KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP38CX 5 Trần Nhật Tân TÊN ĐỀ TÀI KHẢO SÁT XE BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP 38CX 5 2022 ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA CƠ KHÍ GIAO THÔNG.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA CƠ KHÍ GIAO THÔNG
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ CHUYÊN NGÀNH: CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC
ĐỀ TÀI:
KHẢO SÁT XE CHUYÊN DỤNG BƠM BÊ TÔNG
HYUNDAI EVERDIGM ECP 38CX-5
Người hướng dẫn: PGS TS DƯƠNG VIỆT DŨNG
Trang 4MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI KHẢO SÁT XE BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP 38CX 2
1.1 Tổng quan về đề tài 2
1.1.1 Mục đích 2
1.1.2 Ý nghĩa 2
1.2 Tổng quan về ô tô chuyên dùng 2
1.2.1 Khái niệm 2
1.2.2 Phân loại: 3
1.2.3 Vai trò 4
1.2.4 Yêu cầu 4
1.2.5 Cấu tạo chung: 4
1.3 Tổng quan về xe chuyên dụng bơm bê tông Everdigm ECP 38CX 6
1.3.1 Khái niệm và công dụng 6
1.3.2 Phân loại 7
1.3.3 Giới thiệu chung xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5 10
1.3.4 Thông số cần – bơm bê bông HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX5 12
1.3.5 Đặc điểm và các trang bị cung cấp trên thiết bị 14
1.3.6 Đối tượng công tác của xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5 14
Chương 2: KHẢO SÁT XE NỀN CƠ SỞ HYUNDAI HD260 CỦA XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP 38CX5 16
2.1 Tổng quan 16
2.1.1 Thông số kỹ thuật 17
2.1.2 Các hệ thống trên ô tô cơ sở HYUNDAI HD260 19
2.2 Tính toán khảo sát động cơ D6CC và xe cơ sở Hyundai HD260 38
2.2.1 Xây dựng đường đặc tính ngoài của động cơ 38
2.2.2 Xác định nhân tố động lực học của ô tô cơ sở 41
Chương 3: KHẢO SÁT CÁC HỆ THỐNG CHÍNH TRÊN XE BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP 38CX 54
3.1 Các hệ thống chính trên xe bơm bê tông Everdigm ECP38CX-5 54
3.1.1 Hệ thống động lực cơ sở của xe 55
3.1.2 Hệ thống bơm bê tông 55
3.1.3 Hệ thống cần và xilanh – Piston nâng hạ cần bơm 56
3.1.4 Hệ thống phân phối bê tông 57
3.1.5 Quả lắc phân phối và cánh khuấy 58
Trang 53.1.7 Hệ thống đường ống dẫn bê tông 60
Chương 4: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN VÀ TRUYỀN ĐỘNG THỦY LỰC TRÊN XE BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP 38CX 61
4.1 Khái niệm về truyền động thuỷ lực 61
4.1.1 Phân loại 61
4.1.2 Yêu cầu của hệ thống truyền động thủy lực 64
4.2 Các sơ đồ mạch thủy lực 65
4.2.1 Sơ đồ mạch thủy lực chính 65
4.2.2 Sơ đồ mạch thủy lực điều khiển cần bơm bê tông 67
4.2.3 Sơ đồ mạch thủy lực điều khiển chân chống 69
4.3 Các sơ đồ mạch điện điều khiển 70
4.4 Các thành phần cơ bản của hệ thống truyền động thuỷ lực xe bơm bê tông EVERDIGM ECP 38CX-5 72
4.4.1 Bơm thủy lực 72
4.4.2 Các cơ cấu điều khiển thiết bị dẫn động thuỷ lực 78
4.4.3 Động cơ thủy lực 93
4.4.4 Thiết bị thủy lực phụ 96
4.5 Các thành phần cơ bản của hệ thống điều khiển thủy lực trên xe bơm bê tông EVERDIGM ECP 38CX-5 104
4.5.1 Tủ điện chính 104
4.5.2 Hộp điều khiển bằng tay 105
4.5.3 Remote điều khiển 107
4.5.4 Công tắc 109
4.5.5 Rơle 110
4.5.6 Diot 112
4.5.7 Cầu chì 114
4.5.8 Cảm biến hành trình piston 115
4.6.1 Tính toán các thông số cơ bản của bơm bê tông 116
4.6.2 Tính toán các thông số của bơm chính 121
Chương 5: VẬN HÀNH, BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA XE BƠM BÊ TÔNG EVERDIMG ECP 38CX-5 123
5.1 Vận hành xe bơm bê tông 123
5.1.1 Vận hành xe cơ sở 123
5.1.2 Vận hành xe bơm bê tông đến vị trí thi công 124
5.2 Qui trình dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng xe bơm bê tông 139
5.3 Bảo dưỡng xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5 141
Trang 65.3.1 Qui trình bảo dưỡng phần bơm bê tông 142
5.3.2 Qui trình bảo dưỡng xe nền – Xe cơ sở 144
5.3.3 Qui trình bảo dưỡng hệ thống thủy lực 152
5.3.4 Một số khuyến cáo bảo dưỡng 155
5.4 Sửa chữa, khắc phục sự cố xe bơm bê tông 160
KẾT LUẬN 162
TÀI LIỆU THAM KHẢO 163
Trang 7Hình 1.1: Xe bơm bê tông Everdigm ECP 41CX 7
Hình 1.2: Xe bơm bê tông tĩnh 8
Hình 1.3: Bơm bê tông kiểu roto kết hợp ống mềm 8
Hình 1.4: Bơm bê tông hoạt động kiểu piston 9
Hình 1.5:Xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5 10
Hình 1.6: Xe bơm bê tông Everdigm ECP38CX5 12
Hình 1.7: Bán kính làm việc xe bơm bê tông Everdigm ECP38CX5 13
YHình 2.1: HyunDai HD series 16
Hình 2.2: Hình chiếu đứng và chiếu bằng của ô tô cơ sở Hyundai HD260 18
Hình 2.3: Hình chiếu cạnh của ô tô cơ sở Hyundai HD260 19
Hình 2.4: Hình ảnh động cơ D6CC (380Ps/160KGM) 20
Hình 2.5: Hình ảnh cơ cấu piston - thanh truyền – trục khuỷu động cơ D6CC 21
Hình 2.6: Hình ảnh cơ cấu phân phối khí động cơ D6CC 22
Hình 2.7: Sơ đồ dẫn động cơ cấu phân phối khí 23
Hình 2.8: Sơ đồ dẫn động trục cam 23
Hình 2.9: Hệ thống làm mát 24
Hình 2.10: Hệ thống nhiên liệu của động cơ D6CC 25
Hình 2.11: Sơ đồ hệ thống bôi trơn động cơ D6CC 26
Hình 2.12: Cơ cấu ly hợp 28
Hình 2.13: Hộp số H160S6 trên xe HD260 29
Hình 2.14: Hình ảnh thực tế các-đăng trên xe HD260 31
Hình 2.15: Hình ảnh cấu tạo của cầu xe Hyundai HD260 32
Hình 2.16: Hình ảnh thực tế của nhíp cầu sau xe Hyundai HD260 33
Hình 2.17: Hình ảnh hệ thống treo phía trước 34
Hình 2.18: Hệ thống lái 35
Hình 2.19: Hệ thống phanh tang trống 35
Hình 2.20: Một số đặc điểm ngoại thất 36
Hình 2.21: Nội thất trên xe HD260 37
Hình 2.22: Một số hình ảnh thể hiện tính năng an toàn 38
Hình 2.23: Đồ thị đặc tính ngoài của động cơ D6CC 41
Hình 2.24: Đồ thị lực kéo tiếp tuyến ứng với từng tay số 45
Hình 2.25: Đồ thị nhân tố động lực học 48
Hình 2.26: Đồ thị lực kéo tiếp tuyến ứng với từng tay số trong trường hợp đầy tải 52
Hình 2.27: Đồ thị nhân tố động lực học trong trường hợp đầy tải 53
YHình 3.1: Bản vẽ tổng thể xe bơm bê tông EverDigm ECP38CX5 54
Hình 3.2: Bản vẽ mô tả nguyên lý bơm bêtông 56
Trang 8Hình 3.3: Cần bơm bê tông 57
Hình 3.4: Hình ảnh thực tế của hệ thống phân phối bê tông 58
Hình 3.5: Hình ảnh cấu tạo quả lắc chữ S 58
Hình 3.6: Hình ảnh cơ cấu điều khiển quả lắc 59
Hình 3.7: Hình ảnh cơ cấu cánh khuấy 59
Hình 3.8: Độ mở chân chống bơm bê tông 60
Hình 3.9: Hình ảnh đường ống và vòng kẹp 60
YHình 4.1: Sơ đồ truyền động thuỷ lực thể tích, chuyển động tịnh tiến 61
Hình 4.2: Sơ đồ truyền động thuỷ lực thể tích, chuyển động quay 62
Hình 4.3: Sơ đồ mạch thủy lực chính 65
Hình 4 4: Sơ đồ mạch thủy lực điều khiển cần bơm bê tông 67
Hình 4.5: Sơ đồ mạch thủy lực điều khiển chân chống 69
Hình 4.6: Sơ đồ mạch điều khiển PTO và quạt làm mát dầu 70
Hình 4.7: Sơ đồ mạch điều khiển bơm bê tông 71
Hình 4.8: Sơ đồ mạch điều khiển đảo chiều bơm bê tông 71
Hình 4.9: Bơm piston hướng trục dẫn động bơm bê tông 75
Hình 4.10: Quá trình làm việc của bơm chính 75
Hình 4.11: Bơm dẫn động cần và chân chống 76
Hình 4.12: Bơm dẫn động quả lắc 77
Hình 4.13: Van một chiều 80
Hình 4.14: Vị trí lắp đặt van một chiều 81
Hình 4.15: Van một chiều tác dụng khóa lẫn 81
Hình 4.16: Vị trí đặt van một chiều khóa lẫn 82
Hình 4.17: Kết cấu van một chiều bổ sung 83
Hình 4.18: Vị trí đặt van một chiều bổ sung 83
Hình 4.19: Cấu tạo van phân phối điều khiển bằng nam châm điện 84
