Báo cáo hiện trạng công trình thủy lợi trước mùa mưa lũ 2017: kiểm tra đánh giá hiện trạng các công trình thủy lợi, mức độ an toàn đối với các công trình trước mùa lũ, các giải pháp khắc phục sự cố để đảm bảo an toàn cho công trình
Trang 1SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TN
CHI CỤC THỦY LỢI
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO Kết quả kiểm tra công trình thủy lợi trước mùa mưa, lũ năm 2017
Căn cứ Nghị định số 72/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ về quản lý an toàn đập;
Thực hiện Văn bản số 491/SNN- KHTC ngày 22 tháng 3 năm 2017 của
Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước, kiểm tra đảm bảo an toàn hồ, đập trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Sau khi đoàn liên ngành kiểm tra, đánh giá thực tế một số công trình thủy lợi (hồ chứa, đập dâng, kè, trạm bơm, kênh…) trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và Báo cáo các đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi gửi về, Chi cục Thủy lợi báo cáo cụ thể như sau:
I Tổng quan về tình hình các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 1.271 công trình thủy lợi các loại Trong đó, Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Thái Nguyên trực tiếp quản lý khai thác 82 công trình gồm 40 hồ chứa, 37 đập dâng, 1 trạm bơm tiêu, 4 trạm bơm tưới; Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã quản lý 1.189 công trình, bao gồm: 211 hồ chứa, 715 đập dâng, 263 trạm bơm tưới Các công trình thủy lợi của UBND huyện được giao cho UBND các xã, thị trấn trưc tiếp quản lý
Hầu hết các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh được xây dựng cách đây
đã lâu, qua nhiều năm vận hành khai thác một số hồ chứa bị bồi lấp làm giảm khả năng tích nước, một số đập dâng bị xuống cấp cần được nâng cấp sửa chữa Nhiều tuyến kênh chưa được kiên cố hóa nên thường xuyên bị sạt, trượt gây khó khăn cho việc dẫn nước
1 Các công trình tưới
- Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Thái Nguyên quản lý 81 công trình (40 hồ chứa, 37 đập dâng, 4 trạm bơm tưới)
- UBND các huyện, thành phố, thị xã quản lý 1.189 công trình (211 hồ chứa, 715 đập dâng, 263 trạm bơm tưới)
2 Các công trình tiêu
Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Thái Nguyên quản lý trạm bơm tiêu Cống Táo tiêu cho 1.555 ha khu vực Nam Phổ Yên, ngoài ra còn 23 cống tiêu
3 Chống lũ
Toàn tỉnh có 48,2km đê, 17 kè lát mái hộ bờ và 05 kè mỏ hàn; 22 cống qua đê do Chi cục Thủy lợi trực tiếp quản lý
II Hiện trạng các công trình thủy lợi
1 Hiện trạng các công trình UBND huyện Định Hóa quản lý
Trang 2- Các công trình ổn định, an toàn và đang vận hành khai thác bình thường, phát huy hiệu quả phục vụ sản xuất nông nghiệp
- Một số công trình bị xuấng cấp cần duy tu sửa chữa, nâng cấp như: + Trạm bơm Thủy Luân xã Lam Vỹ, trạm bơm điện xóm Đồn xã Bình Thành + Hồ Đá Bay, xã Bình Yên, khả năng trữ nước kém do thân đập đât bị rò
rỉ, cống bị hỏng Đối với hồ Đá Bay, xã Bình Yên cần được đầu tư xây dựng, sửa chữa nâng cấp do nhu cầu tưới có diện tích rất lớn, bao gồm diện tích giáp ranh giữa 03 xã Thanh Định, Bình Yên, Định Biên
