CHÚ GIẢI dụ NGÔN QUAN tòa bất CHÍNH và bà góa QUẤY rầy (lc 18,1 8

Do đó, Chúa Giêsu kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này, để khích lệ các ông tiếp tục cầu nguyện cho sự công bằng với sự bảo đảm rằng lời cầu nguyện kiên trì sẽ được Thẩm Phán Công Bình lắn

ĐẠI CHỦNG VIỆN THÁNH GIUSE HÀ NỘI

PHÂN KHOA THẦN HỌC

NĂM HỌC 2021-2022

CHÚ GIẢI

DỤ NGÔN QUAN TOÀ BẤT CHÍNH

VÀ BÀ GOÁ QUẤY RẦY

(LC 18,1-8)

BÀI THU HOẠCH MÔN TIN MỪNG LUCA

ĐỨC CHA GIÁO: GIUSE ĐỖ QUANG KHANG

Chủng sinh: Giuse Nguyễn Văn Tiềm

Giáo phận: Hà Nội

Lớp: Thần II

Khóa: XXII

MỤC LỤC

DỤ NGÔN QUAN TOÀ BẤT CHÍNH VÀ BÀ GOÁ QUẤY RẦY (Lc 18,1-8) 2

A BỐ CỤC VÀ PHÂN TÍCH 2

I Bối cảnh (Lc 18,1) 3

II Dụ ngôn (Lc 18,2-5) 3

III Kết luận (Lc 8,6-8) 5

B MỘT DỤ NGÔN PHÚNG DỤ? 6

C BÀI HỌC ĐÚC RÚT 7

I Cầu nguyện kiên trì 7

II Kiên trì khác với dài dòng 7

III Sự bảo trợ của Chúa Giêsu 7

IV Cầu nguyện để nuôi dưỡng đức tin 8

D DANH MỤC THAM KHẢO 9

DỤ NGÔN QUAN TOÀ BẤT CHÍNH VÀ BÀ GOÁ QUẤY RẦY (Lc 18,1-8)1

1 Đức Giêsu kể cho các môn đệ dụ ngôn sau đây, để dạy các ông phải cầu nguyện luôn, không được nản chí 2 Người nói : “Trong thành kia, có một ông quan toà Ông ta chẳng kính sợ Thiên Chúa, mà cũng chẳng coi ai ra gì 3 Trong thành đó, cũng có một bà goá Bà này đã nhiều lần đến thưa với ông : ‘Đối phương tôi hại tôi, xin ngài minh xét cho.’ 4 Một thời gian khá lâu, ông không chịu Nhưng cuối cùng, ông ta nghĩ bụng: ‘Dầu rằng ta chẳng kính sợ Thiên Chúa,

mà cũng chẳng coi ai ra gì, 5 nhưng mụ goá này quấy rầy mãi, thì ta xét xử cho rồi, kẻo mụ ấy cứ đến hoài, làm ta nhức đầu nhức óc.’”

6 Rồi Chúa nói: “Anh em nghe quan toà bất chính ấy nói đó ! 7 Vậy chẳng lẽ Thiên Chúa lại không minh xét cho những kẻ Người đã tuyển chọn, ngày đêm hằng kêu cứu với Người sao ? Lẽ nào Người bắt họ chờ đợi mãi ? 8 Thầy nói cho anh em biết, Người sẽ mau chóng minh xét cho họ Nhưng khi Con Người ngự đến, liệu Người còn thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng ?”

