LUẬN VĂN ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC ------ ĐOÀN MẠNH CƯỜNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN
Trang 1LUẬN VĂN ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
- -
ĐOÀN MẠNH CƯỜNG
QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH
Trang 2LUẬN VĂN ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hằng
Có thể tìm đọc luận Văn tại:
- Phòng tư liệu Khoa Quản lý giáo dục
- Thư viện Học viện Quản lý giáo dục
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo giữ vai trò hết sức quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia cũng như toàn nhân loại Trong bối cảnh hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, xu thế tất yếu của nền kinh tế tri thức đã tác động mạnh mẽ đến mọi mặt trong đời sống xã hội đặc biệt là trong giáo dục Đổi mới giáo dục cần được thực hiện đồng bộ ở nhiều nội dung, trong đó nội dung quan trọng và cần thiết
đó là đổi mới về đội ngũ giáo viên, đổi mới phương pháp giảng dạy cũng như đổi mới trong quản lý giáo dục
Hiện nay, nhiều phương pháp giáo dục mới đã được đưa vào sử dụng trong các cấp học từ mầm non cho đến đại học theo hướng phát huy tính tích cực của người học, hoạt động nhóm, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, phát triển kĩ năng mềm.… Để đáp ứng được với những đổi mới trên theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đòi hỏi mỗi giáo viên phải tự bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho bản thân, không ngừng học hỏi và nâng cao nghiệp vụ chuyên môn Tất cả nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng nên nguồn lao động tri thức với những kỹ năng, tư duy dần đáp ứng yêu cầu của thời đại mới, phù hợp với quy luật đổi mới giáo dục và theo yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển, thay đổi mạnh mẽ về mọi mặt đời sống, kinh tế, xã hội của các trường THPT trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội đã có nhiều chuyển biến rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới toàn diện về mọi mặt cả từ về phương pháp quản lý đội ngũ giáo viên Tuy nhiên việc bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông trên địa bàn quận Long Biên theo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018 vẫn còn nhiều bất cập Nguyên nhân có nhiều, xong có một số nguyên nhân chính đó là: nhận thức của một số giáo viên còn hạn chế; Việc áp dụng PPDH (phương pháp dạy học) mới đối với học sinh còn chưa phù hợp, chưa linh hoạt; Số giáo viên cao tuổi ngại đổi mới; Chất lượng giảng dạy của đội ngũ nhìn chung chưa đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018; Nhận thức của đa phần học sinh còn hạn chế trong việc tiếp cận CT GDPT 2018 Vì những lý do trên, tác
giả lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trung
học phổ thông quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018” làm đề tài luận văn thạc sĩ nhằm góp phần nâng cao chất lượng nghề nghiệp cho giáo
viên theo yêu cầu CT GDPT 2018
Trang 42 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng bồi dưỡng năng lực cho giáo viên trung học phổ thông quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018, đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT nói chung và bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT quận Long Biên thành phố Hà Nội nói riêng theo yêu cầu CT GDPT 2018
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng giáo viên THPT theo yêu cầu đổi mới CT GDPT 2018
3.2 Đối tượng nghiên cứu
BD năng lực nghề nghiệp cho GV tại các trường THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
4 Giả thuyết khoa học
Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên hiện nay là một yêu cầu quan trọng của CT GDPT 2018 Ở các trường Trung học phổ thông trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội đã triển khai hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên và bước đầu đạt được kết quả nhất định, song trước những yêu cầu của CT GDPT 2018, công tác bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội còn nhiều bất cập và vấn đề này sẽ được giải quyết nếu đề xuất và thực thi một số biện pháp quản lý căn cứ vào kết quả khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên THPT của địa phương và những vấn đề đặt ra của CT GDPT tổng thể 2018 ban hành