Hình 4.20: Vị trí đặt van phân phối điều khiển bằng điện từ 85
Hình 4.21: Vị trí đặt van phân phối điều khiển bằng điện từ 85
Hình 4.22: Vị trí đặt van phân phối điều khiển bằng tay 86
Hình 4.23: Cấu tạo van phân phối điều khiển bằng thủy lực 86
Hình 4.24: Vị trí đặt van phân phối điều khiển bằng thủy lực 87
Hình 4.25: Kết cấu của van an toàn 88
Hình 4.26: Sơ đồ bố trí van an toàn trong mạch thuỷ lực 88
Hình 4.27: Kết cấu của van giảm áp 89
Hình 4.28:Vị trí đặt van giảm áp trong mạch 90
Hình 4.29: Van tiết lưu một chiều không điều chỉnh được 92
Hình 4.30: Các trạng thái làm việc của van tiết lưu 92
Trang 9Hình 4.32: Xilanh thuỷ lực nâng hạ cần bơm 93
Hình 4.33: Xilanh thủy lực điều khiển bơm bê tông 95
Hình 4.34: Môtơ thủy lực bánh răng 96
Hình 4.35: Bình chứa chất lỏng 97
Hình 4.36: Kết cấu bộ lọc dầu 98
Hình 4.37: Vị trí lắp bộ lọc 99
Hình 4.38: Két làm mát dầu bằng không khí 100
Hình 4.39: Sơ đồ bố trí bộ làm mát thuỷ lực 100
Hình 4.40: Bình tich năng 101
Hình 4.41: Vị trí bình tích năng trong mạch thuỷ lực 102
Hình 4.42: Mối nối các ống dẫn 103
Hình 4.43: Kết cấu ngoài của tủ điện chính 104
Hình 4.44: Cụm chi tiết bên trong tủ điện 105
Hình 4.45: Kết cấu ngoài của hộp điều khiển bằng tay 106
Hình 4.46: Hộp điều khiển bằng tay 107
Hình 4.47: Remote điều khiển và bộ thu 107
Hình 4.47: Remote điều khiển 108
Hình 4.48: Bộ thu nhận tín hiệu remote 109
Hình 4.49: Kí hiệu công tắc trong mạch 109
Hình 4.50: Hình ảnh rơle 110
Hình 4.51: Rơle điều khiển 110
Hình 4.52: Hình ảnh relay trung gian MY4N 14 chân 111
Hình 4.53: Hình ảnh cấu tạo diot 112
Hình 4.54: Hình ảnh – kí hiệu diot chỉnh lưu 112
Hình 4.55: Diot phát quang 113
Hình 4.56: Hình ảnh Cầu chì và kí hiệu trong mạch 114
Hình 4.57: Hình ảnh mô tả cảm biến hành trình piston 115
Hình 4.58: Sơ đồ tính toán bơm bê tông 116
Hình 4.59: Sơ đồ tính toán các thông số của bơm 121
YHình 5.1: Sơ đồ vận hành xe bơm bê tông 123
Hình 5.2: Mô tả các hoạt động vận hành bộ trích công suất 125
Hình 5.3: Sơ đồ quy trình dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng xe bơm bê tông 139
Trang 10KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
MỤC LỤC BẢNG
Bảng 1.1: Bảng thông số hệ thống cần xe bơm bê tông 12
Bảng 1.2: Hệ thống bơm của xe bơm bê tông 13
YBảng 2.1: Thông số kỹ thuật của xe cơ sở HYUNDAI HD260 17
Bảng 2.2: giá trị thông số vòng quay, momen và công suất động cơ 40
Bảng 2.3: Bảng giá trị lực kéo tiếp tuyến ứng với từng tay số 44
Bảng 2.4: Giá trị vận tốc ứng với từng tay số 46
Bảng 2.5: Giá trị lực cản không khí khi ô tô di chuyển ứng với từng tay số 46
Bảng 2.6: Giá trị nhân tố động lực ứng với từng tay số 47
Bảng 2.7: Bảng giá trị vận tốc ở các tay số với trường hợp đầy tải 49
Bảng 2.8: Bảng giá trị lực kéo ở các tay số với trường hợp đầy tải 50
Bảng 2.9: Bảng giá trị lực cản không khí ở các tay số với trường hợp đầy tải 51
Bảng 2.10: Bảng giá trị lực cản không khí ở các tay số với trường hợp đầy tải 51
YBảng 4.1: Bảng cầu chì sử dụng trong mạch điều khiển bơm bê tông 115
YBảng 5.1: Khoảng cách an toàn với điện áp 128
Bảng 5.2: Bảng qui định về thời gian bảo dưỡng phần bơm bê tông 142
Bảng 5.3: Bảng danh mục bảo trì xe cơ sở 146
Bảng 5.4: Danh mục bảo trì trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt 150
Bảng 5.5: Danh mục bảo trì bôi mỡ 150
Bảng 5 6: Danh mục bảo trì cao su và các công tác 151
Bảng 5.7: Dầu thủy lực, nhớt động cơ, mỡ bôi trơn 153
Bảng 5.8: Bảng sự cố thường gặp và cách khắc phục 160
Trang 11LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với sự phát triển đất nước, cơ cở hạ tầng dành cho ngành giao thông vận tảinói riêng, tất cả lĩnh vực kinh tế xã hội nói chung phát triển rộng khắp trong nước vàthế giới Để phục vụ cho lĩnh vực này, máy công trình là những công cụ chủ lực, gópphần nâng cao năng suất chất lượng công trình Khoa học công nghệ thế giới nóichung và nước ta nói riêng ngày càng phát triển mạnh, đặc biệt điều khiển tự độngthủy lực, khí nén, điện điện tử trên máy công trình ngày càng phức tạp, hiện đại, do đó
đề tài đồ án tốt nghiệp của em chọn theo xu hướng phát triển này, tên đề tài “KHẢOSÁT XE BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP 38CX-5” Với đề tài tốtnghiệp này, giúp em củng cố vững vàng hơn những kiến thức được đọc, nâng cao hiểubiết sâu sắc về khả năng tư duy ứng dụng kiến thức vào trong tất cả các lĩnh vực,ngành nghề hiện nay
Được sự giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của Thầy PGS TS Dương Việt Dũng vàThầy Th.S Dương Đình Nghĩa, quý thầy cô và các bạn, cùng với sự nổ lực cố gắngphấn đấu không ngừng nghĩ của bản thân, sau ba tháng em cũng hoàn thành đề tài tốtnghiệp như dự kiến Vì thời gian còn hạn chế, kinh nghiệm thực tiễn chưa được đầy
đủ, nên trong quá trình hoàn thiện đồ án không tránh khỏi thiếu sót và nhầm lẫn Emkính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn để đề tài của emngày một hoàn thiện hơn
Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn đến thầy giáo hướng dẫn Th.S Dương ĐìnhNghĩa, quý thầy cô khoa Cơ khí giao thông cũng như các bạn sinh viên lớp 18C4CLCtrường Đại học Bách Khoa đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, giáo dục đào tạo em suốtnhững năm tháng qua trong mái trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng
Đà Nẵng, ngày tháng năm 2022
Sinh viên thực hiện
Trần Nhật Tân
Trang 12KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Chương 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI KHẢO SÁT XE BƠM BÊ TÔNG
cơ giới hoá ở mức cao nhằm giảm sức lao động và tăng tính hiệu quả kinh tế
Trước những nhu cầu đó, đòi hỏi chúng ta phải có những lựa chọn hợp lý đối vớicác phương tiện thi công cơ giới cần thiết Trong đó, xe bơm bê tông đóng vai trò rấtquan trọng và gần như không thể thiếu trong các công trình xây dựng (cầu đường, dândụng ) Xe bơm bê tông được sử dụng rộng rãi ở các xí nghiệp sản xuất bê tông vìchúng nâng cao năng suất làm việc của cơ sở
Để đáp ứng cho những công trình trên, hàng loạt xe bơm bê tông hiện đại có tínhnăng tiên tiến được nhập vào Việt Nam chủ yếu từ các nước: Mỹ, Đức, Ý v.v Tuỳtheo yêu cầu công việc và khả năng đầu tư mà các doanh nghiệp có những lựa chọnphù hợp cho mình Do giá thành của xe cao nên hầu hết các xe được nhập về Việt Namđều đã qua sử dụng dẫn đến hay bị hư hỏng Chính vì vậy việc tìm hiểu về xe bơm bêtông sẽ giúp cho biết được kết cấu và nguyên lý làm việc của xe từ đó có thể sửa chữađược các hỏng hóc của xe, có thể cải tiến được một số chi tiết để phù hợp với điều kiệnlàm việc Việt Nam
1.1.2 Ý nghĩa
Đề tài khảo sát xe bơm bê tông EverDigm ECP 38CX không những giúp embước đầu tìm hiểu được kết cấu, nguyên lí làm việc của xe mà còn tạo tiền đề cơ sở kĩthuật để tìm hiểu các xe máy công trình khác đang hoạt động Từ đó giúp em có thểbiết được một số nguyên nhân hư hỏng của xe để biết được hướng sửa chữa bảo dưỡngnằm mục đích tăng tuổi thọ cũng như khả năng làm việc của các thiết bị trên xe Cónhư vậy mới đem lại hiệu quả kinh tế cho đơn vị sản xuất và nước nhà
