Thảo luận nhóm TMU một số mô HÌNH CNH TRÊN THẾ GIỚI và vận DỤNG vào CNH, hđh ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Tính cấp thiết của đề tài Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình phát triển vì nó đưa cả nền sản xuất vật chất và đời sống văn hóa -

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ

Giảng viên hướng dẫn : ThS Tống Thế Sơn

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỘT SỐ MÔ HÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA 3

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG NGHIỆP HÓA 3

1.2 MỘT SỐ MÔ HÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA TIÊU BIỂU TRÊN THẾ GIỚI 4

1.2.2 Mô hình CNH kiểu Liên Xô 4

1.2.3 Mô hình CNH của Nhật Bản và các nước công nghiệp mới (NICs) 5

1.3 TÍNH TẤT YẾU VÀ NỘI DUNG CỦA CNH - HĐH TẠI VIỆT NAM 6

1.4 BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA 8

CHƯƠNG 2 : VẬN DỤNG 1 SỐ MÔ HÌNH CNH-HĐH VÀO CNH-HĐH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 11

2.1 THỰC TRẠNG CNH-HĐH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 11

2.2 ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN CNH - HĐH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 12

2.2.1 Một số thành tựu về CNH - HĐH trong thời gian gần đây và nguyên nhân 12 2.2.2 Một số hạn chế về CNH - HĐH trong thời gian qua và nguyên nhân 15

CHƯƠNG 3 : GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CNH - HĐH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 18

KẾT LUẬN 22

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình phát triển vì nó đưa cả nền sản xuất vật chất và đời sống văn hóa - xã hội của đất nước đi lên trình độ mới Trên cơ sở tổng kết công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX đến nay và bám sát bối cảnh, yêu cầu, nhiệm vụ mới, Đại hội XIII của Đảng nêu rõ chủ trương: “Tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng của tiến bộ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa sẽ giúp chúng ta tăng trưởng nhanh tốc độ pháttriển, không những thế nhờ có hiện đại hóa chúng ta có điều kiện đi tắt, đón đầu- đóchính là bài toán tổng quát để giải bài toàn phát triển đất nước Đó là một quá trình kinh

tế, kỹ năng - công nghệ và kinh tế - xã hội toàn diện sâu rộng nhằm chuyển đổi nền sản

xuất và xã hội Việt Nam từ trình độ nông nghiệp lạc hậu trên trình độ công nghiệp vớicác trình độ công nghệ ngày càng tiên tiến, hiện đại, văn minh

Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 được thông qua tại Đại hội XIII nêu rõ mô hình công nghiệp hóa, hiện đạo hóa trong thời kỳ mới: “Tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa dự trên nền tảng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những thành tựu công nghệ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư Đẩy mạnh phát triển một

số ngành, lĩnh vực kinh tế trọng điểm, có tiềm năng, lợi thế và còn dư địa lớn để làm động lực cho tăng trưởng theo tinh thần bắt kịp, tiến cùng và vượt lên

ở một số lĩnh vực so với khu vực, thế giới”

Bên cạnh đó, nghiên cứu về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong nềnkinh tế là một vấn đề nóng bỏng trong nhiều năm qua và được rất nhiều nhà nghiêncứu quan tâm Nhận thức rõ từ đó đưa ra những giải pháp nhằm phát huy sử dụng tối

đa mọi nguồn lực trong nước tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế phục vụ công nghiệp hóa,

hiện đại hóa Và đây cũng là lý do chúng em chọn đề tài “Một số mô hình CNH trên

thế giới và vận dụng vào CNH - HĐH ở Việt Nam hiện nay”.

Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong việc nghiên cứu, tìm tòi song chắc chắn lànhững sai sót về mặt kiến thức là điều không thể tránh khỏi Chính vì vậy em mong là

sẽ nhận được những sự góp ý, chỉnh sửa từ thầy để bài tiểu luận này sẽ thêm phần hoàn thiện hơn.

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

2 Kết cấu bài tiểu luận

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1.1 Một số vấn đề lý luận về CNH.