- Các công trình hiện đang được UBND huyện đầu tư nguồn vốn duy tu sửa chữa, nâng cấp: Hồ Pác Xoong xã Phượng Tiến; hồ Thâm Phá xã Kim Phượng; hồ Thâm Phầy, Nà Khao xã Trung Hội
- Hồ Đồng Lá, xã Điềm Mạc: Đang trong giai đoạn thi công hạng mục đập đất và tháp van Qua kiểm tra thực tế nguy cơ mất an toàn cao khi có mưa lớn ở khu vực này
2 Hiện trạng các công trình do UBND huyện Đại Từ quản lý
2.1 Các hồ chứa: 29 công trình
Hiện trạng các công trình:
+ Hồ Cầu Trà xã Yên Lãng: Cống ngầm bị dò, khớp nối cống tròn bị sập, lún; tràn xả lũ là tràn đất; đập đất bị sạt lở mái hạ lưu
+ Hồ Thành Lập xã Lục Ba: Cống ngầm bị dò, khớp nối cống tròn bị sập, lún; van đóng mở bị hỏng; tràn xả lũ là tràn đất; đập đất bị sạt lở mái hạ lưu
+ Hồ Đá Giàn xã Cù Vân: Đập đất bị sạt lở mái thượng, hạ lưu, cống lấy nước hư hỏng nặng, tràn sự cố xây tạm hư hỏng
+ Hồ Kim Tào xã Phú Thịnh: Tràn xả lũ khu tiếp giáp đập đất bị rò rỉ + Hồ Ao Sen xã Phú Cường: Tràn xả lũ quá nhỏ không tiêu lũ kịp, mái đập thượng lưu bị sạt lở
+ Hồ Vai Cái xã Văn Yên: Mái hạ lưu lượng nước thấm mạnh
+ Hồ Chăn Nuôi xã Hoàng Nông: Mái thượng, hạ lưu sạt lở, cống tưới hỏng + Hồ Nước Đục xã Phú Lạc: Nước rò rỉ qua móng, tường cánh đập
+ Hồ Đèo My xã Minh Tiến: Đang sửa chữa
+ Hồ Na Mấn xã Phú Cường: Mái hạ lưu sạt lở, cống tưới hỏng, không an toàn khi có mưa lũ lớn
+ Hồ Xóm Đèo xã Phú Cường: Mái hạ lưu sạt lở, không an toàn khi có mưa lũ lớn
+ Hồ Lâm Nghiệp xã Bình Thuận: Mái hạ lưu sạt lở, không an toàn khi có mưa lũ lớn
Các hồ chứa còn lại thuộc huyện quản lý ổn định vận hành bình thường
2.2 Công trình kè chống xói lở
Tổng số công trình: 06 công trình (Kè Văn Yên; kè BÌnh Thuận – Mỹ Yên; kè suối chì Mỹ Yên; kè Suối Long – Tiên Hội; kè Cầu Điệp – Phú Cường;
kè xóm Đồng Chung- Tiên Hội)
Các công trình kè chống xói lở đều đảm bảo trong phòng chống lũ, chống xói lở Tuy nhiên kè xóm Đồng Chung xã Tiên Hội chưa triển khai thi công nên khi lũ về có nguy cơ xói lở ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp Nguyên nhân
Trang 3chính gây xói lở là do bên bồi trồng tre lấn chiếm làm biến đổi dòng chính, cần
có biện pháp phá bỏ tre, kè tự làm của dân, trả lại dòng chính cũ của suối, đào đắp chỉnh trị lại lòng dẫn
2.3 Các công trình thủy lợi khác
- Tổng số công trình: 63 công trình
- Hiện trạng các công trình:
+ Số công trình được nâng cấp, sửa chữa đảm bảo an toàn trong mùa mưa lũ: 44 công trình
+ Số công trình chưa được kiên cố, nâng cấp là 19 công trình cần có phương án đảm bảo an toàn
3 Hiện trạng các công trình do UBND huyện Đồng Hỷ quản lý
3.1 Các hồ chứa
- Hồ chứa nước Đá Đỏ xã Hợp Tiến: Đập đất + cống lấy nước: Hiện nay lượng nước thấm qua đập và cống tương đối nhiều, cần nâng cấp đập; Tràn xả lũ: Hiện là tràn đất, cần được nâng cấp cụm đầu mối để đảm bảo thoát nước
- Hồ chứa nước Xóm 8 Thị trấn Sông Cầu: Đập đất + cống lấy nước: Hiện nay phần mái đập của thân đập chính bị sạt lở nghiêm trọng không đảm bảo và khả năng tích nước Có hiện tượng nước ngấm qua thân đập và cống lấy nước; Tràn xả lũ: Đã được kiên cố bằng đá xây, nhưng hiện nay đã bị bồi lắng không phát huy hiệu qủa Cần nâng cấp sửa chữa cụm đầu mối