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Xây dựng cơ sở lý luận về bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
5.2 Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực cho giáo viên THPT theo yêu cầu của CT GDPT 2018 tại quận Long Biên, thành phố Hà Nội
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT tại quận Long Biên, thành phố Hà Nội đáp ứng được yêu cầu của CT GDPT 2018
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Chỉ nghiên cứu về bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018
- Địa điểm khảo sát tại 4 trường Trung học phổ thông công lập trên địa bàn, quận Long Biên, thành phố Hà Nội bao gồm:
+ Trường THPT Nguyễn Gia Thiều
+ Trường THPT Lý Thường Kiệt
Trang 57 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập, đọc, tra cứu, tổng hợp, phân tích, khái quát hóa, đánh giá Văn kiện Đại hội Đảng các cấp; Văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; Văn của của Bộ Giáo dục và Đào tạo; CT GDPT 2018 liên quan đến công tác bồi dưỡng giáo viên nói chung và giáo viên THPT nói riêng làm
cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
7.2.2 Phương pháp quan sát
7.2.3 Phương pháp phỏng vấn
7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
7.3 Phương pháp hỗ trợ
8 Đóng góp mới của đề tài
- Đề tài đã phân tích, nghiên cứu, đánh giá thực trạng bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tại các trường THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018
- Nghiên cứu thực hiện để chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân trong bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên tại các trường THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018
- Đề xuất đổi mới công tác quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trước yêu cầu đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam Các vấn đề đổi mới được xây dựng dựa trên tiếp cận năng lực nghề nghiệp giáo viên, đây là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực hiện nay
9 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị; tài liệu tham khảo; phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm 3 chương sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT
theo yêu cầu CT GDPT 2018
Trang 6Chương 2 Thực trạng bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên
THPT ở quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018
Chương 3 Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực cho giáo viên THPT ở quận Long Biên,
thành phố Hà Nội theo yêu cầu CT GDPT 2018
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ
THÔNG 2018 1.1 Vài nét về nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Trên thế giới
Trang 7Tại Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nepan vào năm 1998 về tổ chức quản lý nhà trường đã khẳng định: “Xây dựng, phát triển và BD GV là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục” Các nghiên cứu trên thế giới đều chỉ ra rằng dạy học là một ngành khoa học đặc thù, trong đó đội ngũ giáo viên được xem là nhân tố quan trọng nhất trong việc đào tạo ra nguồn lao động tri thức Đại đa
số các trường sư phạm ở các nước có nền giáo dục tiên tiến như Hoa Kì, Úc, New Zeland, Canada, Singapore… đã thành lập các cơ sở chuyên BD GV để tạo điều kiện thuận lợi cho GV tham gia học tập nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
Bồi dưỡng phát triển giáo viên ở Singapore: tầm nhìn của giáo dục Singapore là xây dựng
“Trường học tư duy, dân tộc biết học tập” nhằm chuẩn bị cho một thế hệ trẻ tận tâm và có kĩ năng
tư duy, đóng góp vào sự phát triển và thịnh vượng của Singapore
Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp giáo viên ở Mỹ: Các hoạt động đổi mới giáo dục ở Mĩ đã thiết lập nên những mục tiêu mới tham vọng hơn thông qua hoạt động dạy học
