 100.000 người so với hiện tại

Cung về lao động ngành da giày

2.1 Lượng cung về lao động

Với khoảng 3000 doanh nghiệp lớn nhỏ khác nhau đang hoạt động, xã hội đang cung cấp cho ngành này khoảng 1,5 triệu lao động trong đó có khoảng 1 triệu lao động trong ngành sản xuất và 500.000 lao động trong ngành công nghiệp hỗ trợ.

2.2 Đặc điểm người lao động

Ngành da giày có sự chênh lệch lớn giữa lao động nam và lao động nữ Lao động nữ luôn chiếm tỉ lệ rất cao Không những thế, số lượng lao động nam càng giảm thì số lượng lao động nữ càng tăng.

Theo số liệụ khảo sát của công ty cổ phần da giày Huế năm 2017 số lượng lao động nữ tăng 6% trong khi số lượng lao dộng nam giảm 30,8% so với năm 2016; năm 2018 lượng lao động nữ tăng 4,2%, lao động nam tiếp tục giảm 7,4% so với năm 2017 Lao động nữ trong công công ty chiếm khoảng 80% trong khi lao động nam chỉ chiếm khoảng 20%:

Sự biến động này hoàn toàn dễ hiểu bởi ngành da giày là công việc không đòi hỏi sức mạnh nhiều mà đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ nên rất phù hợp với lao động nữ Còn số lượng lao động nam đã giảm bớt do công nghệ phát triển đã có các máy móc thiết bị trợ giúp.

Phần lớn lao động ngành da giày có độ tuổi từ 20 đến 35 tuổi ( 51%), dưới

20 tuổi chiếm tỉ lệ khá cao (29%), tiếp đến là nhóm tuổi từ 30 đến 45 tuổi (16,8%) và cuối cùng là nhóm lao động trên 45 tuổi có tỉ lệ thấp nhất (3,2%)

Tỉ lệ độ tuổi ngành da giày

Dướ i 20 tuổi 25 đếến 35 tuổi 35 đếến 45 tuổi Trến 45 tuổi

Kết quả nghiện cứu cho thấy ngành da giày có nguồn lao động trẻ, có tiềm năng phát triển tốt.

* Về trình độ học vấn:

Ngành da giày có đặc điểm chủ yếu là thâm dụng lao động Lao động có trình độ chuyên môn đa dạng gồm nhiều cấp bậc khác nhau từ lao động phổ thông đến lao động đại học và trên đại học Trong đó lao động phổ thông chiếm số lượng lớn nhất với chủ yếu là lao động trực tiếp, kỹ năng tay nghề còn thấp, được đào tạo dưới hình thức kèm cặp là chủ yếu Điều này đúng với tính chất ngành da giày, không yêu cầu công nhân có chuyên môn cao.

Theo khảo sát của công ty cổ phần giày da Huế (2018) , công nhân có trình độ phổ thông chiếm tới 81,3%, Trình độ trung cấp, cao đẳng chiếm 11,0%, lao động đại học và trên đại học chiếm 5,1% và cuối cùng là lao động sơ cấp chiếm 2,6%.

Tuy nhiên, số lượng lao động phổ thông đang có xu hướng giảm dần qua các năm, cụ thể năm 2017 giảm 1,7% so với năm 2016; năm 2018 giảm 0,6% so với năm 2017 Trong khi đó, trình độ lao động trung cấp, cao đẳng, đại học và trên đại học tuy vẫn chiểm tỉ lệ tương đối nhỏ nhưng cũng đã có xu hướng tăng dần qua các năm. Điều này chứng tỏ ngành da giày đang không ngừng thu hút nguồn nhân lực có trình độ cao và ngày càng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tăng năng suất.

Theo cấp bậc, công nhân của ngành hiện có bậc bình quân là 2,5 dựa trên độ phức tạp của các nguyên công Theo qui định về thang bảng lương công nhân công nghệ (may, pha, gò ráp) có 6 bậc, bậc khởi điểm có mức lương quá thấp, nên đối với công nhân mới tuyển dụng, các doanh nghiệp đường phải xếp từ bậc 2 trở lên mới được người lao động chấp nhận Mặt khác do tác động của cơ chế thị trường, lao động trong ngành có nhiều biến động, công nhân có tay nghề cao thường xuyên bị các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thu hút, mức biến động này hàng năm lên đến 20% tổng số lao động của các doanh nghiệp Do vậy kéo theo số lao động phải tuyển mới vào nghề khá lớn, dẫn đến năng suất lao động không cao.

