TRI THỨC DÂN GIAN VỀ CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ CỦA NGƯỜI VIỆT Ở PHÚ THỌ QUA CÁC TRUYỀN THUYẾT CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ NGÔ THỊ DIỄM HẰNG - Đại học Sư phạm Hà Nội, Việt Nam -... • Đối tượng: 13 truyền
Trang 1TRI THỨC DÂN GIAN VỀ CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ
CỦA NGƯỜI VIỆT Ở PHÚ THỌ
QUA CÁC TRUYỀN THUYẾT CHỌN ĐẤT ĐÓNG ĐÔ
NGÔ THỊ DIỄM HẰNG
- Đại học Sư phạm Hà Nội, Việt Nam -
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
• Chọn đất đóng đô
– Thông tin văn hóa về thời đại và về con người
– Quan niệm về đất nước, về thủ đô, về đất tốt định
đô
• Đối tượng: 13 truyền thuyết có chủ đề chọn đất đóng đô trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
Trang 3II GIẢI MÃ TRUYỀN THUYẾT
1 Khảo sát truyện chọn đất đóng đô
Kết quả: mô hình nội dung truyện CDDD
Trang 42 Tri thức về địa lý tự nhiên - thế đất
“hảo phong thủy”
• Mạch đất tốt: núi (sơn) - nước (thuỷ)
• Quan niệm đúng đắn về một môi trường
thuận lợi cho sự sinh tồn của con người
Trang 5a Yếu tố Thủy - Sông
• nguồn sống
• vật thịnh
• con đường giao
lưu
Trang 6b.Yếu tố sơn – núi
• Lịch sử tụ cư người
Việt - trung du, đỉnh
đồng bằng
• Tín ngưỡng thờ núi
Trang 7Yếu tố núi
Ngọn núi cao làm trung tâm
99 ngọn núi,
99 đồi,
99 rồng…
Núi cao
là điểm
dừng chân
Yếu tố núi - yếu tố trội
Đền Hùng trên đỉnh Nghĩa Lĩnh trước kia là miếu thờ thần Núi
Giả thiết: lớp tín ngưỡng bản địa ở đền Hùng là thờ thần Núi, và vua Hùng là lớp tín ngưỡng đến sau phủ lên
Trang 8Địa điểm có truyền thuyết Hùng Vương chọn đất đóng đô Địa điểm có truyền thuyết chọn đất đóng đô khác
Chú thích:
Bản đồ: Sự lưu truyền
truyện chọn đất đóng đô ở Phú Thọ
Trang 93 Tri thức về điềm báo – mô tip 100-1
• Hành động 1: nhân vật giao làm 100 việc cho đối tượng,
hẹn trong 1 đêm
• Hành động 2: đối tượng thực hiện trong đêm (có trợ giúp)
• Hành động 3: sự can thiệp bất ngờ
• Hành động 4: kiểm tra kết quả thấy thiếu 1
• Hành động 5: nhân vật bỏ đất ấy đi
Trang 10Ý NGHĨA CỦA MÔTIP 100-1
phục tự nhiên
khả năng của con người
trần, giữa cái mong muốn và cái có thể
Trang 11III KẾT LUẬN
• Truyền thuyết chọn đất - đi tìm ý nghĩa của sông núi
• Kinh đô: vị trí trung tâm, có sông núi bao
quanh, khí tượng đế vương tỏ rõ
• Tư tưởng của người Việt: mối liên hệ đất đai sông núi và đời sống con người, mối liên hệ kinh đô - vương triều - vận nước