Quản lý giáo dục quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường thcs kim lan, gia lâm, hà nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục (klv 02536)

Nếu đề xuất và tổ chức thực hiện được những biện pháp quản lý phù hợp với đặc điểm của giáo viên THCS thì sẽ trực tiếp g p phần nâng cao chất lượng hoạt động TCM, nâng cao chất lượng gi

Chương 1

1.1 h n

Mục tiêu giáo dục THPT là: Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời Trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội, trong nhiều năm trước đây, hoạt động TCM của nhà trường chưa đi vào thực chất để nâng cao chất lượng dạy học, sinh hoạt TCM còn chủ yếu mang tính chất giải quyết các

sự việc, ghi chép các biên bản hành chính

Hiện nay, trước các đòi hỏi thực tiễn và để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, nhà trường cần phải chủ động thay đổi theo xu hướng của giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục, đáp ứng được những yêu cầu trong quá trình đổi mới giáo dục Xuất phát từ

những lý do trên, đề tài: “Quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục”, được lựa

chọn với hy vọng đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

1.2 ụ í h ngh ên ứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động đề xuất biện pháp quản lý hoạt động của TCM trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt TCM, từ

đ g p phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục hiện nay

1.3 Khá h hể ố ượng ngh ên ứu

1.3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động TCM ở trường THCS

1.3.2 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp quản lý hoạt động của

TCM ở trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội

1.4 Phạm ngh ên ứu

1.4.1 Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Điều tra, khảo sát hoạt động

của TCM và quản lý hoạt động của TCM ở trường THCS Kim Lan, Gia Lâm, TP Hà Nội

1.4.2 Giới hạn về khách thể nghiên cứu: Tiến hành điều tra, phỏng

vấn 25 cán bộ quản lý, giáo viên của trường THCS Kim Lan, 10 chuyên viên của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Gia Lâm

1.4.3 Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Các số liệu, tư liệu phục vụ

cho nghiên cứu đề tài được sử dụng từ năm học 2015 - 2016 đến năm học

2019 - 2020

1.5 G ả huyế kh h

Hiện nay, công tác quản lý hoạt động TCM của hiệu trưởng ở trường THCS Kim Lan bước đầu đã đạt được những thành tựu rất đáng ghi nhận, tuy nhiên vẫn còn những kh khăn, hạn chế nhất định nên hiệu quả quản lý

chưa cao Nếu đề xuất và tổ chức thực hiện được những biện pháp quản lý phù hợp với đặc điểm của giáo viên THCS thì sẽ trực tiếp g p phần nâng cao

chất lượng hoạt động TCM, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường trong bối cảnh đổi mới giáo dục

1.6 Phương pháp ngh ên ứu

1.6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

1.6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

1.7 Cấu rú luận ăn

Ngoài phần kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo; nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành bốn chương

Chương 2

CƠ S Ý ẬN VỀ Q ẢN Ý HOẠT ỘNG CỦA

TỔ CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TR NG H C CƠ S

TRONG BỐI CẢNH ỔI ỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

2.1 Tổng qu n ấn ngh ên ứu

Cho đến nay, nghiên cứu về hoạt động TCM, quản lý hoạt động TCM đã được quan tâm nghiên cứu dưới các g c độ khác nhau, trong đ c thể kể đến: Nguyễn Thị Hoài Vân; Lê Thị Loan; Trình Trần Lan Anh Bên cạnh những luận văn đã trình bày ở trên, còn rất nhiều bài báo bàn về quản lý hoạt động của TCM ở các khía cạnh khác nhau

2.2 ộ số khá n m ơ bản

2.2.1 Khái niệm quản lý

Quản lý là quá trình tác động của chủ thể quản lý thông qua hoạt động (chức năng) kế hoạch h a, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu quản lý đặt ra

2.2.2 Khái niệm quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là những tác động hợp lý (c mục đích, tự giác, hệ thống,

c kế hoạch) mang tính tổ chức - sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường làm cho quá trình này vận hành tốt và đạt mục tiêu dự kiến

2.2.3 Khái niệm tổ chuyên môn và hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

2.2.3.1 Khái niệm tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

TCM là tổ giáo viên được thành lập theo bộ môn hoặc nhóm bộ môn, là một bộ phận chính thức trong cơ cấu tổ chức của nhà trường, giúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm và trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong TCM

2.2.3.2 Khái niệm hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ

sở

Hoạt động của TCM trường THCS sở là tổng hợp các thao tác, các hành động của giáo viên trong TCM, nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục ở các trường THCS