Số công nhân được đào tạo theo trường, lớp chỉ chiếm khoảng 20%, còn lại dưới dạng kèm cặp Với số lao động toàn ngành hiện nay khoảng trên 400.000 người, hàng năm cần tổ chức đào tạo thêm cho ngành từ 25 -30 ngàn lao động mới đáp ứng được yêu cầu bổ sung cho các doanh nghiệp Số lượng công nhân ở thành phố lớn làm việc rất ít, hầu hết phải thu hút ở các vùng nông thôn, các tỉnh Số lao động này có ưu điểm là cần cù, chịu khó, chấp nhận mức lương thấp, xong độ tinh xảo, khéo léo trong quá trình làm việc không thể bằng lao động thành phố Việc này dẫn đến không ít khó khăn cho các doanh nghiệp trong thực hiện các đơn hàng, trong quản lý lao động,

Thâm niên làm việc chủ yếu là công nhân làm việc từ 3 đến 5 năm chiếm 40,6%, tiếp theo là lao động dưới 3 năm chiếm 24,6%; lao động từ 5 đến 10 năm chiếm 20,6% và lao động trên 10 năm chiếm 14,2%.

Tỉ l ệ thâm niến làm việc ngành da giày

40.6 Dưới 3 năm 3 đếến 5 năm 5 đếến 10 năm Trến 10 năm

Vì là ngành có nguồn lao động trẻ nên tỉ lệ thâm niên này hoàn toàn phù hợp Tỉ lệ thâm niên trên 3 năm khá cao cho thấy ngành da giày là ngành khá ổn định cho người lao động.

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến cung lao động ngành da giày a) Áp lực về mặt tâm lí, xã hội

Dịch bệnh đã ảnh hưởng trực tiếp tới các khu công nghiệp, khiến cho hàng nghìn người lao động bị nhiễm vi rút SARS-COVY-2 và hàng nghìn doanh nghiệp phải tạm ngừng sản xuất Kim ngạch xuất khẩu của da giầy Việt Nam trong tháng 9/2021 ước đạt 920 triệu USD, giảm 8,0% so với tháng 8/2021 và giảm 35,2% so với cùng kỳ năm 2020.

Về phía người lao động dệt may và da giày, kết quả khảo sát cho thấy trong bối cảnh giãn cách kéo dài, người lao động đã bị những ảnh hưởng nặng nề về tâm lý, sức khỏe và kinh tế gần như kiệt quệ Trên 60% người lao động di cư muốn về quê hoặc đã về quê.

Tuy nhiên, phần lớn họ xác định muốn về quê trong một thời gian ngắn để phục hồi sức khỏe và cuộc sống cho bản thân và con cái 89% người lao động di cư và 96% người lao động địa phương muốn tiếp tục làm việc ở nhà máy hiện tại Đây sẽ là tín hiệu khả quan cho thấy nếu được hỗ trợ tích cực kịp thời, người lao động sẽ sớm trở lại nhà máy.

Do tác động của làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 4, nhiều doanh nghiệp dệt may, da giày đã không thể trụ vững, chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế bị đứt gãy, người lao động mất việc làm, thu nhập và phải đối mặt với nguy cơ nghèo đói.

Chính vì vậy, dệt may, da giày đang đứng trước nguy cơ không thể đạt được mục tiêu xuất khẩu đã đề ra như dự kiến trước đó.

Đào tạo lao động

- Đối với doanh nghiệp: Hàng năm, doanh nghiệp thường xuyên tổ chức đào tạo cho lao động, đặc biệt là các lao động trẻ chưa có kinh nghiệm và các vị trí cần chuyên môn, kỹ thuật cao để thích ứng với nền công nghiệp 4.0 hiện nay.

Ví dụ như Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp Hải Phòng đã phối hợp với Phòng Kinh tế - Hạ tầng của các huyện triển khai tổ chức nhiều khóa đào tạo ngắn hạn về ngành may mũi giày cho lao động tại địa phương thông qua các đề án khuyến công quốc gia.