1.2 Tổng quan về ô tô chuyên dùng.
1.2.1 Khái niệm.
Hiện nay không có chuẩn mực chung về ô tô chuyên dùng mà tùy mỗi nước TạiViệt Nam, căn cứ theo TCVN 6211:2003 – Phương tiện giao thông đường bộ, kiểu,thuật ngữ và định nghĩa, ta có thể phân ra các loại ô tô sau:
Trang 13Ô tô (Motor vehicle): Là loại PTGTĐB chạy bằng động cơ có từ bốn bánh xe trởlên, không chạy trên đường ray và thường được dùng để chở người và hàng hóa, kéocác rơmoóc, Sơmi rơmoóc, thực hiện các chức năng, công dụng đặc biệt.
Ô tô còn bao gồm cả các xe được nối với một đường dây dẫn điện, ví dụ ô tô điệnbánh lốp (Trolley bus) và các xe ba bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400kg
Ô tô chuyên dùng: Có kết cấu và trang bị để thực hiện một chức năng, công dụngđặc biệt Ví dụ: Xe chữa cháy, xe thang, xe trộn bê tông, xe bơm bê tông, xe quétđường,…
Xe chuyên dụng bao gồm 2 thành phần:
- Xe cơ sở, được hiểu là đầu kéo hay xe chuyên dụng hoặc ôtô, trên đó có lắphay kéo theo các máy công tác chuyên dụng để hoàn thành các công việc riêng, nó
có thể di chuyển bằng bánh hơi hoặc bánh xích (ôtô tải, xe kéo, xe xích)
- Bộ phận công tác chuyên dụng: Là bộ phận đặc biệt được ghép với xe cơ sở đểthực hiện một nhiệm vụ đặc biệt và cùng với xe cơ sở được gọi là xe chuyên dụng Bộphận chuyên dụng có thể là téc nước, téc xăng, thùng chở hàng, cơ cấu quét gom rác,moóc kéo, cần cẩu hàng, thùng trộn bê tông
1.2.2 Phân loại:
Phân loại theo mục đích sử dụng:
Xe chuyên dùng trong ngành thương nghiệp: Xe chở gia súc, chở bia, chở xemáy,…
Xe chuyên dùng trong ngành vệ sinh môi trường đô thị: Xe ép rác, tưới đường,quét đường,…
Xe chuyên dùng trong ngành xây dựng: Xe ủi, xe xúc, xe lu, xe trộn bê tông,
xe bơm bê tông,…
Xe chuyên dùng trong ngành nông thủy sản: Xe đông lạnh, xe chở trái cây, xebồn,…
Xe chuyên dùng trong ngành y tế: Xe cứu thương,…
Xe chuyên dùng trong ngành sân bay, hải cảng: Xe nạp nhiên liệu, xe cẩu,…
Xe chuyên dùng trong ngành lâm nghiệp: Xe kéo gỗ,…
Xe chuyên dùng trong ngành mỏ, địa chất: Xe cần trục, xe ben,…
Xe chuyên dùng trong ngành an ninh quốc phòng: Xe chữa cháy, xe việt dã
Phân loại theo kết cấu:
Xe tự đổ (Xe ben)
Xe tự xếp dở hàng (Xe tải cẩu)
Xe thùng kín có bảo ôn (Xe đông lạnh) hay không có bảo ôn (Xe rác, xe quétđường)
Xe bồn (chở xăng dầu, sữa,…Chữa cháy, tưới đường)
Xe có kết cấu chuyên biệt khác (Xe thang, xe bơm bê tông)
1.2.3 Vai trò
Trang 14KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Ô tô chuyên dùng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Với ô tôchuyên dùng, ta có thể:
Mở rộng công năng vận tải: Có thể chở các loại hàng hóa đặc biệt như chất lỏng(Xe bồn), chất ô nhiễm nhờ thùng kín (Xe ép rác, xe hút hầm cầu), có khả năng tự bốc
dỡ hàng hóa, giảm được chi phí, thời gian bốc xếp (Xe tải cẩu) …
Nâng cao lượng hàng hóa chuyên chở hữu ích: Tăng lượng hàng hóa/m3 sàn xenhờ kết cấu chuyên dùng (Xe chở gia súc nhiều tầng, xe chở ô tô), nhờ cơ cấu đặc biệt(Xe ép rác),…
Đảm bảo an toàn cho hàng hóa chuyên chở, giảm tỷ lệ hư hỏng do vận chuyểngây nên: Xe đông lạnh, xe vận chuyển hoa quả
Giảm bao bì khi vận chuyển, do đó giảm chi phí vận chuyển và công lao động:
- Yêu cầu về năng lượng: Chọn nguồn động lực với công suất động cơ hợp lý, cơđộng (thông thường người ta sử dụng động cơ đốt trong chạy bằng diesel) và tiết kiệm;
- Kích thước nhỏ gọn, nhẹ, dễ vận chuyển và dễ sử dụng trong địa bàn chật hẹp;
- Các yêu cầu kết cấu - công nghệ: Có độ bền và tuổi thọ cao, công nghệ tiêntiến;
- Các yêu cầu khai thác - công nghệ: Đảm bảo năng suất và chất lượng thi côngtrong điều kiện nhất định, có khả năng phối hợp làm việc cùng các máy khác, bảodưỡng sửa chữa dễ dàng, nhanh chóng, có khả năng dự trữ nhiên liệu làm việc một vài
ca liên tục;
- Sử dụng thuận tiện, an toàn và có khả năng tự động điều khiển;
- Không làm ảnh hưởng tới môi trường xung quanh;
- Yêu cầu kinh tế: Giá thành đơn vị sản phẩm thấp
1.2.5 Cấu tạo chung:
Xe chuyên dụng là tổ hợp của một loạt các hệ thống, gồm những bộ phận chínhsau:
Trang 15Có nhiều loại: động cơ đốt trong, động cơ điện Động cơ thường dùng là loạiđộng cơ đốt trong (động cơ xăng hoặc động cơ diesel) làm nguồn động lực của xechuyên dụng, có công dụng biến nhiệt năng do nhiên liệu cháy thành cơ năng.
