Do vậy, xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường là nhiệm vụ không thể thiếu trong quản lý nhà trường trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục - Đào tạo hiện nay, giúp cho việc
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề tài
Trong công cuộc đổi mới đất nước, chúng ta đã chuyển sang nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa Quá trình xây dựng và phát triển kinh tế đất nước, chúng ta
đã nỗ lực tìm kiếm nhiều cơ hội, đạt được những thành tựu to lớn về khoa học, kỹ thuật
và công nghệ, Nhưng chúng ta đã chưa lường hết được mức độ tấn công của mặt trái nền kinh tế thị trường để ngăn chặn nó Điều đó đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới bộ mặt văn hóa xã hội, để lại những hậu quả khôn lường cho giáo dục nước nhà
Giáo dục và văn hóa là hai thành tố cốt lõi trong trường học, nơi đào tạo ra những sản phẩm có ích cho xã hội, là nền tảng thúc đẩy con người hướng đến Chân - Thiện -
Mĩ Chất lượng giáo dục là mục tiêu trọng tâm mà mỗi nhà trường đều mong muốn đạt tới, điều này phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố khách quan và chủ quan, trong đó văn hóa nhà trường được xác định là yếu tố quan trọng và có ảnh hưởng vô c ng to lớn tới chất lượng và hiệu quả hoạt động của mỗi nhà trường Do vậy, xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường là nhiệm vụ không thể thiếu trong quản lý nhà trường trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục - Đào tạo hiện nay, giúp cho việc thực hiện các mục tiêu giáo dục của nhà trường hiệu quả, bên vững
Trường Trung cấp Quang Trung (tiền thân là trường Đào tạo kỹ thuật nghiệp vụ tư thục Quang Trung) là một trường ngoài công lập, được thành lập từ năm 1995 Trải qua
25 năm xây dựng và phát triển, Ban lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm và đề cao công tác xây dựng VHNT Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, việc xây dựng và phát triển VHNT không tránh khỏi những bất cập và chưa đạt được kết quả như mong muốn Nguyên nhân là do nhận thức về vai trò của VHNT trong phát triển nhà trường còn chưa
rõ ràng, thiếu hiểu biết trong vận dụng vào công tác quản lý, năng lực quản trị văn hóa nhà trường của đội ngũ lãnh đạo nói chung còn gặp nhiều hạn chế, các giá trị cốt lõi của nhà trường còn chưa xác định được rõ ràng vì thế chưa tạo dựng được sự ổn định trong nhận thức và chia sẻ của CB, GV, NV và HS trong nhà trường,
Với các lý do trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài
sẽ mong muốn góp phần cho công tác phát triển VHNT tại trường Trung cấp
Quang Trung đạt kết quả tốt hơn, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
Trang 22 Mục đích nghiên cứu
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
3.2 Đối tượng nghiên cứu
4 Giả thuyết khoa học
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Xác định cơ sở lý luận về hoạt động quản lý VHNT tại các trường Trung cấp chuyên nghiệp