2.2.4 Khái niệm quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Quản lý hoạt động TCM ở trường THCS là hệ thống những tác động c mục đích, c kế hoạch và tổ chức chặt chẽ của chủ thể quản lý đến toàn bộ hoạt động của TCM nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của TCM và chất lượng dạy học, giáo dục học sinh của nhà trường

2.3 Bố ảnh ổ mớ g á ụ yêu ầu h ạ ộng ổ huyên môn ở rường rung h ơ sở

2.3.1 Bối cảnh đổi mới giáo dục

Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Để đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục THCS trong bối cảnh hiện nay, cần phải nâng cao nhận thức, tăng cường hoạt động của TCM

2.3.2 Yêu cầu đối với hoạt động của tổ chuyên môn trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.3.2.1 Sinh hoạt tổ chuyên môn về đổi mới nội dung, phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá

Một là, về đổi mới xây dựng chuyên đề dạy học

Hai là, về đổi mới biên soạn câu hỏi và bài tập

Ba là, về thiết kế tiến trình và tổ chức dạy học

2.3.2.2 Xây dựng các chủ đề dạy học và các chủ đề tích hợp, liên môn

Xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với các chủ đề và theo hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực

Tổ chức tốt các chuyên đề, tạo điều kiện cho giáo viên bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng với yêu cầu đổi mới dạy học

2.3.2.3 Tổ chức và quản lý các hoạt động chuyên môn

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, giáo viên có thể tham khảo các tài liệu điện tử trên mạng hoặc/và các tài liệu truyền thống; trao đổi tài liệu

và thảo luận với các thành viên trong TCM (trực tiếp và qua mạng); trao đổi với ban tổ chức về những vấn đề có liên quan

2.4 Nh m ụ nộ ung h ạ ộng ổ huyên môn ở rường rung h ơ sở

2.4.1 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Quản lý giảng dạy của giáo viên bao gồm xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm học; Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi vào THPT…; Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học; Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc kế hoạch cá nhân, soạn giảng của tổ viên; Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mới tuyển dụng; Điều hành hoạt động của tổ; Xây dựng nền tảng cho việc ra quyết định đúng đắn, kịp thời

2.4.2 Nội dung hoạt động tổ chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học

2.4.2.1 Hoạt động tổ chuyên môn góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Nâng cao chất lượng dạy học là nhiệm vụ của mỗi giáo viên không ai thay thế được Tuy nhiên, TCM cần tập hợp những cố gắng của từng cá nhân để phát huy những kinh nghiệm, sáng kiến tốt để trở thành trí tuệ của tập thể giúp cho giáo viên nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp mà nâng dần trình độ chuyên môn nghiệp vụ của các giáo viên trong TCM

2.4.2.2 Tổ chuyên môn tiến hành khảo sát, đánh giá chất lượng học sinh và thực hiện tốt quy chế chuyên môn

Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lý để c biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục; đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại kh a để thực hiện mục tiêu giáo dục

2.4.2.3 Tổ chuyên môn thực hiện các hoạt động khác nhằm nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục

Hoạt động của TCM là bộ phận hữu cơ trong hoạt động chuyên môn của nhà trường, hoạt động TCM một mặt tạo điều kiện phát huy dân chủ

h a trường học, một mặt tạo điều kiện phát huy quyền làm chủ tập thể của cán bộ, giáo viên; một mặt sẽ phát huy nhiều sáng kiến kinh nghiệm của từng thành viên của TCM trong dạy học nhất là về đổi mới phương pháp

dạy học, làm đồ dùng dạy học, sử dụng thiết bị dạy học, thực hành thí nghiệm…

2.5 Nộ ung quản l h ạ ộng ổ huyên môn ở rường rung h

ơ sở r ng bố ảnh ổ mớ g á ụ

2.5.1 Nhiệm vụ của hiệu trưởng trường trung học cơ sở trong quản

lý hoạt động tổ chuyên môn

Theo Điều 54, Khoản 1 của Luật giáo dục (sửa đổi bổ sung 2009, 2014), ghi rõ: Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước c thẩm quyền bổ nhiệm, công

nhận với nhiệm kỳ 5 năm

2.5.2 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học

cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục

2.5.2.1 Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Trên cơ sở phương hướng nhiệm vụ năm học của ngành, tình hình cụ thể của trường, hiệu trưởng hướng dẫn TCM xác định mục tiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra các biện pháp rõ ràng, hợp lý và giáo viên xây dựng kế

hoạch hành động của TCM

2.5.2.2 Tổ chức, chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn

Một là, tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn

Hai là, chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn

2.5.2.3 Quản lý kiểm tra đánh giá thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Trong trường THCS, kiểm tra việc thực hiện hoạt động chuyên môn là rất quan trọng Bao gồm các nội dung sau:

Một là, kiểm tra hoạt động của giáo viên

Ha là, kiểm tra hoạt động của TCM

2.5.2.4 Quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ chuyên môn

Để thực hiện nâng cao chất lượng sinh hoạt của TCM thì việc quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên môn cần tập trung vào thực hiện các nội dung chủ yếu như:

Một là, quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá

Hai là, quản lý công tác sinh hoạt chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém

Ba là, quản lý hoạt động sinh hoạt nghiên cứu khoa học của giáo viên trong tổ chuyên môn

2.6 Những yếu ố á ộng ến quản l h ạ ộng ổ huyên môn ở trường trung h ơ sở

2.6.1 Các yếu tố khách quan

2.6.1.1 Tác động từ chủ trương, chính sách quản lý giáo dục các cấp

Chủ trương, chính sách quản lý giáo dục ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động quản lý nhà trường n i chung và quản lý TCM nói riêng

2.6.1.2 Tác động từ điều kiện tài chính, cơ sở vật chất và thiết bị trường học

Để hoạt động TCM trong nhà trường có hiệu quả thì cần có những cơ sở vật chất thiết yếu, cần thiết Cơ sở vật chất đảm bảo thì hoạt động TCM có chất lượng, nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường

2.6.1.3 Tác động từ các chế độ chính sách đối với giáo viên

Chế độ, chính sách đối với giáo viên c tác động rất lớn đến hoạt động của giáo viên, hoạt động của TCM và quản lý hoạt động của TCM

có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả hoạt động của TCM…

2.6.2.2 Tác động từ năng lực của đội ngũ giáo viên trong nhà trường

Năng lực của giáo viên cũng đ ng một vai trò rất quan trọng đết kết quả của hoạt động của TCM, khi giáo viên c nắm vững quy trình sinh hoạt chuyên môn, nắm vững được các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực thì mới tạo được sự hứng thú đối với bài học của học sinh

HT và TTCM

Chương 3 THỰC TRẠNG Q ẢN Ý HOẠT ỘNG CỦA TỔ CH YÊN ÔN TRƯỜNG TR NG H C CƠ S KI AN, GIA Â , HÀ NỘI

TRONG BỐI CẢNH ỔI ỚI GIÁO DỤC 3.1 Khái quát rường trung h ơ sở Kim Lan, Gia Lâm, Hà

Nộ

3.1.1 Khái quát quá trình hình thành và phát triển của nhà trường

Trường THCS Kim Lan thuộc xã Kim Lan, huyện Gia Lâm, năm 1994, trường cấp I - II Kim Lan được tách thành hai trường: phổ thông cơ sở cấp

II Kim Lan và trường tiểu học Kim Lan, đến năm 1996, trường phổ thông

cơ sở cấp II Kim Lan được đổi tên thành trường THCS Kim Lan Từ năm học 2001 - 2002, trường được xây dựng kiên cố Trường đạt chuẩn quốc gia năm 2015

3.1.2 Khái quát về học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý của nhà trường

3.1.2.2 Về đội ngũ giáo viên

Trường THCS Kim Lan đẩy mạnh hoạt động bồi dưỡng, nâng cao chất lượng giáo viên theo chuẩn, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ

về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao “bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo”

3.1.2.3 Về đội ngũ cán bộ quản lý chuyên môn

Trường THCS Kim Lan đã coi nhiệm vụ xây dựng đội ngũ CBQL đủ về số lượng, tốt về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu là nhiệm vụ trọng tâm

3.2 Tổ hứ khả sá hự rạng

3.2.1 Mục đích khảo sát

3.2.2 Nội dung khảo sát

3.2.3 Địa bàn, thời gian và đối tượng khảo sát

3.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý kết quả

3.3 Thự rạng h ạ ộng ổ huyên môn rường trung h ơ sở

K m n, G âm, H Nộ r ng bố ảnh ổ mớ g á ụ

3.3.1 Thực trạng nhận thức về hoạt động của tổ chuyên môn

Kết quả khảo sát nhận thức của CBQL, giáo viên về vai trò hoạt động của TCM ở trường THCS Kim Lan, Gia Lâm là nội dung rất quan trọng, góp phần quyết định vào chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường hiện nay Điểm đánh giá nhận thức về hoạt động của tổ chuyên môn dao động

từ 2.77 điểm đến 2.94 đểm

3.3.2 Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học

cơ sở Kim Lan, Gia Lâm, Hà Nội

3.3.2.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục thông qua hoạt động của tổ chuyên môn