+ Nếu lắp động cơ ở phía trước và ngoài buồng lái thì thể tích chứa hàng hoặc
bố trí số ghế hành khách sẽ bị giảm đi khi ôtô có cùng chiều dài chung Bố trí động
cơ phía trước, khi lái, người lái xe quan sát mặt đường không thuận lợi, tuy nhiênviệc chăm sóc sửa chữa động cơ sẽ thuận lợi và dễ dàng hơn
+ Nếu lắp động cơ phía trước xe và trong buồng lái, khi đó hệ số sử dụng chiềudài xe tăng lên, thể tích chứa hàng và hành khách lớn hơn, tuy nhiên việc chăm sóc,sửa chữa động cơ gặp khó khăn hơn, vì vậy ở các loại xe mà động cơ bố trí phía trước
và trong buồng lái, nó thường được thiết kế ở dạng lật được, khi đó cấu tạo buồng láiphức tạp hơn
+ Phương án lắp động cơ phía sau xe có ưu điểm làm cho hệ thống truyền lựcđơn giản hơn, người lái nhìn thoáng hơn, hệ số sử dụng chiều dài xe tăng lên, đồngthời hành khách được cách nhiệt với động cơ tốt hơn Kiểu bố trí này thường gặp ở các
xe du lịch, xe ôtô buýt, nhược điểm cơ bản của cách bố trí này là hệ thống điều khiểncôn, số, ga phức tạp hơn do động cơ bố trí xa người lái
+ Khi lắp động cơ ở giữa xe, tức là bố trí giữa buồng lái và thùng xe thường ápdụng trên các xe vận tải, kiểu bố trí này có ưu điểm làm tải trọng phân bố đều giữa haicầu chủ động khi không có tải trọng hữu ích (xe chạy không tải)
Hệ thống truyền lực của xe chuyên dụng có tác dụng truyền mômen quay từ động
cơ cho bộ phận di chuyển gồm có: ly hợp, hộp số, truyền động các đăng, truyền độngchính, cơ cấu vi sai và truyền lực cuối cùng, bánh xe hoặc bánh sao chủ động hay từđộng cơ dùng để vận hành cơ cấu công tác
Hệ thống di chuyển tác dụng lên mặt đường để biến chuyển động quay tròn củabánh xe hoặc bánh sao chủ động thành chuyển động tịnh tiến của xe Ngoài ra, hệthống di chuyển còn có tác dụng đỡ toàn bộ khối lượng và thay đổi hướng chuyểnđộng của xe Hệ thống di chuyển của xe gồm có: bánh xe chủ động, bánh xe dẫnhướng hoặc xích
Hệ thống treo của xe có tác dụng nối đàn hồi giữa khung hay thân xe với hệthống di chuyển, gồm có: bộ phận đàn hồi (nhíp hoặc lò xo) và bộ phận giảm xóc (loạitay đòn hoặc ống)
Tuỳ theo đặc điểm dạng xe cơ sở mà có cấu tạo khung xe khác nhau; khung của
xe thường được tổ hợp từ thép hình, thép tấm tạo thành kết cấu vững chắc
Trang 16KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Vỏ của xe thường làm bằng những tấm kim loại, được dập hay gia công theo mộthình dạng nhất định rồi hàn lại với nhau
Buồng lái (cabin): được làm bằng những tấm thép dập và hàn lại với nhau Cửabuồng lái ôtô có kính điều khiển lên xuống và cả kính hứng gió xoay được Các cửađều có cửa khoá và tay nắm để mở cửa từ trong hay bên ngoài buồng lái
Hệ thống điều khiển (lái, phanh, bộ phận chuyên dụng) có tác dụng thay đồihướng chuyển động hoặc giảm tốc độ của xe, ngoài ra còn có nhiệm vụ điều khiển cơcấu công tác chuyên dụng
khiển điện tử để xử lý số liệu và điểu khiển tự động.
Các thiết bị phụ: Các thiết bị phụ dùng trong ôtô và xe chuyên dụng rất đa dang,phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là việc nâng cao khả năng làm việc của máy hoặccải thiện điều kiện làm việc của người lái Các thiết bị phụ thường dùng trên xe là: cơcấu rửa kính chắn gió, máy điều hoà nhiệt độ hay quạt mát, gương chiếu, tấm chenắng, rađiôcatset, điện thoại, hộp đựng đồ uống, gạt tàn thuốc lá
Điện là một trong những loại năng lượng được sử dụng rộng rãi trên xe Điệnnăng dùng để khởi động máy, đốt cháy hỗn hợp hay hoà khí trong động cơ xăng hayđộng cơ có bộ chế hoà khí (các-bua-ra-tơ), cung cấp cho các thiết bị chiếu sáng, còi,tín hiệu ánh sáng, các bộ phận kiểm tra đo lường và các thiết bị phụ khác
Để có điện năng, trên xe được trang bị máy phát điện và bình ắc quy Máy phátđiện biến cơ năng thành điện năng, còn ắc quy biến hoá năng thành điện năng
Như vậy một xe chuyên dụng là tập hợp của tất cả các cơ cấu và hệ thống máy
mà chúng ta đã được học trong giáo trình cấu tạo ôtô, các thiết bị đặc thù đi theo ôtô
để thực hiện chức năng chuyên môn mà xe chuyên dụng cần hoàn thành
Tùy theo yêu cầu và chức năng, một xe chuyên dụng có thể có đủ các bộ phận kểtrên hoặc chỉ có một số bộ phận trong đó mà thôi
1.3 Tổng quan về xe chuyên dụng bơm bê tông Everdigm ECP 38CX
1.3.1 Khái niệm và công dụng
Bơm bê tông hay còn gọi là máy bơm bê tông, là loại máy móc được sử dụngrộng rãi trong các ngành xây dựng công nghiệp hiện nay Với mục đích nhằm vậnchuyển các hỗn hợp bê tông sau khi đã được trộn bằng máy đến các công trình Là loạimáy có thể bơm bê tông theo phương thẳng đứng hoặc phương pháp đẩy
Xe bơm bê tông dùng để vận chuyển bê tông theo một đường ống dẫn bằng théphoặc bằng vật liệu cao su từ xe vận chuyển bê tông đến vị trí thi công
So với phương pháp vân chuyển bêtông dùng bơm đường ống và dùng cần trụcthì vận chuyển bằng xe bơm có những ưu điểm sau :
Trang 17- Do quá trình vận chuyển liên tục nên năng suất cao, đối với bơm bêtôngthường có năng suất từ 30÷80 m3/h.
- Do địa hình chập hẹp, xe bơm bêtông có thể đặt xa nơi đang xây dựng, cácđường ống vận chuyển có thể đặt tuỳ ý theo địa hình
- Vận chuyển bằng đường ống đảm bảo: Phạm vi hoạt động lớn, chiều cao nânglớn hơn xo với dùng cần trục với xilô chứa để vận chuyển bê tông Chiều cao nâng củacần bơm có chiều cao từ 20÷60m Chiều dài vận chuyển có thể lên đến hàng trăm mét.Ngày nay xe bơm bê tông được sử dụng nhiều trong các công trình vận chuyển
và đổ bê tông tại chỗ trong xây dựng các công trình vĩnh cửu Trong xây dựng các cầulớn xe bơm bê tông được dùng tương đối phổ biến để vận chuyển bê tông phục vụcông tác đổ dầm, đúc trụ móng ở xa bờ
Tuy nhiên nhược điểm là khó khống chế số lượng bê tông trong lúc vận chuyển,thành phần bê tông bị hạn chế trong phạm vi nhất định (cốt liệu không được quá to,hỗn hợp bê tông không được khô quá), phải vệ sinh cho máy và đường ống sau khingưng sử dụng, yêu cầu trình độ của người điều khiển cao.v.v
1.3.2 Phân loại
Phân loại theo phương pháp vận chuyển
Xe bơm bê tông được chia ra làm 2 loại chính theo nguyên tắc làm việc là xebơm bê tông tĩnh và bơm động
- Xe bơm bê tông động còn gọi là xe bơm cần trục Loại này thường được gắnluôn trên thiết bị vận chuyển như ô tô tải, gọi là xe bơm bê tông hay cần bơm tự hành.Hoặc được gắn trên trụ tháp của cần trục tháp gọi là tháp bơm bê tông Máy bơm bêtông được gắn liền với một hệ ống dẫn được gắn trên 1 cần trục có khả năng gấp lại,như một cánh tay robot có điều khiển từ xa, (còn gọi là cần bơm bê tông), bộ phận này
có thể vươn xa tới những vị trí đổ bê tông với độ chính xác nhất định
Hình 1.1: Xe bơm bê tông Everdigm ECP 41CX
Trang 18KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
- Xe bơm bê tông tĩnh : Là loại máy chỉ gồm phần máy bơm chính không kèmtheo hệ đường ống bơm, mà sẽ được đấu vào đường ống bơm đặt sẵn tại công trình, do
đó loại máy bơm này còn gọi là máy bơm dòng hay máy bơm đường ống Thường máybơm tĩnh không tự di chuyển được, mà phải gắn vào xe tải như một rơ-moóc, để xe tảikéo đến công trường Tuy nhiên, cũng có loại bơm tĩnh tự hành, nhưng đến côngtrường nó vẫn được đặt tĩnh tại một vị trí cố định, mà có thể nối vào hệ thống ống bơm
bê tông lắp sẵn cố định tại hiện trường Tuy máy bơm tĩnh không có hệ cần để có thểvươn tới mọi vị trí đổ bê tông trong tầm hoạt động của cần như bơm động, nhưng vớinhà siêu cao tầng nó lại thường được dùng để bơm chuyền lên từng đợt độ cao nhàtheo từng đợt đường ống đứng Trong trường hợp này, người ta thường kết hợp nhiềumáy bơm tĩnh để bơm vữa bê tông trung chuyển theo từng đợt chiều cao của tòa nhàsiêu cao tầng
Hình 1.2: Xe bơm bê tông tĩnh
Phân loại theo nguyên lý làm việc
Theo nguyên lý làm việc, xe bơm bê tông được chia ra làm 2 loại là xe bơm roto
và xe bơm loại Piston
- Xe bơm bê tông kiểu roto kết hợp ống mềm
Cấu tạo:
Trang 19Hình 1.3: Bơm bê tông kiểu roto kết hợp ống mềm
1 - Ống bơm bê tông; 2 - Con lăn thép bọc cao su; 3 - Khoang bơm; 4 - Trục roto
5 – Roto; 6 - Ống mềm; 7 - Thùng chứa trộn.