Họ quan tâm đến việc nâng cao và phát triển chuyên môn cho giáo viên Nhiều chính sách, dự án đã được phát triển để đáp ứng các yêu cầu về bồi dưỡng, phát triển chuyên môn ở giáo viên, qua đó có thể giúp giáo viên nâng cao kiến thức cũng như năng lực thực hành sư phạm [13]
Tại Nhật Bản, công tác bồi dưỡng được coi là công tác chuyên môn bắt buộc ở tất cả các cấp học Việc bồi dưỡng được xác định: Bồi dưỡng và đào tạo lại cho giáo viên là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm
Khác với Nhật Bản, Hàn Quốc, đưa ra yêu cầu của công tác bồi dưỡng: Tất cả giáo viên đều phải tham gia học tập đầy đủ các nội dung về chương trình về nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ theo quy định
Tại Philippin, công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên nhằm mục đích nâng cao chất lượng giáo viên không tiến hành tổ chức trong năm học mà tổ chức bồi dưỡng thành từng khóa học trong thời gian học sinh nghỉ hè
1.1.2 Ở Việt Nam
Chất lượng đào tạo giáo viên vốn vẫn được đo bằng kiến thức chuyên ngành và phương pháp dạy học hay còn gọi là kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm Ở thời nào cũng vậy, hai yếu tố đó được coi như là “ hai chân” của mỗi giáo viên [8]
Bên cạnh đó việc đào tạo và nâng cao nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên cần được phải kết hợp chặt chẽ giữa các trường đại học sư phạm và các trường phổ thông vì chương trình đào tạo tại các trường đại học sư phạm hiện nay thiên về lý luận, đang xem nhẹ và thiếu biện pháp rèn luyện kĩ
Trang 8năng nghề nghiệp cho sinh viên; chương trình nghiệp vụ sư phạm của các trường thiếu tính hệ thống
Đến nay vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên được nhiều nhà khoa học quan tâm
nghiên cứu, tiêu biểu là Quản lý giáo dục và trường học (1997), Những vấn đề cơ bản trong khoa
học quản lý giáo dục (2008) của Trần Kiểm; Khoa học Quản lý nhà trường (1998) của Nguyễn Văn
Lê; Giáo trình quản lý giáo dục và đào tạo (2003) của Trường Cán bộ quản lý giáo dục; Lý luận về
quản lý giáo dục (2010) của Nguyễn Lộc
Trong phạm vi nghiên cứu của tác giả, qua các công trình nghiên cứu kể trên phần lớn nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên… chưa có công trình nào nghiên cứu đầy đủ về lý thuyết và thực tiễn quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018 Do
vậy, nghiên cứu đề tài “Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên trung học phổ thông
quận Long Biên, thành phố Hà Nội theo yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông 2018” không
trùng với bất kỳ đề tài nào đã được công bố
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1 Giáo viên trung học phổ thông
Giáo viên trường trung học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên bộ môn, giáo viên làm công tác Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (bí thư, phó bí thư hoặc trợ lý thanh niên, cố vấn Đoàn), , giáo viên làm công tác tư vấn cho học sinh [3]
1.2.2 Năng lực
1.2.2.1 Khái niệm năng lực
Năng lực là: “Tổng thể những phẩm chất tâm lí, sinh lí, tri thức, kỹ năng, thái độ và kinh nghiệm
của một cá nhân có khả năng hoàn thành một hoạt động với chất lượng cao”
1.2.2.2 Năng lực sư phạm
Năng lực sư phạm thuộc loại chuyên biệt, đặc trưng cho nghề dạy học
Theo quan điển của tác giả Phạm Minh Hạc thì “Năng lực sư phạm là tổ hợp những đặc
tính tâm lý của nhân cách nhằm đáp ứng các yêu cầu của hoạt động sư phạm và quyết định thành công của hoạt động ấy” và “Năng lực sư phạm tựa như là hình chiếu của hoạt động sư phạm”[32]
Như vậy năng lực sư phạm là một thành tố tạo nên nhân cách của người giáo viên
1.2.2.3 Năng lực giáo viên
Trang 9Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT mà Bộ giáo dục và đào tạo mới ban hành thì những yếu
tố cơ bản trong cấu trúc năng lực nghề nghiệp của GV bao gồm:
- Năng lực tìm hiểu nhu cầu và các đặc điểm đối tượng giáo dục (giáo dục dùng theo nghĩa rộng bao gồm cả dạy học và dùng theo nghĩa hẹp), môi trường giáo dục
- Năng lực xây dựng kế hoạch giáo dục, dạy học (gồm năng lực dạy học, năng lực giáo dục)
- Năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, dạy học
- Năng lực hoạt động xã hội
- Năng lực giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn giáo dục, dạy học
