Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non 4-5 tuổi đã áp dụng qua 5 lĩnh vực và các hoạt động hằng ngày: h
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến kinh nghiệm
Tôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
TT Họ và
tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công
tác (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng
kiến
1 Trần
Thị Kim Thoa
06/09/1985 Trường
mầm non Đại An
ĐHSPMN Tỷ lệ 100% đóng
góp vào việc tạo ra sáng kiến
Là tác giả (nhóm tác giả) đề nghị xét công nhận sáng kiến: Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non 4- 5 tuổi
1- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (trường hợp tác giả không đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng kiến):
Mẫu 3
Trang 2+ Tác giả: Trần Thị Kim Thoa + Đơn vị : Trường Mầm non Đại An, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non 4-5 tuổi đã áp dụng qua 5 lĩnh vực và các hoạt động hằng ngày: hoạt động: ngoài trời, hoạt động vui chơi, vệ sinh ăn ngủ, hoạt động nêu gương, giáo dục kỹ năng sống
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử (bắt buộc phải ghi để làm cơ sở đánh giá tính khả thi, hiêu quả của sáng kiến):
Thời gian áp dụng ngày 15/09/2019
4 Mô tả bản chất của sáng kiến (đề nghị ghi rõ để làm cơ sở xét sáng kiến, nếu bỏ qua các bước này thì sáng kiến có thể không đề nghị công nhận)
Như chúng ta đã biết môi trường là một trong những vấn đề của xã hội, của
sự sống con người trên Trái Đất này Bảo vệ môi trường là việc mà mọi lứa tuổi ai cũng nên làm và làm thường xuyên, Vì vậy là giáo viên nuôi dạy những mầm non của đất nước, việc khơi gợi những ý thức cho trẻ ngay từ những ngày đâù đến trường với những ý thức tốt hình thành cho trẻ có thói quen biết bảo vệ môi trường ngay từ lúc còn nhỏ là một trong những hoạt động quan trọng ở lứa tuổi này
Với tình hình thực tế hiện nay bảo vệ môi trường là công việc đi đầu của mỗi ngành mỗi nghề, của mỗi tập thể cá nhân Việc bảo vệ môi trường tuỳ thuộc vào ý thức vào hành động của mỗi người Trẻ em cũng vậy mỗi đứa trẻ đều có
Trang 3những đặc điểm nhận thức riêng biệt, thường thể hiện ở hành vi của trẻ, khi trẻ chưa được dạy bảo thì ý thức hành vi của trẻ đi theo bản năng của chúng, do vậy ở trường mầm non trẻ được học và hoà nhập với bạn bè việc hình thành ý thức cho trẻ ở giai đoạn này là điều vô cùng cần thiết
Môi trường được coi là không gian sống của con người, là lớp bảo vệ chắc chắn ngăn ngừa cho con người mọi sự đe dọa về bệnh tật, là chất lượng về cuộc sống nếu như môi trường đó trong lành Môi trường ảnh hưởng một cách toàn diện đến sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, đời sống của nhân dân
Thực hiện việc tuyên truyền giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ lúc tuổi thơ để trẻ hiểu và nhận thức về môi trường một cách tổng quát hơn Đối với trẻ mẫu giáo cô giáo cần giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ như cho các cháu lao động nhặt rác sân trường, một số hoạt động lồng ghép chủ đề môi trường vào góp phần làm sạch hơn môi trường của chúng ta Tuy nhiên các hoạt động đó vẫn chưa đem lại hiệu quả chưa cao vì đa số trẻ nhỏ chưa có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, những việc làm của các cháu chưa có tính tự giác, khi nào giáo viên nhắc nhở, yêu cầu thì các cháu mới làm Qua khảo sát thực trạng và hành
vi bảo vệ môi trường của trẻ ở lớp tôi đang phụ trách và đầu năm học:
- Trẻ có thói quen cất đồ dùng ngăn nắp đúng nơi quy định đạt 45%
- Bảo quản đồ dùng đồ chơi ngăn nắp sau khi chơi đạt 50%
- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường đạt 40%
- Có thói quen nhặt rác bỏ vào sọt rác, nhặt lá trên sân trường đạt 40%
Trang 4Từ những hạn chế nêu trên, là một giáo viên mầm non tôi nghĩ cần phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, trách nhiệm trong việc giáo dục bảo vệ môi trường, giúp trẻ có những thái độ đúng đắn trong việc bảo vệ môi trường nhằm tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp, thân thiện, gần gũi đảm bảo vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp học, vệ sinh đồ dùng đồ chơi, vệ sinh cá nhân thân thể trẻ Từ
đó hình thành ở trẻ lòng yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường góp phần hình thành nhân cách trẻ Đó chính là lý do mà tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non 4-5 tuổi”