Nguyên lý làm việc:
+ Khoang bơm hình trụ sẽ bố trí roto 5 và hai con lăn thép bọc cao su
+ Trục 4 được roto 5 dẫn động qua
+ Hai con lăn thực hiện chuyển động hành tinh quanh trục roto khi roto quay đèlên ống mềm
+ Hệ thống con lăn ống mềm thực hiện việc bơm nén bê tông theo ống mềm.+ Khoang bơm được duy trì chân không làm ống mềm luôn phình ra để hút bêtông từ thùng chứa trộn vào qua ống 6
+ Đổ nước vào thùng 7 sẽ làm sạch đường ống, khi đó bơm bê tông làm việc nhưmột máy bơm nước thông thường
- Xe bơm bê tông hoạt động kiểu piston
Cấu tạo
Hình 1.4: Bơm bê tông hoạt động kiểu piston
1- van an toàn; 2- Bơm dầu; 3-Bầu lọc dầu; 4- thùng dầu; 5-Van phân phối; 6+12 – piston thủy lực; 7+11 – xylanh thủy lực; 8+14 – piston công tác; 9+13 – xylanh công
tác; 10- phễu chứa bê tông; 15- Van S, 16-Ống dẫn bê tông.
Nguyên lí làm việc
Piston công tác được điều khiển bởi piston thủy lực và hoạt động ngược chiềunhau Ống cong nằm trong khoang nạp có tâm quay trùng với tâm của đường ống.Trong quá trình vận hành, ống cong lắc 1 góc nhất định làm che kín đường ra củaxylanh
Trang 20KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Trong hành trình đẩy của piston (14) ống cong sẽ được nối vào xylanh công tác(13), kho đó vữa được đẩy từ xylanh vào ống cong rồi ra ống dẫn Đồng thời piston(8)
co lại, xylanh(9) thông với phễu chứa nên vữa sẽ được hút vào trong xylanh
Khi kết thúc hành trình, cả 2 xylanh công tác sẽ đổi chiều đồng thời ống congđược lắc từ xylanh(13) sang nối với xylanh(9) để tiếp tục nhận vữa từ xylanh này Quátrình này lặp đi lặp lại tới khi máy dừng
1.3.3 Giới thiệu chung xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5
Xe bơm bêtông Everdigm ECP 38CX-5 là xe có các hệ thống làm việc được đềukhiển bằng thuỷ lực, được hãng Everdigm thiết kế và sản xuất theo công nghệ tiên tiếnhàng đầu thế giới Công ty Everdigm là công ty Hàn Quốc chuyên về các loại xe bơm
bê tông có quy mô lớn trên thế giới ECP38CX-5 trang bị kiểu cần 5 đoạn sử dụngkiểu gập kết hợp RZ được sử dụng cho hầu hết các công trình ở thị trường Việt Nam
Hình 1.5:Xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5
Bơm bê tông cần ECP38CX-5 được trang bị hệ thống thủy lực mạch kín FFH
hiệu suất cao Bộ van điều khiển FFH hiện đại thay đổi chuyển hướng chiều dòng chảydầu thủy lực Dòng dầu trực tiếp từ bơm đến piston thủy lực mà không qua bất cứ mộtcụm van nào khác giúp ngăn ngừa ô nhiễm hệ thống thủy lực Chính vì vậy, hệ thốngtruyền động thủy lực có hiệu suất cao, có thể chịu được áp suất làm việc lớn hơn, tuổithọ cao hơn bất kỳ hệ thống thủy lực khác Hơn nữa, các xi lanh thủy lực được mạcrom siêu bền cứng cáp, giúp nâng cao tuổi thọ, tăng năng suất làm việc của hệ thốngthủy lực Bộ cảm biến hành trình giúp truyền tín hiệu liên tục và chính xác vị trí xilanh nhằm điều khiển hợp lý việc đóng mở của van, giúp cho lượng bê tông được bơmliên tục và hiệu quả hơn
Ưu điểm của hệ thống thủy lực kín FFH
Hệ thống Mạch thủy lực kín Mạch thủy lực hở
HỆ - Không cần bộ điều khiển giữa - Kết cấu phức tạp vì có thêm bộ
Trang 21THỦY
LỰC
bơm và xy lanh
- Kết cấu nhỏ gọn, giảm thiểu độ
ồn và nhiệt khi mở hoặc đóng ápsuất cao của dầu thủy lực, mặtkhác nó cũng làm hạn hế daođộng áp suất quá lớn và giảm đihao mòn các chi tiết
điều khiển giữa bơm và xi lanh
- Độ ồn và va đập lớn dẫn đến kếtquả là khả năng chịu mài mòn giảmnhanh
- Giảm thiểu tổn thất áp suất vàhiệu suất tăng cao
- Bộ điều khiển giữa bơm và vanđóng vai trò cản trở đường truyềncủa dầu, vì vậy dầu trong hệ thống
sẽ có hiệu suất làm việc thấp
- Bồn dầu với dung tích nhỏ, chiphí dầu thủy lực thấp
- Bồn dầu cần thiết với dung tíchkhá lớn, chi phí cho dầu thủy lựccao
- Hai đường bơm tuần tự làmgiảm thiểu dao động áp lực và vađập trong hệ thống
- Chu kỳ tuần hoàn tạo cho dòng
bê tông bơm ra được đều vàmềm mại
- Một đường bơm duy nhất tạo chovan tuần tự luôn có một áp suất cựcđại gây ra tuổi thọ van sẽ kém bền
- Chu kỳ dài làm cho bê tông ra ởtrạng thái tung tóe
- Va đập thấp khi áp suất giảmtrên van điều khiển bơm sẽ kéodài tuổi thọ bơm
- Công suất dung để điều khiểnđường ra bê tông luôn ở chế độ tảirất nặng sẽ là nguyên nhân gây ranhiều hư hỏng hóc bất ngờ
Hầu hết các bộ phận điều khiểntrong FFH đều khép kín và dễdàng cho việc sửa chữa
- Hệ thống làm việc ở áp lực caoliên tục sẽ làm giảm đi lý tính dầuthủy lực Chi phí cho dầu ở mứccao Kết cấu phức tạp gây khó khăncho sửa chữa
- Thời gian ép bê tông ra rấtngắn
- Thời gian ép bê tông ra khá dài dokết cấu phức tạp
Trang 22KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
1.3.4 Thông số cần – bơm bê bông HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX5
Hình 1.6: Xe bơm bê tông Everdigm ECP38CX5 Bảng 1.1: Bảng thông số hệ thống cần xe bơm bê tông
HỆ THỐNG CẦN XE BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP38CX5
Kiểu gấp cần 5 đoạn – kiểu gấp ZR
Trang 23Hình 1.7: Bán kính làm việc xe bơm bê tông Everdigm ECP38CX5
Bảng 1.2: Hệ thống bơm của xe bơm bê tông
HỆ THỐNG BƠM CỦA XE BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP38CX5
Cấu hình bơm 2116
Hệ thống thủy lực Thuỷ lực mạch kín FFH – Đức (Lượng dầu thuỷ lực ít
hơn, hiệu suất cao hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn)Bơm chính (2 bơm đồng
trục) A4VG125HD x 2
Xy lanh hút đẩy bê tông 230 x 2100 mm
Số hành trình hút đẩy 30 nhịp / phút
Công suất bơm bê tông 160 m³ / h
Áp suất đẩy bê tông 85 bar
Kiểu van lắc Van S, S2318 (D.230 – 180 mm), miệng lớn, chống kẹt
đáDung tích phễu tiếp liệu 600t
1.3.5 Đặc điểm và các trang bị cung cấp trên thiết bị
Trang 24KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Đèn làm việc lắp trên bàn quay toa
Hệ thống bơm nước vệ sinh xe
Bơm nước (30 bar)
Van chống tụt cho chân chống
Remote điều khiển không dây HBC –Đức
Sàn hợp kim nhôm (Chống trượt)
Thước bọt nước đo cân bằng hai bênhông
Hai môtơ cánh khuấy
Co đuôi số 1 (180 – 150 mm) có lỗ bỏbóng rửa
Đường ống làm từ ED500 (Cần 6’’ và cođuôi số 1)
Nắp đậy phểu ERP và đèn làm việc ởkhu vực phễu
1.3.6 Đối tượng công tác của xe bơm bê tông Everdigm ECP 38CX-5