3.2 Công trình đập dâng
- Đập dâng Na Hoài xã Tân Long: Phần đập dâng, sân tiêu năng, tường cánh bị sói lở nghiêm trọng, không còn khả năng dâng nước vào kênh Cần nâng cấp, sửa chữa mới đảm bảo phục vụ sản xuất nông nghiệp
- Đập dâng Đồng Đình xã Tân Long: Phần đập dâng, sân tiêu năng, tường cánh bị sói lở nghiêm trọng, không còn khả năng dâng nước vào kênh Cần nâng cấp sửa chữa
- Đập dâng Cầu Đã xã Cây Thị: Đập đất do nhân dân tự đắp, hàng năm bị sói lở nghiêm trọng, cần nâng cấp đầu mối và kênh mương
3.3 Trạm bơm
- Trạm bơm Bầu Trám xã Huống Thượng, trạm bơm Gốc Thị xã Nam Hòa, trạm bơm Minh Sơn xã Minh Lập, trạm bơm Mỹ Lập xã Nam Hòa: Công trình đầu mối nhà trạm xây dựng từ lâu nên nhà trạm bị xuống cấp, máy bơm thường xuyên bị hư hỏng
- Trạm bơm Núi Hột xã Linh Sơn: Đầu mối nhà trạm xây dựng từ lâu nên nhà trạm bị xuống cấp, máy bơm thường xuyên bị hư hỏng; Nhà trạm thường xuyên bị ngập khi mưa lũ
- Trạm bơm Minh Sơn xã Minh Lập: Công trình đầu mối nhà trạm xây dựng từ lâu nên nhà trạm bị xuống cấp, máy bơm thường xuyên bị hư hỏng Kênh chính bị nghiêng đổ nhiều đoạn
- Trạm bơm Mỹ Lập xã Nam Hòa: Nhà trạm do nhân dân xây dựng từ lâu, thường xuyên bị ngập Máy bơm cũ không bơm đủ nước
Đề xuất sửa chữa nâng cấp đầu mối các công trình trên
Trang 44 Hiện trạng các công trình do UBND huyện Phú Lương quản lý
- UBND huyện Phú lương quản lý 192 công trình thủy lợi Các công trình được giao cho UBND các xã, thị trấn trực tiếp quản lý, khai thác và vận hành Qua kiểm tra đánh giá thực trạng các công trình hồ, đập cho thấy:
- Hồ Thâm Quang xã Hợp Thành: Đập chính bị thấm; sạt lở mái thượng lưu; cống lấy nước đã xuống cấp; không có van điều tiết khó khăn cho công tác vận hành; thượng, hạ lưu nhiều cây cỏ rậm rạp
- Một số công trình hồ chứa, đập dâng qua nhiều năm khai thác và vận hành đã xuống cấp, khả năng trữ nước giảm không đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp như: hồ Tam Quang xã Yên Trạch; hồ Bá Sơn, hồ Núi Mùn xã Cổ Lũng;
hồ Suối Luông, hồ Cây Châm xã Động Đạt; đập Đồng Thắng, hồ Bình Dương
xã Yên Ninh
5 Hiện trạng các công trình UBND huyện Võ Nhai quản lý
Một số công trình bị xuống cấp cần được đầu tư, sửa chữa và nâng cấp, như: Đập Mỏ Mòng xã Bình Long; hồ Nà Gieng xã Cúc Đường; hồ Cây Hồng diện tích mặt hồ lớn, đập đất và cống bị xuống cấp, mái thượng lưu đập bi sạt trượt; hồ Non Giang xã Lâu Thượng, bị rò rỉ cống đã có kế hoạch sửa chữa Các công trình khác vẫn ổn định, an toàn
6 Hiện trạng các công trình do UBND Thị xã Phổ Yên quản lý
Hồ Núi Chẽ có các cống lấy nước bị xuống cấp; mái đập sạt lở không còn
đủ hệ số mái; thân đập còn nhiều cây cần phát dọn
Có 02 công trình cống Bản Đình xã Đông Cao và cống Tảo Định xã Tân Phú có nhiệm vụ tưới, tiêu và phục vụ giao thông bị sạt lở, vỡ không đảm bảo phục vụ cho công tác sản xuất và đi lại của người dân địa phương Hiện đã có kế hoạch sửa chữa
7 Hiện trạng các công trình do UBND TP.Sông Công quản lý