- Năng lực phát triển nghề nghiệp
1.2.2.4 Năng lực dạy học
Năng lực dạy học là khả năng của GV trong việc giải quyết các vấn đề mà thực tiễn dạy học đặt ra hay có thể hiểu năng lực dạy học là các tri thức và kĩ năng có liên quan đến việc dạy học (cụ thể là các tri thức về khoa học cơ bản, về phương pháp dạy học, kĩ năng áp dụng và cải tiến phương pháp giảng dạy đối với bộ môn mình phụ trách)
1.2.3 Bồi dưỡng giáo viên
* Khái niệm về bồi dưỡng
“Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kĩ năng làm viêc” Còn
“Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kĩ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học” [42]
* Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp giáo viên THPT
Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT thực chất là quá trình bổ sung tri thức,
kỹ năng để nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nhà giáo, năng lực dạy học và giáo dục
Bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên THPT còn được xem là quá trình đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, các thuật ngữ này thể hiện tinh thần đào tạo liên tục trước
và trong khi làm việc Quá trình này gồm các thành tố cơ bản như sau: Mục tiêu bồi dưỡng; Nội dung bồi dưỡng; Phương pháp bồi dưỡng; Hình thức bồi dưỡng
Trang 10tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý một cách gián tiếp hoặc trực tiếp nhằm thực hiện
có chất lượng và hiệu quả mục tiêu mà tổ chức đề ra Theo một cách hiểu khác, quản lý là một nghệ thuật về tổ chức, điều khiển con người để đạt được mục tiêu mong muốn của tổ chức
1.2.5 Chức năng quản lý
Chức năng quản lý là khái niệm mô tả về phương thức, nội dung và qui trình tác động của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong quá trình quản lý, bao gồm: Chức năng lập kế hoạch,
Chức năng tổ chức, Chức năng chỉ đạo, Chức năng kiểm tra đánh giá
1.2.6 Quản lý giáo dục và quản lý trường học
1.2.6.1 Khái niệm quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích có kế hoạch, có hệ thống hợp qui luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các phần tử của hệ thống giáo dục (từ cấp cao nhất đến các cơ sở là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ có nhân cách đáp ứng yêu cầu của xã hội đối với ngành giáo dục
1.2.6.2 Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là tác động có kế hoạch và hợp qui luật của chủ thể quản lý nhà trường (hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh nhằm sử dụng hợp lý nguồn lực do nhà nước đầu tư, do lực lượng xã hội đóng góp và do chính nhà trường tạo ra nhằm đẩy mạnh dạy học
và giáo dục, nhằm thực hiện được mục tiêu và kế hoạch đào tạo của nhà trường
1.2.7 Quản lý bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho GV THPT
Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên là việc thực hiện các chức năng quản lí trong quá trình tổ chức BD NLNN cho GV, từ chức năng hoạch định, tổ chức, điều khiển đến khâu kiểm tra, đánh giá để công tác BD NLNN cho GV đạt được mục tiêu và hiệu quả
1.2.8 Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018
Theo đó CT GDPT: “Bảo đảm kết nối chặt chẽ giữa các lớp học, cấp học với nhau và liên thông với chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục nghề nghiệp và chương trình giáo dục đại học” [1] Chương trình bảo đảm tính ổn định và khả năng phát triển trong quá trình thực hiện cho phù hợp với tiến bộ khoa học - công nghệ và yêu cầu của thực tế
1.3 Những vấn đề lý luận về bồi dƣỡng năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo CT GDPT
2018
1.3.1 Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của GV và của HT trường THPT
1.3.1.1 Vai trò, chức năng của HT trường THPT
Trang 11Hiệu trưởng vừa là “thủ lĩnh” vừa là “thủ trưởng”, vừa lãnh đạo, vừa là nhà quản lý, vừa là nhà giáo dục, vừa là nhà sư phạm, nhà kinh tế, nhà chính trị, chuyên gia tư vấn, người học và vừa là
nhà hoạt động cộng đồng với việc thực hiện các chức năng khác nhau
1.3.1.2 Vai trò, chức năng của GV trường THPT