Đối tượng công tác trên xe là bê tông, trong thành phần của hỗn hợp bê tông thìnước là thành phần qua trong nhất để có thể bơm được hỗn hợp bê tông vì nó là thànhphần trung gian truyền áp suất do bơm tạo ra đến các phối liệu khác Do vậy cần phảitạo ra hỗn hợp thể huyền phù của nước và các phối liệu cứng mà từ hỗn hợp này nướckhông thể tách ra được Trong các phối liệu tạo nên hỗn hợp bê tông đảm bảo việc giữđược nước, các vật liệu có độ hạt nhỏ hơn 0.25mm có vai trò quan trọng vì sức căng
bề mặt của chúng trong hỗn hợp là lớn nhất nên ngăn cản không cho nước chảy qua.Chất lượng và khối lượng của hỗn hợp ở thể huyền phù có ảnh đến việc tạo thành dòng
bê tông trong đường ống Nếu trong hỗn hợp bê tông, thể huyền phù xuất hiện với sồlượng ít hơn so với số lượng cần thiết để điền đầy thể tích rỗng của hỗn hợp, lúc nàydòng bê tông trong các đường ống không được tạo thành
Trong vùng chưa được điền đầy, áp suất của bơm không đủ để tạo thành dònghỗn hợp vật liệu mà chỉ chèn ép các hạt Chính điều này làm xuất hiện hiện tượng ùntắc trong đừng ốngvà việc bơm hỗn hợp không thể thực hiện được
Nếu như hỗn hợp bê tông được tạo thành một dòng liên tục, không có lỗ hổngkhông khí (ta gọi bê tông ở thể huyền phù) thì dòng chất lỏng không chịu nén sẽ đảmbảo cho bê tông di chuyển thành dòng không bị ùn tắc Áp suất của bơm sẽ truyền lựcthuỷ tĩnh trực tiếp tác dụng lên hỗn hợp đã hoà trộn đều (thể huyền phù), hỗn hợp nàytrong lúc di chuyển thành dòng sẽ thường huyền phủ lên bề mặt trong của đường ốngtạo thành lớp bôi trơn
Trang 25Như vậy để bơm bê tông đạt năng suất cao và áp suất vận chuyển có thể nhỏ làcần phải tạo ra một hỗn hợp bê tông vận chuyển ở dạng huyền phù Một điều cần lưu ýđối với các hỗn hợp bê tông có sử dụng các chất phụ gia như chất làm đông kết, chấtlàm chậm đông kết, phụ gia liên kết hoặc phụ gia làm tăng tính đầm lèn cần phải kiểmtra tại chỗ xem có ảnh hưởng đến khả năng bơm bê tông hay không?
Trang 26KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Chương 2: KHẢO SÁT XE NỀN CƠ SỞ HYUNDAI HD260 CỦA XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG EVERDIGM ECP 38CX5
2.1 Tổng quan
Hyundai Motor Company - thuộc Hyundai Kia Automotive Group - là hãng sảnxuất ôtô lớn nhất Hàn Quốc và đứng thứ 5 thế giới về doanh số bán hàng hàng năm.Đặt trụ sở chính ở Seoul, Hyndai điều hành nhà máy sản xuất ôtô lớn nhất thế giới tạiUlsan với công suất lên tới 1.6 triệu xe/năm Biếu tượng lgo của Hyndai, chữ “H”được viết cách điệu, tượng trưng cho hình ảnh công ty và khách hàng đang bắt taynhau Trong tiếng Hàn, Hyndai có nghĩa là “hiện đại”
Hình 2.1: HyunDai HD series
Dòng xe HD của Hyundai được sản xuất với nhiều cấu hình khác nhau về tảitrọng, thùng xe, chức năng như:
Xe tải HD270 ben tự đổ: Được trang bị động cơ D6CA 320PS, trọng tải 26 tấn
Xe tải trộn bê tông HD270: Được trang bị động cơ D6CA38 380ps, khung xechắc chắn, tải trọng 28 tấn
Trang 27Xe đầu kéo Hyundai HD1000: Là loại đầu kéo mới nhất của Hyundai đượcnhập về Việt Nam, được trang bị động cơ D6CC 410PS, Euro 4.
Đầu kéo HD700: Là dòng sản phẩm ra mắt trước dòng HD1000, tiêu chuẩn khíthải Euro 2 hiện đã ngưng sản xuất
Đầu kéo HD450/450L, HD500 và HD600L: Là những loại xe đầu kéo một cầutiêu biểu của Hyundai, độ cơ động cao, tải trọng nhẹ
HD260 và HD320: Cặp đôi xe tải hạng nặng này của Hyundai được trang bịđộng cơ D6CC 380PS với trọng tải lên đến 30 tấn
HD240: Là xe tải hạng nặng khác của Hyundai với trọng tải 24,5 tấn được trang
bị động cơ D6GA2E 255PS
Hyundai HD210: Là dòng sản phẩm xe tải có tải trọng 13.5 tấn với động
cơ D6GA2B công suất cực đại lên tới 225 ps
HD120: Là loại xe tải thùng siêu dài của Hyundai với chiều dài thùng lên đến7,4m
Xe tải Hyundai HD260 là dòng xe tải nặng ba chân được nhập khẩu nguyên chiếc
từ Hàn Quốc Điều hiển nhiên về một chiếc nhập ngoại là cảm giác lái và chất lượng
xe có sự khác biệt Hyundai HD260 chinh phục khách hàng với kiểu dáng chắc chắn,cứng cáp, an toàn cho mọi hành trình Dòng xe 15 tấn, 3 chân có thiết kế hiện đại, tínhkhí động học cao Các chi tiết trên xe được trang bị đầy đủ Khung xe và động cơ phùhợp với địa hình và điều kiện sử dụng ở Việt Nam
2.1.1 Thông số kỹ thuật
Bảng 2.1: Thông số kỹ thuật của xe cơ sở HYUNDAI HD260
Khoảng nhô trước / sau 1495 / 2475
Khối lượng bản thân (kg) 9060
Khối lượng tối đa (kg) 30600
Loại động cơ Động cơ Diesel, 4 kỳ, 6 xilanh thẳng hàng, làm mát bằng nước, tăng áp – làm mát khí nạp, phun nhiên
liệu trực tiếp điều khiển điện tử
Dung tích công tác (cc) 12344
Công suất cực đại (Ps) 380 / 1900
Momen xoắn cực đại
Trang 28KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Hệ thống treo, Trước Phụ thuộc, nhíp lá Semi -elliptic, trang bị giảm chấn thủy lực 2 tác động trên trục trước
Hệ thống treo, Sau Phụ thuộc, nhíp lá Semi -elliptic, trang bị giảm chấn
thủy lực 2 tác động trên trục trướcKiểu lốp xe Phía trước lốp đơn / Phía sau lốp đôi
Cỡ lốp xe (trước / sau) 12R22.5 – 16PR
Hệ thống phanh hỗ trợ Phanh tang trống, khí nén 2 dòng
Hệ thống phanh chính Phanh khí xả, kiểu van bướm, phanh Jake brake
5650 9620
2475 1495
Trang 291850
Hình 2.3: Hình chiếu cạnh của ô tô cơ sở Hyundai HD260
2.1.2. Các hệ thống trên ô tô cơ sở HYUNDAI HD260
Xe được trang bị hệ thống động cơ D6CC, động cơ sử dụng nhiên liệu dầu dieselvới 4 kỳ và 6 xi lanh kết hợp thêm turbo tăng áp, cho máy xe luôn bốc và mạnh tháchthức mọi dạng địa hình
Dung tích xi lanh 12.344 cc, sản sinh công suất cực đại 380Ps/ 1900 vòng/phút.Mang đến cho xe khả năng vận hành vô cùng bền bỉ và tiết kiệm nhiên liệu cực tốt,cùng một lực kéo tuy nhiên HD260 sử dụng một lượng nhiên liệu thấp hơn nhiều sovới các dòng xe cùng tải trọng
Dung tích bình nhiên liệu của xe là: 400 lít, đảm bảo bạn có thể chạy một đoạnđường dài mà không cần phải ghế tiếp nhiên liệu, tiết kiệm thời gian dừng xe để nhanhchống chuyển hàng đến nơi
Hệ thống khí thải của xe đạt tiêu chuẩn EURO IV, cam kết không xả ra môitrường các chất khí thải độc hại
Trang 30KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Trang 31Piston: Được chế tạo bằng hợp kim nhôm, Trên đỉnh piston có khoét lõm để tạobuồng cháy dạng omega Trên thân có bố trí 3 sec-măng trong đó 2 sec măng khí và 1sec măng dầu.