Trên địa bàn Thành phố Sông Công hiện có 03 hồ chứa, 05 đập và 13 trạm bơm Qua kiểm tra đánh giá các công trình hồ, đập và trạm bơm có các nội dung sau vẫn đảm bảo vận hành an toàn
Một số hồ chứa lòng hồ bị bồi lắng nên khả năng tích trữ nước giảm; Hồ Lúc Nác đập chính xuống cấp, nhiều cây cối, cống lấy nước xuống cấp; Trạm bơm Xuân Đăng 2, xã Bình Sơn bị sạt lở ở phía bờ sông với chiều dài khoảng 13m, chiều cao 5m, phần sạt lở cách sân trạm bơm khoảng 1m
Các công trình hồ, đập và trạm bơm khác vẫn đảm bảo vận hành an toàn
8 Hiện trạng các công trình do UBND huyện Phú Bình quản lý
UBND huyện Phú Bình quản lý 102 hồ, đập Trong đó có một số hồ đập hiện đã xuống cấp nghiêm trọng như đập Ngò xóm Ngò xã Tân Hòa, hồ Làng U xóm U xã Tân Hòa, hồ Bạch Thạch xóm Bạch Thạch xã Tân Kim đập sạt lở, cống tưới rò rỉ, tràn xả lũ hư hỏng; Trạm bơm Đoàn Kết, trạm bơm Na lý nhiều hạng mục xuống cấp: dây điện động cơ tường, cửa nhà trạm tuy nhiên theo đánh giá chung, các hạng mục của công trình đảm bảo ổn định, vận hành an toàn trong mùa mưa bão, các tràn xả lũ hoạt động tốt; Có 68/102 công trình hồ đập còn lại đảm bảo vận hành ổn định, các thiết bị đóng mở hoạt động tốt, công trình đầu mối, hệ thống thoát lũ đảm bảo
Trang 5Ngoài ra, các công trình trạm bơm cung cấp nước tưới đảm bảo sản xuất
vụ Đông Xuân đã được duy tu bằng dầu, mỡ bảo dưỡng động cơ, các thiết bị điện hoạt động tốt, hệ thống nhà trạm, bể hút, bể xả hoạt động bình thường; hệ thống kênh dẫn, kênh xả được khơi thông nạo vét đảm bảo lưu lượng nước tưới, công tác phát quang cây cối tại mái bể hút, bể xả được thực hiện thường xuyên
9 Hiện trạng các công trình do UBND TP.Thái Nguyên quản lý
9.1 Hồ chứa:
Hiện nay một số công trình bị xuống cấp, hư hỏng như:
- Hồ Thủy Bà xã Phúc Trìu: Hệ thống cửa xả lũ bị phá vỡ, xói mòn nên việc tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp kém
- Hồ Đầu Phần xã Thịnh Đức đã xuống cấp, rò rỉ qua thân đập, lòng hồ bị bồi lắng bùn dày khoảng 1,5m nên khả năng tích nước bị hạn chế
- Các hồ chứa còn lại: Hồ Thanh Phong xã Phúc Trìu, hồ Mui Thuyền xã Phúc Hà, hồ Bảy Mẫu phường Gia Sàng, hồ Phú Thọ phường Phú Xá, hồ Phúc Sen xã Thịnh Đức ổn định, vận hành bình thường
9.2 Kênh dẫn, trạm bơm: Vận hành tốt đảm bảo tưới tiêu cho toàn bộ
diện tích thành phố
10 Hiện trạng các công trình Công ty TNHH một thành viên khai thác thủy lợi Thái Nguyên quản lý
10.1 Công trình thuộc huyện Định Hóa
- Hồ Bó Vàng xã Thanh Định, phần đập chính có hiện tượng thấm từ cao trình (+144,4-:- 146,4)m, mái hạ lưu thấm ổn định; 2 bên taluy tràn xả lũ bị sạt
lở đất; cống lấy nước ổn định
- Hồ Bảo Linh, xã Bảo Linh: Hạng mục đập chính phần đá xếp khan bị xô lệch; các đập phụ ổn định Van phẳng và các dầm thép định vị trục van bị han
rỉ, ; cống lấy nước phía sau đập bị hỏng làm rò rỉ nước, các thiết bị cơ khí bị ô xi hóa Công ty đã có kế hoạch sửa chữa
- Hồ Bản Piềng xã Thanh Định: Đập đất, cống lấy nước vận hành bình thường Tràn xả lũ: Khoang đầu có hiện tượng thấm vòng qua nền
- Hồ Nà Tấc xã Lam Vĩ: Xuất hiện nhiều vùng thấm trên cơ đập mái hạ lưu đập Một số vị trí rãnh tiêu nước bị sạt lở Cống, tràn ổn định
