Bài viết Một số đề xuất về công tác đảm bảo tiến độ thi công các công trình thủy lợi dưới góc nhìn của đơn vị tư vấn giám sát tập trung vào việc các đơn vị tư vấn giám sát đưa ra những nguyên nhân gây nên chậm trễ trong quá trình thực hiện các dự án thủy lợi nói chung.
Trang 1MỘT SỐ ĐỀ XUẤT VỀ CÔNG TÁC ĐẢM BẢO TIẾN ĐỘ
THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI DƯỚI GÓC NHÌN CỦA ĐƠN VỊ TƯ VẤN GIÁM SÁT
Trần Thị Hồng Phúc
Trường Đại học Thủy lợi, email: tranhongphuc@tlu.edu.vn
1 GIỚI THIỆU CHUNG
Tiến độ thi công là một trong những nội
dung vô cùng quan trọng trong giai đoạn thực
hiện dự án Vấn đề chậm tiến độ thi công
trong các dự án xây dựng đã trở thành một
điều dường như mặc định, ảnh hưởng của
việc chậm tiến độ gây nên rất nhiều tác động
khác đối với sự phát triển kinh tế xã hội Do
vậy, để giảm thiểu tình trạng này mỗi dự án
cần có những phương án rõ ràng từ dự báo
đến hành động kịp thời mỗi khi tỷ lệ chậm
tiến độ đi quá giới hạn cho phép Điều này
không chỉ cần thiết với đơn vị nhà thầu thi
công mà còn liên quan đến rất nhiều bên liên
quan như đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám
sát, chủ đầu tư, chính quyền địa phương và
nhân dân khu vực xây dựng công trình
Việc hoàn thành dự án xây dựng thủy lợi
đúng tiến độ là yếu tố để đánh giá sự thành
công của một dự án và thành công của đơn vị
quản lý dự án đó Quản lý dự án là một quá
trình phức tạp, bao gồm công tác hoạch định,
tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra tất cả các khía
cạnh của một dự án nhằm đạt được mục tiêu
của dự án đúng thời hạn, chi phí hợp lý và
đảm bảo chất lượng Nói cách khác, quản lý
dự án là công việc áp dụng các chức năng và
hoạt động của quản lý vào suốt vòng đời dự
án nhằm đạt được những mục tiêu đề ra Đối
với dự án xây dựng thủy lợi có đặc điểm
phức tạp và rất nhiều bên liên quan trong dự
án cũng như cần sử dụng một nguồn nhân lực
và tài chính rất lớn để hoàn thành thì công tác
quản lý càng gặp nhiều khó khăn hơn Trong
các đơn vị trực tiếp tham gia dự án thì tư vấn
giám sát là một đơn vị góp phần không nhỏ
để tạo nên thành công của dự án thủy lợi, họ
có trách nhiệm kiểm tra, giám sát toàn bộ các công việc thi công xây dựng tại công trường như: chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình; biện pháp thi công của nhà thầu, giám sát tiến độ thi công, theo dõi kế hoạch tiến độ thi công Như vậy trách nhiệm
và nhiệm vụ của đơn vị tư vấn giám sát vô cùng quan trọng trong việc đảm bảo tiến độ thi công và chất lượng của công trình thủy lợi Trong nghiên cứu này, tác giả tập trung vào việc các đơn vị tư vấn giám sát đưa ra những nguyên nhân gây nên chậm trễ trong quá trình thực hiện các dự án thủy lợi nói chung
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp chuyên gia: Trao đổi với các cán bộ thường xuyên tham gia công tác tư vấn giám sát thi công xây dựng;
Phương pháp kế thừa;
Phương pháp điều tra, khảo sát, tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu trên phần mềm SPSS 20.0
3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Kiểm tra độ tin cậy của dữ liệu
Sau khi tham khảo ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực giám sát thi công công trình và các nghiên cứu trước đây để tìm hiểu về nguyên nhân dẫn đến các công trình xây dựng thủy lợi bị chậm trễ, tác giả đưa ra 12 nguyên nhân chính trong số rất nhiều nguyên nhân làm công trình không đảm bảo về tiến độ
Các nguyên nhân ảnh hưởng được đánh giá theo thang cụ thể như sau: “1”= Không đáng kể; “2”= Đáng kể ít; “3” = Đáng kể vừa;
“4” = Đáng kể cao; “5” = Cực kỳ đáng kể
Trang 2Nguyên nhân thứ nhất (NN1): Chủ đầu tư
chậm trả tiền cho các bên liên quan khi hoàn
thành công việc;
Nguyên nhân thứ hai (NN2): Thiết bị thi
công của nhà thầu đã lỗi thời;
Nguyên nhân thứ ba (NN3): Đền bù, giải
phóng mặt bằng không thỏa đáng
Nguyên nhân thứ tư (NN4): Tổ chức công
trường yếu kém;
Nguyên nhân thứ năm (NN5): Lập kế
hoạch, tiến độ thi công không hợp lý;
Nguyên nhân thứ sáu (NN6): Xung đột
giữa tư vấn giám sát và tư vấn thiết kế;
Nguyên nhân thứ bảy (NN7): Chậm trễ
trong đấu thầu và lựa chọn nhà thầu;
Nguyên nhân thứ tám (NN8): Thiếu công
nhân làm việc trong những ngày nghỉ lễ, tết;
Nguyên nhân thứ chín (NN9): Thiết kế
không phù hợp với thực tế;
Nguyên nhân thứ mười (NN10): Thiếu
thiết bị và vật tư;
Nguyên nhân thứ mười một (NN11): Khả
năng tài chính của nhà thầu không đáp ứng
được yêu cầu thi công
Nguyên nhân thứ mười hai (NN12): Ảnh
hưởng của thời tiết
Tổng số 65 bảng câu hỏi đã được gửi đến
các cá nhân công tác tại các đơn vị trên địa bàn
tỉnh Thanh Hóa có chức năng tư vấn giám sát
thi công các công trình thủy lợi để xác định
bằng cách đánh dấu “x” vào bảng câu hỏi Sau
khi tập hợp lại, sàng lọc và loại bỏ những bảng
câu hỏi không phù hợp, thu lại 56 bảng câu hỏi
hợp lệ (tỷ lệ đạt 86,2%) được sử dụng cho
phân tích trong nghiên cứu này
Kết quả khảo sát cho thấy sự phân bố của
tập dữ liệu thu thập được cũng phản ánh khá
đầy đủ về các nguyên nhân Tuy nhiên việc
đánh giá các nguyên nhân làm chậm trễ tiến
độ thi công các công trình thủy lợi bằng
phương pháp chuyên gia với thang đo qua
bảng câu hỏi khảo sát do con người thực hiện
nên mang tính chủ quan rất cao Vì vậy, tác
giả đã sử dụng phần mềm SPSS tính hệ số
Cronbach’s Alpha để kiểm định thang đo,
loại bỏ các biến rác nhằm đảm bảo sự tin cậy
của số liệu phân tích Bước này có ý nghĩa rất
quan trọng đến độ tin cậy của các câu hỏi
cũng như các kết quả phân tích Theo qui ước, một tập hợp các mục hỏi dùng để đo lường được đánh giá tốt phải có hệ số
α ≥ 0.80, tuy nhiên giá trị chấp nhận được là 0.65 (Cronbach,J L., 1951)
Bảng 3.1:Bảng kiểm định sự tin cậy thang đo
Cronbach's Alpha N of Items
Nguồn: Tác giả xử lý bằng SPSS 20.0
Bảng 3.2: Bảng thống kê số liệu
về hệ số tương quan biến tổng (Corrected Item-Total Correlation)
Nguyên nhân Total CorrelationCorrected Item- Cronbach's Alpha if Item Deleted
Nguồn: Tác giả xử lý bằng SPSS
Từ kết quả phân tích trong hai bảng 3.1 và
3.2 ta thấy hệ số Cronbach’s Alpha là
0.828>0,65 và các biến đều có hệ số item-total correlation >0.3 Như vậy tất cả các biến trên đều thỏa mãn độ tin cậy và được giữ lại
để tiến hành phân tích dữ liệu
3.2 Phân tích và đưa ra giải pháp hạn chế chậm trễ thi công xây dựng các công trình thủy lợi tại Thanh Hóa
Bằng số liệu từ 56 phiếu điều tra các cán
bộ kỹ thuật liên quan trực tiếp đến việc giám sát thi công các công trình thuỷ lợi trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, tác giả phân tích số liệu trên theo chỉ số phân tích I: I i
n
= Trong đó: I chỉ số phân tích; i số người chọn;
n tổng số người bình chọn
Trang 3Bảng 3.3: Xếp hạng các nguyên nhân
Nguyên
nhân
Không
đáng kể
Đáng kể
ít
Đáng kể vừa
Đáng kể cao
Cực kỳ đáng kể
NN1 0.071 0.071 0.054 0.179 0.625
NN2 0.268 0.286 0.304 0.071 0.071
NN3 0.089 0.089 0.214 0.250 0.357
NN4 0.089 0.071 0.214 0.286 0.339
NN5 0.036 0.089 0.196 0.321 0.357
NN6 0.089 0.411 0.250 0.125 0.125
NN7 0.161 0.357 0.179 0.179 0.125
NN8 0.107 0.143 0.179 0.250 0.321
NN9 0.089 0.214 0.375 0.179 0.143
NN10 0.089 0.125 0.214 0.286 0.286
NN11 0.071 0.089 0.107 0.321 0.411
NN12 0.125 0.071 0.089 0.357 0.357
Tình hình phát triển kinh tế xã hội và khoa
học kỹ thuật của đất nước kéo theo sự hình
của các dự án xây dựng thủy lợi ở mỗi thời
điểm là khác nhau và do nhiều nguyên nhân
gây ra việc chậm tiến độ cho công trình
Trong tình hình hiện nay tại Thanh Hóa,
đứng trên góc độ là người tư vấn giám sát thi
công xây dựng các công trình thủy lợi, các
nguyên nhân chính gây ra cụ thể như sau:
- Chủ đầu tư chậm trả tiền cho các bên liên
quan khi hoàn thành công việc (0.625) Các
đơn vị thực hiện dự án luôn cần nguồn vốn
để chi trả cho các công việc đã thực hiện
Việc chủ đầu tư chậm trả tiền dẫn đến các
đơn vị sẽ không thực hiện công việc của dự
án dẫn đến dự án chậm trễ
- Đền bù, giải phóng mặt bằng không thỏa
đáng (0.357) Nhà thầu thi công phụ thuộc
vào việc có mặt bằng để thực hiện dự án xây
dựng Tuy nhiên, khi thực hiện thì chủ đầu tư
chưa thể giao mặt bằng xây dựng là do sự
chậm trễ trong đền bù giải toả Đặc biệt là giá
tiền đền bù đất cho người dân chưa thoả đáng
dẫn đến người dân không chịu trả lại mặt
bằng để thi công xây dựng công trình
- Tổ chức công trường yếu kém (0.339) và
lập kế hoạch, tiến độ thi công không hợp lí
(0.357) cũng là nguyên nhân ảnh hưởng lớn
đến sự chậm trễ của công trình
- Khả năng tài chính của nhà thầu không
đáp ứng được yêu cầu thi công (0.411): Tài
chính rất quan trọng đối với nhà thầu thi công
Một số nhà thầu cùng một thời điểm phải thực
hiện nhiều công trình khác nhau nên việc thiếu
vốn dẫn đến công việc bị đình trệ
Từ những nguyên nhân và số liệu phân tích
ở trên, tác giả có thể đưa ra một số giải pháp để
hạn chế việc chậm trễ trong giai đoạn thi công các công trình thủy lợi, cụ thể như sau:
- Với một tỉnh mà ngành xây dựng đang phát triển đặc biệt là xây dựng các công trình thủy lợi thì các vấn đề liên quan đến tài chính của nhà thầu cần được quan tâm Các nhà thầu nên cân nhắc trước khi ký kết hợp đồng với chủ đầu tư để đảm bảo có đủ nguồn lực tài chính phục vụ cho gói thầu, không nên ký kết quá nhiều hợp đồng dẫn đến vượt quá khả năng tài chính dẫn đến chậm tiến độ các công trình xây dựng
- Việc chủ đầu tư chậm trễ chi trả tiền cho các bên liên quan khi hoàn thành công việc là một vấn đề lớn Thông thường trong hợp đồng ký kết với các bên liên quan đã nêu rõ điều khoản tạm ứng và thanh toán Do vậy khi thực hiện dự án thì chủ đầu tư nên chú ý đến việc chi trả này đúng theo quy định
- Các nhà thầu nên lập kế hoạch tiến độ thi công chi tiết và tổ chức thi công tại công trường theo đúng tiến độ đã lập để nhanh chóng hoàn thành công việc đúng với hợp đồng đã ký kết
- Các nhà thầu phải thường xuyên theo dõi
dự báo thời tiết để bố trí công việc cho hợp lí vào những ngày mưa bão để không bị chậm trễ công việc
4 KẾT LUẬN
Thông qua một cuộc khảo sát bằng câu hỏi đối với các cá nhân trực tiếp làm công tác giám sát thi công, nghiên cứu này đã xác định được các nguyên nhân ảnh hưởng đến vấn đề chậm trễ của các dự án xây dựng thủy lợi ở Thanh Hóa và xếp hạng chúng dựa trên mức độ ảnh hưởng theo quan điểm chủ quan của các cá nhân phỏng vấn Các đơn vị liên quan đến việc thực hiện dự án xây dựng thủy lợi cần rút kinh nghiệm và có giải pháp cụ thể
để đảm bảo thời gian thi công các công trình thủy lợi đúng tiến độ
5 TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18 tháng 06 năm 2014
[2] Huỳnh Văn Hiệp, Nghiên cứu và phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng gây chậm trễ những dự án xây dựng dân dụng ở Trà Vinh, Khoa học công nghệ 2014
[3] https://vtc.vn 17/02/2011 Dự án chậm tiến độ: Nhà nước, nhân dân đều thiệt