Thảo luận nhóm TMU so sánh sự khác nhau giữa gia đình việt nam truyền thống và hiện đại điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình

 Quan hệ hôn nhân: là cơ sở nền tảng hình thành nên các mối quan hệ khác trong gia đình, là cơ sở pháp lý cho sự tồn tại của mỗi gia đình..  Ngoài ra, trong gia đình ngoài hai mối quan

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

-�㵦�㵦�㵦�㵦�㵦

-BÀI THẢO LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Đề tài:

So sánh sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống

và hiện đại Điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình

Giảng viên: Tạ Thị Vân Hà Lớp học phần: 2211HCMI0121 Nhóm: 6

Hà Nội, tháng 4 năm 2022

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 6

ST

76 Lương Thị Phượng 21D100367 /10

77 Bùi Trung Quân 21D100322 /10

78 Hoàng Anh Quân 21D100368 /10

79 Nguyễn Thị Thúy Quỳnh 21D100323 /10

PHỤ LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 4

1 Lời mở đầu 4

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Kết cấu tiểu luận 5

B PHẦN NỘI DUNG 5

I Quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin về gia đình 5

1.1 Khái niệm, vị trí và chức năng của gia đình 5

1.2 Cơ sở xây dựng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 7

II Sự biến đổi của gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 10

2.1 Biến đổi quy mô, kết cấu gia đình 10

2.2 Biến đổi các chức năng của gia đình 11

2.3 Biến đổi chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng 11

2.4 Biến đổi chức năng giáo dục 12

2.5 Biến đổi chức năng thoã mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm 13

2.6 Sự biến đổi quan hệ gia đình 14

III Phương hướng và giải pháp xây dựng gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa Việt Nam 14

3.1 Điều kiên quan trọng để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình 14

3.2 Phương hướng xây dựng và phát triển gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 15

3.3 Giải pháp xây dựng và phát triển gia đình Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 19

C PHẦN KẾT LUẬN 22

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lời mở đầu

Bạn đã từng nghe câu nói của Elizabeth Berg: “Bạn được sinh ra từ gia đình của mình vàgia đình được sinh ra từ trong bạn Không mưu cầu Không đổi chác.” Trong cuộc sống mỗichúng ta, có đôi lúc ta sẽ gặp phải những khó khăn và thử thách, những lúc ấy ta thường tìm đếnnhững điểm tựa tinh thần giúp con người ta yêu đời, lạc quan và vượt qua được gian khổ Nơi đókhông đâu xa xôi mà nó chính là gia đình

Gia đình là một phần không thể thiếu của xã hội, mỗi gia đình là một phần của xã hội Giađình thực hiện chức năng của xã hội Gia đình có hạnh phúc, phát triển, tiến bộ thì xã hội mớigiàu đẹp, văn minh Nhà nước ta cũng đang có những chính sách để bảo vệ lợi ích của mỗingười, đồng thời hỗ trợ các gia đình phát triển làm giàu, chính sách hôn nhân gia đình đảm bảoquyền bình đẳng và hạnh phúc của gia đình

Ngày nay cùng với sự phát triển của xã hội, hội nhập thế giới thì gia đình đã có những thayđổi nhất định nhằm phù hợp với xã hội và nhu cầu của con người Tuy có sự khác nhau giữa giađình hiện đại và hoàn thiện trên cơ sở của gia đình truyền thống nhưng vẫn có những mặt hạnchế cần phải được khắc phục

Đề tài thảo luận của nhóm: “So sánh sự khác nhau giữa gia đình Việt Nam truyền thống vàhiện đại Điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình là gì?”

2 Mục đích nghiên cứu

Thấy được sự khác nhau giữa gai đình Việt Nam truyền thống và hiện đại Từ đó rút rađược điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ và giữ gìn hạnh phúc gia đình là gì?