- Đối với nhà nước: Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển đào tạo nhân lực thuộc ngành giày da Tại các trường trung cấp nghề, học sinh vừa được học văn hóa nâng cao hiểu biết, song song với đó là học nghề, thực tập sớm tại các doanh nghiệp da giày lân cận để nâng cao kinh nghiệm Tại các trường đại học, cao đẳng, viện giày da tập trung đào tạo sinh viên chất lượng cao phục vụ đủ nhu cầu lao động của doanh nghiệp.

- Một số trường đại học, cao đẳng đào tạo ngành công nghệ giày da ở nước ta:

+ Trường Đại học Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp ( cơ sở Hà Nội, Nam Định)

+ Viện Dệt may – Da giày & Thời trang – Đại học Bách Khoa Hà Nội

+ Trường Đại Học Kinh Tế - Kỹ thuật Công Nghiệp

+ Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP HCM

+ Trường Đại học Sao Đỏ

+ Trường Cao Đẳng Công Thương TP Hồ Chí Minh - HITC

+ Trường Cao Đẳng Công Thương TP.HCM

Chương III: Giải pháp và khuyến nghị

Điểm mạnh của lao động ngành da giày

Tiền lương lao động của ngành da giày Việt Nam rất rẻ so với các nước trong khu vực và trên toàn thế giới Nguồn lao động giá rẻ, chi phí cầu lao động thấp nên giá thành sản phẩm cũng rẻ tạo lợi thế cạnh tranh.

Lực lượng lao động Việt Nam cần cù, siêng năng chăm chỉ, chịu khó, được đánh giá cao về sự khéo léo, kỹ năng làm việc tốt hơn so với công nhân các thị trường mới nổi như Campuchia, Bangladesh, Ethiopia , công nhận ngành da giày Việt Nam có khả năng tiếp thu khoa học kĩ thuật tốt để bắt kịp

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com với sự phát triển của xã hội, tăng khả năng cạnh tranh với các ngành khác và với các đổi thủ trong ngành cùng với sự phát triển của công nghệ và các chương trình đào tạo ngày càng được phát triển giúp cho tỉ lệ lao động trong ngành đã qua đào tạo tăng.

Bên cạnh đó việc áp dụng được công nghệ vào trong sản xuất làm giảm bớt gánh nặng cho người lao động ngành da giày.

Điểm yếu và những thách thức trong tương lai

Cơ cấu trình độ lao động của ngành da giày Việt Nam rất bất hợp lý: đa số là lao động phổ thông (không có trình độ chuyên môn kỹ thuật hoặc có nhưng trình độ thấp) chiếm 91,3%, lao động có trình độ Trung cấp và Sơ cấp chiếm tỷ lệ tương ứng 2,7% và 2,6%, lao động có trình độ Cao đẳng và Đại học trở lên chiếm tỷ lệ dưới 2% Điều này khiến cho những yêu cầu của công nghệ 4.0 trở nên rất khó khăn, đòi hỏi về các kỹ năng như số hóa, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, tin học, lập trình, phân tích dữ liệu, an ninh mạng,…không được đáp ứng khiến việc chuyển đổi mô hình sản xuất, tăng năng suất gặp rất nhiều hạn chế.

Năng suất và hiệu quả lao động thấp hơn rất nhiều so với các nước như Thái Lan, Malaysia, Indonesia… trong khi chi phí nhân công ngày càng tăng.

Tình hình của dịch Covid kéo dài và diễn biến khó lường dẫn đến công nhân phải đối mặt với nguy cơ thất nghiệp, đói nghèo, phải chuyển sang lĩnh vực, ngành nghề khác hoặc về quê, hoặc vẫn đi làm nhưng phải làm việc theo ca; độ chênh lệch phủ vaccine giữa các tỉnh miền Nam và miền Bắc – Trung cũng khá lớn khiến lượng người lao động về quê khó tiếp cận với vaccine hơn, ảnh hưởng nhiều đến thu nhập của người lao động thuộc ngành nghề này.

Phía doanh nghiệp hiện nay đang phải bắt buộc cho công nhân nghỉ việc để tiết kiệm chi phí trong giai đoạn tình hình dịch bệnh diễn ra căng thẳng, đến khi mọi việc lắng xuống, các doanh nghiệp có đơn hàng trở lại thì nhiều doanh nghiệp không tuyển dụng được lao động, do nhiều lao động đã chuyển sang lĩnh vực, ngành nghề khác hoặc về quê với tâm lý lo sợ lây nhiễm cùng với đời sống khó khăn, hoặc đi làm lại nhưng phải làm việc giãn ca, không liên tục dẫn đến thiếu hiệu quả; ngoài ra doanh nghiệp thiếu tính quy hoạch, thiếu tầm nhìn dài hạn, thiếu tôn trọng người lao động, các chính sách hỗ trợ, trợ cấp chưa đến

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com được tay người lao động, tính hấp dẫn không lớn nên khó thu hút lao động,… cũng là những hạn chế mà doanh nghiệp cần phải thay đổi.