1.2 Một số mô hình CNH tiêu biểu trên thế giới.

1.3 Tính tất yếu và nội dung của CNH - HĐH ở Việt Nam hiện nay.

1.4 Bài học kinh nghiệm rút ra.

CHƯƠNG 2 : VẬN DỤNG 1 SỐ MÔ HÌNH CNH - HĐH VÀO CNH - HĐH Ở

VIỆT NAM HIỆN NAY.

2.1 Thực trạng CNH - HĐH ở Việt Nam hiện nay.

2.2 Đánh giá tổng quan CNH - HĐH ở Việt Nam hiện nay.

CHƯƠNG 3 : GIẢI PHÁP.

NỘI DUNGCHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỘT SỐ MÔ HÌNH

CÔNG NGHIỆP HÓA

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG NGHIỆP HÓA

1.1.1 Khái niệm công nghiệp hóa

Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi nền sản xuất xã hội từ dựa trênlao động thủ công là chính sang nền sản xuất xã hội dựa trên dựa chủ yếu trênlao động bằng máy móc làm tạo ra năng suất lao động xã hội cao

1.1.2 Lịch sử

Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất: sử dụng năng lượng nước và hơinước, để cơ khí hóa sản xuất

Cách mạng công nghiệp lần thứ hai: sử dụng năng lượng điện và động

cơ điện, để tạo ra dây chuyền sản xuất có tính chuyên môn hóa cao

Cách mạng công nghiệp lần thứ ba: sử dụng công nghệ thông tin và máytính, để tự động hóa sản xuất

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: liên kết giữa thế giới thực và ảo ,đểthực hiện công việc thông minh và hiệu quả nhất

1.1.3 Vai trò

Một là, thúc đẩy sự phát triển lực lượng sản xuất

Các cuộc cách mạng công nghiệp có những tác động vô cùng to lớn đến sựphát triển lực lượng sản xuất của các quốc gia và đồng thời tác động mạnh mẽ tớiquá trình điều chỉnh cấu trúc và vai trò của các nhân tố trong lực lượng sản xuất xãhội về tư liệu lao động từ chỗ máy móc ra đời thay thế cho lao động chân tay chođến sự ra đời của máy tính điện tử chuyển nền sản xuất sang giai đoạn tự độnghóa tài sản cố định thường xuyên được đổi mới quá trình tập trung hóa sản xuấtđược đẩy nhanh Cách mạng công nghiệp có vai trò to lớn trong phát triển nguồnnhân lực nó vừa đặt ra những đòi hỏi về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng caonhưng mặt khác lại tạo điều kiện để phát triển nguồn nhân lực

Về đối tượng lao động cách mạng công nghiệp đã đưa sản xuất của con người vượt qua những giới hạn về tài nguyên thiên nhiên cũng như sự phụ thuộc của sản xuất

vào các nguồn năng lượng truyền thống các yếu tố đầu vào của sản xuất sẽthay đổi căn bản.

Hai là, thúc đẩy hoàn thiện quan hệ sản xuất

Các cuộc cách mạng công nghiệp tạo sự phát triển nhảy vọt về chấttrong lực lượng sản xuất và sự phát triển này tất yếu dẫn đến quá trình điềuchỉnh phát triển và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội và Quản trị phát triển

Ba là, thúc đẩy đổi mới phương thức quản trị phát triển

Cuộc cách mạng công nghiệp làm cho sản xuất xã hội có những bướcphát triển nhảy vọt Công nghệ kỹ thuật số và internet đã kết nối giữa doanhnghiệp với doanh nghiệp giữa doanh nghiệp với cá nhân và giữa các cá nhânvới nhau trên phạm vi toàn cầu thị trường được mở rộng đồng thời gian hìnhthành một thế giới phẳng Phương thức quản trị điều hành của chính phủ có sựthay đổi nhanh chóng để thích ứng với sự phát triển của công nghệ mới khihình thành hệ thống tin học hóa trong quản lý và chính phủ điện tử

1.2 MỘT SỐ MÔ HÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA TIÊU BIỂU TRÊN THẾ GIỚI

1.2.1 Mô hình CNH cổ điển

Mô hình công nghiệp hóa cổ điển là mô hình công nghiệp hóa đầu tiên trong lịch

sử thế giới gắn liền với cuộc cách mạng 1.0 từ giữa thế kỷ XVIII Qúa trình công nghiệp hóa bắt nguồn từ Anh rồi lan rộng ra các nước Pháp, Đức, Nga và Mỹ Đặc trưng của mô hình CNH cổ điển là bắt đầu từ sự phát triển ngành công nghiệp nhẹ (ngành dệt) kéo theo sự phát triển của ngành nông nghiệp và cuối cùng là ngành công nghiệp nặng (cơ khí chế tạo máy) Quá trình công nghiệp hóa cổ điển diễn ra tuần tự trong một khoảng thời gian khá dài trung bình từ 60-80 năm nên mô hình CNH cổ điển còn được gọi mô hình CNH kiểu tuần tự hay mô hình CNH kiểu Anh.

Nguồn vốn để thực hiện quá trình công nghiệp hóa do bóc lột lao động làm thuê, làm phá sản người sản xuất nhỏ, xâm chiếm và cướp bóc thuộc địa Vì thế, quá trình công nghiệp hóa cổ điển dẫn đến mâu thuẫn gay gắt giữa tư bản và lao động, giữa các nước tư bản với nhau, giữa các nước tư bản và các nước thuộc địa.

1.2.2 Mô hình CNH kiểu Liên Xô

Mô hình CNH lần đầu tiên được xây dựng tại Liên Xô từ đầu những năm 1930 sau

đó lan ra các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu khoảng những năm 1945 và một số

nước đang phát triển đi theo con đường xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam

từ năm 1960-1986 Đặc trưng của mô hình CNH kiểu Liên Xô là ưu tiên pháttriển các ngành công nghiệp nặng, trực tiếp là ngành cơ khí, chế tạo máy,thông qua cơ chế kế hoạch hoá tập trung, mệnh lệnh của nhà nước

Ở giai đoạn đầu mô hình này tỏ ra vô cùng hiệu quả Chỉ trong một thời gian ngắn Liên Xô đã xây dựng được hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật to lớn giúp sản lượng Liên Xô vươn lên đứng đầu châu Âu và đứng thứ 2 thế giới chỉ sau Mỹ, giúp Liên Xô hoàn thành quá trình công nghiệp hóa chỉ sau 18 năm trong khi Anh đã phải mất tới gần 200 năm và Mỹ gần 120 năm Đây là quá trình CNH nhanh nhất trong lịch sử Thế giới.

Tuy nhiên, khi tiến bộ khoa học, kỹ thuật ngày càng phát triển, hệ thống

cơ sở vật chất - kỹ thuật to lớn ở trình độ cơ khí hoá dẫn đến Liên Xô không thểthích ứng được, làm kìm hãm việc ứng dụng những tiến bộ kỹ thuật mới đồngthời cơ chế kế hoạch hoá tập trung mệnh lệnh được duy trì quá lâu đã dẫn đến

sự khủng hoảng và sụp đổ của Liên Xô và hệ thống XHCN ở Đông Âu

1.2.3 Mô hình CNH của Nhật Bản và các nước công nghiệp mới (NICs)

Mô hình CNH của Nhật Bản và các nước công nghiệp mới (NICs) như Hàn Quốc, Hong Kong, Singapore dù xuất phát muộn nhưng nhờ kinh nghiệm từ các nước

đi trước, tận dụng tốt khoa học kĩ thuật và công nghệ nên đã tiến hành chiến lược công nghiệp hóa rút ngắn, đi tắt tiếp nhận công nghệ và đi thẳng vào công nghệ hiện đại Bằng cách nhập khẩu công nghệ, sáng tạo công nghệ, đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển sản xuất trong nước thay thế nhập khẩu thì chỉ trong khoảng từ 20-30 năm Nhật Bản

và các nước công nghiệp mới đã thực hiện thành công quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Và quá trình CNH - HĐH được thực hiện bằng những con đường sau:

Một là, tập trung đầu tư nghiên cứu chế tạo và hoàn thiện dần trình độcông nghệ từ trình độ thấp đến trình độ cao Tuy nhiên con đường này thườngdiễn ra trong thời gian dài, và tổn thất nhiều trong quá trình thử nghiệm

Hai là, tiếp nhận chuyển giao công nghệ hiện đại từ nước phát triển hơn,con đường này một mặt đòi hỏi phải có nhiều vốn và ngoại tệ, mặt khác luônluôn chịu sự phụ thuộc vào nước ngoài

Ba là, xây dựng chiến lược phát triển khoa học - công nghệ nhiều tầng, kết hợp

cả công nghệ truyền thống và công nghệ hiện đại Kết hợp vừa nghiên cứu vừa chế tạo, vừa tiếp nhận chuyển giao vừa tiếp nhận công nghệ từ các nước phát triển hơn.

Nhật Bản và các nước công nghiệp hoá mới (NICs) đã sử dụng conđường thứ ba để tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, kết hợp với nhữngchính sách phát triển đúng đắn và hiệu quả, từ đó đã thực hiện thành công quátrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và trong một khoảng thời gian ngắn đã gianhập vào nhóm các nước công nghiệp phát triển trên thế giới

1.3 TÍNH TẤT YẾU VÀ NỘI DUNG CỦA CNH - HĐH TẠI VIỆT NAM

Đảng ta nêu ra quan niệm về công nghiệp hóa, hiện đại hóa như sau : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động

sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội được sử dụng sức lao động

thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động với công nghệ

phương tiện phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp

và tiến bộ khoa học công nghệ nhằm tạo ra năng suất lao động xã hội cao.

Công nghiệp hóa ,hiện đại hóa ở Việt Nam có những đặc điểm chủ yếu sau đây:

- Công nghiệp hóa hiện đại hóa theo hướng theo định hướng xã hội chủ nghĩa thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

- Công nghiệp hóa hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức

- Công nghiệp hóa hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

- Công nghiệp hóa hiện đại hóa trong bối trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế và Việt Nam đang tích cực chủ động hội nhập kinh tế quốc tế

❖ Nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam

Gồm hai nội dung:

Một là, tạo lập những điều kiện để có thể thực hiện chuyển đổi từ nền

sản xuất - xã hội lạc hậu sang nền sản xuất - xã hội tiến bộ.

Muốn thực hiện chuyển đổi trình độ phát triển, đòi hỏi phải dựa trên những tiền

đề trong nước, quốc tế Do đó, nội dung quan trọng hàng đầu để thực hiện thành công

công nghiệp hóa, hiện đại hóa là phải thực hiện tạo lập các điều kiện cần thiếttrên tất cả các mặt của đời sống sản xuất xã hội Tuy vậy không có nghĩa làchờ chuẩn bị đầy đủ mới thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà phải thựchiện các nhiệm vụ một cách đồng thời.

Hai là, thực hiện các nhiệm vụ để chuyển đổi nền sản xuất - xã hội lạc

hậu sang nền sản xuất - xã hội hiện đại Cụ thể là:

− Đẩy mạnh ứng dụng những thành tựu khoa học, công nghệ mới, hiện đại.

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trước hết là quá trình chuyển từ lao động thủ công,

kỹ thuật lạc hậu lên lao động sử dụng kỹ thuật, công nghệ tiên tiến, hiện đại để nâng cao năng suất lao động xã hội Cần từng bước trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật ngày càng hiện đại cho nền sản xuất thông qua việc thực hiện cơ khí hóa, điện khí hóa, tự động hóa Việc đẩy mạnh ứng dụng KHCN phải gắn liền với phát triển kinh tế tri thức.

− Chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, hợp lý và hiệu quả.