A BỐ CỤC VÀ PHÂN TÍCH

Tuy đây là một dụ ngôn ngắn những cũng có nhiều cách chia bố cục: Ví dụ, Hendriksen, W., & Kistemaker, S J.2 chỉ chia bản văn thành hai phần:

– Lc 18,1-5: Phần dụ ngôn

– Lc 18,6-8: Phần bài học

Chi tiết hơn thì Green, J B. 3 lại chi bản văn này thành 4 phần:

– Lc 18,1: Lời dẫn chuyện

– Lc 18,2-4a: Lời kể của Chúa Giêsu

– Lc 18,4b-6: Lời độc thoại nội tâm của nhân vật

– Lc 18,7-8: Lời giải thích của Chúa Giêsu

Tác giả Pablo T Gadenz4 cũng chia bản văn này thành 4 phần:

– Lc 18,1: Giới thiệu dụ ngôn

– Lc 18,2-3: Giới thiệu hai nhân vật

– Lc 18,4-5: Hành động của các nhân vật

– Lc 18,6-8: Lời giải thích của Chúa Giêsu

Dẫu cho có nhiều cách chia khác nhau nhưng không khó để nhận ra rằng bản văn chứa dụ ngôn này thường được chia thành ba phần, và đa số học giả cũng đều thống nhất với sự hiển nhiên đó Đơn cử như Arthur A Just Jr.5, Bock, D L.6, , Hughes, R K.7, Black, M C.8 Ở đây, chúng ta cũng theo cách phân chia này:

– Lc 18,1: Phần bối cảnh hay giới thiệu

1 Bản dịch của Nhóm phiên dịch Các giờ Kinh Phụng Vụ.

2 X Hendriksen, W., & Kistemaker, S J., Vol 11: New Testament commentary : Exposition of the Gospel According

to Luke Accompanying biblical text is author's translation New Testament Commentary, Grand Rapids: Baker Book

House, 1953-2001, tr 813-816.

3 X Green, J B., The Gospel of Luke The New International Commentary on the New Testament, Grand Rapids,

MI: Wm B Eerdmans Publishing Co, 1997, tr 636-641.

4 X Pablo T Gadenz, The Gospel of Luke, Baker Academic, 2018, tr 301-302.

5 X Just, A A., Vol 3: Luke Ancient Christian Commentary on Scripture NT 3, Downers Grove, Ill.: InterVarsity Press, 2005, tr 276 Và X Just, A A., Luke 9:51-24:53 (electronic ed.) Logos Library System; Concordia

commentary, St Louis: Concordia Publishing House, 1998, c1997, tr 669-675.

6 X Bock, D L., Luke Volume 2: 9:51-24:53 Baker exegetical commentary on the New Testament, Grand Rapids,

– Lc 18,2-5: Phần dụ ngôn

– Lc 18,6-8: Phần giải thích hay kết luận

I Bối cảnh (Lc 18,1)

Câu giới thiệu của Luca luôn có ý nghĩa, và chi tiết này rất quan trọng Quả vậy, chỉ một câu thôi, Luca đã cho chúng ta biết ba yếu tố của dụ ngôn này: thính giả, thể loại và mục đích

Thính giả: Thính giả là các môn đệ, như câu nhập đề của dụ ngôn chỉ rõ: “kể cho các

môn đệ” (c.1a).

Thể loại: Hình thái văn chương chính yếu của Tin Mừng Luca là dụ ngôn Ở đây, tác giả

dùng từ dụ ngôn “παραβολὴν” như nhiều chỗ khác, để xác định thể loại câu chuyện sẽ được kể tiếp là dụ ngôn Quả thế, “theo ngữ học, παραβολὴν có nghĩa đen là ‘thả dọc theo’, bao hàm một

sự so sánh, bằng việc đặt một cái gì đó cạnh bên cái khác để trình bày điểm mình muốn chỉ cho thấy Trong trường hợp Chúa Giêsu, những dụ ngôn của Ngài nối kết mỗi hiện tượng hay tình trạng hàng ngày với Nước Thiên Chúa qua việc so sánh chúng với nhau”9

Mục đích: Dụ ngôn chúng ta đọc ở đây thuộc khúc thứ ba trong phần Cuộc hành trình

lên Giêrusalem (Lc 9,51-19,27), tức là khúc nhấn mạnh tới viễn tượng cánh chung (Lc