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

 Nghiên cứu về 1 số quan niệm của của nghĩa Mác về gia đình

 Nghiên cứu về sự biến đổi của gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam bên cạnh đó đưa ra phương hướng và giải pháp xây dựng gia đình Việt Nam trongthời kỳ quá độ lên chủ nghĩa Việt Nam

4 Phạm vi nghiên cứu

 Về không gian: Sự khác nhau giữa gia đình truyền thống và gia đình hiện đại ở Việt

Nam

 Về thời gian: Nghiên cứu để chỉ ra sự khác biệt giữa gia đình Việt Nam truyền thống và

gia đình hiện đại hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tài liệu, giáo trình Chủ nghĩa khoa học xã hội và áp dụng vào thực tiễn ViệtNam hiện nay

6 Kết cấu tiểu luận

Chương I: Quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin về gia đình

Chương II: Sự biến đổi của gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.Chương III: Phương hướng và giải pháp xây dựng gia đình việt nam trong thời kỳ quá độlên chủ nghĩa Việt Nam

B PHẦN NỘI DUNG

I Quan niệm của chủ nghĩa Mác – Lênin về gia đình

1.1 Khái niệm, vị trí và chức năng của gia đình

1.1.1 Khái niệm gia đình

Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc

do quan hệ nuôi dưỡng làm phát sinh các nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau theo quy định củaLuật Hôn nhân và Gia đình

Gia đình là thiết chế xã hội, trong đó những người có quan hệ ruột thịt (hoặc đặc biệt cùngchung sống) Gia đình là phạm trù biến đổi mang tính lịch sử và phản ánh văn hóa của dân tộc

và thời đại Gia đình là trường học đầu tiên có mối quan hệ biện chứng với tổng thể xã hội.Gia đình là một cộng đồng người đặc biệt, có vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triểncủa xã hội Cơ sở hình thành gia đình là hai mối quan hệ cơ bản: quan hệ hôn nhân (vợ vàchồng) và quan hệ huyết thống (cha mẹ và con cái…)

 Quan hệ hôn nhân: là cơ sở nền tảng hình thành nên các mối quan hệ khác trong gia đình,

là cơ sở pháp lý cho sự tồn tại của mỗi gia đình

 Quan hệ huyết thống: là quan hệ giữa những người cùng một dòng máu lại sinh từ quan

hệ hôn nhân

 Ngoài ra, trong gia đình ngoài hai mối quan hệ cơ bản trên còn có các mối quan hệ khác:quan hệ giữa ông bà với cháu chắt, giữa anh chị em với nhau, giữa cô, dì, chú, bác với cháu Khái niệm về gia đình mang tính pháp lý ở Việt Nam được ghi trong Luật Hôn nhân và Giađình (Điều 8 Giải thích từ ngữ): “Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau theo hôn

nhân, quan hệ huyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các nghĩa vụ và quyềngiữa họ với nhau theo qui định của Luật này”.

Các mối quan hệ này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và biến đổi, phát triển phụ thuộcvào trình độ phát triển kinh tế và thể chế chính trị - xã hội

=> Như vậy, gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy trì

và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng, cùngvới những quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình Các mối quan hệnày có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và biến đổi, phát triển phụ thuộc vào trình độ phát triểnkinh tế và thể chế chính trị - xã hội

1.1.2 Vị trí, chức năng gia đình trong xã hội

a) Gia đình là tế bào của xã hội

Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có vai trò quyết định đối với sự tồn tại, vận động vàphát triển của xã hội Những trật tự xã hội, trong đó những con người của một thời đại lịch sửnhất định và của một nước nhất định đang sống, là do hai loại sản xuất quyết định: một mặt là

do trình độ phát triển của lao động và mặt khác là do trình độ phát triển của gia đình

Với việc sản xuất ra tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất, tái sản xuất ra con người, gia đìnhcũng như là một tế bào tự nhiên, là một đơn vị cơ sở đơn vị để tạo nên cơ thể - xã hội Không cógia đình để tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại và phát triển được

Điều đó có nghĩa là quan hệ gia đình và xã hội là quan hệ giữa tế bào và cơ thể Tế bào cólành mạnh, khỏe mạnh thì xã hội mới lành mạnh, khỏe mạnh Vì vậy, muốn có một xã hội pháttriển lành mạnh thì phải quan tâm xây dựng tế bào gia đình tốt, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đãnói: “… nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì

xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội chính là gia đình”

Tuy nhiên, mức độ tác động của gia đình đối với xã hội lại phụ thuộc vào bản chất củatừng chế độ xã hội, vào đường lối, chính sách của giai cấp cầm quyền, và phụ thuộc vào chínhbản thân mô hình, kết cấu, đặc điểm của mỗi hình thức gia đình trong lịch sử Quan tâm xâydựng quan hệ xã hội, quan hệ gia đình bình đẳng, hạnh phúc là vấn đề hết sức quan trọng trongcách mạng xã hội chủ nghĩa

b) Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hòa trong đời sống cá nhân của mỗi thành viên

Từ khi còn trong bụng mẹ, đến lúc lọt lòng và suốt cả cuộc đời, mỗi cá nhân đều gắn bóchặt chẽ với gia đình Gia đình là môi trường tốt nhất để cá nhân được yêu thương, nuôi duỡng,chăm sóc, trưởng thành, phát triển Sự yên ổn, hạnh phúc của mỗi gia đình là tiền đề, điều kiệnquan trọng cho sự hình thành, phát triển nhân cách, thể lực, trí lực để thành công dân tốt cho xãhội Chỉ trong môi trường yên ấm của gia đình cá nhân mới cảm thấy bình yên, hạnh phúc, cóđộng lực để phấn đấu trở thành con người tốt.

c) Gia đình là cầu nối giữa cá nhân và xã hội

Gia đình là cộng đồng xã hội đầu tiên của mỗi cá nhân sinh sống, có ảnh hưởng rất lớn đến

sự hình thành và phát triển nhân cách của từng người Tuy nhiên, một cá nhân lại không thể chỉsống trong quan hệ tình cảm gia đình, mà còn có nhu cầu quan hệ xã hội, quan hệ với nhữngngười khác ngoài các thành viên gia đình Ngược lại, gia đình cũng là một trong những cộngđồng để xã hội tác động đến cá nhân Chỉ trong gia đình, mới thể hiện được quan hệ tình cảmthiêng liêng, sâu đậm giữa vợ và chồng, cha mẹ và con cái, anh chị em với nhau mà không cộngđồng có được và có thể thay thế Tuy nhiên, mỗi cá nhân lại không thể chỉ sống trong quan hệtình cảm gia đình, mà còn có nhu cầu quan hệ xã hội, quan hệ với những người khác, ngoài giađình Gia đình là cộng đồng xã hội đầu tiên đáp ứng nhu cầu quan hệ xã hội của mỗi cá nhân.Gia đình cũng chính là môi trường đầu tiên mà mỗi cá nhân học được và thực hiện quan hệ xãhội Ngược lại, gia đình cũng là một trong những cộng đồng để xã hội tác động đến cá nhân

=> Tóm lại, giữa gia đình và xã hội có mối quan hệ hữu cơ với nhau, có ảnh hưởng và tácđộng qua lại lẫn nhau Không có gia đình để tái tạo sức lao động thì xã hội không thể tồn tại vàphát triển được Ngược lại, không có môi trường xã hội lành mạnh thì gia đình cũng không thểphát triển được Cần tránh cả hai khuynh hướng sai lầm, hoặc cho rằng gia đình là việc riêng tư,

xã hội không nên can thiệp, hoặc là khuynh hướng tự tư, tư lợi, chỉ biết chăm lo, thu vén chogia đình riêng, mà không chú ý thực hiện nghĩa vụ của gia đình đối với xã hội Xã hội phải quantâm đến gia đình và gia đình, các thành viên trong gia đình phải thấy được trách nhiệm của mìnhtrước xã hội

1.1.3 Chức năng cơ bản của gia đình

a) Chức năng tái sản xuất ra con người

Đây là chức năng đặc thù của gia đình không một cộng đồng nào có thể thay thế Việc thựchiện chức năng tái sản xuất ra con người diễn ra trong từng gia đình, nhưng không chỉ là việcriêng của gia đình mà là vấn đề của xã hội Chức năng này không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm, sinh

lý tự nhiên của con người, đáp ứng nhu cầu duy trì nòi giống của gia đình, dòng họ mà còn đápứng nhu cầu về sức lao động và duy trì sự trường tốn của xã hội.

Việc thực hiện chức năng tái sản xuất ra con người diễn ra trong từng gia đình, nhưngkhông chỉ là việc riêng của gia đình mà là vấn đề xã hội Tùy theo từng nơi, phụ thuộc vào nhucầu của xã hội, chức năng này được thực hiện theo xu hướng hạn chế hay khuyến khích Trình

độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ảnh hưởng đến chất lượng nguồn lực lao động mà gia đìnhcung cấp

Chức năng này góp phần cung cấp sức lao động – nguồn nhân cho xã hội Chức năng này

sẽ góp phần thay thế những lớp người lao động cũ đã đến tuổi nghỉ hưu, đã hết khả năng laođộng linh hoạt, năng động, sáng tạo Việc thực hiện chức năng này vừa đáp ứng nhu cầu tồn tại

và phát triển của xã hội vừa đáp ứng được nhu cầu về tâm sinh lí, tình cảm của chính bản thâncon người Ở mỗi quốc gia khác nhau thì việc thực hiện chức năng này là khác nhau

b) Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục

Bên cạnh chức năng tái sản xuất ra con người, gia đình còn có trách nhiệm nuôi dưỡng,dạy dỗ con cái trở thành người có ích cho gia đình, cộng đồng và xã hội Chức năng này thể hiệntình cảm thiêng liêng, trách nhiệm của cha mẹ với con cái, đồng thời thể hiện trách nhiệm củagia đình với xã hội Thực hiện chức năng này, gia đình có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự hìnhthành nhân cách, đạo đức, lối sống của mỗi người

Chức năng nuôi dưỡng, giáo dục có ảnh hưởng lâu dài và toàn diện đến cuộc đời của mỗithành viên, từ lúc lọt lòng cho đến khi trưởng thành và tuổi già Mỗi thành viên trong gia đìnhđều có vị trí, vai trò nhất định, vừa là chủ thể vừa là khách thể trong việc nuôi dưỡng, vừa là chủthể vừa là khách thể trong việc nuôi dưỡng, giáo dục của gia đình

Đây là chức năng hết sức quan trọng của gia đình, quyết định đến nhân cách của conngười, dạy dỗ nên những người con hiếu thảo, trở thành người công dân có ích cho xã hội bởigia đình là trường học đầu tiên và ở đó cha mẹ là những người thầy đầu tiên trong cuộc đời mỗicon người:” Cha mẹ có nghĩa vụ và quyền thương yêu, trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo

vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục

để con phát triển lành mạnh về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con hiếu thảo của giađình, công dân có ích cho xã hội ”

Việt Nam là một quốc gia mang đậm nét đẹp truyền thống về đạo đức và lối sống thuầnphong mĩ tục, vì thế nội dung giáo dục của gia đình cũng phải chú ý đến việc giáo dục toàn diện

cả về phẩm chất đạo đức, kinh nghiệm, lối sống, ý thức, cung cách cư xử trong cuộc sống vàgiáo dục cả về tri thức…

c) Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng

Cũng như các đơn vị kinh tế khác, gia đình tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất và táisản xuất ra tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng Gia đình không chỉ tham gia trực tiếp vào sảnxuất và sức lao động, mà còn là đơn vị tiêu dùng trong xã hội Thực hiện chức năng này, giađình đảm bảo nguồn sinh sống, đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần của các thành viên trong giađình

Đây là chức năng cơ bản quan trọng của gia đình nhằm tạo ra của cải, vật chất, là chứcnăng đảm bảo sự sống còn của gia đình, đảm bảo cho gia đình được ấm no, giàu có, làm cho dângiàu, nước mạnh như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “dân có giàu thì nước mới mạnh”.Chức năng này bao quát về nhu cầu ăn, ở, tiện nghi, là sự hợp tác kinh tế giữa các thành viêntrong gia đình nhằm thỏa mãn nhu cầu của đời sống

Để có kinh tế của mỗi gia đình ngày càng được cải thiện và nâng cao, ngoài những thànhviên đang còn ở độ tuổi trẻ em thì những thành viên đang ở độ tuổi lao động cần có một côngviệc, một mức thu nhập ổn định Ngoài ra còn cần có nguồn thu nhập thêm để có thêm nguồnthu chi trả cho những chi phí lặt vặt hàng ngày

d) Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, duy trì tình cảm gia đình

Đây là chức năng thường xuyên của gia đình bao gồm việc thỏa mãn nhu cầu tình cảm, vănhóa, tinh thần cho các thành viên đảm bảo sự cân bằng về tâm lý, bảo vệ, chăm sóc sức khỏengười ốm, người già và trẻ em Gia đình là chỗ dựa tình cảm cho mỗi cá nhân, là nơi nương tựa

về mặt tinh thần chứ không chỉ là nơi nương tựa về vật chất của con người Với việc duy trì tìnhcảm giữa các thành viên, gia đình có ý nghĩa quyết định đến sự ổn định và phát triển của xã hội.Khi quan hệ tình cảm gia đình rạn nứt, quan hệ tình cảm trong xã hội cũng có nguy cơ bị phá vỡ.Ngoài những chức năng trên, gia đình còn có chức năng văn hóa, chức năng chính trị…Vớichức năng, chính trị, gia đình là một tổ chức chính trị của xã hội, là nơi tổ chức thực hiện chínhsách, pháp luật của nhà nước và quy chế (hương ước) của làng, xã và hưởng lợi từ hệ thốngpháp luật, chính sách và quy chế đó Gia đình là cầu nối của mối quan hệ giữa nhà nước vớicông dân

Ngoài ba chức năng cơ bản trên thì gia đình còn có chức năng thoả mãn nhu cầu tinh thần,tình cảm và chăm sóc sức khỏe Đây là chức năng có ý nghĩa quan trọng trong việc chia sẻ tình

yêu thương gắn bó giữa các thành viên của gia đình, đặc biệt là tình yêu hạnh phúc lứa đôi Tổ

ấm gia đình vừa là điểm xuất phát cho con người trưởng thành, vững tin bước vào cuộc sống xãhội, đồng thời cũng là nơi bao dung, an ủi cho mỗi cá nhân trước những rủi ro, sóng gió cuộcđời Càng về cuối đời, con người càng trở nên thấm thía và khao khát tìm về sự bình ổn, thoảmãn nhu cầu cân bằng trạng thái tâm lý, tình cảm trong sự chăm sóc, đùm bọc của gia đình;chăm sóc sức khỏe, đảm bảo cho việc chăm sóc sức khỏe của các thành viên tron gia đình

1.2 Cơ sở xây dựng gia đình trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

1.2.1 Cơ sở kinh tế - xã hội

Cơ sở kinh tế - xã hô ˆi để xây dựng gia đình trong thời kỳ quá đô ˆ lên chủ nghĩa xã hô ˆi là sựphát triển của lực lượng sản xuất và tương ứng trình đô ˆ của lực lượng sản xuất là quan hê ˆ sảnxuất mới, xã hô ˆi chủ nghĩa Cốt lõi của quan hê ˆ sản xuất mới ấy là chế đô ˆ sở hữu xã hô ˆi chủnghĩa đối với tư liê ˆu sản xuất từng bước hình thành và củng cố thay thế chế đô ˆ sở hữu tư nhân

về tư liê ˆu sản xuất Nguồn gốc của sự áp bức bóc lô ˆt và bất bình đẳng trong xã hô ˆi và gia đìnhdần dần bị xóa bỏ, tạo cơ sở kinh tế cho viê ˆc xây dựng quan hê ˆ bình đẳng trong gia đình và giảiphóng phụ nữ trong trong xã hô ˆi

V.I.Lênin đã viết: “Bước thứ hai và là bước chủ yếu là thủ tiêu chế đô ˆ tư hữu về ruô ˆng đất,công xưởng và nhà máy Chính như thế và chỉ có như thế mới mở được con đường giải phónghoàn toàn và thâ ˆt sự cho phụ nữ, mới thủ tiêu được “chế đô ˆ nô lê ˆ gia đình” nhờ có viê ˆc thay thếnền kinh tế gia đình cá thể bằng nền kinh tế xã hô ˆi hóa quy mô lớn”

Xóa bỏ chế đô ˆ tư hữu về tư liê ˆu sản xuất là xóa bỏ nguồn gốc gây nên tình trạng thống trịcủa người đàn ông trong gia đình, sự bất bình đẳng giữa nam và nữ, giữa vợ và chồng, sự nôdịch đối với phụ nữ Bởi vì sự thống trị của người đàn ông trong gia đình là kết quả sự thống trịcủa họ về kinh tế, sự thống trị đó tự nó sẽ tiêu tan khi sự thống trị về kinh tế của đàn ông khôngcòn Xóa bỏ chế đô ˆ tư hữu về tư liê ˆu sản xuất đồng thời cũng là cơ sở để biến lao đô ˆng tư nhântrong gia đình thành lao đô ˆng xã hô ˆi trực tiếp, người phụ nữ dù tham gia lao đô ˆng xã hô ˆi haytham gia lao đô ˆng gia đình thì lao đô ˆng của họ đóng góp cho sự vâ ˆn đô ˆng và phát triển, tiến bô ˆcủa xã hô ˆi Như Ph Ăngghen đã nhấn mạnh: “Tư liê ˆu sản xuất chuyển thành tài sản chung, thìgia đình cá thể sẽ không còn là đơn vị kinh tế của xã hô ˆi nữa Nền kinh tế tư nhân biến thành

mô ˆt ngành lao đô ˆng xã hô ˆi Viê ˆc nuôi dạy con cái trở thành công viê ˆc của xã hô ˆi” Do vâ ˆy, phụ

nữ có địa vị bình đẳng với đàn ông trong xã hô ˆi Xóa bỏ chế đô ˆ tư hữu về tư liê ˆu sản xuất cũng

là cơ sở làm cho hôn nhân được thực hiê ˆn dựa trên cơ sở tình yêu chứ không phải vì lý do kinh

tế, địa vị xã hô ˆi hay mô ˆt sự tính toán nào khác

1.2.2 Cơ sở chính trị - xã hội

Cơ sở chính trị để xây dựng gia đình trong thời kỳ quá đô ˆ lên chủ nghĩa xã hô ˆi là viê ˆc thiết

lâ ˆp chính quyền nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao đô ˆng, nhà nước xã hô ˆi chủnghĩa Trong đó, lần đầu tiên trong lịch sử, nhân dân lao đô ˆng được thực hiê ˆn quyền lực củamình không có sự phân biê ˆt giữa nam và nữ Nhà nước cũng chính là công cụ xóa bỏ những luâ ˆt

lê ˆ cũ kỹ, lạc hâ ˆu, đŒ nặng lên vai người phụ nữ đồng thời thực hiê ˆn viê ˆc giải phóng phụ nữ vàbảo vê ˆ hạnh phúc gia đình Như V.I.Lênin đã khẳng định: “Chính quyền xô viết là chính quyềnđầu tiên và duy nhất trên thế giới đã hoàn toàn thủ tiêu tất cả pháp luâ ˆt cũ kỹ, tư sản, đê tiê ˆn,những pháp luâ ˆt đó đặt người phụ nữ vào tình trạng không bình đẳng với nam giới, đã dành đặcquyền cho nam giới… Chính quyền xô viết, mô ˆt chính quyền của nhân dân lao đô ˆng, chínhquyền đầu tiên và duy nhất trên thế giới đã hủy bỏ tất cả những đặc quyền gắn liền với chế đô ˆ tưhữu, những đặc quyền của người đàn ông trong gia đình…”

Nhà nước xã hô ˆi chủ nghĩa với tính cách là cơ sở của viê ˆc xây dựng gia đình trong thời kỳquá đô ˆ lên chủ nghĩa xã hô ˆi, thể hiê ˆn rõ nét nhất ở vai trò của hê ˆ thống pháp luâ ˆt, trong đó cóLuâ ˆt Hôn nhân và Gia đình cùng với hê ˆ thống chính sách xã hô ˆi đảm bảo lợi ích của công dân,các thành viên trong gia đình, đảm bảo sự bình đẳng giới, chính sách dân số, viê ˆc làm, y tế, bảohiểm xã hô ˆi… Hê ˆ thống pháp luâ ˆt và chính sách xã hô ˆi đó vừa định hướng vừa thúc đẩy quátrình hình thành gia đình mới trong thời kỳ quá đô ˆ đi lên chủ nghĩa xã hô ˆi Chừng nào và ở đâu,

hê ˆ thống chính sách, pháp luâ ˆt chưa hoàn thiê ˆn thì viê ˆc xây dựng gia đình và đảm bảo hạnh phúcgia đình còn hạn chế

1.2.3 Cơ sở văn hóa

Trong thời kỳ quá đô ˆ lên chủ nghĩa xã hô ˆi, cùng với những biến đổi căn bản trong đời sốngchính trị, kinh tế, thì đời sống văn hóa, tinh thần cũng không ngừng biến đổi Những giá trị vănhóa được xây dựng trên nền tảng hê ˆ tư tưởng chính trị của giai cấp công nhân từng bước hìnhthành và dần dần giữ vai trò chi phối nền tảng văn hóa, tinh thần của xã hô ˆi, đồng thời nhữngyếu tố văn hóa, phong tục tâ ˆp quán, lối sống lạc hâ ˆu do xã hô ˆi cũ để lại từng bước bị loại bỏ