Trục khuỷu: Được chế tạo gồm một khối liền, vật liệu chế tạo bằng thép, các bềmặt gia công đạt độ bóng cao Trong trục khuỷu có chứa các đường dầu bôi trơn đểdẫn dầu đi bôi trơn các khuỷu và cổ trục khuỷu
Thanh truyền: làm bằng thép, tiết diện ngang có dạng chữ I Trong thân truyền
có đường đường dầu dẫn từ cổ trục khuỷu đi bôi trơn chốt khuỷu Đầu nhỏ thanhtruyền có bạc lót bằng đồng thanh
Bánh đà có dạng hình chậu, vật liệu chế tạo bằng gang Trên bánh đà có vànhrăng bằng thép để truyền động từ bộ khởi động sang động cơ để khởi động động cơ
Hình 2.5: Hình ảnh cơ cấu piston - thanh truyền – trục khuỷu động cơ D6CC
1 – Trục khuỷu; 2 – Bạc lót cổ trục; 3 – Bánh đà; 4 – Thanh truyền; 5 – Bạc lót đầu to thanh truyền; 6 – Bạc lót đầu nhỏ; 7 – Piston; 8 – Chốt piston; 9 – Vòng chặn;
10 – xec-măng.
a) Hệ thống phân phối khí
Trang 32KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Cơ cấu phân phối khí có nhiệm vụ điều khiển quá trình thay đổi môi chất côngtác trong động cơ “Thải sạch khi xả, nạp đầy khi nạp”
Điều kiện làm việc: Tải trọng cơ học cao, nhiệt độ cao và tải trọng va đập lớn.Yêu cầu đối với cơ cấu phân phối khí: Đóng mở đúng quy luật và thời điểm, độ
mở lớn, đóng kín, xupap thải không tự mở trong quá trình nạp Ít mòn, tiếng ồn nhỏ,
dễ dàng điều chỉnh, sửa chữa, giá thành chế tạo thấp
Động cơ D6CC dùng cơ cấu phân phối khí dùng xupáp treo, Với cách bố trí nhưvậy nên buồng cháy rất gọn, diện tích mặt truyền nhiệt nhỏ vì vậy giảm được tổnthất nhiệt Cơ cấu xupáp treo còn làm cho dạng đường nạp thải thanh thoát hơn,khiến sức cản khí động giảm nhỏ do đó tăng tiết diện lưu thông của dòng khí
Hình 2.6: Hình ảnh cơ cấu phân phối khí động cơ D6CC
Cơ cấu phối khí kiểu một trục cam đặt ở thân máy, có đũa đẩy và cò mổ
Bộ dẫn động bánh răng truyền chuyển động trục trục khuỷu qua các bánh răng trung
Trang 33gian lên bánh răng trục cam.Trục cam có năm cổ trục lắp thẳng vào ổ đỡ trên thânmáy Đầu trục cam có lắp bánh răng để dẫn động trục cam.
Hình 2.7: Sơ đồ dẫn động cơ cấu phân phối khí
1 – Con đội; 2 – Năp; 3 – Đũa đẩy; 4 – Vít điều chỉnh; 5 – Bu lông; 6 – Nắp đậy;
7 – Cò mổ; 8 – Móng hãm xupáp; 9 – Đĩa lò xo; 10 – Lò xo;
11 - Ống dẫn hướng xupáp; 12 – Lỗ lắp vòi phun; 13 – Xupap nạp; 14 – Xupáp thải
Hình 2.8: Sơ đồ dẫn động trục cam
1 – Bánh răng trục khuỷu; 2 – Bánh răng dẫn động bơm nước; 3 – Dây đai; 4 – Bánh
răng dẫn động trục cam; 5 – Cơ cấu tăng đai
Trang 34KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
b) Hệ thống làm mát.
Động cơ D6CC có hệ thống làm mát bằng nước kiểu một vòng kín, tuần hoàncưỡng bức Hệ thống làm mát động cơ D6CC có nhiệm vụ thực hiện qua trình truyềnnhiệt từ khí cháy qua thành buồng cháy đến môi chất làm mát để đảm bảo cho nhiệt độcác chi tiết không quá nóng và không quá nguội
Hệ thống bao gồm: Áo nước xy lanh, nắp máy, két nước, bơm nước, van hằngnhiệt, quạt gió và các đường ống dẫn nước Hệ thống làm mát được sử dụng nướcnguyên chất, có pha chất phụ gia chống gỉ
- Két làm mát được lắp trên đầu xe, két làm mát có đường nước vào từ vanhằng nhiệt và có đường nước ra đến bơm Trên két nước có các dàn ống dẫn gắn cáccánh tản nhiệt
- Bơm nước kiểu ly tâm được dẫn động bằng dây đai từ trục khuỷu
- Quạt gió được dẫn động bằng dây đai
- Van hằng nhiệt đóng khi nhiệt độ nhỏ hơn 820C và bắt đầu mở ở nhiệt độ 850C
- Nước tuần hoàn nhờ bơm ly tâm (10) qua ống phân phối vào các khoang củacác
xi lanh Nước làm mát từ thân động cơ lên nắp xi lanh qua các ống (3) đến van hằngnhiệt (2) Nước từ đây được chia ra làm hai dòng: Tới két làm mát và tới bơm Sự phânchia lưu lượng phụ thuộc vào nhiệt độ nước làm mát
Hình 2.9: Hệ thống làm mát
1 – Két làm mát; 2 – Van hằng nhiệt; 3 – Các ống dẫn; 5 – Nắp rót nước;
9 – Áo nước; 10 – Bơm ly tâm; 11 – Quạt làm mát
Trang 35Hệ thống làm mát cưỡng bức một vòng kín, nước sau khi qua két làm mát lại trở
về động cơ do đó đỡ phải bổ sung nước, tận dụng được trở lại nguồn nước để làm máttiếp động cơ
c) Hệ thống nhiên liệu
Hệ thống nhiên liệu động cơ D6CC có nhiệm vụ:
- Chứa nhiên liệu dự trữ đảm bảo cho động cơ hoạt động liên tục theo khoảngthời gian quy định
- Lọc sạch nước và các tạp chất cơ học lẫn trong nhiên liệu
- Cung cấp lượng nhiên liệu cần thiết cho một chu trình ứng với chế độ làmviệc của động cơ
- Cung cấp nhiên liệu đồng đều vào các xy lanh theo trình tự làm việc đúngquy định của động cơ và cung cấp vào các xy lanh đúng lúc theo một quy luật đã định.Yêu cầu: Bền và có đô tin cậy cao, dễ chế tạo, giá thành chế tạo rẻ, dễ dàng vàthuận tiện trong việc tháo lắp, bảo dưỡng
Sơ đồ kết cấu và nguyên lý làm việc:
Hình 2.10: Hệ thống nhiên liệu của động cơ D6CC.
1 – Thùng dầu; 2 – Nắp thùng dầu; 3 – Lọc thô; 4 – Đường dầu thừa; 5 – Buồng đốt động cơ; 6 – Vòi phun; 7 – Bơm tay; 8 – Bầu lọc tinh; 9 – Bộ điều tốc bơm cao áp;
10 – Bơm chuyển nhiên liệu; 11 – Bu lông xả nhiên liệu.