17,11-19,27) Hơn nữa, dụ ngôn liền trước là dụ ngôn Ngày của con người (Lc 17,22-37) Trong đó, Chúa Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Sẽ đến thời anh em mong ước được thấy một trong những

ngày của Con Người thôi, mà cũng không được thấy” (c.22) Hơn thế, Ngài còn nói về những

đau khổ và thúc giục họ sẵn sàng từ bỏ mạng sống của mình: “Ai tìm cách giữ mạng sống mình,

thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình, thì sẽ bảo tồn được mạng sống” (c.33) Vì vậy, thời

kỳ khó khăn đang đến, và những người theo Chúa Giêsu có thể cho rằng Thiên Chúa đã không công bằng khi để họ phải chịu đựng sự bắt bớ Do đó, Chúa Giêsu kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này, để khích lệ các ông tiếp tục cầu nguyện cho sự công bằng với sự bảo đảm rằng lời cầu nguyện kiên trì sẽ được Thẩm Phán Công Bình lắng nghe10 Và Chúa kể dụ ngôn này cho các

môn đệ với mục ràng: “để dạy các ông phải cầu nguyện luôn, không được nản chí.” (c.1b).

II Dụ ngôn (Lc 18,2-5)

Đây là phần chính yếu, ghi lại nội dung của dụ ngôn Bề ngoài dụ ngôn có vẻ rất đơn giản

và dễ hiểu, nhưng ẩn sâu bên trong một số chủ điểm chạy xuyên suốt câu chuyện Có thể chia dụ ngôn thành hai phần: Phần đầu tiên (18,2-3): giới thiệu các nhân vật, để là rõ bối cảnh của câu chuyện: một thẩm phán bất chính có một bà góa quấy rầy dai dẳng ông ta, để bào chữa chống lại đối thủ của bà Phần thứ hai (18,4-5): trình bày các chuyển động nội tâm cũng như những hành động bên ngoài của vị quan tòa, qua đó ta thấy kết quả của sự kiên trì ấy nơi bà góa: vị quan tòa

đã phải giải oan cho bà ta Phần giải thích sau đây con chủ yếu dựa vào phân tích của hai tác giả Arthur A Just Jr và Fitzmyer, J A., S.J như đã nói ở trên

1) Lc 18,2: Nhân vật quan tòa

Chúa Giêsu giới thiệu nhân vật quan toàn thật rõ ràng, ông là một người xấu cả về mặt thiêng liêng (đối thần) và nhân bản (đối nhân), đặc điểm của ông được diễn tả trong một câu:

“chẳng kính sợ Thiên Chúa, mà cũng chẳng coi ai ra gì” (c.2)

Chung quy, đây là một quan tòa bất chính Bản Hylạp dùng từ bất chính là “ἀδικίας”

Đây cũng là từ mà Ngài đã dùng để chỉ người quản gia bất chính ở Lc 16,1-8 Nó có thể hiểu

theo bốn nghĩa này11:

 Là người coi thường Lề Luật, không công chính và lỗi luật, hoặc có liên hệ với những người sống bên ngoài lề luật, những thành phần nguy hiểm

 Là người coi thường quyền con người: bất công, bất chính và xúc phạm công lý

 Là người coi thường mối tương quan và sự vâng phục Thiên Chúa

9 Bernard Phạm Hữu Quảng, PSS., Dẫn nhập Thánh Kinh, nxb Tôn Giáo, 2018, tr.125.

10 X Prange, V H., Luke The People's Bible, Milwaukee, Wis.: Northwestern Pub House, 1988, tr.195.

11 Dựa theo từ điển của Bibile Works.

 Là người coi thường sự thật: tồi tệ, xấu xa.