4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (phân tích ưu điểm, nhược điểm của nó)”:
* Trong quá trình thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ bản thân đã rút ra ưu điểm và nhược điểm như sau:
* Ưu điểm:
- Bản thân tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để có thể biến chúng thành những dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được khám phá và khắc sâu kiến thức
- Môi trường lớp học sạch sẽ, thoáng mát tạo điều kiện cho trẻ có một môi trường học tập tốt
- Nhà trường đầu tư nhiều thùng rác có nắp đậy đặt ở nhiều chỗ trong sân trường để thuận lợi cho cháu và phụ huynh bỏ rác
Trang 5- Giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ, có tinh thần học hỏi ở bạn bè, đồng nghiệp, có năng lực sư phạm
* Nhược điểm:
- Giáo viên có kế hoạch tuyên truyền hình ảnh pano appich nhưng hình ảnh tuyên truyền cho trẻ quan sát chưa được phong phú
- Trẻ chưa biết cách giữ gìn cẩn thận và sử dụng có hiệu quả đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải
- Một số trẻ chưa có ý thức về bảo vệ môi trường nên việc truyền thụ kiến thức đến cho trẻ còn nhiều bất cập
- Trẻ ở độ tuổi 4-5 tuổi nhanh nhớ mau quên chưa ý thức được bảo vệ môi trường và vệ sinh môi trường xung quanh
- Đa số Phụ huynh làm nghề nông và buôn bán nhỏ nên đời sống còn khó khăn nên công tác phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường chưa được quan tâm đúng mức
4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Đối với trẻ mẫu giáo sức khỏe và trí tuệ còn non nớt, rất dễ bị ảnh hưởng bởỉ tác nhân của môi trường Vì thế nhu cầu được sống trong môi trường xanh, sạch, đẹp đối với trẻ rất quan trọng và cần thiết Mặt khác ở lứa tuổi này cô giáo là người giáo dục và hình thành thói quen, hành vi văn minh trong việc bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động học, hoạt động vui chơi của trẻ, cho trẻ tiếp xúc
Trang 6với thiên nhiên và môi trường xung quanh, giáo dục ở trẻ lòng yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường, do vậy để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách tốt nhất tôi đã thực hiện một số nội dung như sau:
- Thực hiện công tác tuyên truyền bằng hình ảnh pano appich ở trường, lớp
- Xây dựng lớp học thân thiện
- Thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học, mọi lúc mọi nơi nhằm hình thành thói quen cho trẻ
- Hình thành ở trẻ tình cảm hành vi thái độ tích cực đối với môi trường
- Công tác phối kết hợp cùng phụ huynh trong việc giáo dục và hình thành cho trẻ một só hành vi văn minh bảo vệ môi trường cho trẻ
4.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:
+ Sân chơi đảm bảo an toàn, tranh ảnh phù hợp với nội dung về môi trường + Giáo viên cần sưu tầm nghiên cứu thiết kế môi trường, xây dựng kế hoạch, cách làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động
+ Giáo viên phải thật sự gần gũi và thương yêu trẻ tạo điều kiện cho trẻ học
mà chơi chơi và học
+ Lớp học an toàn, sắp xếp đồ dùng ngăn nắp, gọn gàng
4.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp (nhằm
để giải quyết các vấn đề đã nêu trên):
Trang 7Biện pháp 1: Tuyên truyền bằng hình ảnh pano appich ở trường, lớp
Hình thức tuyên truyền là biện pháp đầu tiên, ngay từ đầu năm hoc, tôi đầu
tư một số hình ảnh giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như: Bé tưới cây, bé bỏ rác vào thùng, bé nhặt lá vàng, lau dọn đồ chơi ở kệ góc…những hình ảnh đo tôi treo trước cửa lớp, ở góc thiên nhiên, sân trường Hằng ngày đến giờ chơi tôi cho trẻ đến quan sát, gợi ý để trẻ nhận xét, trò chuyện về nội dung trong tranh Qua đó tôi giáo dục trẻ biết chăm sóc bảo vệ cây xanh, tưới cây, lau lá nhặt lá vàng, biết bỏ rác đúng nơi quy định Bên cạnh đó tôi còn chú ý rèn kỹ năng cho trẻ qua lao đông trực nhật và hướng dẫn trẻ theo dõi bảng trực nhật để trẻ trực nhật giúp cô Đề mỗi buổi sáng, khi đến lớp trẻ nhìn vào bảng trực nhật thì sẽ biết công việc của các cháu từng tổ trong ngày hôm đó
Ví dụ:
- Tổ 1 sẽ tưới cây; Tổ 2 nhặt lá vàng; Tổ 3 trang trí bàn ăn
Công việc của trẻ được lặp đi lặp lại nhiều lần trở thành thói quen cho trẻ trẻ biết tưới nước cho cây không làm đổ nước ra ngoài, lau bụi trên lá … Những việc làm tuy đơn giản nhưng hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên
Biện pháp 2: Xây dựng lớp học thân thiện.
Năm học 2019-2020 lớp tôi tiếp tục thực hiện tốt cuộc vận động “Xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” của nhà trường đề ra Vì vậy tôi luôn thay đổi cách trang trí lớp, sắp xếp bố trí đồ dùng các góc chơi một cách khoa học, lớp học luôn thay đổi tranh ảnh và đồ dùng, đồ chơi tự làm, trang trí lớp phù hợp với
Trang 8chủ đề tránh sự nhàm chán cho trẻ, đồ dùng đồ chơi tranh trí vừa tầm trẻ và có không gian mở cho trẻ hoạt động
Ví dụ: Chủ đề: Bé với môi trường mẫu giáo, môi trường sạch Tôi trang trí các bức tranh có nội dung về môi trường:như bé quét lớp, bé để dép lên kệ….Hàng ngày trẻ được quan sát các bức tranh và bắt chước các hoạt động trong tranh Bên cạnh đó tôi luôn giáo dục trẻ các hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ bắt chước như thường xuyên lau sàn lớp học sạch sẽ, chăm sóc cây xanh góc thiên nhiên và luôn giáo dục và hình thành cho trẻ có hành vi văn minh trong ăn uống và vệ sinh như; khi ăn cơm không làm rơi vãi xuống nền, thấy mẫu giấy rơi trong lớp nhặt bỏ vào thùng rác, đi tiểu tiện đúng nơi quy định
Trong các hoạt động tôi luôn tạo tình huống để trẻ xử lý, khi trẻ để mũ, dép không gọn gàng, tôi kịp thời nhắc trẻ: Con xếp đồ dùng cho gọn, xếp dép lên kệ cho ngay ngắn… Những câu nhắc nhở trẻ tuy đơn giản nhưng khiến trẻ sửa đổi hành vi của mình Qua nhiều lần như thế tôi đã hình thành cho trẻ thói quen để đồ dùng ngăn nắp trên kệ, sắp xếp đồ dùng cá nhân gọn gàng, đẹp mắt môi trường lớp học luôn sạch và thoáng mát, thân thiện
Biện pháp 3: Thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học, mọi lúc mọi nơi nhằm hình thành thói quen cho trẻ.
a Hoạt động học:
Với hoạt động học trẻ được tham gia nhiều vào các hoạt động khác nhau: giáo dục thể chất, khám phá khoa học, âm nhạc, … mỗi hoạt động đều có những đặc trưng riêng và có ưu thế khác nhau qua hoạt động trẻ được quan sát, trải nghiệm, tham
Trang 9gia vào các trò chơi, từ đó trẻ nhận ra được những hành vi, hành động đúng, không đúng sẽ kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với môi trường trong và ngoài lớp học
Tôi đã căn cứ vào mục đích yêu cầu của từng đề tài đã lựa chọn những nội dung lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường một cách nhẹ nhàng, vừa sức trẻ Một
số hoạt động tôi đã áp dụng đạt hiệu quả ở lớp
Ví dụ:
Hoạt động khám phá khoa học: Lớp học thân yêu của bé, Sau khi tìm hiểu
về nội dung hoạt động (Tên lớp, các khu vực hoạt động, đồ dùng đồ chơi, bạn bè) tôi đã hỏi trẻ: Các con thấy lớp học chúng ta như thế nào? Để cho lớp học sạch sẽ chúng ta phải làm gì? Cô có một ý kiến vào thứ sáu hằng tuần chúng ta cùng dọn
vệ sinh lớp học, lau chùi sắp xếp đồ dùng đồ chơi, các con thấy thế nào ?
* Hay đề tai Gia đình thân yêu của bé: Trẻ thấy được sự thay đổi của môi
trường xung quanh nhà trẻ, trẻ nhận biết được môi trường sạch, môi trường bẩn trong gia đình Biết quý trọng giũ gìn đồ dùng gia đình, cất đồ dùng, đồ chơi ngăn nắp, đúng chỗ, bỏ rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bài Có ý thức về những điều nên làm như: Khóa vòi nước không sử dụng, tắt điện khi ra khỏi phòng, không vẽ hoặc dây bẩn lên tường nhà, lớp học
*Trong chủ đề giao thông: Tôi giúp trẻ hiểu được một số đồ dùng nguy hiểm, một số quy định đơn giản, để đảm bảo an toàn giao thông Các hình vi văn
minh khi tham giao giao thông Trẻ biết được các phương tiện giao thông thải ra khói bụi: Ô tô, xe máy, tàu hỏa ….thả khói vào không khí Tôi cho trẻ xem những
Trang 10video hình ảnh của các phương tiện giao thông gây ra ô nhiễm môi trường Cho trẻ xác định các hành vi đúng, sai Sau đó tôi giáo dục trẻ đi đường phải biết đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm, bố mẹ đưa đi đến trường để xe đúng nơi quy định, không cho xe vào sân trường thải ra khói bụi làm ô nhiễm môi trường lớp học
Kết quả: Trong thời gian ngắn trẻ đã biết đeo khẩu trang khi ra đường, biết đội mũ bảo hiểm và nhắc nhở bố mẹ để xe đúng nơi quy định khi đến lớp
b Hoạt động vui chơi:
- Hoạt động chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, thông qua các trò chơi phân vai, trẻ thể hiện công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường: Trồng cây, chăm sóc cây, nhặt rác Xung quanh khu vực của lớp mình tôi hướng dẫn trẻ đóng vai bác sĩ phòng khám đa khoa (Chú ý giũ gìn vệ sinh phòng khám,
xử lý rác thải) Cho trẻ đóng vai cảnh sát giao thông đi xử lý những hộ dân lấn chiếm vỉa hè, gây mất trật tự công cộng….giáo dục trẻ luật lệ an toàn giao thông và bảo vệ môi trường
Chơi ở góc thư viện: Trẻ sẽ được xem những hình ảnh về môi trường : Tranh nạn chặt phá rừng, thải rác bừa bãi, khai thác tài nguyên trái phép,…
Thông qua trò chơi vận động, trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường như Động tác cuốc đất, trồng cây, tưới nước, bắt sâu là hành vi bảo vệ môi trường
c Tổ chức giờ ăn ngủ cho trẻ:
Đây là hoạt động nhằm hình thành các nề nếp thói quen trong sinh hoạt, đáp ứng sinh lý, trẻ được vui vẻ thỏa mái như: Tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ phải biết
Trang 11kê bàn ngay ngắn, biết lấy khay (Đựng cơm thừa, để khăn ướt lau miệng), Trong khi ăn nhai kỹ, ăn hết xuất, khi ho phải lấy tay che miệng, không nói chuyện trong khi ăn tạo những thói quen văn minh lịch sự trong khi ăn Ăn xong biết xếp bát, thìa vào đúng nơi quy định một cách gọn gàng, vệ sinh sạch sẽ sau khi ăn, sau giờ chơi và sau khi tiểu tiện rửa tay, rửa mặt vặn vòi nước vừa phải, khóa chặt vòi nước sau khi rửa xong, không làm tung toét nước ra ngoài Nhắc nhở trẻ giữ gìn vệ sinh phòng, nhớm lớp sạch sẽ, đi vệ sinh đúng nơi qui định, đi xong biết dội nước, biết rửa tay bằng xà phòng theo đúng qui trình,…
d Hoạt động đón, trả trẻ:
Giờ đón trả trẻ tôi trò chuyện cùng trẻ, cho trẻ nghe nhạc, video những bài hát, bài thơ có nội dung về bảo vệ môi trường Tôi còn trò chuyện trao đổi với phụ huynh về sự thay đổi tiến bộ của trẻ, tiện thể tôi tuyên truyền, nhắn gửi với phụ huynh về cách rửa tay, lau mặt, chải răng đúng cách, tập cho trẻ có thói quen cất dọn đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp
đ Hoạt động nêu gương:
Hoạt động nêu gương là một trong những hoạt động để tôi thực hiện nhiệm
vụ giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ một cách có chiều sâu, giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường một cách hiệu quả nhất Vào những buổi nêu gương cô giáo cho trẻ nêu kể những việc làm tốt giúp cô và các bạn Trong những buổi nêu gương như vậy đã giúp trẻ làm tốt hơn những công việc hằng ngày giúp cô Tôi đã tuyên dương và khích lệ trẻ kịp thời và cho trẻ cắm cờ Trong đó tôi rất chú trọng đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường bằng cách tuyên dương, khen ngợi những