Kết quả khảo sát bằng phiếu hỏi cho thấy mức độ thực hiện về mục tiêu giáo dục THCS thông qua hoạt động TCM được đánh giá tương đối tốt với

lực chủ yếu cho học sinh 9 25.7 17 48.6 6 17.1 3 8.6 2.91 2

2 Nâng cao chất lượng phổ cập

giáo dục cho học sinh THCS

đúng độ tuổi

9 25.7 18 51.4 6 17.1 2 5.7 2.97 1

3 Nâng cao chất lượng giáo

dục toàn diện cho học sinh 6 17.1 18 51.4 7 20.0 4 11.4 2.74 4

4 Củng cố và phát triển kết quả

giáo dục tiểu học, c học vấn

phổ thông ở trình độ THCS

5 14.3 22 62.8 5 14.3 3 8.6 2.83 3

5 Giúp học sinh bước đầu c

hiểu biết về kỹ thuật và

hướng nghiệp

4 11.4 9 25.7 17 48.6 5 14.3 2.34 5

(Nguồn: Theo khảo sát của tác giả tháng 8 năm 2020)

3.3.2.2 Thực trạng nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Kim Lan, Gia Lâm

Các TCM trong nhà trường đã tiến hành triển khai các quy định liên quan đến thực hiện nhiệm vụ và công tác chuyên môn đến từng giáo viên; tiến hành thảo luận và thống nhất kế hoạch hoạt động của tổ trong từng tuần, từng tháng cụ thể; xây dựng kế hoạch dạy học trong năm học; triển khai chuẩn kiến thức kỹ năng bộ môn đến từng giáo viên, hướng dẫn xây dựng và thực hiện soạn giảng với tổ viên; kiểm tra việc thực hiện chuyên môn của từng thành viên trong TCM

3.4 Thự rạng quản l h ạ ộng ổ huyên môn ở trường trung h ơ sở K m n, G âm, H Nộ r ng bố ảnh ổ mớ

3.4.2 Thực trạng tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Kim Lan

Bảng 3.5 Đánh giá về tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn

1 Quản lý hồ sơ chuyên môn của

giáo viên trong TCM 16 45.7 10 28.6 5 14.3 3 8.6 3.06 3

2

Tổ chức thảo luận chuyên đề đổi

mới phương pháp dạy học, đổi

mới kiểm tra, đánh giá học sinh

15 42.9 12 34.3 6 17.1 2 5.7 3.14 1

3

Quản lý việc dự giờ thực hiện

chuyên đề, hội giảng, thao giảng

của giáo viên trong TCM

14 40.0 13 37.1 5 14.3 4 11.4 3.11 2

4 Tham dự và g p ý các buổi sinh

hoạt chuyên môn của các TCM 13 37.1 10 28.6 7 20.0 5 14.3 2.89 5

5 Quản lý nền nếp dạy học của

giáo viên trong TCM 14 40.0 11 31.4 7 20.0 3 8.6 3.03 4

(Nguồn: Theo khảo sát của tác giả tháng 8 năm 2020) Qua kết quả khảo sát về tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn c điểm

trung bình dao động từ 2.89 điểm đến 3.14 điểm Tuy nhiên trong hoạt động vẫn còn bộc lộ những hạn chế thiếu s t, cần được khắc phục kịp thời

Đ là “Những hạn chế trong công tác dạy học, giáo dục học sinh và các hoạt động trải nghiệm khác một phần do việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch của các TCM chưa sát với thực tế của nhà trường và khả năng thực hiện của giáo viên…”

3.4.3 Thực trạng chỉ đạo các hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Kim Lan

Bảng 3.6 Đánh giá về chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn

Chỉ đạo quán triệt các văn

bản chỉ đạo của cấp trên về

hoạt động của TCM

8 22.9 15 42.9 9 25.7 3 8.6 2.80 2

2

Chỉ đạo các TCM thực hiện

đổi mới phương pháp dạy

học, hoạt động kiểm tra đánh

giá học sinh

10 28.6 14 40.0 7 20.0 4 11.4 2.86 1

3

Chỉ đạo bồi dưỡng thường

xuyên cho giáo viên, chỉ đạo

giáo viên hướng dẫn cho học

sinh các kỹ năng và phương

pháp tự học

9 25.7 13 54.3 9 25.7 4 11.4 2.77 3

4

Chỉ đạo TCM thống nhất nội

dung chương trình bồi dưỡng

học sinh giỏi; phụ đạo học sinh

yếu, kém và ôn thi vào THPT

9 25.7 11 31.4 9 25.7 6 17.2 2.66 4

5

Chỉ đạo hoạt động sinh hoạt

TCM sát với yêu cầu nhiệm

vụ của TCM, nhà trường

7 20.0 12 34.3 11 31.4 5 14.3 2.60 5

(Nguồn: Theo khảo sát của tác giả tháng 8 năm 2020)