Nghiêm trọng hơn nữa, với chi tiết “không kính sợ Đức Chúa”, vị quan tòa này rất có thể còn là một người ngoại, phân biệt với dân Israel là người kính sợ Đức Chú Vì theo tiêu chuẩn

của Cựu Ước: “Kính sợ Đức Chúa là bước đầu của tri thức” (Cn 1,7), và như thế họ mới được

coi là số sót, tức là những người trung thành còn lại của Israel

2) Lc 18,3: Nhân vật bà góa

Bản hy lạp dùng từ “χήρα” để chỉ bà góa, tức là một người phụ nữ có chồng đã bị mất

Có thể thấy, hóa chồng đã là một tình trạng bi thương rồi, mà trong Kinh Thánh bà hóa còn

thường đi kèm với những tình trạng kém may mắn khác: Bà góa ở Lc 7,12 có con trai duy nhất bị chết; Bà hóa ở Lc 21,3 là một người nghèo với toàn bộ gia tài là hai đồng kẽm; Còn bà hóa ở đây (Lc 18,3) là người bị bách hại từ phía đối phương.

Thế nhưng, Kinh Thánh cũng cho thấy các bà hóa thường là những người sống tốt: Bà

hóa ở Lc 2,37 ở goá đến tám mươi tư tuổi, không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, sớm hôm thờ phượng Thiên Chúa; Bà hóa ở 1Tm 5,5 luôn đặt hy vọng vào Thiên Chúa và ngày

đêm kiên trì đọc kinh cầu nguyện Còn bà hóa ở dụ ngôn này là một người rất kiên trì

Chung quy lại, chúng ta có thể thấy bà hóa ở dụ ngôn này là đại diện cho những nhân vật kém may mắn, nghèo khổ, không nơi nương tựa, nhưng luôn kiên trì cầu nguyện và tín thác vào Thiên Chúa Như thế, Luca đã đưa ra hai hình ảnh tương phản nhau không thể lớn hơn nữa

3) Lc 18,4: Phản ứng từ chối của quan tòa

Vị quan tòa đã từ chối lời thỉnh cầu của bà góa trong một thời gian dài Bản văn đã không đưa ra một lý do cụ thể để giải thích cho việc từ chối này Tuy nhiên, từ đặc điểm của vị quan tòa, ta có thể suy ra rằng ông phải không phải là người nhạy bén trước nhu cầu của mọi người Ông đã phản ứng đúng với danh tiếng của mình là một người không coi ai ra gì

Các cuộc kháng cáo vẫn tiếp tục, vì thế vị quan tòa cuối cùng cũng xảy ra cuộc truy vấn

nội tâm: ông ta nghĩ bụng (c.4) Bản Hylạp dùng từ “Εἶπεν ἐν ἑαυτῷ” dịch sát là “anh ta tự nói

với chính mình”, ám chỉ một lời giải thích bộc bạch về trạng thái tâm trí của vị quan tòa

Vị quan tòa thừa biết về tiếng tăm của mình, thậm chí ông còn lấy thế làm tự hào Ở đây,

ông lặp lại những diễn tả đã được ghi ở câu 2: “Dầu rằng ta chẳng kính sợ Thiên Chúa, mà cũng

chẳng coi ai ra gì” (c.4) Điều đáng nói là, câu này được hiểu là một nhận định ở dạng chủ động

hơn là một lời nhận xét khách quan như câu 2 Như thế càng cho thấy sự xấu xa, ngang tàn và hống hách của vị quan tòa này Ngoài ra, vị quan tòa này biết rằng những người khác có nghĩ đến việc ông luôn đứng trên mọi người và không quan tâm đến nhu cầu của họ Đồng thời, ông cũng không quan tâm những gì mọi người nghĩ về ông

Chúa Giêsu đã đưa ra hình ảnh của một vị quan tòa không thể tồi tệ hơn được nữa!