- Hồ Làng Gầy xã Phúc Chu; Hồ Lê Lợi xã Trung Lương; Hồ Đèo Bụt xã Phượng Tiến: Công trình ổn định, vận hành bình thường
- Đập Thác Lầm xã Định Biên, hạng mục đê chống tràn thượng lưu bờ tả đập bị sạt trượt mất ổn định Các hạng mục khác ổn định
- Đập Nà Mỏ xã sơn Phú: Sân tiêu năng bị hư hỏng Cống phía tả bị hỏng, cống phía hữu bị hỏng tấm nắp
- Các đập dâng khác ổn định, vận hành bình thường
10.2 Công trình thuộc huyện Đại Từ
- Hồ Gò Miếu xã Ký Phú: Mái hạ lưu sạt trượt, thấm, lớp gia cố, thiết bị tiêu nước hư hỏng; van phẳng thượng lưu số 2 bị hỏng
Trang 6- Hồ Đoàn Ủy xã Khôi Kỳ: Van hạ lưu bị rò rỉ nước với lưu lượng nhỏ theo trục ti van (rách zoăng)
- Hồ Đồng Tâm xã Phúc Lương: Mái hạ lưu có hiện tượng thấm ổn định
từ cao trình 114 đến 117, các vùng thấm nhỏ, nước trong; Van hạ lưu cống lấy nước bị rò rỉ nước với lưu lượng nhỏ theo trục ti van (rách zoăng)
- Hồ Khuôn Nanh xã Yên Lãng: Mái thượng lưu là mái đất bị xói lở
- Hồ Đầm Chiễu xã Phú Thịnh: Mái thượng , mái hạ lưu bị xói mòn, sạt trượt; tràn đất không đảm bảo thoát lũ; Cống bậc thang nên thường xuyên bị rò
rỉ nước Công trình cần được đầu tư sửa chữa để đảm bảo an toàn
- Đập Cầu Tràn xã Khôi Kỳ: Sân tiêu năng bị đẩy lật 2/3 phần bê tông cốt thép bọc mặt sân
- Kẹm xã La Bằng: Sân tiêu năng nhiều vị trí bị sói lở, bong tróc lớp bê tông bên ngoài
- Đập Vai Bản xã Hoàng Nông: Toàn bộ phần sân tiêu năng bị xói lở tạo thành các hố xói, thân đập có nguy cơ bị đổ vỡ, lật, trượt khi có lũ lớn
- Đập Vai Dương xã Hùng Sơn: Phần đất đắp vai đập phía tả bị xói lở Cần được sửa chữa để đảm bảo an toàn
- Đập Bản Ngoại xã Bản Ngoại: Do phần đất, đá hạ lưu đập bị xói dẫn đến tường cánh sân tiêu năng phía tả bị sạt, trượt, đổ, gãy
- Đập Vai Cái xã Văn Yên: Tường cánh phía hữu bị sạt lở đất, khối xây đá
bị đổ, vỡ khối lượng khoảng 05m3
- Kênh đập Vực Cảnh: Kênh chính đoạn từ K0+K0+500 thường xuyên bị bồi lắng
- Kênh hồ Phú Xuyên xã Phú Xuyên: Đoạn kênh từ K0+180 đến K0+200 đấy kênh bị rò rỉ
- Kênh đập Rừng Chùa: xuống cấp, nhiều vị trí bị sạt lở bồi lấp
- Hệ thống hồ Gò Miếu: Kênh chính hữu đoạn từ K1+500 đến K1+812 kênh xung yếu, đoạn từ K2+955 đến K3 kênh xung yếu
Các công trình còn lại: Hồ Phượng Hoàng xã Cù Vân, Hồ Phú Xuyên xã Phú Xuyên, Hồ Suối Diễu xã Khôi Kỳ, Hồ Cây Vỉ xã Tân Thái…ổn định vận hành bình thường
10.3 Công trình thuộc huyện Đồng Hỷ
- Hồ Cặp Kè xã Hợp Tiến: Đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ: Vận hành bình thường
- Hồ Kim Cương xã Cây Thị:
+ Đập đất: :Mái hạ lưu sạt trượt, thấm
+ Cống lấy nước: Thấm qua thân cống, tiêu năng bị hỏng, thiết bị xuống cấp + Tràn xả lũ: Bể tiêu năng bị xói trôi gần như hoàn toàn
- Hồ Đồng Cẩu xã Hòa Bình: Cống lấy nước, tràn xả lũ: Ổn định
- Hồ Hố Chuối xã Hợp Tiến:
+ Đập đất: :Mái hạ lưu sạt trượt, thấm, thiết bị tiêu nước hư hỏng, lớp gia
cố bị hỏng
+ Cống lấy nước: Thấm qua thân cống, tiêu năng bị hỏng, thiết bị xuống cấp + Tràn xả lũ: Bể tiêu năng bị xói trôi
Trang 7- Hồ Na Long xã Hóa Thượng: Công trình xuống cấp cần được đầu tư sửa chữa.