Sự phát triển hê ˆ thống giáo dục, đào tạo, khoa học và công nghê ˆ góp phần nâng cao trình

đô ˆ dân trí, kiến thức khoa học và công nghê ˆ của xã hô ˆi, đồng thời cũng cung cấp cho các thànhviên trong gia đình kiến thức, nhâ ˆn thức mới, làm nền tảng cho sự hình thành những giá trị,chuẩn mực mới, điều chỉnh các mối quan hê ˆ gia đình trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hô ˆi.Thiếu đi cơ sở văn hóa, hoặc cơ sở văn hóa không đi liền với cơ sở kinh tế, chính trị, thìviê ˆc xây dựng gia đình sẽ lê ˆch lạc, không đạt hiê ˆu quả cao

1.2.4 Chế độ hôn nhân tiến bộ

Hôn nhân tự nguyện (hôn nhân dựa trên cơ sở tình yêu giữa nam và nữ)

Tình yêu chân chính là cơ sở cho hôn nhân tự do Hôn nhân dựa trên cơ sở tình yêu chânchính có nghĩa là tình yêu là lí do, là động cơ duy nhất của việc kết hôn Sự chi phốicủa yếu tố kinh tế, sự tính toán về lợi ích kinh tế, về địa vị danh vọng trong hôn nhân sẽ mất đi.Theo Ph Ăngghen tình yêu chân chính có đặc điểm là: “một là, nó giả định phải có tình yêu đáplại của người mình yêu; và về mặt này người đàn bà là người ngang hàng với người đàn ông; hai

là, tình yêu nam nữ có một sức mạnh và sự bền bĩ đến mức khiến cho hai bên thấy không lấyđược nhau và phải xa nhau là một đau khổ lớn nhất”; ba là “không thể chia sẻ”

Hôn nhân một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng

Bản chất của tình yêu là không thể chia sẻ được, nên hôn nhân một vợ một chồng là kếtquả tất yếu của hôn nhân xuất phát từ tình yêu Thực hiện hôn nhân một vợ một chồng là điềukiện đảm bảo hạnh phúc gia đình, đồng thời cũng phù hợp với quy luật tự nhiên, phù hợp vớitâm lý, tình cảm, đạo đức con người

Hôn nhân một vợ một chồng đã xuất hiện từ sớm trong lịch sử xã hội loài người, khi có sựthắng lợi của chế độ tư hữu đối với chế độ công hữu nguyên thủy Tuy nhiên, trong các xã hộitrước, hôn nhân một vợ một chồng thực chất chỉ đối với người phụ nữ Vì vậy trong thời kỳ quá

độ lên chủ nghĩa xã hội, thực hiện chế độ hôn nhân một vợ một chồng là thực hiện sự giải phóngđối với phụ nữ, thực hiện sự bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau giữa vợ và chồng Trong đó vợ vàchồng đều có quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau về mọi vấn đề của cuộc sống gia đình Vợ vàchồng được tự do lựa chọn những vấn đề riêng, chính đáng như nghề nghiệp, công tác xã hội,học tập và một số nhu cầu khác v.v Đồng thời cũng có sự thống nhất trong việc giải quyếtnhững vấn đề chung của gia đình như ăn, ở, nuôi dạy con cái… nhằm xây dựng gia đình hạnhphúc

Quan hệ vợ chồng bình đẳng là cơ sở cho sự bình đẳng trong quan hệ giữa cha mẹ với concái và quan hệ giữa anh chị em với nhau Nếu như cha mẹ có nghĩa vụ yêu thươngcon cái, ngược lại, con cái cũng có nghĩa vụ biết ơn, kính trọng, nghe lời dạy bảo của cha mẹ.Tuy nhiên, quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa anh chị em sẽ có những mâu thuẫn không thểtránh khỏi do sự chênh lệch tuổi tác, nhu cầu, sở thích, sắc riêng của mỗi người

Do vậy, giải quyết mâu thuẫn trong gia đình là vấn đề cần được quan tâm của mọi người.Cách mạng XHCN với việc xoá bỏ QHSX chiếm hữu tư nhân TBCN tất yếu sẽ làm cho chế độ