4) Lc 18,5: Kết quả cuối cùng

Sự kiên trì của bà góa là mấu chốt thay đổi cục diện của toàn bộ dụ ngôn Sự kiên trì ấy

cũng được vị quan toàn nhận định ở câu 5: “làm ta nhức đầu nhức óc” Động từ Hylạp dùng

trong câu này là “ὑπωπιάζω” có nghĩa đen là đấm vào dưới mắt, làm thâm mắt Hoặc nó cũng

có nghĩa là chịu cực nhọc, bầm dập về mặt thân xác, như cách dùng ở 1Cr 9,27 Như thế, cũng

có thể dịch câu này là “bà ấy đến đánh vào mặt ta”: ám chỉ đến một hoàn cảnh quá mức mà việc người đàn bà quyết không từ bỏ có thể dẫn tới12

Thánh Luca đã sử dụng từ ngữ thật đáng kinh ngạc, thậm chí có phần hài hước, ngài đã vay mượn một thuật ngữ trong giới quyền Anh Qua đó, ngài đã gợi lên hình ảnh của một vị thẩm phán, một nam nhân uy quyền và không sợ hãi bất cứ điều gì, lại bị dồn vào chân tường và

bị lốc-ao bởi một kẻ yếu thế nhất trong xã hội Như vậy, Chúa Giêsu muốn nhấn mạnh đến sự

chủ động và sự kiên trì đáng kinh ngạc lạ thường của một người phụ nữ được cho là bất lực khi đối mặt với sự bất công13

Chúng ta có thể nhận xét hành vi thái quá này của gà hóa có phần không biết tự trọng và thiếu tôn trọng người trên Nhưng trong xã hội lúc bấy giờ, bà có quyền làm như vậy, và dù có bị cho là không tự trọng thì cũng còn tự trọng hơn vị quan tòa, người mà đã không biết xấu hổ khi phớt lờ lời cầu khẩn của một người dân thuộc trách nhiệm của mình, mà lẽ ra ông phải quan tâm

và giúp đỡ

III Kết luận (Lc 8,6-8)

Câu 6 bắt đầu lời giải thích của Chúa Giêsu về dụ ngôn, ta thấy Ngài yêu cầu các môn đệ

tập trung vào vị quan tòa chứ không phải bà hóa: “Anh em nghe quan toà bất chính ấy nói đó!”

(c.6) Ngay ở đầu dụ ngôn, Chúa Giêsu cũng giới thiệu nhân vật quan tòa trước Như thế, một khả năng đặt ra là nhân vật quan tòa cũng là nhân vật quan trọng cần được quan sát, chứ không chỉ tập trung vào mỗi nhân vật bà góa như nhiều người vẫn thường làm Học giả Fitzmyer, J A., S.J

là người theo hướng này Thậm chí, ông cho rằng gộp c.6 với đoạn trước, thì Lc 18,2-6 cũng có

thể đứng thành một dụ ngôn riêng biệt14 Điều ông muốn nhấn mạnh là thái độ của bà hóa nên được đặt cùng thái độ của quan tòa, cả hai yếu tố đan quyện chặt chẽ vào nhau Như vậy, dụ ngôn không chỉ nói về một bà góa ngoan cố và kiên trì, mà còn về vị quan tòa cuối cùng cũng lắng nghe lời kêu xin và đáp ứng yêu cầu của bà

Câu 7-8a là một đoạn quan trọng trong phần kết này Tác giả Just, A A.15 đề xuất một cấu trúc như sau:

A: Vậy chẳng lẽ Thiên Chúa lại không minh xét (ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν) cho những kẻ Người đã tuyển chọn

B: ngày đêm hằng kêu cứu với Người sao?

B’: Lẽ nào Người bắt họ chờ đợi (μακροθυμεῖ) mãi?

