Thảo luận nhóm TMU khái niệm thị trường độc quyền bán thuần tú ỨNG DỤNG DOANH NGHIỆP độc QUYỀN APPLE

Khái niệm thị trường độc quyền bán thuần túy Thị trường độc quyền bán thuần túy sau đây sẽ gọi là độc quyền bán làthị trường mà trong đó chỉ có duy nhất một doanh nghiệp cung ứng toàn bộ

BÀI THẢO LUẬN KINH TẾ VI MÔ

[NHÓM 5]

LỚP HỌC PHẦN: K57LQ - 2172MIEC0111

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.Khái niệm thị trường độc quyền bán thuần túy

2.Các đặc trưng của thị trường độc quyền bán thuần túy

3.Nguyên nhân để một doanh nghiệp trở thành doanh nghiệp độc quyền

4.Đường cầu và đường doanh thu cận biên của doanh nghiệp độc quyền bán thuần túy

4.1 Đường cầu của doanh nghiệp độc quyền bán thuần túy

4.2 Doanh thu cận biên của hãng độc quyền bán

5.Tối đa hóa lợi nhuận của hãng độc quyền bán trong thời gian ngắn hạn

5.1 Điều kiện tối đa hóa lợi nhuận: MR = SMC

5.2 Điều kiện tối đa hóa doanh thu: MR = 0

5.3 Khả năng sinh lợi

5.4 Quy tắc định giá

5.5 Tác động của chính sách thuế

5.6 Độc quyền bán không có đường cung

5.7 Đo lường sức mạnh độc quyền - Chỉ số Lerner

5.8 Tổn thất của xã hội khi có hiện tượng độc quyền bán

6.Tối đa hóa lợi nhuận doanh nghiệp hãng độc quyền trong dài hạn

CHƯƠNG II ỨNG DỤNG DOANH NGHIỆP ĐỘC QUYỀN - APPLE

1.Tổng quan về Apple và iDevice

1.1 Apple

1.2 iDevice

1.3 Giới thiệu hệ điều hành iOS

2.Lý do Apple là doanh nghiệp độc quyền hệ điều hành iOS

2.1 Dựa trên lý thuyết

2.2 Dựa trên thực tiễn

3.Tình hình sản xuất của Apple

4.Phân tích cách thức Apple lựa chọn sản lượng tối đa hóa lợi nhuận trong ngắn hạn

4.1 Apple lựa chọn sản lượng tối đa hóa lợi nhuận trong ngắn hạn

4.2 Apple lựa chọn sản lượng tối đa hóa lợi nhuận trong dài hạn

CHƯƠNG III CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1.Hạn chế của Apple khi lựa chọn độc quyền cho sản phẩm của mình

1.1 Hạn chế về vấn đề độc quyền

1.2 Hạn chế về vấn đề giá cao

2.Các đề xuất và kiến nghị

3.Những vấn đề đặt ra tiếp tục nghiên cứu

1

0

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

LỜI MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của chủ đề thảo luận

Nền kinh tế thị trường là một giai đoạn phát triển tất yếu của lịch sử mà bất

cứ nền kinh tế nào cũng phải trải qua Cho đến nay, kinh tế thị trường đã trải quamột số mô hình phát triển khác nhau, nhưng đặc điểm chung đó là các hoạt độngcạnh tranh của các thành phần kinh tế ngày càng trở nên căng thẳng và quyết liệthơn Nó tạo cho doanh nghiệp nhiều thuận lợi để mở rộng thị trường, huy động vốnđầu tư, nhưng đồng thời nó cũng là một thách thức lớn Vậy nên để có thể tồn tạilâu dài trong lĩnh vực này, các doanh nghiệp phải có sự cạnh tranh độc quyền

2 Đối tượng, mục tiêu, phạm vi nghiên cứu

❖ Đối tượng: Apple - hãng độc quyền trong thị trường hệ điều hành iOS

❖ Phạm vi: Apple Inc ở Việt Nam

3 Phương pháp nghiên cứu

❖ Phân tích và tổng hợp lý thuyết

❖ Phân tích số liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1 Khái niệm thị trường độc quyền bán thuần túy