Trình độ công nghệ sản xuất ở mức trung bình khá nhưng phụ thuộc vào máy móc, thiết bị nước ngoài, hầu hết các kĩ năng cơ bản để vận hành các thiết bị số của lao động ngành da giày nói chung còn yếu kém do trình độ đào tạo thấp, thiếu cơ sở hạ tầng công nghệ, công tác nghiên cứu và phát triển còn nhiều yếu kém, lao động ít được tiếp xúc với công nghệ, lực lượng chuyên gia cũng như kiến thức và cập nhật công nghệ còn ít ỏi và cũng chưa đạt đến nhu cầu phát triển kinh doanh, quá trình sản xuất mới được cơ giới hóa mà chưa tự động hóa, tỷ lệ công việc làm thủ công còn ở mức cao, dẫn đến năng suất lao động thấp.

Lao động tay nghề thấp làm trong ngành thâm dụng lao động như da giày

- nơi có số lượng doanh nghiệp và số lao động đang làm việc đông - sẽ có nguy cơ bị thay thế bởi các quá trình tự động hóa và robot.

Giải pháp và khuyến nghị

Để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho ngành da giày trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và dich bệnh Covid-19 hiện nay cũng như phát huy điểm mạnh và khắc phục những thách thức mà lao động ngành này đang vấp phải thì cần có một số giải pháp và khuyến nghị cụ thể như sau:

- Về đào tạo: Có chính sách đặc thù liên kết các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các doanh nghiệp sử dụng lao động qua đào tạo các nghề liên quan đến lĩnh vực da giày nhằm xác định trách nhiệm và khuyến khích tất cả các bên liên quan tham gia đầu tư và tổ chức các hoạt động đào tạo nghề cho lao động.

+ Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khi liên kết với các doanh nghiệp trong đào tạo, cần đẩy mạnh việc giao lưu, tham quan, thực hành, thực tập tại các doanh nghiệp sản xuất để sinh viên có cơ hội hiểu biết thêm về ngành nghề, sự phát triển của ngành và thực tế sản xuất, những thông tin hữu ích từ doanh nghiệp để từ đó xác định được mục tiêu, động cơ và thái độ học tập cũng như việc tự đánh giá bản thân trước những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com cao từ nhà tuyển dụng để sau khi ra trường có đầy đủ kiến thức nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp Rèn luyện nhân lực gắn với công nghệ kỹ thuật, tác phong công nghiệp, trang bị kỹ năng mềm cần thiết như giao tiếp, tư duy, nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học, đạo đức nghề nghiệp để tăng cường khả năng thích ứng với môi trường quốc tế Xây dựng mô hình giáo dục 4.0 phù hợp xu hướng công nghệ hiện đại, đội ngũ giảng viên có trình độ cao về công nghiệp 4.0, đổi mới nội dung, chương trình, và phương pháp đào tạo theo hướng sát với nhu cầu thực tế của ngành và của doanh nghiệp, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ tiên tiến, sản xuất ra các sản phẩm có giá trị gia tăng và hàm lượng công nghệ cao.

+ Đối với doanh nghiệp , cần chủ động trong việc phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp mình Có những chính sách đặc thù nhằm thu hút lao động, đặc biệt là những lao động giỏi Doanh nghiệp liên kết với các cơ sở đào tạo để có chiến lược đào tạo phù hợp riêng với nhu cầu của doanh nghiệp mình.

+ Đối với Chính phủ , cần hỗ trợ, khuyến khích nghiên cứu học tập, tăng chi ngân sách nhà nước cho đào tạo giáo dục và nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ.