A’: Người sẽ mau chóng minh xét (ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν) cho họ

Với cấu trúc này tác giả muốn tập trung vào động từ then chốt là “chờ đợi” (μακροθυμεῖ)

và liên hệ đến khẳng định ở Hc 35,19: “Đức Chúa không trì hoãn, không bắt họ đợi lâu” Ý

tưởng này rất có thể đã luôn ở trong tâm trí của độc giả Luca, những người hằng mong chờ được

thấy “ngày của Con Người” (Lc 17,22) Thế nhưng μακροθυμεῖ cũng có nghĩa là “chịu đựng/nhẫn nhục” như cách dùng ở 1Cr 14,3: “Đức mến thì nhẫn nhục” Như thế, đoạn này nhắm

đặc điểm cốt yếu của Thiên Chúa mà cả dụ ngôn muốn truyền đạt: một Thiên Chúa kiên nhẫn và trung thành với những kẻ Người đã tuyển chọn Và rằng, Thiên Chúa sẽ minh oan họ, không phải

vì những lời cầu nguyện và tiếng khóc dai dẳng của họ, nhưng hơn hết là vì chính Ngài, Đấng giàu lòng nhân từ và hay thương xót

Câu 8b được cho là có nhiều vấn nạn xung quanh câu này, “có thể câu này nguyên thuỷ

độc lập đối với dụ ngôn trên, và nói về sự chối đạo sẽ xảy ra vào thời sau hết: đây là đề tài cổ điển của văn chương khải huyền”16 Quả vậy, c.8b đáng cho chúng ta phải suy ngẫm, rằng đến ngày tận thế, đức tin thân thật còn lại sẽ rất hiếm hoi Câu nghi vấn bi quan này cho thấy sự vô ích của niềm hy vọng về một thế giới sẽ được biến đổi trước khi Chúa Giêsu quang lâm Nó cho thấy rằng thật ngốc nghếch nếu cho rằng tất cả mọi người đều hào hoản và cuối cùng tất cả sẽ lên thiêng đàng thôi!17

Một chi tiết nữa về văn phạm18 Câu này trong bản Hylạp ta thấy có mạo từ τ ὴν được đặt

trước danh từ π ίστιν (đức tin).Vì vậy, câu hỏi được đặt ra không đơn thuần là “liệu Người còn

13 X Green, J B., The Gospel of Luke, sđd, tr 640.

14 X Fitzmyer, J A., S.J.,The Gospel according to Luke X-XXIV: Introduction, translation, and notes, New Haven;

London: Yale University Press, 2008, tr.1176.

15 X Just, A A., Luke 9:51-24:53 (electronic ed.), sđd, tr.673.

16 Chú giải của Nhóm phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.

17 X Ryle, J C., Luke The Crossway classic commentaries, Wheaton, Ill.: Crossway Books, 1997, Lk 18:8.

thấy lòng tin trên mặt đất nữa chăng?” mà phải là “liệu Người còn thấy đức tin ấy (loại đức tin

cầu nguyện kiên trì cho đến khi được nhậm lời) trên mặt đất nữa chăng?” Như vậy, Chúa Giêsu muốn hỏi rằng: Khi Ngài trở lại, liệu Ngài còn có thể tìm được những vị thánh không ngừng cầu nguyện và vẫn tin rằng Ngài sẽ đến để giải thoát họ khỏi những cuộc bách hại và đau khổ do Kẻ Thù gây ra, hay Ngài sẽ chỉ thấy những người còn lại bị tất tưởi trong tình trạng sa ngã, yếu đuối mất lòng trông cậy? Đó cũng là câu hỏi cho mỗi chúng ta ngày hôm nay!

A MỘT DỤ NGÔN PHÚNG DỤ?