Thị trường độc quyền bán thuần túy (sau đây sẽ gọi là độc quyền bán) làthị trường mà trong đó chỉ có duy nhất một doanh nghiệp cung ứng toàn bộhàng hóa hay dịch vụ trên thị trường Doanh nghiệp cung ứng duy nhất nàyđược gọi là doanh nghiệp độc quyền bán

Ví dụ: Hãng Microsoft độc quyền trên toàn thế giới với hệ điều hành Windows.

Hãng độc quyền có vị trí đặc biệt trên thị trường Hãng độc quyền quyết định và kiểm soát mức giá, sản lượng cung ứng

2 Các đặc trưng của thị trường độc quyền bán thuần túy

- Thứ nhất, trên thị trường này chỉ có một người bán duy nhất Do là

người bán duy nhất trên thị trường nên cầu thị trường cũng chính là cầu đốivới doanh nghiệp độc quyền

- Thứ hai, sản phẩm hàng hóa trên thị trường này không có hàng hóa

thay thế gần gũi Với đặc trưng này, doanh nghiệp độc quyền bán sẽ khôngphải lo ngại về phản ứng của các doanh nghiệp khác đối với chính sách giácủa mình và sẽ không lo ngại về việc người tiêu dùng sẽ chuyển sang sửdụng các sản phẩm thay thế khi nhà độc quyền định giá cao hơn

- Thứ ba, có rào cản lớn về việc gia nhập thị trường Điều này có nghĩa

là ngay cả khi doanh nghiệp độc quyền thu được lợi nhuận kinh tế dươngkhiến cho các doanh nghiệp khác rất muốn gia nhập thị trường để cũng thuđược lợi nhuận kinh tế dương nhưng những rào cản gia nhập đã ngăn cảncác doanh nghiệp khác làm điều đó

3 Nguyên nhân để một doanh nghiệp trở thành doanh nghiệp độc

quyền

- Doanh nghiệp đạt được tính kinh tế theo quy mô:

Độc quyền xuất hiện do tính kinh tế theo quy mô được gọi là độcquyền tự nhiên Khi vị thế độc quyền đã hình thành, các doanh nghiệp mớimuốn gia nhập cũng sẽ rất khó khăn vì những doanh nghiệp này

2

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

thường sản xuất ở mức sản lượng thấp nên có chi phí bình quân cao hơn và

dễ dàng bị các doanh nghiệp độc quyền loại khỏi thị trường bằng cáchgiảm giá bán Và dù có tiềm lực về kinh tế thì các doanh nghiệp nhỏ vẫnphải đối mặt với vấn đề là có bán được số lượng hàng hóa đã sản xuất haykhông

- Doanh nghiệp có phát minh sáng chế được luật pháp bảo hộ bản quyền

Ví dụ: Bill Gate chủ tịch tập đoàn Microsoft là người phát minh sáng chế phần mềm Microsoft Office Nhờ bằng phát minh sáng chế này mà tập đoàn Microsoft đã trở thành tập đoàn độc quyền trong việc cung cấp phần mềm này ở Mỹ.

Những quy định về bằng phát minh, sáng chế làm phát sinh ra vấn đềđộc quyền

- Kiểm soát được các yếu tố đầu vào: sở hữu, kiểm soát được nguồn

nguyên liê wu cơ bản của quá trình sản xuất có thể ngăn cản sự gia nhâ wp của các hãng khác

Ví dụ: điển hình là Nam Phi, được sở hữu những mỏ kim cương chiếm phần lớn sản lượng của thế giới và do đó quốc gia này có vị trí gần như đứng đầu trên thị trường kim cương.

- Do các quy định của chính phủ:

Một doanh nghiệp có thể trở thành doanh nghiệp độc quyền bán mộtloại hàng hóa hay dịch vụ nào đó nếu doanh nghiệp ấy là doanh nghiệp duynhất được Nhà nước cấp giấy phép sản xuất kinh doanh loại hàng hóa haydịch vụ ấy

Ví dụ: Việt Nam có độc quyền về điện, đường sắt, sách giáo khoa…

- Ngoài ra, một số nguyên nhân khác là sự trung thành với thương hiệucủa người tiêu dùng, các hình thức trói buộc người tiêu dùng của các doanhnghiệp,

3

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

4 Đường cầu và đường doanh thu cận biên của doanh nghiệp độc quyền bán thuần túy.

4.1 Đường cầu của doanh nghiệp độc quyền bán thuần túy

- Do là doanh nghiệp duy nhất trên thị trường nên đường cầu của thịtrường cũng là đường cầu đối với doanh nghiệp và do đó, đường cầu củadoanh nghiệp độc quyền là một đường có độ dốc âm tuân theo luật cầu

- Là người sản xuất với một loại sản phẩm, nhà độc quyền có sức kiểmsoát toàn diện đối với lượng sản phẩm đem ra bán Nhưng điều này không cónghĩa là hãng đặt giá cao bao nhiêu cũng được, vì mục đích của hãng là tối

đa hóa lợi nhuận Đặt giá cao sẽ có ít người mua và lợi nhuận thu về ít hơn

4.2 Doanh thu cận biên của hãng độc quyền bán

- Khi đường cầu là đường tuyến tính, phương trình hàm cầu có dạng: P = a-bQ

- Tổng doanh thu của hãng độc quyền được tính bằng: TR = P x Q = aQ -

bQ2

- Doanh thu cận biên: MR = TR’(Q) = a - 2bQ

→ Đường doanh thu cận biên cũng là đường tuyến tính, cùng cắt trục tung tại cùng một điểm với đường cầu và có độ dốc gấp đôi độ dốc đường cầu

-Mối quan hệ giữa doanh thu cận biên và độ co dãn theo công

thức: MR= = = + =P(1+ )

Do < 0 nên 1 + < 1 → MR < P

4

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

Mối quan hệ giữa giá, doanh thu cận biên và dộ co dãn

của cầu theo giá

Từ đây ta có thể thấy được mối quan hệ giữa độ co dãn của cầu theo giá và

doanh thu cận biên:

Khi cầu co dãn → < -1 → 1 + > 0 → MR > 0

Khi cầu kém co giãn → -1 < < 0 → 1 + < 0 → MR < 0 Khi

cầu co giãn đơn vị → = -1 → 1 + = 0 → MR = 0 Khi cầu

hoàn toàn co giãn → = - → 1 + = 1 → MR = P

Vậy, tại các miền cầu khác nhau thì doanh thu cận biên của hãng độc

quyền bán thuần túy khác nhau

5 Tối đa hóa lợi nhuận của hãng độc quyền bán trong thời gian

ngắn hạn

Lợi nhuận: Là chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí

5.1 Điều kiện tối đa hóa lợi nhuận

MR = SMC

Tuy nhiên đây mới là điều kiện cần, chưa phải là điều kiện đủ để tối đa

hóa lợi nhuận

→ Phải sản xuất mức sản lượng có doanh thu cận biên bằng chi phí cận biên

5

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

5.2 Điều kiện tối đa hóa doanh thu

MR=0

Hai điều kiện tối đa hóa lợi nhuận và tối đa hóa doanh thu không thểđồng nhất đo bất cứ khi nào doanh nghiệp sản xuất thì doanh nghiệp phải cóchi phí và mức chi phí này phải khác

Đối với doanh nghiệp độc quyền, mức SL tối đa hóa doanh thu luôn luônlớn hơn mức SL tối đa hóa lợi nhuận

5.3 Khả năng sinh lợi Khái niệm: Khả năng sinh lợi là một con số cho thấy khả năng tạo ra lợi

nhuận của doanh nghiệp trong một thời gian Vì vậy không phải cứ là doanhnghiệp độc quyền thì sẽ thu được lợi nhuận lớn Khả năng sinh lợi của hãngđộc quyền:

- Hãng có lợi nhuận kinh tế dương khi P > ATC

- Hãng có lợi nhuận kinh tế bằng 0 khi P = ATC

- Hãng bị thua lỗ nhưng vẫn tiếp tục sản xuất khi AVC < P < ATC

- Hãng ngừng sản xuất khi P ≤ AVC

- Công thức tínhTrong đó: TR: tổng doanh thu,

KINH TẾ VI MÔ GVGD: VŨ THỊ THANH HUYỀN

5.5 Tác động của chính sách thuế

Khi chính phủ đánh thuế đối với doanh nghiệp độc quyền sẽ làm chodoanh nghiệp độc quyền tần suất ít sản phẩm hơn và đặt giá sản phẩm caohơn

5.6 Độc quyền bán không có đường cung

Trong thị trường độc quyền bán không có đường cung bởi vì không thểxác định được mức sản lượng trực tiếp từ đường chi phí cận biên củadoanh nghiệp

5.7 Đo lường sức mạnh độc quyền - Chỉ số Lerner

nhuận càng cao do sự chênh lệch giữa giá và chi phí cận biên lớn và ngược lại.

→ Điều này không có nghĩa rằng hãng độc quyền luôn kinh doanh tại miền cầu kém co giãn

→ Hãng độc quyền luôn quyết định sản lượng ở miền cầu co dãn

5.8 Tổn thất của xã hội khi có hiện tượng độc quyền bán

Làm giảm hiệu quả của sự phân bố nguồn tài nguyên xã hội cũng nhưphúc lợi xã hội Vì doanh nghiệp độc quyền sẽ giảm sản lượng để bán với giácao hơn so với thị trường CTHH nhằm tăng lợi nhuận Điều này làm chodoanh nghiệp độc quyền có lợi hơn, nhưng người tiêu dùng và xã hội sẽ bịthiệt hại

Ngay cả khi lợi nhuận của doanh nghiệp độc quyền bị đánh thuế và phânphối lại do người tiêu dùng đã mua sản phẩm của doanh nghiệp độc quyền thìphần mất không vẫn tồn tại do sản lượng độc quyền thấp hơn và giá độc quyềncao hơn so với thị trường CTHH

Ngoài ra doanh nghiệp độc quyền còn phải chi thêm một số khoản chiphí như chi phí quảng cáo, vận động hành lang để duy trì vị thế độc quyềncủa mình và những tranh thủ về phương diện pháp lý để tránh sự điều tiết củachính phủ hay chống luật chống độc quyền, tận dụng tính kinh tế theo quy mô.Những chi phí này không hiệu quả về mặt xã hội nên có thể sẽ gây đến tổnthất xã hội

6 Tối đa hóa lợi nhuận doanh nghiệp hãng độc quyền trong dài hạn

Trong dài hạn, do có rào cản gia nhập thị trường cho nên kinh doanhnghiệp độc quyền bán thuần túy vẫn giữ được lợi nhuận kinh tế dương Tuynhiên, doanh nghiệp sẽ tìm cách thay đổi quy mô về mức quy mô có chi phíthấp nhất tương ứng với mức sản lượng tối ưu trong dài hạn

Nếu các rào cản gia nhập thị trường đủ lớn khiến cho các doanh nghiệpkhác không thể gia nhập thị trường thì doanh nghiệp độc quyền bán này sẽ vẫngiữ được lợi nhuận kinh tế dương trong dài hạn Điều này khác biệt hoàn toànvới tình trạng của các doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo khi chỉ có thể đạtđược lợi nhuận kinh tế bằng 0 trong dài hạn

8

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

CHƯƠNG II ỨNG DỤNG DOANH NGHIỆP ĐỘC QUYỀN - APPLE

1 Tổng quan về Apple và iDevice

1.1 Apple

Apple hay Apple Inc là một tập đoàn công nghệ của Mỹ có trụ sở chínhđặt tại Cupertino, California Doanh nghiệp được thành lập vào ngày01/014/1976 dưới tên Apple Computer, Inc., sau đó mới được đổi tên thànhApple Inc vào đầu năm 2007 Ba nhà sáng lập của Apple là Steve Wozniak,Steven Jobs và Ronald Wayne Trong hơn 40 năm tồn tại của mình, công ty cótổng cộng 7 vị CEO Nhưng chỉ có 2 CEO để lại nhiều ấn tượng với nhữngthành tựu nổi bật được quan tâm nhất là Steve Jobs và Tim Cook Họ là người

có công lớn đưa Apple đứng ở vị thế như ngày hôm nay trên thương trường

Sản phẩm đầu tiên của công ty là chiếc Apple I Đó là một bộ mạch chủcùng bộ xử lý và bộ nhớ Từ khi ra đời cho đến nay, tổng số sản phẩm màApple đã sản xuất lên tới khoảng hơn 220 dòng sản phẩm, chưa tính đếnnhững biến thể cùng loại Đó quả thực là một con số đáng kinh ngạc Sảnphẩm của Apple hiện tại mở rộng tại các nước như Mỹ, Canada, Nhật Bản vàAnh

1.2 iDevice

iDevice là một thuật ngữ không chính thức sử dụng rộng rãi cho các thiết

bị di động được sản xuất bởi Apple Inc Tên thiết bị bắt đầu với "i" và sử dụngiOS hoạt động iOS hỗ trợ rất nhiều thiết bị và tổ chức một loạt các khả nănglưu trữ tùy theo phiên bản Một số ví dụ về các iDevices bao gồm iPad, iPhone

và iPod Touch và Apple TV

Các đặc trưng nổi bật của iDevice:

- Chạy bằng hệ điều hành iOS

KINH TẾ VI MÔ GVGD: VŨ THỊ THANH HUYỀN1.3 Giới thiệu hệ điều hành iOS

IOS là hệ điều hành độc quyền của hãng Apple được thiết kế dùng để vậnhành các thiết bị di động của hãng Bên cạnh sự thành công trong công nghệ,đặc biệt là iPhone, hệ điều hành này càng mang đến tên tuổi cho hãng Hàngnăm, Apple tiến hành cập nhật, phát hành các phiên bản iOS mới nhất Cungcấp chất lượng bảo mật, những tính năng sử dụng tối đa cho người dùng Giaodiện người dùng của hệ điều hành iOS được dựa trên khái niệm về thao táctrực tiếp bằng tay, sử dụng các cử chỉ đa cảm ứng Các yếu tố giao diện điềukhiển bao gồm các thanh trượt, công tắc, và các nút Tương tác với các hệ điềuhành bao gồm các cử chỉ như chạm, trượt, vuốt

Ưu điểm của iOS chính là ở nền tảng ổn định, độ tin cậy và bảo mật cao,ứng dụng phong phú, chất lượng, và cập nhật nhanh khi có phiên bản mới.Đặc biệt đây là một hệ điều hành tối giản với người dùng Bên cạnh những ưuđiểm nổi trội của hệ điều hành iOS, còn có một số nhược điểm như: khả năngtùy chỉnh hạn chế, không thể chạy các các ứng dụng cùng lúc

2 Lý do Apple là doanh nghiệp độc quyền hệ điều hành iOS

2.1 Dựa trên lý thuyết

-Trên thị trường, Apple Inc là doanh nghiệp duy nhất cung cấp hệ điều hành iOS

-Tất cả các dòng sản phẩm có hệ điều hành iOS của Apple đưa ra thị trường bao gồm iPhone, iPad, đều không có sản phẩm thay thế gần gũi

-Không có cơ hội cho các doanh nghiệp mới cùng gia nhập thị trường VìApple lợi nhuận hằng năm đạt được là rất lớn khiến các doanh nghiệp cũngmuốn gia nhập để thu về lợi nhuận kinh tế, nhưng việc Apple đã đạt được tínhkinh tế theo quy mô và khẳng định thương hiệu của mình đã ngăn cản cácdoanh nghiệp khác làm điều đó

2.2 Dựa trên thực tiễn

-Apple không chia sẻ iOS với bất kỳ nhà phát triển nào Thay vì hàng ngàn sản phẩm với đủ các hãng như Samsung, Oppo, Xiaomi thì các nhà phát triển phần mềm chỉ cần tối ưu cho một dòng sản phẩm nhất định, khiến việc phát triển, tối ưu cho iOS thật sự dễ dàng

- iOS là nơi để các thiết bị của Apple chạy các phần mềm độc quyền nhưiMessage, Facetime, Airdrop, Safari Bạn rất dễ để bắt gặp một người dùngMacbook mà trên tay đeo Apple Watch hay cầm iPhone Các phần mềm này

vì là độc quyền và tương thích với nhau nên chúng ta dùng chúng với nhau

- Apple muốn khẳng định vị thế của mình là “độc tôn” Vì chỉ có Applemới đem lại trải nghiệm sản phẩm cao cấp, mượt mà khiến người dùng gắn

bó và chỉ sử dụng, nâng cấp các sản phẩm mới của nhà sản xuất này

3 Tình hình sản xuất của Apple

Tình hình sản xuất của Apple trong những năm gần đây biến động khá nhiều, nhưng nhìn chung vẫn tăng về mặt doanh thu

-Năm 2018, doanh thu của Apple đạt 265,6 tỷ USD, lợi nhuận đạt 59,5 tỷ

USD Quý 4 năm 2018, Apple bán ra được 46.89 triệu chiếc iPhone, 9.69 triệuchiếc iPad và 5.3 triệu Macbook

Biểu đồ doanh thu của Apple quý IV năm 2018

Trong năm 2018, Apple đã mang đến hàng loạt các sản phẩm mới với những nâng cấp, cải tiến đáng kể cho các dòng sản phẩm iPhone, iPad và MacBook Apple đã cho ra mắt các phiên bản mới của iOS, macOS, tvOS và watchOS đặc biệt là dòng iPhone XR, XS và XS Max đã làm mưa làmgió trên thị trường

-Năm 2019, Apple đạt doanh thu 91.8 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm

ngoái Lợi nhuận ròng đạt 22.2 tỷ USD – cao nhất trong lịch sử các doanhnghiệp Mỹ

11

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

KINH TẾ VI MÔ GVGD: VŨ THỊ THANH HUYỀN

Biểu đồ doanh thu của Apple quý IV năm 2019

Trong năm này, Apple đã làm mới hầu hết các sản phẩm của mình vànâng cấp các thiết bị, phần mềm ở nhiều khía cạnh điển hình như việc cho ramắt IOS 12.1.4 để khắc phục lỗ hổng nghe lén trên FaceTime và IOS 13.3 vàocuối năm 2019 Điều đặc biệt là Mac đã quay trở lại với phiên bản được nângcấp làm hài lòng khách hàng Bên cạnh đó Hãng còn cho ra mắt 4 sản phẩmdịch vụ mới với ý định dịch chuyển mạnh hơn vào kinh doanh dịch vụ

-Năm 2020, Apple đã báo cáo tổng doanh thu đạt 111,4 tỷ USD trong 3 thángcuối, là mức cao nhất mọi thời đại của công ty Apple cũng ghi nhận lợi nhuậnròng 28,8 tỷ USD trong quý IV/2020

-Năm 2021, Apple công bố doanh thu 100 tỷ USD trong quý tài chính đầu

tiên năm 2021 và doanh thu 90 tỷ USD trong quý 2 Apple cho biết doanh thu

từ dòng máy Mac và iPad tăng trưởng mạnh mẽ khi mọi người tiếp tục làmviệc và học tại nhà Tuy nhiên, chỉ riêng iPhone đã đóng góp tới 50% tổngdoanh thu 81.4 tỷ USD của công ty này