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng hiện đại, hiệu quả chính là quá

trình tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng của ngành nôngnghiệp trong GDP

Chuyển dịch cơ cấu phải theo hướng hiệu quả, tức là phải gắn liền với sự phát triển của phân công lao động trong và ngoài nước, từng bước hình thành các ngành, các vùng chuyên môn hóa sản xuất, để khai thác thế mạnh, nâng cao năng suất lao động, đồng thời phát huy nguồn lực của các ngành, các vùng và các thành phần kinh tế.

Việc chuyển dịch cơ cấu ngành, vùng và thành phần kinh tế theo hướnghiện đại, hợp lý và hiệu quả không thể tách rời sự phát triển của lĩnh vực khác củanền kinh tế như công nghệ thông tin, năng lượng, viễn thông, giao thông vận tải…Đồng thời phải được đặt trong chiến lược phát triển tổng thể của nền kinh tế

− Từng bước hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển

của lực lượng sản xuất.

Mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân ở nước

ta là nhằm xây dựng CNXH, vì vậy cần củng cố và tăng cường địa vị chủ đạocủa quan hệ sản xuất XHCN, tiến tới xác lập địa vị thống trị của quan hệ XHCNtrong toàn bộ nền kinh tế

Quá trình thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, dựa trên cơ sở những thành tựu khoa học, công nghệ mới, hiện đại, đồng

thời phải coi trọng việc xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất XHCN mà nềntảng là chế độ công hữu về những tư liệu sản xuất chủ yếu, thực hiện chế độ phânphối theo lao động và phân phối qua các quỹ phúc lợi xã hội là chủ yếu.

Quá trình xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, phát triển lực lượng sản xuấtphải đảm bảo sự phù hợp với quan hệ sản xuất, đồng thời củng cố và hoàn thiệnquan hệ XHCN, đảm bảo phù hợp trên cả ba mặt của quan hệ sản xuất là: quan hệ

sở hữu về tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức quản lý và quan hệ phân phối, trao đổi

− Sẵn sàng thích ứng với tác động của bối cảnh cách mạng công nghiệp lần

thứ tư.

Cần hoàn thiện thể chế, xây dựng nền kinh tế dựa trên nền tảng sáng tạo.Nắm bắt và đẩy mạnh việc ứng dụng những thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để ứng phó với những tác động tiêu cựccủa cách mạng công nghiệp lần thứ tư

1.4 BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA

❖ Thực hiện mô hình công nghiệp hóa kết hợp giữa phát huy nội lực và “thích

ứng chuyển đổi” các yếu tố ngoại lực - Kinh nghiệm Nhật Bản và Trung Quốc Ví dụ: Đối

với Nhật Bản

Chính phủ Nhật Bản tiến hành nhiều biện pháp nhằm khai thác tối đa các nguồn

lực từ bên ngoài và làm cho chúng thích ứng với điều kiện Nhật Bản theophương châm kết hợp “kỹ thuật phương Tây” với “Tinh thần Nhật Bản”

Phương pháp chủ yếu và xuyên suốt của Nhật Bản trong việc tiếp cận với kỹthuật tiên tiến phương Tây là bằng con đường nhập khẩu với nhiều hình thức khácnhau: nhập khẩu trực tiếp công nghệ, mua bằng phát minh sáng chế, khuyến khíchngười Nhật đi du học để tiếp thu những tri thức mới của phương Tây, và “nhậpkhẩu” cả chuyên gia giỏi từ nhiều nước khác nhau trên thế giới Điều đặc biệt là,Nhật Bản không bắt chước nguyên mẫu của nước ngoài, mà họ luôn tìm cách cảitiến công nghệ nhập khẩu để thích nghi chúng (thích ứng chuyển đổi) Đây là bíquyết thành công để rút ngắn thời kỳ công nghiệp hóa của Nhật Bản

❖ Thực hiện mô hình công nghiệp hóa kết hợp giữa thay thế nhập khẩu với hướng

vào xuất khẩu và hướng tới công nghệ cao - Kinh nghiệm của các NICs

Bước đi của các NICs là trong giai đoạn đầu, họ thực hiện mô hình CNHthay thế nhập khẩu - CNH hướng nội Đến cuối thập niên 1960, với xu hướng toàncầu hóa diễn ra mạnh mẽ, mô hình CNH thay thế nhập khẩu đã bộc lộ những hạnchế, thì các NICs đã bắt đầu chuyển sang thực hiện mô hình CNH hướng vào xuấtkhẩu (CNH hướng ngoại) Còn từ giữa thập niên 1990 đến nay, NICs đã chuyểnsang mô hình CNH hướng tới công nghệ cao, bằng việc tập trung phát triển cácngành có hàm lượng khoa học cao làm đầu tàu cho tăng trưởng.

Bài học kinh nghiệm quan trọng nhất của NICs đối với các nước đi sau là ở chỗ biết kết hợp khéo léo, thay thế lẫn nhau giữa các mô hình CNH bằng chính sách bổ sung lẫn nhau giữa hướng về xuất khẩu và thay thế nhập khẩu, trong đó hướng về xuất khẩu là trọng tâm CNH kết hợp giữa thay thế nhập khẩu, hướng vào xuất khẩu

và hướng tới công nghệ cao được thực hiện bằng các bước đi lần lượt theo một trình

tự có tính chu kỳ là: bắt đầu từ nhập khẩu, đến thay thế nhập khẩu, rồi xuất khẩu.

❖ Thực hiện công nghiệp hóa kết hợp giữa sức mạnh của thị trường và sự dẫn

dắt của Nhà nước - Kinh nghiệm một số nước ASEAN

Để thu hút kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm quản lý tiên tiến của nước đi trước phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa nước mình một cách hiệu quả nhất, Nhà nước các nước ASEAN đã chủ trương mở rộng thị trường, tạo môi trường để dòng vốn, công nghệ và chuyên gia của nước ngoài “chảy” vào nền kinh tế một cách nhanh chóng, thuận lợi Ngoài ra, các nước còn thực hiện các chính sách khuyến khích, kêu gọi các nhà khoa học, chuyên gia kỹ thuật đang ở nước ngoài về nước làm việc, và “nhập khẩu” cả các chuyên gia, kĩ sư giỏi của nước ngoài với chế độ đãi ngộ đặc biệt.

Để thu hút FDI, Chính phủ các nước ASEAN đã mở rộng cửa nền kinh tế đi kèm với nhiều chính sách ưu việt như: mở cửa không hạn chế đầu tư nước ngoài, tạo bầu không khí thuận lợi cho đầu tư, khuyến khích vật chất để các công ty đa quốc gia lựa chọn đất nước mình làm “công xưởng” của thế giới Chính phủ các nước ASEAN đều ban hành các

chính sách phát triển khoa học - công nghệ phù hợp với điều kiện của nước

mình

❖ Thực hiện mô hình công nghiệp hóa kết hợp giữa cơ chế thị trường và chủ

nghĩa xã hội, gắn chặt công nghiệp hóa với cải cách và mở cửa - Kinh nghiệm

Trung Quốc

Trung Quốc là nước đầu tiên trong số các nước tiến hành CNH theo cơchế kế hoạch hóa tập trung thực hiện thành công cải cách thể chế kinh tế, mànội dung chủ yếu là chuyển sang kinh tế thị trường và mở cửa nền kinh tế, xâydựng xã hội xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Quốc.

Về thương mại, Chính phủ Trung Quốc đã từ bỏ chính sách độc quyềnngoại thương thông qua việc cho phép hàng ngàn công ty được phép buôn bánquốc tế; và cùng với nó là việc bãi bỏ các chỉ tiêu kế hoạch về sản phẩm nhậpkhẩu và giảm đáng kể hàng rào thuế quan đối với hoạt động này

Về đầu tư, Trung Quốc mở rộng việc thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thông qua phát triển mạnh các đặc khu kinh tế Nhờ việc thực hiện CNH gắn chặt với cải cách, mở cửa nền kinh tế, trong vòng 20 năm cuối thế kỷ XX Trung Quốc đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất trong lịch sử phát triển của họ,

và cũng là cao nhất thế giới (bình quân tăng 9,8%/năm, năm 2007 tăng 11,4%).