Để đảm bảo chức năng trên, bầu lọc, bơm cung cấp nhiên liệu, thùng chứa vàcác hệ thống ống dẫn phải đảm bảo tốt Đóng vai trò quan trọng hơn đó là bơm cao ápphân phối
Trang 36KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Trên hình 2.10 là hệ thống nhiên liệu động cơ D6CC Bơm chuyển nhiên liệu(10) hút nhiên liệu từ thùng chứa dầu (1) qua miệng hút và bình lọc thô (3) để cungcấp
nhiên liệu qua bình lọc tinh (8), dầu được dẫn tới bơm cao áp với bộ điều tốc bơmcao áp (9) để điều chỉnh áp suất tới vòi phun Khi áp suất nhiên liệu trên đường ốngtăng lên thì van tràn mở để xả nhiên liệu thừa trở về thùng chứa Có 6 tổ bơm cao áptương ứng với 6 xi lanh động cơ Các tổ bơm này cung cấp nhiên liệu qua cácđường ống cao áp tới vòi phun (6) Vòi phun 6 dùng để phun nhiên liệu vào buồngcháy (5)
d) Hệ thống bôi trơn.
Hệ thống bôi trơn động cơ D6CC kiểu cưỡng bức và vung toé dùng để đưa dầu đibôi trơn các bề mặt ma sát và làm mát các chi tiết: Hệ thống bôi trơn gồm có: Bơmdầu, van an toàn, lọc dầu, các te dầu và đường ống dẫn dầu Dầu từ các te được hútbằng bơm qua bầu lọc vào đường dầu dọc trong thân máy vào trục khuỷu lên trụccam…
Hình 2.11: Sơ đồ hệ thống bôi trơn động cơ D6CC.
1 – Hộp cácte; 2 – Lưới lọc; 3 – Bơm dầu; 4 – Van an toàn; 5 – Van hằng nhiệt; 6 – Két nước làm mát; 7 – Van an toàn; 8 – Lọc dầu; 9 – Trục khuỷu; 10 - Ống phun dầu
Trang 37làm mát piston; 11 – Piston; 12 – Trục cam; 13 – Con đội; 14 – Dàn cò mổ; 15 – Xupap; 16 – Bánh răng dẫn động trục cam; 17 – Tuabin tăng áp; 18 – Bơm cao áp.
Nguyên lý làm việc:
Bơm dầu (3) hút dầu từ hộp cacte (1) sau khi đã được lọc sơ bộ tại lưới lọc(2) đặt trước cổ hút bơm dầu nhờn trong hộp cacte, đưa dầu đến bộ làm mát dầu bôitrơn (5) Dầu bôi trơn sau khi được làm mát (nếu nhiệt độ của dầu quá lớn) qua bầulọc dầu (8) đi đến các đường dầu chính như sau:
+ Bôi trơn các cổ trục khuỷu, cổ trục đầu to thanh truyền
+ Ống phun dầu lên phía dưới piston để bôi trơn thành xilanh và làm mát đỉnhpiston
+ Bôi trơn các chi tiết của cơ cấu phân phối khí: Trục cam, con đội, cò mổ, + Bôi trơn tuabin tăng áp
+ Bôi trơn hệ bánh răng phối khí
+ Bôi trơn bơm cao áp
Sau đó dầu bôi trơn từ trục khuỷu, hệ bánh răng phối khí, dầu từ cơ cấu phânphối khí sẽ tự rơi về hộp cacte Còn dầu bôi trơn từ bơm cao áp và tuabin tăng áp sẽtheo các ống dẫn về hộp cacte Trong trường hợp bơm dầu (3) làm việc với áp suấtquá cao (có hiện tượng bị tắc đường ống) đề phòng ống dầu bị vỡ, van an toàn (4)
mở (áp suất mở van cao hơn 6,0 kg/cm2) dầu bôi trơn sẽ thoát trở về thùng cacte.Trong trường hợp bầu lọc (8) bị bẩn, tắc, dầu đi bôi trơn sẽ bị thiếu Để đảm bảo đủ
dầu bôi trơn cho hệ thống thì van (7) sẽ mở (khi áp suất lớn hơn 2,5kg/cm2 ) cho dầu
đi thẳng vào các đường dầu chính Trước bộ làm mát có van (5) khi động cơ mớikhởi động, dầu bị lạnh đặc lại thì van (5) đóng đường dầu không cho đi qua bộ làmmát và chạy trực tiếp đến bầu lọc Còn khi động cơ hoạt động, khi nhiệt độ dầu bôitrơn cao hơn 850C thì van (5) mở đường dầu qua các đường ống làm mát của bộlàm mát để đi đến bầu lọc
2.1.2.2 Hệ thống truyền lực.
a) Ly hợp.
Ly hợp dùng để truyền hay không truyền công suất động cơ đến hệ thống truyềnlực Cắt Truyền động từ động cơ đến hệ thống truyền lực nhanh và dứt khoát trongnhững trường hợp cần thiết như khi chuyển số một cách êm dịu Nó cũng cho phépđộng cơ hoạt động khi xe dừng và không cần chuyển hộp số về số trung gian
Trang 38KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
- Khi tách phải nhanh và dứt khoát để dễ cài số và tránh gây tải trọng động chohộp số
- Momen quán tính của phần bị động phải nhỏ
- Ly hợp phải làm nhiệm vụ của bộ phận an toàn
Đĩa ma sát có đường kính trong là 250mm và đường kính ngoài là 430mm
Đĩa ép làm bằng gang, có 12 lò xo trụ bố trí xung quanh để ép đĩa tỳ sát vào đĩa
ma sát
Trang 39Cơ cấu điều khiển ly hợp bằng thủy lực Loại này chuyển động của bàn đạp lyhợp được xylanh chính chuyển thành áp suất thủy lực, sau đó áp lực thủy lực nàytruyền đến cần đẩy thông qua xylanh cắt ly hợp (xylanh con) Trong loại điều khiểnnày lái xe không bị khó chịu bởi tiếng ồn, rung động từ động cơ và ly hợp cũng vậnhành êm ái, dễ dàng hơn.
Nguyên lí làm việc:
Ở trạng thái hợp thì lo xò trụ ép mạnh vào đãi ép làm cho đĩa ly hợp được ép chặtvào bánh đà để truyền momen của động cơ đến trục sơ cấp của hộp số
Khi đạp bàn đạp ly hợp, thì vòng bi (bạc đạn) sẽ ép mạnh và 4 cần ép làm cho đĩa
ép thả lỏng đĩa ly hợp, nên momen từ bánh đà không được truyền đến trục sơ cấp củahộp số Đây là trạng thái ngắt của ly hợp
b) Hộp số.
Công dụng:
Tăng momen dẫn động bánh xe khi ô tô khởi động và leo dốc
Dẫn động các bánh xe đạt được tốc độ cao khi cần thiết
Đảo chiều chuyển động của ô tô Tiến hoặc lùi
Cắt chuyển động từ động cơ đến bánh xe chủ động (Tay số N)
Yêu cầu:
Hộp số phải đảm bảo yêu cầu kĩ thuật sau:
Sự truyền lực phải thật chính xác và êm dịu
Hộp số phải gọn nhẹ và dễ dàng trong điều khiển
Chịu được sự hoạt động ở các điều kiện khắc nghiệt và đòi hỏi độ bền cực cao.Kết cấu gọn nhẹ, đảm bảo dễ dàng sửa chữa, bảo dưỡng
Trang 40KHẢO SÁT XE CHUYÊN DÙNG BƠM BÊ TÔNG HYUNDAI EVERDIGM ECP38CX-5
Hình 2.13: Hộp số H160S6 trên xe HD260
Trên xe HYUNDAI-HD260 người ta lắp hộp số chính model: H160S6, dẫn độngbằng cơ khí Xe được trang bị hệ thống hộp số Dymos 10 bao gồm 6 số tiến và 1 sốlùi, được làm từ hợp kim có trọng lượng nhẹ và độ bền cực cao Khả năng vượt dốccủa xe khá cao, dễ dàng chinh phục mọi địa hình ngay cả các địa hình dốc ghềnh, vậntốc tối đa 110km/h cùng với đó là khả năng tiêu hao nhiên liệu 30 lít/100km
Sử dụng các bộ đồng tốc trong hộp số làm cho việc chuyển số được dễ dàng và
êm dịu Đồng tốc làm việc theo nguyên lí ma sát
c) Các đăng.
Công dụng
Truyền động các đăng dùng để truyền momen xoắn giữa các trục không nằm trêncùng một đường thẳng, mà cắt nhau dưới một góc nào đó Tức là dùng để truyềnmomen quay từ trục của hộp số đến các cầu chủ động và bánh xe chủ động
Yêu cầu:
Đảm bảo khi truyền momen không có những dao động, va đập, không có tảitrọng động lớn do momen quán tính gây ra
Các trục các đăng phải đảm bảo quay đều, không sinh ra tải trọng động và không
có hiện tượng cộng hưởng
Hiệu suất truyền động phải cao với cả khi góc giữa hai trục lớn
Kết cấu gọn nhẹ, thuận tiện khi chăm sóc sửa chữa
Cấu tạo: