Nếu nói sách báo gắn liền với cuộc sống con người trong mọi lĩnh vựccủa xã hội, với hoạt động dạy – học của giáo viên – học sinh, thì cũng phải nói việc tuyêntruyền giới thiệu sách tro
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Chợ Mới, ngày 08 tháng 02 năm 2019
BÁO CÁO
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TUYÊN TRUYỀN GIỚI THIỆU SÁCH TẠI THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN HỮU CẢNH
I Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Trương Thị Mại Giới tính: Nữ
- Ngày tháng năm sinh: 28/04/1981
- Nơi thường trú: 105 Ấp Thị 1, Thị trấn Chợ Mới, Chợ Mới, An Giang
- Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
- Chức vụ hiện nay: Nhân viên thư viện
- Trình độ chuyên môn : Trung cấp thư viện
- Lĩnh vực công tác: Thư viện
II - Sơ lược đặc điểm tình hình đơn vị :
Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh nằm trên địa bàn Thị trấn Chợ mới, huyện Chợ Mới,tỉnh An Giang Tổng số Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường : 97 Đ/c; Tổng số họcsinh đầu năm: 1527 em trong đó:
Khối 10: 519 em; Khối 11: 487 em; Khối 12: 521 em;
Trường có thư viện độc lập, vị trí không thuận lợi Tổng số sách thư viện có là 17.389 bản Trong đó:
- Sách giáo khoa: 8790 bản ; Sách giáo viên: 1521 bản
Trang 2* Thuận lợi :
- Được sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường bổ sung kinh phí trang bị sách - báo, cơ sở
vật chất, hoạt động ngoại khóa đúng kế hoạch
- Tổ trưởng tổ công tác thư viện có quan tâm chỉ đạo bộ phận thư viện thực hiện tốt hồ
sơ sổ sách Đảm bảo các hoạt động ngoại khóa trong năm học theo quy định
- Nhân viên thư viện nhiệt tình trong công tác
- Do thư viện đặt vị trí không thuận lợi (trên lầu) học sinh chưa thường xuyên đến thưviện tham khảo sách nâng cao kiến thức bộ môn, giáo dục đạo đức Thậm chí có lớp chưa đếnthư viện đọc sách
- Công tác phối hợp với các thành viên trong tổ công tác thư viện còn hạn chế
- Chưa trang trí, bổ sung các trang thiết bị đầy đủ, nhằm phục vụ nhu cầu đọc trong giáoviên và học sinh trong điều kiện tốt nhất để thu hút bạn đọc
- Tên sáng kiến: Một số biện pháp tuyên truyền giới thiệu sách tại thư viện trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
- Lĩnh vực: Thư viện
III Mục đích yêu cầu của sáng kiến:
Sách là chiếc chìa khoá mở cửa lâu đài trí tuệ và tâm hồn con người, là người thầy thắpsáng trong ta nguồn tri thức vô tận, dạy chúng ta biết sống, biết hy sinh và hướng tới các giá trịnhân văn cao cả Sách là người thầy, là người hướng dẫn ta đến tri thức, là người bạn cùng tachia sẻ cảm xúc, là tài sản vô giá của nhân loại Mọi kết quả giảng dạy hay học tập trong nhàtrường thành công hay không đều nhờ sự kết hợp của kinh nghiệm bản thân với tri thức lĩnhhội được từ việc học trong cuộc sống, trong sách vở…… Chính vì vậy mà từ lâu sách đã trởthành một nhu cầu cần thiết của GV-HS trong nhà trường
Với chức năng lưu trữ và tuyên truyền, thư viện trường học có vị trí vô cùng quan trọnggóp phần đổi mới phương pháp dạy – học trong nhà trường Cả hai hoạt động này đều sử dụngcông cụ là sách báo Nó chỉ có thể được quản lý và phát huy tác dụng tích cực khi công tác thưviện được tổ chức thực hiện tốt Nhất là khâu tuyên truyền giói thiệu sách
Đây cũng là hoạt động nghiệp vụ đặc thù của CBTV, nó đã vượt khỏi phạm vi hoạt độngchuyên môn của CBTV Nếu nói sách báo gắn liền với cuộc sống con người trong mọi lĩnh vựccủa xã hội, với hoạt động dạy – học của giáo viên – học sinh, thì cũng phải nói việc tuyêntruyền giới thiệu sách trong nhà trường cần phải đi kèm với sự hiện diện của sách báo trongthư viện
Trang 3Vì vậy Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Có sách mà không giới thiệu chẳng khác nàomặc áo gấm đi đêm” Hay ông bào ta có “Có sách mà không tuyên truyền xem như kho sách
đó là kho sách chết”
Trong công tác thư viện, hoạt động tuyên truyền được sử dụng chủ yếu trong công tácđưa sách đến với bạn đọc bằng nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau tác động tới tâm lýngười đọc, tạo nên sự hấp dẫn của sách với bạn đọc
1 Thực trạng ban đầu trước khi áp dụng sáng kiến
Thư viện là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoahọc của nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồidưỡng kiến thức cơ bản và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh
Trong công tác thư viện trường học, người phụ trách thư viện ngoài năng lực chuyên mônnghiệp vụ còn phải có tâm huyết với nghề mới phát huy được khả năng sáng tạo, hoàn thànhtốt nhiệm vụ của mình
Chương trình học của học sinh hiê ̣n nay quá tải, ngoài giờ học trên lớp các em còn họcthêm ngoài giờ Cho nên thời gian dành cho viê ̣c đọc sách nghiên cứu tài liê ̣u còn quá ít.Phong trào đọc sách trong nhà trường có chiều hướng đi xuống nhất là các em học sinh, các
em không có thói quen đến thư viê ̣n mỗi khi có thời gian rãnh hay những lúc ra chơi Viê ̣c đọcsách của các em đã không còn tồn tai khi máy tính, điê ̣n thoại thông minh và các phương tiê ̣nnghe nhìn phong phú đã thu hút các em giải trí và tòm kiếm thông tin trên mạng Thời gian rachơi chỉ khoảng 20 phút không đủ để học sinh đến thư viê ̣n đọc sách nên dần dần hình thànhviê ̣c không thích đọc sách của các em
Công tác tuyên truyền giới thiê ̣u sách của CBTV chưa thâ ̣t phong phú, chưa phối hợpthường xuyên với các tổ bô ̣ môn trong công tác giới thiê ̣u sách
Qua việc lấy phiếu thăm dò ý kiến của học sinh khối lớp 11: 450 em, nhận lại 450 phiếu
và được thống kê qua các nô ̣i dung sau:
Nội dung câu hỏi
Tổng số phiếu nhận được
Số HS trả lời đồng ý
Tỷ lệ phần trăm Những yếu tố nào thúc đẩy em thường xuyên đến thư viện mượn và đọc sách báo?
- Sự ham muốn tìm hiểu thêm kiến thức đã được học trên lớp 450 132 29.33
- Các hình thức tuyên truyền giới thiệu dưới cờ 450 182 40.44
- Cách trang trí trong thư viện màu sắc hài hòa, thu hút bạn 450 192 42.67
Trang 4- Vì thích đọc truyện sau giờ học căng thẳng 450 398 88.44
- Sự hấp dẫn của các loại truyện tranh về lịch sử , giáo dục đạo
Thông qua bảng thống kê cho thấy: Đa số học sinh đến thư viện vì sự hấp dẫn của các
loại truyện tranh
Qua viê ̣c thăm dò ý kiến, bản thân luôn suy nghĩ, cần phải thay đổi các sắp xếp, trưng
bày trong thư viện như thế nào để thu hút học sinh đến thư viện đọc và mượn sách tham khảonâng cao kiến thức Tham mưu với Hiệu trưởng trang bị cơ sở vật chất, trang trí lại các bảngbiểu, bổ sung thêm trang thiết bị, bổ sung thêm tài liệu mới Có những bài giới thiệu sách, hìnhthức tuyên truyền giới thiệu dưới cờ phong phú hơn Tham mưu, phối hợp thường xuyên vớicác thành viên trong tổ công tác, tổ chuyên môn để thu hút học sinh tham gia đọc và tổ chứchoạt động nhằm khai thác nội dung kho sách, để các em chuyển sang tham khảo sách có liênquan đến chuyên môn hướng tới thi tốt nghiệp THPT và Đại học
2 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến
Ông cha ta từng dạy: “Một kho vàng không bằng một nang sách” Sách không chỉ làmột kho kiến thức vô tận mà còn là kho của vô tận Mỗi cuốn sách đều thể hiện giá trị nhânvăn cao cả Bởi từ những quyển truyện giáo dục đạo đức, các tác giả đã gửi gắm tâm hồn,những tâm tư, tình cảm, khát vọng … trong cuộc sống và trong mọi mối quan hệ xã hội, để từ
đó giúp bạn đọc hiểu, cảm nhận và thay đổi chính mình cũng từ trang sách Đối với học sinh,sách tham khảo các bộ môn sẽ là những quyển cẩm nang giúp các em khắc sâu kiến thức đãhọc trên lớp, tăng khả năng diễn đạt theo cách cảm nhận của mình Có thể giải những bài tậpnhững câu hỏi nâng cao trong quá trình tích lũy kiến thức Có thể nói Sách chính là “ngườithầy vĩ đại”, có tác dụng lớn đối với việc giáo dục Đó là giáo dục tình cảm, đạo đức, giáo dục
ý thức thẩm mĩ, của con người Sách giúp con người cảm nhận được tình yêu thương conngười, cho ta hiểu biết về các giá trị văn hóa, xã hội và giá trị của cuộc sống… kiến thức đó cótrong thơ ca, những tác phẩm văn học qua các giai đoạn phát triển của mỗi đất nước Do vậy,
để mỗi học sinh tham gia đọc sách và khơi dậy văn hóa đọc trong nhà trường là một việc làmđặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay Việc học tập, tìm hiểu tri thức bộ môn và cuộcsống qua kênh sách bằng hình thức đọc tuy là phương pháp truyền thống nhưng không hề cũđối với người học
Trang 5Do đó, CBTV cần có những biện pháp tổ chức để khơi dậy niềm đam mê đọc sách, cónhững phương pháp tuyên truyền để mỗi học sinh nhận thức được vai trò của sách đối với viê ̣chọc tập và trong cuộc sống, giúp các em hiểu rằng sách là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá,một cuốn sách tốt giống như một người bạn hiền… Đồng thời, tuyên truyền để giúp học sinhhiểu được vai trò của thư viện nhà trường nói riêng và thư viện văn học nói chung để hướngcác em sau giờ học đến thư viện để tìm đọc những cuốn sách hay và cần thiết Thường xuyên
tổ chức hoạt động giới thiệu sách đối với học sinh toàn trường Hoạt động này nên lồng ghépvào giờ chào cờ hàng tuần, mỗi tuần nên giới thiệu kĩ lưỡng một đến hai cuốn sách mới haymột ấn phẩm mới xuất bản liên quan đến tri thức học đường và cuộc sống Có thể sau mỗi bàihọc giáo viên bộ môn cần giới thiệu cho học sinh những tài liệu cần đọc hiện có trên thư viện,những tài liệu bổ trợ, nâng cao mà các em cần đọc Giúp học sinh nhận thức được khi chọnmột cuốn sách hay cần phải đọc như thế nào cho hiệu quả, cách sắp xếp sách khoa học sau khiđọc, cách tóm tắt nội dung cuốn sách và ghi lại những tri thức cần thiết trong sách
Và công tác tuyên truyền giới thiệu sách báo cũng là khâu quan trọng nhất trong thưviện trường học Đây là yếu tố cơ bản đánh giá hiệu quả hoạt động của thư viện Là mục tiêukhai thác toàn diện vốn tài liệu, đồng thời là biện pháp lôi cuốn bạn đọc đến thư viện một cáchhiệu quả nhất
Với những suy nghĩ trên, bản thân đi sâu vào nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp tuyên truyền giới thiệu sách tại thư viện trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh”.
3 Nội dung sáng kiến:
Do đó, tuyên truyền giới thiệu sách báo là biện pháp có hiệu quả nhất để thu hút bạnđọc đến thư viện mượn sách báo, hướng dẫn GV-HS vào những quyển sách, bài viết quantrọng, có ích trong việc dạy - học Góp phần nâng cao tự học tự rèn tự nghiên cứu cho GV-HS:hình thành hứng thú, nhu cầu đúng đắn trong việc chọn sách, có kế hoạch phương hướng cụthể trong việc đọc sách Đây cũng là cơ hội để tạo mối quan hệ thân thiết, tin cậy giữa thư việnvới bạn đọc Bạn đọc sẽ coi thư viện là chỗ dựa tinh thân, là mái ấm thứ hai sau lớp học đối
Trang 6với học sinh Đối với giáo viên, thư viện sẽ là người bạn đường tin cậy, một trợ thủ đắc lựcnhất trong quá trình soạn giảng cũng như nghiên cứu đổi mới phương pháp giảng dạy
Thông qua công việc tuyên truyền giới thiệu sách bằng nhiều hình thức sẽ góp phần tácđộng đến tính chuyên nghiệp của người CBTV, giúp cho bản thân phải không ngừng nghiêncứu học tập, đọc nhiều tài liệu sách báo để nâng cao trình độ, kiến thức tay nghề để có nhữngbài giới thiệu sách hay, có những hình thức tuyên truyền sách báo trực quan, có những buổihoạt động ngoại khóa lý thú, hấp dẫn lôi cuốn bạn đọc đến với sách báo
3.2 Thời gian thực hiện:
Bắt đầu từ năm học 2016 - 2017 đến nay
3.3 Biện pháp tổ chức:
3.3.1 Sắp xếp và trang trí lại phòng thư viện:
- Thư viê ̣n trường được tổ chức thành ba khu vực kho
+ Khu vực sách giáo khoa
- Bên cạnh, tôi luôn sáng tạo trong công tác giới thiê ̣u sách Điển hình trong công tácbiên soạn thư mục hay tổ chức mục lục bộ môn/khối lớp giới thiệu nội dung kho sách cho bạnđọc: Muốn khai thác triệt để vốn sách báo có trong thư viện, phát huy tác dụng tích cực của nó,đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục thì người CBTV phải làm tốt công tác thư mục.Những bản thư mục giới thiệu chuyên đề giúp GV có điều kiện đi sâu vào việc nghiên cứu, mởrộng hiểu biết về một lĩnh vực khoa học nào đó, để từ đó làm phong phú thêm bài giảng, nângcao chất lượng giờ lên lớp Đối với HS cung cấp cho các em thông tin mới về những tài liệutham khảo cần thiết để mở rộng kiến thức một phần một chương nào đó trong chương trình họctập…….nhưng đọc những sách gì? và đọc như thế nào? để đạt kết quả cao, đó là những vấn đề
mà thư mục có khả năng hỗ trợ họ trong quá trình tự học Nhận thức sâu sắc về công tác biênsoạn thư mục, nên tôi kết hợp với các thành viên Tổ cô ̣ng tác thư viện thực hiện một số thư
mục như: Giúp học sinh lớp 12 học tốt môn sinh học phần di truyền học ; Giúp học sinh học tốt ngữ pháp tiếng anh lớp 10, một số mục lục Album : Giúp học sinh THPT có những
Trang 7kỹ năng giao tiếp cần thiết ; Địa danh Việt Nam, mục lục bộ môn/khối lớp (Phụ lục 1: Hình ảnh mô ̣t số thư mục và mục lục bô ̣ môn khối/ lớp hiện có trong thư viện).
- Đi đôi với nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, sáng tạo nhiều cách phục vụ mới lạ, thì
việc xây dựng nề nếp hoạt động của thư viện, tạo dựng một môi trường văn hóa đọc, văn minhtrong thư viện là một cách giáo dục tác phong đạo đức cho học sinh Nếu CBTV biết tổ chức,sắp xếp thư viện một cách hợp lý, giữ vệ sinh sạch, đẹp, hướng dẫn cho các em biết cách sửdụng và bảo quản sách báo, biết tôn trọng những quy định của thư viện và những bạn đọc xungquanh; Đồng thời thể hiện một thái độ nhiệt tình, tận tâm trong việc giúp đỡ các em đọc sách,động viên các em sử dụng thư viện, khiến các em không ngần ngại khi yêu cầu CBTV giúp đỡ,
có nghĩa là CBTV đã tham gia vào quá trình giáo dục nhân cách cho HS Một không gian đẹpcủa thư viện, một thái độ cởi mở của CBTV chắc chắn sẽ tạo hiệu ứng tốt trong việc khuyếnkhích HS ham đọc sách và muốn khám phá, tìm kiếm thông tin
- Phòng thư viện sắp xếp khang trang
- Trên mỗi đầu tủ đựng sách không còn những sách báo cũ
- Tủ đựng sách chưa ghi số đăng ký cá biệt của các sách có chứa
từ số mấy đến mấy
- Mặt bàn được cắt kiếng, trưng bày hình ảnh hoạt động ngoại khóa
Trang 8- Sắp xếp lại phòng thư
viện
3.3.2 Bổ sung thêm tài liệu mới:
Với chức năng thu thập, lưu trữ và luân chuyển phù hợp với đặc điểm, yêu cầu tâm sinh
lý và đổi mới phương pháp dạy và học của GV-HS trong nhà trường Thư viện trường học gópphần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Nắm vững nhiệm vụ của mình, hằngnăm, dựa vào biên bản kiểm kê kho sách, vào nhu cầu của GV-HS, vào danh mục các nhà xuấtbản chuyên ngành, bản thân đã tham mưu với Hiệu trưởng thường xuyên lập danh mục bổsung vốn tài liệu mới nhằm đáp ứng nhu cầu bạn đọc ngày càng tăng Không chỉ ở số lượng
mà còn đi sâu chất lượng nội dung kho sách
Có thể nói trong hoạt động thư viện, công tác bổ sung tài liệu là một phần quan trọng nóquyết định nội dung kho sách, là khâu đầu tiên trong các khâu nghiệp vụ, đảm bào cho hoạtđộng thư viện được vận hành tốt, là cơ sở cho mọi khâu công tác chuyên môn nghiệp vụ kháctrong thư viện Nếu tài liệu không được bổ sung hàng năm thì thư viện không còn là nơi lưutrữ, thu thập, cung cấp tri thức cho bạn đọc, mà thư viện trở thành “bào tàng sách”
Vì vậy công tác bổ sung tài liệu được bản thân quan tâm xem trọng, phải nắm bắt đượcnhu cầu, yêu cầu bạn đọc Vì vâ ̣y, khi tham mưu trang bị sách báo phải là những sách báođược mọi người quan tâm, có tính thời sự, nô ̣i dung sách có giá trị cao Ví dụ :
- Đối với học sinh trung bình thì ngoài những sách giáo khoa để học trên lớp thì CBTVgiới thiê ̣u thêm cho các em các sách bài tâ ̣p, các sách tham khảo để các em luyê ̣n tâ ̣p, bổ sung,củng cố lại kiến thức của mình
- Đối với những học sinh giỏi CBTV giới thiê ̣u cho các em những sách tham khảo nângcao, các sách luyê ̣n thi để các em mở rô ̣ng thêm kiến thức
Trang 9- Đối với giáo viên ngoài những sách nghiê ̣p vụ, sách giáo khoa để giảng dạy, CBTV cầnphải giới thiê ̣u cho giáo viên những sách tham khảo có nô ̣i dung chuyên sâu, các sách bồidưỡng giáo viên…
Ngoài ra, cơ sở vật chất trang bị trong thư viện cũng được đầu tư
Kết quả ban đầu:
3.3.3 Phối hợp tổ chức các hoạt động ngoại khóa nhằm mục đích tuyên truyền các sách hiện có trong thư viện:
3.3.3.1 Tổ chức cuộc thi giới thiệu sách, điểm sách:
3.3.3.1.1 Tổ chức cuộc thi giới thiệu sách
Muốn học sinh vào thư viện đọc sách và mượn sách nhiều, cách tốt nhất là tuyên truyền,giới thiệu sách Bởi nếu chỉ mua sách về, sau đó in mác, nhập mã số, vào sổ mục lục và xếp lêngiá sách thì chưa hết trách nhiệm và đạt hiệu quả Thậm chí, đó còn là sự lãng phí, thiệt thòicho các thầy cô và học sinh khi không biết có cuốn sách hay để đọc
Cuô ̣c thi tuyên truyền giới thiệu sách cũng là hình thức tuyên truyền miệng hấp dẫntrong thư viện Hình thức tuyên truyền này thường được tổ chức dưới dạng sân khấu hóa gồm
ba màn: màn chào hỏi, màn tuyên truyền giới thiệu sách, màn thi năng khiếu Để tổ chức hộithi cần phải thành lập các đội thi giữa các lớp Tiếp đó các đội thi phải lựa chọn một hoặcnhiều tác phẩm hay theo một chủ đề nhất định để giới thiệu Hình thức tuyên truyền này rất lýthú bởi nó tạo cho bạn đọc cảm giác không những đang xem một cuộc trình diễn nghệ thuật màcòn được trực tiếp cảm nhận được tác phẩm sống động qua cách diễn suất Thêm vào đó bạnđọc còn luôn bị cuốn hút vào màn tuyên truyền trên sân khấu bởi tâm lý ủng hộ cho đội mìnhthích Hình thức tuyên truyền này là một sinh hoạt văn hóa lý thú và bổ ích: nó vừa là hoạtđộng nghiệp vụ vừa giống một buổi văn nghệ nhẹ nhàng Một mặt nó rèn luyện khả năng tuyêntruyền cho học sinh, giới thiệu sâu rộng hơn những cuốn sách hay, sách tốt, nâng cao văn hóađọc Hàng năm trường đã tổ chức thi giới thiệu sách về Bác Hồ, Bác Tôn, Hưởng ứng tuần lễhọc tập suốt đời…
Các bước tiến hành cuộc thi giới thiê ̣u sách như sau:
Bước 1 : Nêu chủ trương của cuộc thi, nội dung gồm :
- Quyết định chủ trương tổ chức cuộc thi
Trang 10- Quyết định chủ đề của cuộc thi
Bước 2 : Lập dự thảo kế hoạch cuộc thi Nội dung kế hoạch gồm các vấn đề sau :
- Những căn cứ để tổ chức cuộc thi
- Mục đích, yêu câu
- Quy mô cuộc thi
- Đối tượng tham gia cuộc thi
- Ban tổ chức cuộc thi (cơ cấu, số liệu, chức năng, nhiệm vụ)
- Ban giám khảo
- Quy chế và thang điểm chấm thi
- Danh hiệu và số lượng khen thưởng
- Tài liệu tuyên truyền phục vụ hội thi
- Thời gian, địa điểm tổ chức thi và tổng kết cuộc thi
- Kinh phí cho cuộc thi
Bước 3: Thông qua, công bố kế hoạch cuộc thi và triển khai thực hiện các nội dung của
kế hoạch thi
Bước 4: theo dõi chỉ đạo diễn biến của cuộc thi Ban tổ chức và ban giám khảo họp triển
khai và thực hiện các nhiệm vụ của mình
Bước 5 :Tổ chức thi Công bố kết quả cuộc thi.
Bước 6: Tổng kết cuộc thi (Ban tổ chức đánh giá toàn bộ các hoạt động của cuộc thi, rút
kinh nghiệm…
Thông thường đối với 1 bài giới thiệu sách gồm 03 phần:
- Phần I: Phần mở đầu bài giới thiệu rất quan trọng vì nó tạo được ấn tượng và sự thu hút đối với người nghe Có nhiều cách để mở đầu một bài giới thiệu sách, thông thường có thể trình bài một số cách sau:
+ Nêu vị trí, tầm quan trọng của vấn đề chính được trình bày trong tác phẩm.
Ví dụ :
- Ngữ văn là một bộ môn quan trọng trong nhà trường phổ thông , để giúp giáo viên bộ
môn Ngữ văn nắm được những vấn đề trọng tâm trong quá trình giảng dạy, để giải đáp những thắc mắc hiện nay về phương pháp dạy học Ngữ văn, tôi xin trân trọng giới thiệu bộ sách
“Chuyên đề dạy - học Ngữ văn 12” do nhà xuất bản Giáo dục phát hành năm 2009.
+ Nêu đặc diểm, hình thức của tác phẩm làm tăng giá trị, sự hấp dẫn hay ý nghĩa
chủ đề của cuốn sách (tên sách, phụ đề, các tác giả cộng tác, số trang, tranh ,ảnh minh hoạ, hình thức trình bày… )
Trang 11Ví dụ:
Các em học sinh thân mến!
Trong buổi giới thiệu sách hôm nay.Cô sẽ giới thiệu với các em quyển sách “Tuổi thơ
im lặng” của nhà văn Duy Khán.
Sách dày 92 trang, nhỏ bé, gọn nhẹ, in trên khổ giấy 10,2x15.2cm, do nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành Bìa sách được hoạ sĩ Tô Ngọc Thành thể hiện, chủ yếu bằng mảng màu hồng như một khoảng trời hồng tuổi thơ tràn đầy kỷ niệm Nổi bật là dòng chữ “ Tuổi thơ im lặng” và hình khung ảnh viền vàng như một khung ký ức tuổi thơ, ở đó có hình ảnh con người của quê hương đang đặt tay trên ngực thổn thức nghĩ về tuổi thơ xa ở một làng quê yêu dấu………
+ Nêu chủ đề tháng bộ môn.
Xin kính chào quý thầy cô cùng các em học sinh thân mến !
Hưởng ứng công trình kỷ niệm 130 năm ngày sinh của Bác tôn do Sở GD&ĐT phát
động Nhân tháng bộ môn GDCD thư viện trường xin giới thiệu quyển sách “ Tuổi trẻ Bác
Tôn – Bác Tôn với tuổi trẻ ” do Hội Cựu chiến binh phường Mỹ Bình sưu tầm, tuyển chọn được Sở Văn hóa – Thông tin An Giang xuất bản vào năm 1998 Sách gồm 130 trang, sách dày 19 cm.
Từ bìa sách, chúng ta nhìn thấy trong khung cảnh mờ ảo, hình ảnh một người thanh
niên tay mang hành lý, đứng trên bờ sông nhìn về phía chân trời xa đang dần hé lộ ánh mặt trời Đúng như đầu đề của sách, bên trong nội dung là những bài viết được các tác giả sưu
tầm tập trung theo hai chủ đề chính: Tuổi trẻ Bác Tôn – Bác Tôn và tuổi trẻ Từ trang 9 đến
trang 21 là những bài báo, bài phát biểu, chúc thọ Bác Tôn của Bác Hồ, Tổng Bí thư Lê Duẩn
và Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết lúc sinh thời Từ trang 22, bài viết “Tuổi trẻ Bác Tôn” của
tác giả Nguyễn Đức Tước sẽ cho các em một bức tranh toàn cảnh về quê hương, gia đình và
tuổi thơ Bác Tôn Vì sao quê Bác có địa danh là Cù lao Ông Hổ? Ngày xưa Bác Tôn đi học ở ngôi trường nào? Thầy giáo nào đã nhen nhóm trong Bác Tôn lòng yêu quê hương, đất nước
từ thuở ấu thơ?
+ Nêu chủ đề do ngành phát động hay chủ điểm tháng.
Ví dụ :
Cô chào các em !
Để Kỷ niệm ngày Nhà Giáo Việt Nam 20/11, thư viện phục vụ các em phần điểm sách với chủ đề “Tôn sư trọng đạo”.
Các em thân mến!
Trang 12Với lứa tuổi các em, hôm nay chắc hẳn mỗi em đã tích lũy được nhiều kiến thức về thế giới xung quanh rồi phải không? Dẫu đó là những cái xa rời, sâu thẳm tận đáy đại dương bao
la, hay những nơi các em chưa hề đặt chân đến.
Ấy thế mà đôi lúc tưởng chừng như nghịch lý lại tồn tại trên đời Đó là khi ta không nhận rõ những gì giản dị mà cao đẹp gần gũi với ta, đang tồn tại quanh ta Và cũng không loại trừ trường hợp, ta biết nhưng không hình dung rõ về “Nó” Ngay cả người họa sĩ tài giỏi nhất cũng không biết vẽ ra sao để hai đặc điểm giản dị, cao đẹp cùng tồn tại trong một hình tượng Kể cả người nhạc sĩ cũng chỉ có thể khắc họa được một khía cạnh nhỏ của đối tượng ấy qua bài hát Bụi phấn cô sẽ hát cho em nghe một đoạn “ Khi thầy viết bảng bụi phấn rơi rơi.
Có hạt bụi nào rơi trên tóc Thầy.
Nghe thế, chắc các em đã phần nào hình dung được hình dáng vừa đơn sơ, vừa đẹp đẽ
ấy là ‘người thầy, người cô” rồi chứ gì? Vậy thì làm thế nào để các em hiểu rõ về thầy hơn nưã ? “Gương mặt người thầy” của tác giả Phạm Viết Hoàng, một người “lăn lộn chỉ vì đam
mê giáo dục” sẽ giúp các em điều đó Sách được ra mắt độc giả đúng vào dịp 20/11 –Ngày Nhà Giáo Việt Nam, do nhà xuất bản Giáo Dục, một nhà xuất bản có bề dày uy tín trong việc xuất bản sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo trên nhiều lĩnh vực, xuất bản lần thứ nhất vào năm 2003.
- Phần II: Giới thiệu nội dung và nghệ thuật của quyển sách: đây là phần chính của bài giới thiệu Yêu cầu chung của phần này là :
+ Khái quát, tóm tắt nội dung, chủ đề của tác phẩm
+ Nêu được giá trị nội dung của tác phẩm đối với giảng dạy, học tập và giáo dục toàn diện
Ví dụ:
Để giúp các em giải tốt các dạng bài tâ ̣p Hóa học, cô giới thiê ̣u các em quyển sách
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP KIỂM TRA HÓA HỌC LỚP 10 Sách gồm 3 phần:
- Phần thứ nhất : Câu hỏi và bài tập kiểm tra.
- Phần thứ hai : Hướng dẫn giải.
- Phần thứ ba : Giới thiệu một số đề thi
Nội dung sách bám sát chương trình và SGK Hóa học lớp 10
Phần thứ nhất : Câu hỏi và bài tập kiểm tra được trình bày theo từng chương, tương
ứng với các chương trong SGK Hóa học 10 Mỗi đầu mỗi chương là phần tóm tắt kiến thức cơ bản nhất của chương, giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức trọng tâm của chương, tiếp theo là phần câu hỏi và bài tập kiểm tra được biên soạn theo tinh thần phù hợp với các mức trình độ học sinh, đa dạng loại bài, tăng dạng câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tăng cường bài tập gắn
Trang 13với thực tế cuộc sống… kết thúc mỗi chương là một số đề kiểm tra 15 phút, kiểm tra 45 phút Cuối chương III và chương VI còn có thêm một số đề kiểm tra học kì, tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá kết quả học tập, giáo viên có tài liệu tham khảo khi ra đề kiểm tra.
Phần thứ hai: Hướng dẫn giải
Tuy nhiên, ngoài các yêu cầu chung, mỗi loại sách lại có những yêu cầu, cách thức giớithiệu nội dung riêng.Cụ thể:
+ Đối với truyện, tiểu thuyết, kí : cần tóm tắt cốt truyện (nhưng không phải kể lại), nêu đề tài, chủ đề tư tưởng, lý tưởng thẩm mỹ (phê phán hoặc ca ngợi, xây dựng một cái gì) Giá trị nội dung và chủ đề tư tưởng của tác phẩm.
Ví dụ:
“NHỮNG NGUỜI CON HIẾU THẢO” là cuốn truyện đọc thêm môn đạo đức, gồm 38 câu chuyện mỗi câu chuyện là một bài học về các mối quan hệ, cách ứng xử của thế hệ trẻ hiện nay đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ, anh chị em, họ hàng nội ngoại và những người thân yêu khác trong làng quê, khu phố nơi họ đang sinh sống, Thật vậy mỗi câu chuyện là một tình huống câu chuyện nào cũng cuốn hút gây ấn tượng mạnh mẽ với người đọc Ngay mở đầu tập truyện tác giả Đỗ Văn Kính đã tạo cho người đọc một niềm cảm thông với nhân vật trong câu chuyện “ĐỨA CON HIẾU THẢO”.
Chuyện kể rằng: có một đứa bé vào một đêm mưa gió mù mịt, từ khi mới chào đời đứa
bé đã bị bỏ rơi, một bà lão tốt bụng nhặt được và nhận làm con, bà nuôi đưá bé khôn lớn, nhà nghèo phải sớm hôm tảo tần nuôi đứa be, lại thêm bệnh tật triền miên nên đôi mắt bà lão đã bị
mù, đứa bé hằng ngày vừa học , lại phải đi bán vé số, mò cua, bắt ốc để kiếm tiền nuôi mẹ Bỗng một hôm có một người xuất hiện, từ bên Tây về, rất giàu có đi tìm con, thì ra người đó chính là mẹ ruột nó Bà khóc lóc, vì hoàn cảnh buộc mẹ phải bỏ con, rồi van xin, năn nỉ nó đi theo bà để lo cho nó học hành, sống một cuộc sống sung sướng bù lại những ngày thằng bé sống vất vả cơ cực Trong lúc người mẹ đẻ nài nỉ, dụ dỗ thì bà mẹ mù loà ngồi yên lặng, không nói một lời, chỉ thấy từ hõm sâu của đôi mắt nhăn nheo ấy cứ rơi từng giọt, từng giọt nước mắt lã chã,đố các em bà lão đang nghĩ gì ? còn thằng bé thì cuối đầu lặng thinh, dường như nó đang suy nghĩ đắn đo dữ lắm ,cuối cùng đứa bé có về bên mẹ ruột giàu có đó không, và số phận của bà lão mù loà ra sao ? Cô mời các em xem từ trang 4 đến trang 6
+ Hay đối với sách truyện mang tâm lý xã hội: Để lôi cuốn người đọc, bản thân đã viết
theo dạng dẫn truyện có minh họa:
Tan học, trên đường về nhà Ngân khoe với Thủy chiếc điện thoại mới.
Ngân: Ê, tui có cái này cho bà xem nè Tèn ten, điện thoại mới nề, đẹp hông
Trang 14Thủy: Wao, Sam sung J7 nữa kìa, sướng nha Nè, sẵn máy mới chụp cho tui vài tấm coi Ngân: Ok, nè, bà qua bên kia kìa, cảnh đẹp hơn, làm dáng lên cái coi.
Cả hai mải mê chụp hình, người chụp, người còn lại làm dáng đủ kiểu nên không nhìn thái đứa bé đang đi tới Do mãi mê chụp nên Ngân đụng trúng đứa bé Không đỡ đứa bé dậy, ngược lại cả hai còn trách móc đứa bé tội nghiệp.
Ngân: Nè, không thấy người ta đang chụp hình sao mà lủi vào, làm hư mấy tấm hình đẹp rồi nè.
Thủy: Làm uổng công nảy giờ tạo dáng Nè nhỏ tránh ra chỗ khác, dơ quá hà.
Trinh (đứa bé): Chị ơi, chị cho em xin cái bánh em đói bụng quá.
Vừa lúc đó, Yến đi học ngang về, thấy cảnh tượng vậy vội lên tiếng
Yến : Sao hai bạn làm vậy với đứa bé, nó chỉ xin cái bánh để ăn đỡ đói thôi mà.
Yến đỡ đứa bé đứng dậy và nói với đứa bé : Em đừng khóc nữa, để chị dẫn em đi mua bánh nhé.
Trước hành động của Yến, Ngân và Thủy nhìn nhau, lặng lẽ quay đi
Các em học sinh thân mến !
Trong xã hội, không phải ai cũng may mắn sinh ra có được cuộc sống giàu sang, có đượcgia đình hạnh phúc ấm êm toàn diện Đó đây xung quanh ta vẫn còn nhiều mảnh đời đauthương, bất hạnh với những nỗi lo của cơm, áo, gạo, tiền với những kế hoạch và định hướngriêng Trong dòng đời vội vã đó, dường như ai cũng mải miết trên lối đi riêng của chính mình.Bất chợt một ngày chúng ta sống chậm lại, nhìn quanh, phát hiện ra đã lâu chúng ta không còn
có thời gian quan tâm chia sẻ tới những việc, những người xung quanh
Ngày xưa, ông bà ta thường dạy “ Cho là vạn phúc” Ngày nay, giữa sự quay cuồng
của cuộc sống hiện đại, con người dường như đang hướng đến một quan niệm trái ngược hoàn
toàn: “ Nhận mới quan trọng nhất”! Thế nhưng, vẫn còn một quan niệm khác nói rằng “
Cho là nhận” Vâng ! Triết lý nhân sinh ấy cũng chính là tên của một quyển sách, nhân tháng
bộ môn Giáo dục công dân, cô xin giới thiệu đến các em quyển sách “Cho là nhận” của Ken
trang khổ 20.5 cm
Trang 15- Truyện, tiểu thuyết, ký : phân tích kết cấu, cốt truyện, tính cách nhân vật điển hình….Làm rõ tác động của nghệ thuật trong việc thể hiện nội dung, chủ đề tư tưởng.
Ví dụ:
… Các em học sinh thân mến !
Đến với quyển sách “Kể chuyện Bác Hồ” T.1 các em sẽ nhanh chóng bị lôi cuốn và yêu
thích ngay bởi trang sách có nội dung rất phong phú và hấp dẫn, bố cục rõ ràng, chặt chẽ, Logích, từ ngữ sinh động, có độ chính xác cao về các chi tiết lịch sử, thời gian thêm vào đó có nhiều hình ảnh minh chứng cho từng giai đọan Quyển sách không những có giá trị giáo dục mà còn giúp các em khối 4 -5 bổ sung vốn kiến thức lịch sử về Bác, một vĩ nhân lịch sử nhân loại, bên cạnh đó sách còn là tư liệu quí giúp các em học tốt môn giáo dục công dân bậc THPT.
Tuy nhiên, đôi khi một bài giới thiệu không thể tách bạch một cách rõ ràng giữa phần nội dung và nghệ thuật của tác phẩm- đặc biệt là tác phẩm văn học - nên cũng có thể đan xen hai phần này một cách hài hoà, nhuần nhuyễn cho bài giới thiệu hấp dẫn.
Ví dụ:
….Có thể thấy, trong cuốn sách này, tác giả đã giới thiệu những cách ứng xử vừa có tính khoa học ,vừa có tính nghệ thuật mềm dẻo, linh hoạt, có lý, có tình, đắc nhân tâm phù hợp
Trang 16với đặc điểm của từng đối tượng và hoàn cảnh cụ thể Mặt khác, tác giả cũng điểm qua một số tình huống mà người quản lý còn xử lý rập khuôn, cứng nhắc, quan liêu, cực đoan, chẳng những không thu phục được nhân tâm mà cũng chẳng đắc đạo quản lý để người đọc có thể từ
đó mà rút ra bài học cho mình Ưu điểm của quyển sách là tác giả đã không đưa ra những lý thuyết khô cứng, dài dòng, khó hiểu để độc giả thấy nản và không muốn thực hiện theo Ngược lại đi vào giải quyết những vướng mắc trong quản lý bằng những câu chuyện ngắn gọn, hấp dẫn, khiến người đọc hứng thú, đi hết từ khám phá này đến khám phá khác trong từng tình huống, để rồi có thể đồng tình với cách xử lý tình huống trong truyện hoặc từ những tình huống đó gợi mở thêm những phương thức xử lý khác nữa sáng tạo và tích cực hơn….
- Phần III: Kết luận
Khẳng định lại giá trị của cuốn sách Bạn đọc có thể đọc ở đâu, thời gian
Ví dụ:
Các em ạ !
Quyển sách “Kể chuyện Bác Hồ” T.1 sẽ là một món quà quý giá cho tất cả mọi người
kể cả nhân dân trên tòan thế giới “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác” Nhất là
ở lứa tuổi các em, các em cần phải ra sức học tập, rèn luyện cho mình những đức tính cao quý của Bác Thực hiện tốt theo năm điều Bác Hồ dạy để xứng đáng là con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ Ông bà ta thường nói:“Cuộc đời thì vô hạn, học tập thì không có trang cuối” Vậy các em còn chần chừ gì nữa, hãy nhanh chân đến thư viện trường mình để tìm đọc quyển sách này nhé !Bên trong trang sách có nhiều điều thú vị và bổ ích đang chờ đón các em
Hoặc
Cô mời các em, bạn đọc đến thư viện tìm đọc trong tủ sách giáo dục đạo đức , sách có số kí hiệu phân loại là 371.018, số ĐKCB là 324,325,226 cô mong rằng các em hãy tìm đọc
để thưởng thức và khám phá những điều còn bí ẩn trong cuốn sách này nhé.
Buổi giới thiệu sách hôm nay đã hết, cô hẹn lại các em trong buổi giới thiệu sách ở tuần sau Chúc các em vui khoẻ,học giỏi và làm hay những điều tốt để phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi,người thiếu niên tốt trong thôn xóm của mình Cô chào tạm biệt các em./.
3.3.3.1.2 Đối với điểm sách theo chủ đề :
Ngoài cách giới thiệu một quyển sách, chúng ta còn có thể giới thiệu bằng cách Điểmsách theo chuyên đề hoặc chủ điểm Qua đó, học sinh nhanh chóng tiếp nhận được ảnh hưởngcủa sách, xác định được mục đích, mở rộng được nhu cầu đọc Chủ đề của điểm sách rất phongphú và đa dạng, có thể là các sự kiện mới xãy ra trong đời sống chính trị, kinh tế trong nướchoặc trên thế giới; có thể là các tác phẩm văn học (thơ, văn xuôi, tác phẩm chính trị-xã hội…)
Trang 17hoặc một bộ môn nào đó của chương trình học (Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Ngữ văn, Toán, Lý,Hoá, Sinh… ).Có thể điểm sách báo theo những ấn phẩm, tạp chí, tuyển tập, album, họa báo,truyện tranh…Khi chọn chủ đề, NVTV cần tìm hiểu, nghiên cứu và nắm vững nhu cầu của bạnđọc và sự ham thích của giáo viên và học sinh.
Phương pháp chung của điểm sách là phân tích tính tư tưởng của tác phẩm, tóm tắtnhững cái hay, cái đẹp và những thành công của tác phẩm làm tăng thêm hứng thú đọc sáchcủa bạn đọc, từ đó khêu gợi họ sự ham thích, mong được tự đọc tác phẩm
Một đề cương điểm sách thông thường gồm các phần :
- Phần mở đầu: Giới thiệu, đầy đủ ý nghĩa đề tài các quyển sách đề câ ̣p đến
có uy tín, trong số đó tôi xin trân trọng giới thiệu cùng các bạn và các em ba cuốn sách thiết thực nhất, đó là cuốn:
“Câu hỏi tự luận và trắc nghiệm địa lí 10.”
“Rèn luyện kỹ năng địa lí 10”
“Atlat địa lí Việt Nam”
Hi vọng các quyển sách này sẽ đem lại cho các bạn và các em nhiều điều bổ ích và lí thú.
Hoặc
Kính chào quí quý thầy cô bộ môn Ngữ văn cùng các em học sinh khối 11 thân mến! Trong chương trình học phổ thông, Ngữ văn là một trong những môn học chính và quan trọng Mục tiêu tổng quát của chương trình ngữ văn THPT là rèn luyện cho học sinh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết khá thành thạo các kiểu văn bản, có kỷ năng sơ giản về phân tích tác phẩm văn học, bước đầu có khả năng cảm nhận và bình giảng văn học Để thực hiện mục tiêu rèn kuyện kỷ năng nói trên, việc dạy và học văn được tiến hành theo nguyên tắc tích hợp , đòi hỏi học sinh phải học tập một cách sáng tạo, vừa tích cực, chủ động học tập ở từng phân môn.
Để giúp quý thầy cô cùng các em học sinh dạy tốt, học tốt chương trình Ngữ văn 11, Tổ công tác thư viện xin trân trọng giới thiệu bài điểm sách tham khảo chủ đề Ngữ văn với 3 tài