Việc giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ một phần nào đó chưa được quan tâm và chú trọng một cách đầy đủ, giáo viên do công việc quá nhiều, chưa thực sự quan tâm đến phẩm chất này, nh
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO SÁNG KIẾN MỘT SỐ GIẢI PHÁP RÈN LUYỆN TÍNH MẠNH DẠN,TỰ TIN
CHO TRẺ MẦM NON 4 – 5 TUỔI
1 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Như chúng ta đã biết, xã hội ngày càng phát triển đòi hỏi con người phải không ngừng học tập, lao động vươn lên, tìm cách khẳng định mình Muốn thực hiện được điều đó thì con người cần phải dựa vào những yếu tố để quyết định
Có thể nói rằng yếu tố mạnh dạn, tự tin là điều kiện cần và đủ để giúp ta vượt qua khó khăn để đi đến thành công trong cuộc sống, cũng như trong công việc
Sự mạnh dạn, tự tin là phẩm chất, nhân cách quan trọng có giá trị nhân văn được hình thành trong quá trình hoạt động của con người Nó có ở mọi người, mọi lứa tuổi với mức độ và đặc điểm riêng Mạnh dạn, tự tin là điều kiện đảm bảo cho con người phát huy cao độ mọi tiềm năng của bản thân Có thể nói, tính mạnh dạn, tự tin là điều kiện cần và đủ để giúp con người càng thành công hơn trong cuộc sống
Đứa trẻ tự tin là đứa trẻ sau này sẽ đi bằng chính đôi chân, nghị lực và trí tuệ của mình Đứa trẻ tự tin sẽ làm nhẹ đi rất nhiều nỗ lực dạy dỗ của gia đình, nhà trường và xã hội
Trang 2Tiến sĩ tâm lý học Huỳnh Văn Sơn cũng chỉ rỏ tạo cho trẻ sự tự tin là việc làm vô cùng quan trọng, nếu trẻ cảm thấy tự tin chúng sẽ khám phá mọi thế giới xung quanh dù chỉ một lần Đây là điều đáng quan tâm cho trẻ 4-5 tuổi, trẻ có những trải nghiệm mới về vui chơi và học tập Do vậy tự tin rất quan trọng cho con người nói chung và đặc biệt cho trẻ nói riêng
Thực tiễn giáo dục mầm non hiện nay Việc giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ một phần nào đó chưa được quan tâm và chú trọng một cách đầy đủ, giáo viên do công việc quá nhiều, chưa thực sự quan tâm đến phẩm chất này, nhiều giáo viên không chú ý giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ mà đôi khi
do áp lực công việc còn hay gắt gỏng với trẻ, chưa cho trẻ mạnh dạn, tự tin bày
tỏ ý kiến, mong muốn của mình, đâu đó giáo viên còn áp đặt trẻ chưa cho trẻ chủ động khi tham gia trò chơi, đôi khi vì những lời nói, hành vi không tế nhị đối với trẻ, làm cho trẻ nhút nhát, thiếu mạnh dạn, tự tin Từ đó trẻ không thích tham gia vào các trò chơi cũng như các hoạt động khác Đầu năm học, lớp tôi đảm nhận còn có khá nhiều trẻ nhút nhác, ít mạnh dạn tự tin giao tiếp trước mọi người, trước đám đông Với mong muốn hình thành và phát triển tính mạnh dạn,
tự tin hơn cho trẻ 4-5 tuổi ngay từ bước đầu tiên của độ tuổi Chính vì lý do đó
nên tôi chọn đề tài:“Một số biện pháp rèn luyện tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ
mẫu giáo 4-5 tuổi”
1.1 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp.