- Xây dựng hệ thống thông tin, thống kê về nhu cầu lao động qua đào tạo về giáo dục nghề nghiệp đối với ngành da giày để cung cấp dữ liệu cho tất cả các đối tác có liên quan (cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, học sinh, sinh viên tốt nghiệp, người lao động) trong việc xây dựng kế hoạch, ngành nghề đào tạo, các dịch vụ học nghề, tìm kiếm hoặc tự tạo việc làm. Bên cạnh đó là tăng cường công tác nghiên cứu, phân tích, dự báo cung - cầu nguồn nhân lực cho thị trường lao động trong tương lai Tích hợp phát triển hệ thống cung cấp thông tin định hướng nghề nghiệp và hệ thống dịch vụ việc làm nhằm kết nối người lao động với người sử dụng lao động.

- Doanh nghiệp phải thay đổi tầm nhìn dài hạn, bỏ đi tâm lý người lao động phải phụ thuộc vào mình; thay đổi thái độ đối với người lao động, tôn trọng giá trị nhân công; đẩy mạnh tăng năng suất lao động, tập trung đổi mới công nghệ, xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ, chuyển dịch nội bộ ngành từ sản xuất dựa vào lao động giản đơn sang lao động phức tạp

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com sản xuất bằng công nghệ; thực hiện một số biện pháp để giữ chân người lao động + Hỗ trợ lương thực thực phẩm, kinh phí tiêu dùng trong đợt giãn cách, thu xếp cho công nhân về quê an toàn hoặc cung cấp vaccine để họ sớm quay trở lại hoạt động sản xuất.

+ Đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động.

+ Rà soát, làm thủ tục kịp thời cho những lao động là đối tượng được hưởng các gói hỗ trợ của nhà nước, đảm bảo an sinh.

+ Chấp nhận hòa vốn hoặc lỗ vốn (có kiểm soát) để giữ chân lao động bằng cách trả trước một phần lương cho người lao động, tăng lương hoặc tạo thêm nhiều ưu đãi nhằm thu hút lao động Hơn nữa để thích nghi với hoàn cảnh “bình thường mới”, về lâu dài, một số doanh nghiệp đang có xu hướng chuyển dịch từ thành phố về các tỉnh có nguồn lao động tại chỗ.

- Chính phủ cần Ban hành các chế tài bảo vệ quyền lợi người lao động, quy định mức lương tối thiểu; tập trung hoàn thiện, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực; đồng bộ và minh bạch hóa hệ thống luật pháp; Đổi mới các chính sách, cơ chế phát triển và quản lý nguồn nhân lực bao gồm các nội dung về hợp tác quốc tế, môi trường làm việc, chính sách việc làm, bảo trợ xã hội, điều kiện nhà ở và các chính sách đối với bộ phận nhân lực chất lượng cao; cung cấp vaccine cho người lao động, trong đó lưu ý tăng cường cho khu vực miền Bắc và miền Trung, người lao động di cư về quê, ngoài ra còn có thể cân nhắc nới lỏng biện pháp chống dịch, lưu thông giữa các tỉnh, cho phép người lao động đã tiêm ít nhất 1 mũi vaccine làm việc bình thường…

Lefaso – Cổng thông tin điện tử ngành giày da (Lefaso.org.vn)

CafeF – Kênh tin tức kinh tế, tài chính, thông tin chứng khoán của Việt Nam nivet.org.vn bnews.vn vietnamplus.vn nivt.org.vn

Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu đề tài “Phân tích cung cầu lao động ngành giày da”, nhóm 7 chúng em đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của giảng viên bộ môn - Cô Nguyễn Thị Lệ để hoàn thành bài thảo luận này Với tình cảm chân thành, nhóm

7 chúng em bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất đối cô đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu Mặc dù đã vận dụng tất cả kiến thức đã được học tập và kinh nghiệm thực tế từ bản thân để hoàn thành đề tài này, song có thể còn có những mặt hạn chế, thiếu sót Chúng em rất mong nhận được ý kiến đóng góp và sự chỉ dẫn của cô và các bạn để rút kinh nghiệm và hoàn thành bài thảo luận một cách tốt hơn.

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

BẢNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THẢO LUẬN CỦA NHÓM 07 LỚP K57T3

ST Họ và tên Điểm Ký tên Ghi chú

66 Vũ Thị Thanh Thảo Thảo

67 Đỗ Thị Phương Thoa Thoa

Nếu tổng vượt quá 0 nhóm phải làm lại

Các thành viên điểm để đều nhau (mỗi bạn sẽ bị trừ 1 điểm)

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	241,13 KB