Người giáo viên chính là cầu nối giữa học sinh với tri thức, với những kĩ năng, kĩ xảo tương ứng cho học sinh, chuẩn bị đầy đủ cho học sinh hành trang bước vào cuộc sống
Về vai trò của người giáo viên hiện nay trong bối cảnh đổi mới giáo dục là rất quan trọng để đáp ứng yêu cầu của sự biến đổi to lớn không ngừng xảy ra trên các lĩnh vực kinh tế, khoa học, kĩ thuật, văn hóa và xã hội
1.3.2 Mục tiêu và nội dung bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
1.3.2.1 Mục tiêu bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo CT GDPT 2018
CT GDPT 2018 có sự chuyển hướng từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực người học
Do đó, một trong những nội dung cơ bản, cấp bách hiện nay, đó là cần BD cho GV nhằm đáp ứng với CT GDPT 2018
1.3.2.3 Nội dung BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo chương trình GDPT 2018
Người GV phải được trang bị một hệ thống tri thức khoa học và kỹ năng sư phạm cần thiết Bởi vì vốn hiểu biết, trình độ văn hóa sâu rộng, sự uyên bác trong hiểu biết và hệ thống những kỹ năng trong dạy học, giáo dục chính là những điều kiện để tạo nên kết quả dạy học và giáo dục tốt nhất, tạo nên uy tín của người GV
+ BD năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục
+ BD năng lực dạy học
+ BD năng lực giáo dục
+ BD năng lực hoạt động chính trị xã hội
+ BD năng lực phát triển nghề nghiệp
1.3.2.4 Phương thức BD năng lực nghề nghiệp cho GV theo yêu cầu CT GDPT 2018
Phương thức BD là hình thức, phương pháp tác động vào đối tượng, nhằm chuyển tải nội dụng BD đến đối tượng để đạt được mục đích thỏa mãn nhu cầu bổ sung cập nhật kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao năng lực nghề nghiệp của đối tượng trước yêu cầu phát triển của xã hội
Trang 121.3.2.5 Phương pháp BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo yêu cầu chương trình GDPT 2018
- Phương pháp BD cho GV THPT theo yêu cầu chương trình GDPT 2018 thông qua các chương trình tập huấn Một phương pháp phổ biến và hiệu quả cao giúp GV THPT theo chương trình GDPT 2018 có thể hoàn thiện, BD theo chương trình GDPT 2018 của mình đó là thông qua các chương trình tập huấn, thông qua tự học và rèn luyện
1.3.3 Những yêu cầu mới đặt ra đối với việc bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng GV THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng được bồi dưỡng trên quan điểm thường xuyên, liên tục, tại chỗ; tránh chồng chéo, trùng lặp; đảm bảo kết quả bồi dưỡng thiết thực, bền vững, hiệu quả cao
Bồi dưỡng giáo viên đáp ứng 6 tiêu chuẩn theo qui định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo, đảm bảo mỗi cá nhân sẵn sàng đáp ứng được yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, năng lực dạy học….thực hiện các mục tiêu đổi mới giáo dục trung học phổ thông và CT GDPT tổng thể 2018
1.4 Nội dung quản lý BD năng lực nghê nghiệp cho GV tại các trường THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
1.4.1 Xác định nhu cầu BD năng lực nghề nghiệp cho GV theo yêu cầu CT GDPT 2018
Xác định nhu cầu BD nâng Chuẩn của GV, sau khi khảo sát, tổng hợp những GV THPT có nhu cầu học tập để nâng cao trình độ Chuẩn, trên Chuẩn, xây dựng kế hoạch tổ chức, tạo điều kiện cho GV tham gia các lớp học để đào tạo nâng Chuẩn
Đánh giá nhu cầu bồi dưỡng của GV về chuyên môn của GV, từ kết quả khảo sát, từ đó chỉ đạo các trường lên kế hoạch tổ chức các chuyên đề chuyên sâu theo nhu cầu của GV
1.4.2 Xây dựng kế hoạch BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
Để lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực cho GV THPT cần phải thực hiện các công việc sau:
- Phân tích bối cảnh, đánh giá thực trạng, xác định nhu cầu bồi dưỡng
- Xác định mục tiêu bồi dưỡng: Căn cứ vào mục tiêu chung về đổi mới giáo dục, thực trạng bồi dưỡng và nhu cầu bồi dưỡng để xác định mục tiêu bồi dưỡng
- Xác định nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng và hình thức đánh giá kết quả bồi dưỡng
- Xác định các công việc cơ bản và thứ tự các công việc sẽ thực hiện trong quá trình bồi dưỡng
- Xác định các nguồn lực cần thiết để thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Trang 131.4.3 Tổ chức thực hiện BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
Tổ chức triển khai hoạt động bồi dưỡng bao gồm những hoạt động chính sau đây:
- Xác định cơ cấu tổ chức bồi dưỡng và dự kiến nhân sự cho tổ chức bồi dưỡng
- Xác định cơ chế quản lý, mối quan hệ của tổ chức và triển khai thực hiện nhiệm vụ
1.4.4 Chỉ đạo BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo yêu cầu CT GDPT 2018
Chỉ đạo về thực chất là những hành động xác lập quyền chỉ huy và sự can thiệp của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lý, chính là việc huy động mọi lực lượng vào việc thực hiện
và điều hành các hoạt động để hoàn thành kế hoạch đề ra Chỉ đạo bồi dưỡng được xem như là quá trình “thi công” kế hoạch đã vạch ra
1.4.5 Kiểm tra đánh giá công tác BD
KTĐG nhằm giúp cho các nhà quản lý giáo dục biết được mức độ thực hiện các hoạt động theo kế hoạch bồi dưỡng, đồng thời đánh giá được những quyết định có phù hợp với thực tế hay không, trên cơ sở đó điều chỉnh các hoạt động, giúp đỡ hay thúc đẩy các cá nhân, tập thể để đạt được mục tiêu
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý BD năng lực nghề nghiệp cho GV THPT theo CT GDPT 2018
1.5.1 Yếu tố khách quan
1.5.1.1 Yếu tố luật pháp, chính sách, điều lệ, quy chế, cơ chế quản lý giáo dục
Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, văn bản chỉ đạo của Sở GD và ĐT là yếu tố tạo hành lang pháp lý cho công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, công tác tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng giáo viên
1.5.1.2 Bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân lực
Đội ngũ và cơ cấu đội ngũ giáo viên ảnh hưởng đến nội dung, qui mô và hình thức tổ chức bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡng giáo viên
Công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra của các cấp quản lý, của Hiệu trưởng các trường THPT có tác động tích cực đến thực hiện kế hoạch và mục tiêu bồi dưỡng giáo viên
1.5.1.3 Nguồn tài lực và vật lực
Các yếu tố về tài chính, cơ sở vật chất, thiết bị được đầu tư cho hoạt động bồi dưỡng giáo viên
1.5.1.4 Yếu tố môi trường giáo dục
Trang 14Để hoạt động bồi dưỡng giáo viên có chất lượng và hiệu quả như mong muốn cần có môi trường giáo dục thực sự dân chủ, thân thiện, hợp tác, cộng tác, thuận lợi Vì vậy, các tác động môi trường giáo dục
có ảnh hưởng tới kết quả quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên
1.5.1.5 Yếu tố công nghệ thông tin và truyền thông
Công nghệ thông tin và truyền thông là những dữ liệu đã được sử lý về các lĩnh vực: luật pháp, chính sách, điều lệ và quy chế, bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân lực nhà trường (chủ yếu là CBQL, nhà giáo và người học), nguồn tài lực và vật lực giáo dục của nhà trường và môi trường giáo dục
1.5.2 Nhân tố chủ quan
- Phẩm chất, năng lực, trình độ quản lý của hiệu trưởng
- Nhận thức, ý chí, thói quen và năng lực tự học của giáo viên
Trang 15Chương 2 THỰC TRẠNG BỒI DƯỠNG VÀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN LONG BIÊN THEO YÊU CẦU
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu
2.1.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội quận Long Biên
2.1.2 Khái quát về giáo dục THPT quận Long Biên, thành phố Hà Nội
Về công tác phát triển trường, lớp
Long Biên là một trong những quận có số lượng và tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia cao nhất thành phố Hà Nội với tổng số 67 trường công lập đạt chuẩn quốc gia (mầm non có 25 trường, tiểu học 22 trường, THCS 17 trường và 3 trường THPT), trong đó có 10 trường đạt chuẩn quốc gia mức
(Nguồn: Sở GD&ĐT Hà Nội)
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học trường học là một trong các yếu tố hết sức quan trọng góp phần phát triển GD Trong những năm qua, được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp nên cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học bậc THPT quận Long Biên đến nay đã đạt được kết quả như sau:
Bảng 2 2: Thực trạng cơ sở vật chất bậc THPT quận Long Biên
Năm học Số phòng
học
Số phòng chức năng
Số thư viện đạt chuẩn
QG
Trường đạt chuẩn QG
Trường đang đầu
tư xây dựng