Giải pháp 1: Tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Trang 3Kiến thức, hiểu biết về chuyên môn là nền tảng, là đòn bẩy của sự phát triển năng lực sư phạm của mỗi giáo viên Muốn có năng lực sư phạm tốt phải
có trình độ chuyên môn vững vàng, năng lực sư phạm quyết định sự thành bại của công tác giảng dạy và giáo dục của giáo viên Để thực hiện chương trình giáo dục có hiệu quả thì đòi hỏi giáo viên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức phong phú chính xác, và trải nghiệm các kỹ năng giáo dục thực tế, giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nắm được phương pháp giảng dạy và tâm lý lứa tuổi thật vững chắc Vì thế việc tự bồi dưỡng, tích lũy kiến thức cho mình lại càng quan trọng Thông qua việc tự học, tự bồi dưỡng tôi hiểu rằng: Để dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin cô giáo phải luôn luôn lắng nghe và thấu hiểu trẻ, cô cần: + Tôn trọng trẻ, giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của chính mình
+ Lắng nghe, khích lệ, giúp trẻ bày tỏ thái độ
+ Dạy trẻ cách giải quyết vấn đề
+ Củng cố sự tự tin cho trẻ mọi lúc mọi nơi
Xuất phát từ tình hình thực tế, dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ lứa tuổi mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi) và đặc điểm của trẻ ở nhóm lớp Tôi đi sâu vào nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo những tài liệu có nội dung về đề tài, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, của bản thân Tôi sưu tầm các tài liệu liên quan đến chương trình giáo dục 4-5 tuổi về tự nghiên cứu và tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức cho mình Đi đôi với tự nghiên cứu tài liệu là học hỏi bạn bè, đồng nghiệp Thường xuyên trao đổi với Ban giám hiệu, đồng nghiệp về cách tổ chức các hoạt động, về tâm sinh lý lứa tuổi và học hỏi xem làm thế nào để trẻ mạnh dạn tự tin khi giao tiếp cũng như mạnh dạn tự tin trong các hoạt động ở trường
Trang 4mầm non Thường xuyên tìm tòi trên sách báo, nghiên cứu các phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động rèn luyện tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ mọi lúc mọi nơi Tham gia tốt các đợt thao giảng, dự giờ bạn đồng nghiệp để học hỏi thêm kinh nghiệm về việc rèn tính mạnh dạn tự tin cho bản thân Bản thân tôi thường xuyên rèn luyện mạnh dạn tự tin cho trẻ, tổ chức các hoạt động phù hợp, đúng quy trình của độ tuổi 4-5 tuổi Dạy trẻ ở mọi lúc mọi lúc mọi nơi, tận dụng
mọi tình huống và hoạt động có thể tích hợp.
Giải pháp 2: Lớp học thân thiện giúp trẻ thể hiện mình với cô và các bạn trong lớp.
Tạo môi trường lớp học thân thiện là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và
có ý nghĩa đối với sự phát triển của trẻ Trong thực tế hiện nay với quan điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực, đa số giáo viên đã biết cách xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, an toàn Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế: Một sô Giáo viên chưa phát huy tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ chưa thường xuyên tạo cơ hội cho trẻ dám làm điều mình nghĩ, mạnh dạn giao tiếp với mọi người xung quanh, mạnh dạn trả lời những câu hỏi của cô, hợp tác với bạn cùng chơi, thể hiện vai chơi và biết bày tỏ cảm xúc của mình với người khác, thông qua môi trường mà mình đã xây dựng Vì vậy tôi luôn tạo môi trường thân thiện cởi mở nhằm giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động vui chơi, góp phần hình thành và nâng cao
mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ (Phụ lục
1).
Trang 5Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tôi tận dụng tối đa các sản phẩm của trẻ để trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé nặn các sản phẩm để trang trí các góc, các buổi chơi trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình nên trẻ rất thích thú Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua với người bán: dạy trẻ biết thể hiện thái độ ân cần niềm nở với khách hàng thông qua đó tạo được mối quan
hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ khi chơi
Không chỉ tạo môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động, giao tiếp, tôi còn thống nhất mang đến cho trẻ một không khí lớp học thật ấm áp tràn ngập yêu thương, cô giáo cũng giống như một người bạn lớn để trẻ có thể bày tỏ những
thắc mắc, băn khoăn cũng như những “bức xúc” rất trẻ con của mình.