- Hồ Trại Đèo xã Tân Lợi: Đập đất, cống lấy nước xuống cấp
- Hồ Cây Thị xã Cây Thị: Công trình xuống cấp cần được đầu tư sửa chữa, cóng lấy nước bị tắc, rò rỉ nhiều
- Đập Đồng Chốc xã Nam Hoà, đập Ngàn Me xã Tân Lợi, đập Linh Nham
xã Hóa Thượng: Công trình ổn định
- Trạm bơm Việt Cường xã Hóa Thượng:
+ Nhà trạm, hệ thống đường ống, bể hút, bể xả hoạt động bình thường + Tổ máy số 1, 2 hoạt động bình thường Tổ máy số 3 hỏng khởi động mềm
- Trạm bơm Trại Cài xã Minh Lập:
+ Nhà trạm, hệ thống đường ống, bể hút, bể xả hoạt động bình thường + Tổ máy số 1 hoạt động bình thường Tổ máy 2,3 hỏng khởi động mềm
Hệ thống kênh: Đảm bảo dẫn nước phục vụ sản xuất Tuy nhiên một số vị trí trên các tuyến kênh bị hư hỏng nhỏ như: Kênh TB Việt Cường từ K0+K0+400 đáy kênh rò rỉ, gãy
10.4 Công trình thuộc huyện Phú Lương
- Hồ Đồng Xiền xã Yên Lạc: Đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ: Ổn định vận hành bình thường
- Hồ Chín Tầng xã Động Đạt:Đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ: Ổn định vận hành bình thường
- Hồ 19/5 xã Sơn Cẩm: Công trình ổn định
- Hồ Làng Hin xã Phấn Mễ: Đập đất thấm ổn định qua thân đập, mái hạ lưu xuất hiện mối đùn; Cống lấy nước: Lan can cầu công tác mọt han rỉ gãy 2 đoạn; Tràn xả lũ: Mang tràn bị rò rỉ nước tại nhiều vị trí nước trong lưu lượng ổn định
- Hồ Nà Mạt xã Ôn Lương: Đập đất có mái hạ lưu dưới cơ số 2 còn nhiều rãnh xói nhỏ, chân mái còn nhiều điểm sũng nước, khối sạt chân đồi phía Hữu
đã phát triển đến giáp chân mái hạ lưu đập; Cống lấy nước: Vận hành bình thường; Tràn xả lũ: Taluy bờ tả là bờ đất bị sạt lở nhiều
- Hồ Khuôn Lân xã Hợp Thành:
+ Đập đất: Một số vị trí từ cơ mái hạ lưu trở xuống bị xói, sạt, lở (Công ty đang tiến hành sửa chữa)
+ Cống lấy nước, tràn xả lũ: Ổn định vận hành bình thường
- Đập Núi phấn xã Động Đạt:Taluy cống đầu kênh bờ hữu bị sạt lở Các hạng mục khác ổn định
- Đập Khe Dạt xã Vô Tranh:Vận hành bình thường
- Đập Đỏm xã Yên Lạc: Công trình được xây dựng từ lâu hiện đã xuống cấp
10.5 Công trình thuộc huyện Võ Nhai
- Hồ Quán Chẽ xã Dân Tiến: Đập đất, tràn xả lũ, cống lấy nước Ổn định ,vận hành bình thường
- Hồ Lòng Thuyền xã La Hiên: Đập đất, tràn xả lũ, cống lấy nước, máy đóng mở Ổn định,vận hành bình thường
Trang 8- Đập Suối Bùn xã Tràng Xá: Công trình vận hành bình thường.
- Đập Vai Tại xã Phú Thượng: Thân đập bị rò rỉ
- Đập Nà Kháo xã Phú Thượng: Công trình xuống cấp
- Đập Pác Tác xã Phương Giao: Công trình chưa được bàn giao
- Đập Nghinh Tác xã Sảng Mộc: Công trình ổn định
10.6 Công trình thuộc thị xã Phổ Yên
- Hồ Suối Lạnh xã Thành Công:
+Đập đất: Mái hạ lưu, thấm, thiết bị tiêu nước hư hỏng
+Tràn xả lũ: Bể tiêu năng bị xói, xuất hiện lỗ rò nhỏ nước trong ổn định +Cống lấy nước: Vận hành bình thường
- Hồ Nước Hai xã Phúc Thuận:
+Đập đất: Hiện tượng thấm ổn định từ cao trình 103-:-109 mái hạ lưu, nước thấm trong lưu lượng ổn định
+Cống lấy nước, tràn xả lũ: Vận hành bình thường
+Đập dâng sau hệ thống hồ Nước Hai nước thấm ổn định qua các lỗ giảm áp -Đập Bến Đông xã Phúc Thuận: Công trình xuống cấp
-Đập Đồng Muốn xã Phúc Thuận: Công trình vận hành bình thường -Đập Líp xã Minh Đức: Công trình ổn định vận hành bình thường
- Hệ thống kênh mương: Đảm bảo dẫn nước phục vụ sản xuất Còn một số đoạn kênh thuộc hệ thống kênh Núi Cốc bị trượt sạt, tụt lún, bong tróc vữa trát, bồi lấp lòng kênh, tụt tấm đan, gãy khóa mái Kênh hồ Bến Đông bong tróc lớp vữa gây rò rỉ
- Trạm bơm tiêu úng Cống Táo xã Thuận Thành: Ổn định vận hành bình thường Tuy nhiên hệ thống ống bơm do lâu ngày hiện nay đã bị han rỉ, bong tróc cần được sơn, sửa
10.7 Công trình thuộc thành phố Sông Công
-Hồ Gềnh Chè:
+ Đập đất: Thấm tại cao trình 27,5 hạ lưu bờ tả với lưu lương ổn định, hiện tại không phát triển thêm
+ Tràn xả lũ; Ổn định
+ Cống lấy nước: Cống φ 40 vận hành bình thường Cống φ 60; Van hạ lưu thường xuyên bị kẹt, trượt
- Hệ thống kênh: Nhiều đoạn kênh do quá trình sử dụng lâu ngày nay đã
bị xuống cấp, nghiêng, bong tróc, rò rỉ gây khó khăn trong việc dẫn nước
10.8 Công trình thuộc huyện Phú Bình
- Hồ Hố Cóc xã Tân Khánh: Đập đất: Mái hạ lưu sạt trượt, thấm; Tràn xả lũ: Là tràn đất, hẹp thường xuyên bị sạt lở không đảm bảo thoát lũ
- Các hồ chứa khác: Hồ Trại Gạo xã Tân Hoà, Hồ Quẫn xã Tân Đức, Hồ Kim Đĩnh xã Tân Kim ổn định hoạt động bình thường
- Hệ thống kênh: Một số vị trí trên tuyến kênh N17-11-8A xã Nga My, N17-11-2 xã Úc Kỳ, N17-11-15 xã Hà Châu, bị bồi lắng, bong lớp vữa đáy kênh
và thành kênh làm rò rỉ nước, thành kênh bị nghiêng
10.9 Công trình thuộc thành phố Thái Nguyên
Trang 9* Các hồ chứa:
- Hồ Núi Cốc xã Phúc Trìu - TP Thái Nguyên
+ Đập chính: Có hiện tượng thấm nhỏ ở vai bờ tả phía hạ lưu đập từ cao trình +45m đến cao trình +46m, các vùng thấm ở giữa mái hạ lưu ổn định, tại cao trình +44m hạ lưu bờ tả có hiện tượng thấm nhiều và lan rộng Rãnh thoát nước hạ lưu đập tại cơ 32 và 42 bị đổ gãy chiều dài 200m làm tụt các tấm lát mái và rãnh thoát nước chân mái hạ lưu bị đổ dài khoảng 8m
+ Các đập phụ: Đập phụ 1 sạt đổ rãnh tiêu nước chân mái hạ lưu đập tại
03 vị trí tổng chiều dài 44m; Đập phụ 2A: Tấm lát mái thượng lưu bị sụt, lún 20 tấm; Các đập phụ khác ổn định
+Tràn xả lũ: Gồm 02 tràn; Tràn số 1 vận hành bình thường, tuy nhiên về lâu dài cần được đầu tư sửa chữa Vì các thiết bị cơ khí do vận hành lâu ngày đến nay đã lão hóa mòn cơ học, động cơ xuống cấp, cáp dão, cánh van cung và thép càng khung nhất là tấm hợp bản mặt đã bị ô xi hóa nhiều không kín nước.Hệ thống cẩu trục thả văng sự cố trong quá trình khai thác chịu tác động của thời tiết và chịu tác động ăn mòn kim loại, văng thủng rỗ Công ty đã có phương án sửa chữa trình Sở Nông nghiệp và PTNT thẩm định để Công ty thực hiện các bước tiếp theo; Tràn số 2 vận hành bình thường đã có cẩu trục thả thả văng sự cố Công ty đang có kế hoạch diễn tập vận hành
+ Cống lấy nước dưới đập chính: Gạch lát sàn tháp van bị bong tróc, hư hỏng + Cống dưới đập phụ I: Cấp nước cho khu công nghiệp Yên Bình Ổn định Hiện các công trình thủy công do vận hành lâu năm tuy ổn định vận hành bình thường nhưng tiềm ẩn nhiều yếu tố bất lợi do xuống cấp, cống lấy nước lạc hậu, chỉ an toàn với diễn biến thời tiết mưa lũ bình thường, nhưng nếu xảy ra diễn biến phức tạp do biến đổi khí hậu mưa lũ dồn dập vượt tần suất thiết kế sẽ không đảm bảo an toàn Đặc biệt là khả năng dâng nước đột ngột phía thượng lưu làm ngập lụt thượng lưu, áp lực đối với các công trình thủy công; Đập đất, tràn xả lũ, cống lấy nước
Các thiêt bị cơ khí hiện đang bị ôxi hóa mạnh, không được xử lý kịp thời
sẽ ngày càng xuống cấp, nếu để kéo dài sẽ hư hỏng không còn khả năng sửa chữa, không đảm bảo an toàn công trình Kho chứa vật tư phòng chống lụt bão
bị sập mái, nứt tường Vì vậy việc đầu tư sửa chữa là hết sức cần thiết và cấp bách
- Hồ Cây Si xã Phúc Xuân: Đập đất, cống lấy nước, tràn xả lũ : Ổn định vận hành bình thường
* Trạm bơm: Trạm bơm N7A, N9A: Do công trình đã được xây dựng từ
rất lâu, hiện nay các hạng mục Nhà trạm, đường ống đã bị xuống cấp cần được thay mới trong thời gian tới
* Hệ thống kênh
- Kênh Núi Cốc: Hệ thống kênh tưới nhìn chung đảm bảo dẫn nước phục
vụ sản xuất Trong thời gian vừa qua Công ty đã đầu tư kinh phí để sửa chữa nhiều tuyến kênh Tuy nhiên nhiều đoạn kênh nhất là các tuyến kênh cấp 2 bị xuống cấp nghiêm trọng, trên dọc tuyến kênh xuất hiện nhiều cung trượt, sạt, thấm nước chảy từ trong kênh chảy ra ngoài gây xói mòn, mặt khác một số tuyến kênh nằm song song với đường giao thông, xe ô tô thường xuyên đi lại
Trang 10tạo áp lực lên thành kênh gây nứt và nghiêng vào lòng kênh, vỡ khóa mái, sập tấm lát, xuất hiện các cung trượt, bồi lắng lòng kênh.Tuyến đường ống dẫn nước sạch của công ty Yên Bình chạy dọc theo tuyến kênh chính Núi Cốc hiện nay nhiều vị trí đất đắp chưa đảm bảo yêu cầu Yêu cầu công ty cổ phần Yên Bình sửa chữa lại những vị trí khóa mái kênh, mặt bờ kênh bị sụt lún, mái kênh sạt trượt
- Kênh hồ Cây Si: Ổn định dẫn nước phục vụ sản xuất
Đánh giá chung: Các công trình đã được các đơn vị quản lý, khai thác khẩn trương chủ động rà soát, đánh giá nguy cơ xảy ra sự cố tại những vùng có công trình thủy lợi trước diễn biến bất thường của thời tiết, nhất là đối với những công trình đã xuống cấp, hư hỏng, việc chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời và triển khai các phương án đảm bảo an toàn các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh là điều hết sức cần thiết
Tuy nhiên các công trình thủy lợi do Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Thái Nguyên quản lý có quy mô lớn hơn Các công trình do UBND huyện, thành phố, thị xã quản lý khai thác, có nguồn kinh phí thường xuyên, có các cán
bộ chuyên trách được qua đào tạo quản lý vận hành nên các công trình đều được tổ chức quản lý và có các biện pháp cơ bản đảm bảo an toàn công trình
Còn lại các công trình do UBND huyện, thành phố, thị xã quản lý khai thác là những hồ chứa với dung tích nhỏ, không được điều tiết nên năng lực cung cấp bổ sung nguồn tưới vào mùa khô rất hạn chế, trong khi về mùa mưa thì phải xả tràn với lưu lượng rất lớn; hệ thống đập dâng cũng phần nhiều là những đập đất được thi công từ lâu; nhiều hệ thống kênh mương chưa được kiên cố, khả năng dẫn nước cũng hạn chế Các cán bộ quàn lý vận hành cũng là kiêm nhiệm, nhiều cán bộ vận hành chưa được qua đào tạo Để các công trình vận hành ổn định và an toàn trước mắt các đơn vị quản lý khác thác các công trình sớm có kế hoạch thực hiện duy tu, bảo dưỡng thường xuyên như: phát dọn cây
cỏ, nạo vét kênh mương tại các công trình, khai thông các hạng mục tiêu thoát
lũ, tập huấn, đào tạo những cán bộ trực tiếp quản lý vận hành…
III Đề xuất và kiến nghị
1 Đề nghị UBND tỉnh quan tâm, bố trí kế hoạch vốn để đầu tư nâng cấp, sửa chữa các công trình đã xuống cấp và đầu tư xây dựng mới các công trình thủy lợi theo quy hoạch nhằm cung cấp nước phục vụ nhu cầu phát triển kinh
tế, xã hội của tỉnh
2 Đề nghị Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn thường xuyên quan tâm, theo dõi, chỉ đạo công tác quản lý, vận hành, xử lý sự cố để đảm bảo an toàn công trình, có văn bản đề nghị, yêu cầu UBND các huyện, thành phố, thị xã
và Công ty TNHH MTV khai thác thủy lợi Thái Nguyên xây dựng quy trình vận hành điều tiết các hồ chứa, xây dựng phương án phòng chống lụt bão và phương
án đảm bảo an toàn hồ đập