5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý VHNT tại trường Trung cấp Quang Trung 5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý VHNT tại trường Trung cấp Quang Trung
5.4 Thử nghiệm một số biện pháp quản lý VHNT tại trường Trung cấp Quang Trung
6 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận;
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
7.3 Phương pháp thống kê:
8 Ý nghĩa khoa học của đề tài
8.1 Ý nghĩa lý luận
8.2 Ý nghĩa thực tiễn
9 Cấu trúc của luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý VHNT tại trường Trung cấp
Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng VHNT tại trường Trung cấp Quang
Trung, quận ong Biên, thành phố Hà Nội
Chương 3: Các biện pháp quản lý xây dựng VHNT tại trường Trung cấp Quang
Trung, quận ong Biên, thành phố Hà Nội
Trang 3NỘI DUNG Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG
TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP 1.1 Tổng quan các nghiên cứu về quản lý VHNT trong các cơ sở giáo dục
Khái niệm
1.2.3 V
Khái niệm văn hóa nhà trường
Các biểu hiện của văn hóa nhà trường
Vai trò của văn hóa nhà trường
1.2.4 X
1.2.5
Quản lý văn hóa nhà trường được hiểu là một hoạt động/ quá trình có chủ đích
của chủ thể quản lý (Đứng đầu là hiệu trưởng) tác động tới đối tượng quản lý (Hệ thống
Tổ chức
Kiểm tra, đánh giá
Kế hoạch
Chỉ đạo Thông tin
Trang 4giá trị cốt lõi của nhà trường, Hệ thống niềm tin được xây dựng và các hiện thực văn hóa nhà trường) nhằm hướng tới xây dựng mục tiêu giáo dục của nhà trường đặt ra
Đây là khái niệm công cụ nghiên cứu cho đề tài
1.3 Trường Trung cấp trong bối cảnh giáo dục hiện nay
Trang 51.4.8.4 Kiểm tra, đánh giá:
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý văn hóa nhà trường Trung cấp
Đã xây dựng một số khái niệm sau: Quản lý và Quản lý nhà trường, Văn hóa nhà trường và Quản lý văn hóa nhà trường; đã phân tích được chức năng và vai trò của Hiệu trưởng các trường Trung cấp và xác định được yêu cầu đặt ra cho xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường Trung cấp hiện nay
uận văn đã xây dựng được 08 nội dung quản lý văn hóa nhà trường tại trường Trung cấp và xác định được 05 yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý văn hóa nhà trường tại các trường Trung cấp Đây là cơ sở lý luận và khung lý thuyết để nghiên cứu khảo sát các nội dung quản lý văn hóa nhà trường ở Chương 2 và đề xuất các biện pháp
ở Chương 3
Trang 6Chương 2: TH C TRẠNG QUẢN LÝ D NG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP QUANG TRUNG, QUẬN L NG I N,
THÀNH PH HÀ NỘI
2.1 á á ề
Đặc điểm chính của đơn vị, địa phương
à một trường ngoài công lập được thành lập từ năm 1995, Trường Trung cấp Quang Trung đã có 25 năm phấn đấu xây dựng và phát triển trường th o hướng bền vững Nhà trường có định hướng từ 2020 đến 2025 sẽ nâng cấp cơ sở vật chất th o hướng hiện đại, đạt chuẩn và ph hợp với tình hình kinh tế xã hội của Thủ đô và địa bàn quận ong Biên, huyện Gia âm Khi đó trường Trung cấp Quang Trung c ng với hệ thống các trường phổ thông trên địa bàn quận ong Biên, huyện Gia âm sẽ tổ chức hiệu quả các hoạt động hướng nghiệp, đào tạo kỹ năng, cho học sinh địa phương và các tỉnh lân cận Đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư vấn du học, đào tạo ngoại ngữ, nghề nghiệp và cung cấp nhân lực cho các doanh nghiệp nước ngoài đầu
tư tại Việt Nam và xuất khẩu
Trường thuộc quận ong Biên là một quận mới của thành phố Hà Nội, đông dân
cư, tốc độ phát triển nhanh trong mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội, giao thông rất thuận
tiện,
- Các đơn vị trực thuộc trường gồm có 06 đơn vị
Trường Trung học phổ thông Tây Sơn;
Trung tâm Ngoại ngữ - Tin học Quang Trung;
Trung tâm nghiên cứu, tư vấn, ứng dụng khoa học, tâm lý và giáo dục Hà Nội;
+ Trung tâm tư vấn du học quốc tế Quang Trung;
+ Trung tâm Bồi dư ng văn hóa Việt Nga - Đông Đô
Cơ cấu tổ chức
Bảng 2.1 Thống kê số lượng CBQL, GV và NV của trường Trung cấp Quang Trung
Đạt chu n Trên chu n
(Nguồn thống kê từ báo cáo năm học 2019-2020 của trường Trung cấp Quang Trung)
Trang 7 Các ngành nghề được đào tạo của trường Trung cấp Quang Trung
Bảng 2.2 Thống kê ngành nghề, loại hình đào tạo của trường Trung cấp Quang Trung
Sơ cấp Trung cấp
(Nguồn thống kê từ báo cáo năm học 2019-2020 của trường Trung cấp Quang Trung)
Thực trạng cơ sở vật chất và m i trường giáo dục của nhà trường
ảng 2.3 Thực trạng cơ sở vật chất và m i trường giáo dục của nhà trường
(Nguồn thống kê từ báo cáo năm học 2019-2020 của trường Trung cấp Quang Trung)
Trang 8 Về thực trạng c ng tác đào tạo học sinh của nhà trường
ảng 2.4 Thực trạng c ng tác đào tạo học sinh của trường Trung cấp Quang Trung
1 Nội dung trong các tuyên bố sứ mệnh của trường
phải thể hiện những giá trị, những mong muốn của nhà
trường
3 13 11 6 32 2.18
2 Sứ mệnh phải củng cố các giá trị cốt yếu đối với các
thành viên trong nhà trường và đưa ra các thông điệp
cho các thành viên mới
Trang 91 Mục tiêu hoạt động của nhà trường phải hướng vào mục
tiêu giáo dục quốc gia trong từng giai đoạn và từng thời kì
lịch sử
5 11 8 8 32 1.88
2 Mục tiêu giáo dục của nhà trường được xây dựng trên
cơ sở mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của cộng đồng,
quốc gia
11 8 9 4 32 1.82
3 Tầm nhìn phải thể hiện rõ ràng trong bản chiến lược
phát triển của nhà trường và phát triển trên cơ sở kế thừa
những giá trị truyền thống đã giúp cho nhà trường tồn tại
1 Mối quan hệ hợp tác tích cực giữa giáo viên và học sinh 5 11 8 8 32 1.88
2 Các vấn đề về an toàn và sự duy trì hoạt động trong NT 11 8 9 4 32 1.82
3 Công tác quản lý của lãnh đạo NT 12 12 5 3 32 1.75
4 Những định hướng học tập của HS trong NT 5 11 8 8 32 1.88
5 Các giá trị tích cực về hành vi của HS 11 8 9 4 32 1.82
6 Sự hướng d n nhiệt tình, chuyên nghiệp của GV đối với
8 Các mối quan hệ giữa hụ huynh và cộng đồng 12 12 5 3 32 1.75
Trang 101 Các nhân vật “người h ng” của nhà trường là những người
làm việc tốt nhất cho đồng nghiệp và học sinh được tuyên
dương và nhắc lại thường xuyên
2 5 15 10 32 3.06
2 Những nhân viên của nhà trường thường kể về những câu
chuyện, giai thoại trong quá khứ cũng như hiện tại để thể hiện
sự củng cố niềm tin và giúp cho việc truyền tải các giá trị và
các chuẩn mực; Nhà trường thường xuyên tổ chức các l nghi
truyền thống của trường
5 5 13 9 32 2.79
3 Các logo tr o tại trường và các tuyên bố sứ mệnh trong hội
trường phải thể hiện được giá trị, triết lý phát triển của nhà
trường
2 7 15 8 32 2.85
4 Các thủ tục, tập quán tích cực phải được nhà trường quan
tâm và phát huy Bên cạnh đó phải xóa bỏ những thói qu n làm
cản trở đến hoạt động dạy học của nhà trường
2 Các thành viên thấy mình cam kết thực hiện công việc của
mình và cảm thấy mình luôn làm chủ một phần của nhà
trường và công việc của họ liên quan đến sự phát triển của
nhà trường
8 14 7 3 32 2.12
3 Nhà trường phải có văn hóa mạnh mang đặc tính nhất
Trang 11Sự hợp tác của các thành viên trong nhà trường Mức độ Tổng ĐT
1 2 3 4
4 BGH và giáo viên phải có kỹ năng để đi đến nhất trí thậm
chí ngay cả khi tồn tại các quan điểm khác biệt 5 14 7 6 32 2.38
5 Ban giám hiệu và giáo viên cần phải có năng lực tốt nhất
và kinh nghiệm để tạo ra thay đổi ph hợp với sự phát triển
của xã hội và nhu cầu của học sinh
6 8 15 3 32 2.44
6 Một nhà trường thành công phải luôn có mục đích và định
hướng rõ ràng để xác định các mục tiêu chiến lược và hình
dung được tương lai của mình như thế nào
1 Nhà trường có các chuẩn mực rõ ràng đối với hành
vi của cán bộ, giáo viên, học sinh 2 7 9 14 32 3.12
2 Cán bộ, giáo viên tự giác, nghiêm túc chấp hành các
3 Học sinh tự giác, nghiêm túc chấp hành các chuẩn
2.3.7 ề mô s m
Qua khảo sát trường Trung cấp Quang Trung được đánh giá trên 28 tiêu chí
ảng 2.11 Mức độ biểu hiện của m i trường sư phạm trong VHNT của trường
Trung cấp Quang Trung
1 2 3 4
1 ớp học hạn chế về số lượng học sinh 3 6 15 8 32 2.85
2 Học sinh luôn cảm thấy an toàn và thuận lợi ở tất cả
4 ớp học và xung quanh luôn sạch sẽ và được bảo 3 6 15 8 32 2.85
Trang 128 Sách giáo khoa, giáo trình và phương tiện có hiệu quả 8 7 15 2 32 2.32
9 Sự tương tác và phối hợp được khuyến khích GV và
HS giao tiếp với nhau có hiệu quả Việc phân nhóm HS
đa dạng Cha mẹ HS và GV là đối tác trong quá trình
giáo dục
5 9 15 3 32 2.47
10 Các quyết định được ban hành với sự tham dự của
11 Nhân viên luôn lắng ngh đề nghị của HS; HS có cơ
hội tham dự vào việc ra quyết định 11 14 4 3 32 1.97
12 Nhân viên và HS được huấn luyện để ngăn chặn và
13 Sự tương tác và phối hợp của GV và NV với tất cả
HS luôn được nuôi dư ng, đáp ứng, ủng hộ, khuyến
khích và coi trọng
11 12 5 4 32 2.03
15 GV và nhân viên có tinh thần trách nhiệm cao 2 8 14 8 32 2.88
17 Nhà trường luôn mở với sự đa dạng và hoan nghênh
18 GV, nhân viên và HS tôn trọng l n nhau và đều có
19 GV, nhân viên, HS luôn cảm thất có đóng góp vào
20 uôn có cảm giác cộng đồng NT được tôn trọng
bởi mang lại giá trị chính bởi GV, nhân viên và HS và
phụ huynh
6 7 13 6 32 2.59
Trang 13M i trường sư phạm Mức độ Tổng ĐT
1 2 3 4
21 Cha mẹ HS luôn cảm thấy NT thân thiện, cởi mở,
22 uôn tập trung vào học thuật, tất cả các kiểu trí tuệ
và năng lực đều được tôn trọng, khuyến khích và ủng
hộ hương pháp giảng dạy luôn tôn trọng các cách học
khác nhau của HS
12 13 4 3 32 1.88
23 Mong đợi cao cho tất cả HS Tất cả HS đều được
khuyến khích và ủng hộ đạt tới thành công 8 10 10 4 32 2.29
24 Tiến trình được kiểm soát thường xuyên và định kì 5 7 14 6 32 2.68
25 Kết quả đánh giá được thông báo kịp thời cho HS và
26 Các kết quả đánh giá được sử dụng để đánh giá và
thiết kế lại nội dung và các trình tự giảng dạy 10 11 6 5 32 2.19
27 Thành tích học tập được kh n thưởng và tuyên
28 GV cảm thấy tự tin với kiến thức của mình 3 4 12 13 32 3.09
ảng 2.11 Tương quan giữa các yếu tố biểu hiện của VHNT của trường Trung cấp
Tính hợp thức và nhất quán trong hành vi của các thành
Trang 14ể đồ 2.1 Mứ đ b ể ệ á ế ủ V
Biểu đồ cho thấy rõ, hai yếu tố VHNT là tầm nhìn và sứ mệnh và sự hợp tác của các thành viên trong nhà trường còn thấp Cần phải có chiến lược xây dựng VHNT một cách bài bản và hiệu quả hơn
2.4
hoạch 2 6.25 10 31.25 12 37.5 8 25 9 28.13 11 34.38 7 21.88 5 15.63
Tổ chức 4 12.5 10 31.25 12 37.5 6 18.75 10 31.25 12 37.5 6 18.75 4 12.5
Chỉ đạo,
giám sát 2 6.25 9 28.13 13 40.625 8 25 13 40.625 11 34.38 5 15.63 3 9.38 Kiểm
tra,đánh
giá
6 18.75 11 34.38 9 28.13 6 18.75 9 28.125 13 40.63 8 25 2 6.25
Trang 15hoạch 3 9.38 9 28.13 12 37.5 8 25 11 34.38 10 31.25 7 21.88 4 12.5
Tổ chức 4 12.5 8 25 13 40.63 7 21.88 10 31.25 13 40.63 8 25 1 3.13
Chỉ đạo,
giám sát 1 3.125 11 34.38 12 37.5 8 25 13 40.63 9 28.13 6 18.75 4 12.5 Kiểm tra,
đánh giá 5 15.63 13 40.63 9 28.13 5 15.63 11 34.38 12 37.5 7 21.88 2 6.25 2.4.3 Thực trạng quản lý các chuẩn mực văn hóa (quy tắc vàng) của nhà trường
Bảng 2.14 Thực trạng quản lý các chuẩn mực văn hóa (quy tắc vàng) của nhà trường
ảng 2.15 Thực trạng xây dựng phong cách làm việc chuyên nghiệp cho các thành
viên trong nhà trường Nội
giám sát 2 6.25 9 28.125 13 40.63 8 25 12 37.5 13 40.63 3 9.38 4 12.5
Kiểm tra,
đánh giá 1 3.13 12 37.5 10 31.25 9 28.13 9 28.13 12 37.5 6 18.75 5 15.63
Trang 16giám sát 5 15.63 9 28.13 14 43.75 4 12.5 12 37.5 14 43.75 1 3.125 5 15.63
Kiểm tra,
đánh giá 6 18.75 12 37.5 10 31.25 4 12.5 14 43.75 10 31.25 4 12.5 4 12.5
2.4.6 á á ễ ứ ề ủ
ảng 2.17 Thực trạng xây dựng và phát huy các nghi lễ truyền thống của nhà
trường Nội
giám sát 2 6.25 12 37.5 12 37.5 8 25 12 37.5 14 43.75 6 18.75 0 0
Kiểm tra,
đánh giá 4 12.5 16 50 10 31.25 2 6.25 10 31.25 12 37.5 8 25 2 6.25
Trang 172.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý văn hóa nhà trường của trường Trung cấp Quang Trung, quận Long iên, thành phố Hà Nội
ảng 2.19 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý văn hóa nhà trường của
trường Trung cấp Quang Trung
Điều kiện kinh tế - xã
hội, văn hóa của địa
Điều kiện vật chất cho
thực thi mọi hoạt động
- Hội đồng quản trị, BGH nhà trường đánh giá cao vai trò của VHNT và luôn có ý thức
để xây dựng VHNT của trường Trung cấp Quang Trung ngày càng tích cực, chuyên nghiệp
và hiệu quả nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo cho con em HS