Trẻ học nhanh nhất từ bắt chước, thế nên nếu muốn dạy bé thành người biết mạnh dạn tự tin thì cô giáo và bố mẹ phải là tấm gương để các bé noi theo và học tập Chính vì vậy, trước mặt trẻ, cô giáo viên luôn thể hiện sự mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với chị em đồng nghiệp, với cha mẹ trẻ
Giải pháp 3: Dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin thông qua giờ hoạt động có chủ đích.
Có rất nhiều con đường để giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ nhưng với
ưu thế là hoạt động có chủ đích của trẻ mẫu giáo, hoạt động vui chơi cũng giữ vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển tâm lý nhân cách trẻ đồng thời là phương tiện giáo dục thuận lợi và hiệu quả để giáo dục tính mạnh dạn, tự tin cho trẻ
Thông qua giờ học Tạo hình, Âm nhạc, Làm quen với toán, Làm quen văn học, Khám phá khoa học, Thể dục để tổ chức cho trẻ làm quen dần Từ đó, tạo
Trang 6cho trẻ một thói quen khi vào giờ học trẻ chú ý tập trung và thực hiện một số yêu cầu của cô trong giờ học Để tạo cho trẻ được tính mạnh dạn, tự tin thì giáo viên cần đặt những câu hỏi mở cho trẻ trả lời và tuyên dương khích lệ trẻ để trẻ cảm thấy là mình mạnh dạn tự, tin để trả lời các câu hỏi của giáo viên Từ đó trẻ
sẽ có hững thú tham gia vào các giờ học sẽ mạnh dạn, tự tin giơ tay phát biểu
bài hơn
+ Ví dụ: Giờ học “Tạo hình”
Khi trẻ làm xong một sản phẩm và giáo viên yêu câu trẻ lên nhận xét về sản phẩm mà trẻ thích Giáo viên sẽ gợi ý cho trẻ lên chọn những sản phẩm mà trẻ thấy đẹp mà theo trẻ cảm nhận Sau đó trẻ nói được ý tưởng của mình khi chọn được một sản phẩm đẹp
+ Ví dụ: Giờ học “Âm nhạc” Giáo viên yêu cầu trẻ có thể hát và vận động
theo lời bài hát trong chủ đề mà trẻ vừa học cho cô và các bạn cùng xem Tạo cho trẻ được tính mạnh dạn, tự tin khi đứng thể hiện mình vừa đứng hát và múa
ở trước nhiều người
+ Ví dụ: Giờ học “Thể dục” Khi học xong tiết học giáo viên tổ chức cho
trẻ chơi trò chơi “ Chèo thuyền trên cạn” Mời các trẻ lên tham gia tạo cho những trẻ mạnh dạn, tự tin xung phong lên tham gia trò chơi cùng các bạn
Giải pháp 4: Dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin thông qua trò chơi tập thể:
Với trẻ mầm non mạnh dạn tự tin giao tiếp tốt trong tập thể giúp trẻ thích nghi dễ dàng, nhanh chóng với môi trường mới, thầy cô, bạn bè mới và những đòi hỏi mới của hoạt động học tập, ý thức và tinh thần tập thể sẽ giúp tránh được những xung đột không đáng có giữa trẻ với nhau, giữa trẻ với cô giáo, làm nảy
Trang 7sinh ở trẻ tính mạnh dạn tự tin, chủ động trong giao tiếp với người khác và trên
cơ sở đó phát triển những mối quan hệ thân thiện, gần gũi, cảm thông giữa trẻ với những người xung quanh Tất cả những điều này tác động một cách tích cực lên trẻ, làm cho trẻ cảm thấy hứng thú muốn đến trường, muốn giao tiếp với cô,
bạn bè(phụ lục 2).
*Ví dụ qua Trò chơi: “Bạn có biết tên tôi” (Trò chơi này sử dụng đầu năm
học và các buổi giao lưu với các bạn lớp khác)
Mục đích: Tạo cho trẻ cơ hội nhớ tên của nhau một cách tự nhiên, phát triển tính mạnh dạn tự tin của trẻ đến các hoạt động tập thể
Chuẩn bị: Phòng rộng, một quả bóng màu.
Tiến hành: Cô và trẻ ngồi thành vòng tròn Trước tiên cô giáo nói tên của mình sau đó ném bóng cho một trẻ bất kỳ Trẻ nhận được bóng từ cô giáo sẽ nói tên mình Cứ như vậy cho đến khi tất cả các trẻ nhớ tên nhau Trẻ mạnh dạn đứng lên giới thiệu tên của mình
*Ví dụ qua Trò chơi: “ Đóng kịch”
Mục đích: Phát triển ngôn ngữ trong giao tiếp, giao tiếp bằng cử chỉ,
động tác.Tạo cảm giác cho trẻ được trải nghiệm các nhân vật trong câu chuyện
đẻ trẻ có thể làm theo Việc này vừa giúp trẻ được thể được thể hiện được ngôn ngữ một cách tốt hơn Hơn nữa, đóng kịch giúp trẻ học cách biểu lộ cảm xúc và thái độ phù hợp
Chuẩn bị: Một câu chuyện mà cô đã kể cho trẻ nghe.
Tiến hành: Cô giáo cho trẻ chọn vai mà mình yêu thích Sau đó hoa thân
vào nhân vật và kể lại câu chuyện cho cô và cả lớp cùng xem Trẻ sẽ mạnh dạn
Trang 8đứng lên kế lại câu chuyện cùng với các bạn trong lớp Tuy nhiên đối với một số trẻ quá nhút nhát, không chịu hợp tác, thì giáo viên không nên ngay lập tức ép trẻ vào những trò chơi như vậy Lúc này, giáo viên nên trò chuyện để nắm bắt mong muốn của trẻ, đồng thời áp dụng thêm một số phương pháp khác để con rèn luyện dần tính mạnh dạn, tự tin
Biện pháp 5: Phối hợp với Cha mẹ trẻ rèn tính mạnh dạn tự tin cho
trẻ thông qua tổ chức tốt các ngày hội ngày lễ và hoạt động ngoại khóa
Có thể nói, việc tổ chức hiệu quả các ngày hội ngày lễ cho trẻ là một hình thức giáo dục hiệu quả và sinh động nhất, giúp trẻ được trải nghiệm các cảm xúc tích cực Thông qua đó, trẻ được học và mạnh dạn tự tin giao tiếp với cô giáo, bạn bè và cha mẹ Nên vào đầu năm học tôi phối hợp với các bậc cha mẹ trẻ xây dựng kế hoạch tổ chức các ngày lễ hội như: Ngày Tết Trung Thu, ngày 20/10,
Tết Nguyên Đán, ngày 8/3, sinh nhật tháng của trẻ, với mỗi ngày hội tôi cố gắng
sử dụng một hình thức tổ chức riêng nhằm lôi cuốn hấp dẫn trẻ tích cực tham gia hoạt động Từ đó, cha mẹ trẻ nắm được phương pháp giáo dục của nhà trường, của lớp, hiểu rõ những hoạt động của trẻ và có điều kiện tiếp xúc với môi trường học tập sinh hoạt của trẻ, có điều kiện gần gũi với các cô giáo từ đó tạo sợi dây liên kết giữa nhà trường và gia đình, giúp trẻ được sống trong một môi trường giáo dục tốt, qua đó còn dạy cho trẻ bài học cần phải có mối quan hệ tích cực
với những người xung quanh.(Phụ lục 3).
Ví dụ: Ngày Tết trung thu
Trước ngày tổ chức lễ hội tôi nêu ra hình thức tổ chức, tuyên truyền cha
mẹ trẻ về việc ủng hộ các cháu cả về vật chất và tinh thần: Quà bánh, hoa quả,
Trang 9đồ chơi trong dịp tết trung thu Sau đó cùng trẻ trò chuyện về ý nghĩa ngày tết trung thu, tập văn nghệ: Múa hát, đóng kịch, trò chơi có nội dung về tết trung thu nhằm cho trẻ biết về ý nghĩa, các hoạt động của tết trung thu Ngày tổ chức cho các cháu vui đón tết trung thu, chúng tôi có mời toàn thể cha mẹ trẻ tới dự với các cháu Trong không khí vui vẻ, ấm áp, thân thiện ấy, trẻ rất náo nức, phấn khởi, nhiều trẻ hào hứng xung phong lên biểu diễn, trả lời câu hỏi một cách vô
tư, hồn nhiên, thoải mái Đây là dịp mà trẻ được phát huy tính mạnh dạn, tự tin của mình
Ví dụ: Ngày 20/10 – Ngày phụ nữ Việt Nam
Trước ngày tổ chức lễ hội chúng tôi cùng trẻ trò chuyện về ý nghĩa ngày hội, đưa ra ý định, hình thức tổ chức và thăm dò ý kiến của trẻ về món quà tặng
bà và mẹ Sau đó dạy trẻ vẽ tranh chân dung bà và mẹ của mình làm bưu thiếp chúc mừng, giúp trẻ ghi lại cảm xúc, lời chúc của trẻ dành cho bà và mẹ Cùng trẻ trang trí bưu thiếp để chúc bà và mẹ với lời đề từ ấn tượng: “Con chúc mẹ
của con luôn xinh đẹp và trẻ mãi” hay “Con chúc bà luôn khoẻ mạnh”
Các bé được tập luyện những bài hát, bài thơ hay về bà và mẹ Không thể miêu
tả hết cảm xúc của các bé lúc ấy, niềm vui niềm tự hào lấp lánh trên những khuôn mặt ngây thơ Dường như các bé cũng hiểu mình đang làm một việc tốt, ý nghĩa dành tặng cho những người thân yêu Cũng là ngày hội lớn dành cho phụ
nữ, nhưng ngày 8/3 ở lớp tôi lại thật đặc biệt vì đó là ngày mà các bé gái tuy mới
4 tuổi nhưng cũng cảm nhận được sự tôn vinh từ các bạn trai cùng lớp, các bạn
đã mạnh dạn trao tặng các bạn gái lời chúc ý nghĩa nhất
Trang 10Nhờ xác định được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa cha mẹ trẻ và nhà trường, tôi cảm nhận được sự thay đổi rõ rệt từ phía các bậc phụ huynh đó chính là giao tiếp gần gũi giữa phụ huynh, với giáo viên từ đó tạo sợi dây liên kết giữa nhà trường và gia đình, giúp trẻ được sống trong một môi trường giáo dục tốt, qua đó còn dạy cho trẻ bài học cần phải có mối quan hệ tích cực với
những người xung quanh.
1.2 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết:
a Ưu điểm:
Lớp học được Ban giám hiệu phân công 2 cô phụ trách, các cô đều có trình độ đạt chuẩn, có năng lực chuyên môn, có kinh nghiệm trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc
Cơ sở vật chất của lớp để phục vụ cho mọi hoạt động cần thiết của trẻ tương đối đầy đủ Nhà trường trang bị đầy đủ tài liệu học, học liệu, thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về kỹ năng sống cho trẻ
Đa số cha mẹ trẻ nhiệt tình với lớp, quan tâm tới trẻ, có tinh thần phối hợp cùng giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
Bản thân tôi luôn được sự quan tâm động viên của Ban giám hiệu nhà trường và Tổ chuyên môn, bạn bè đồng nghiệp Bản thân luôn tham gia đầy đủ các chuyên đề của ngành học mầm non, của trường tổ chức Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu như tạp chí, thông tin trên mạng có liên quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng vào