Trước khi đi vào phần bài học đúng rút từ những phân tích ở trên, bài viết xin trưng dẫn một cách hiểu độc đáo về dụ ngôn này Đó là hiểu dụ ngôn như một phúng dụ

“Phúng dụ (allegory) là một cách đọc hiểu dụ ngôn rất tự nhiên và phổ biến, có ngay từ thời Giáo Hội sơ khai Đây là quan niệm cho rằng mọi chi tiết trong dụ ngôn đều có ý nghĩa, đều tương ứng với một thực tại đức tin nào đó”.19 Thời các giáo phụ, nổi bật với giáo phụ Âutinh Trước khi đi vào chú giải dụ ngôn này theo cách thông thường, chúng ta cũng nên lược quá một cách nhìn dụ ngôn này theo hướng phúng dụ Ở đây, tác giả Ironside, H A cho chúng ta một cách hiểu phóng dụ về dụ ngôn này như sau20:

Nhân vật bà góa: Bà góa này không đại diện cho Giáo Hội, vì Giáo Hội không phải là

một góa phụ nhưng là hiền thê của Chúa Kitô Bà góa này là đại diện cho Israel Bà được làm

“vợ” của Đức Chúa, nhưng vì tội lỗi, bất tín và ngoại tình tôn giáo, bà đã bị chia cắt khỏi Người Chồng ngay chính và trở thành góa phụ Bà đã phải chịu đựng những đau khổ trong nhiều thế kỷ! Trong suốt những năm tháng đó, tiếng kêu khóc thảm thiết của bà đã thấu tận thiên đình,

rằng “Đối phương tôi hại tôi, xin ngài minh xét cho”(c.3b) Tuy nhiên, có vẻ như Đức Chúa đã

thờ ơ như một quan tòa bất công Dường như Người không quan tâm đến những đau khổ của

Itrael, không quan tâm đến tình trạng khốn khổ của dân Người: “Một thời gian khá lâu, ông

không chịu” (c.4).

Nhân vật quan tòa: Vị quan tòa này là bất chính vì “Ông ta chẳng kính sợ Thiên Chúa,

mà cũng chẳng coi ai ra gì” (c.2) Vì thế, chắc chắn Thiên Chúa không phải là quan toà này, mà

trái lại, Người được đặt trong sự tương phản với một quan toà như vậy Ban đầu, việc bà góa van khóc không hề tác động gì đến vị quan toà, ông không mảy may quan tâm đến trường hợp của

bà Nhưng sau đó, ông trở nên mệt mỏi vì bà đã không ngừng cầu xin sự giúp đỡ, và ông quyết

định: “mụ goá này quấy rầy mãi, thì ta xét xử cho rồi, kẻo mụ ấy cứ đến hoài, làm ta nhức đầu

nhức óc” (c.5).

Ý nghĩa: Chúa Giêsu không nói với chúng ta rằng thái độ của vị quan tòa trên là thái độ

của Thiên Chúa Ngài giải thích đó là thái độ của một quan tòa bất chính, người mà không hề kính sợ Chúa Ngược lại, Thiên Chúa luôn lắng nghe tiếng kêu của con cái, vì Ngài quan tâm sâu sắc đến mọi thử thách của họ Người không thể làm ngơ trước những tiếng kêu ai oán đau khổ, đến kỳ hạn Người sẽ ra tay trả thù cho dân của Người

Như thế, cách hiểu phúng dụ đã cho ta một cái nhìn thật độc đáo về dụ ngôn này Chúa Giêsu kể dụ ngôn này để dạy các môn đệ cầu nguyện kiên trì, và lẽ thường thì chúng ta cần tập trung vào nhân vật bà góa, người đã kiên trì van xin Nhưng kết luận ở trên lại nói với chúng ta rằng, chúng ta kiên trì cầu nguyện không phải vì chúng ta nên làm điều đó, cho bằng chính vì Thiên Chúa sẽ nhận lời chúng ta Sâu xa hơn, ta cũng có thể nói rằng, việc kiên trì cầu nguyện không phải là cái giá để chúng ta đòi Thiên Chúa nhận lời chúng ta Thiên Chúa hoàn toàn tự do ban phát ân huệ của Ngài cho chúng ta Vì thế, nếu chúng ta cầu nguyện kiên trì mà được Chúa nhận lời thì cũng đừng tự mãn về mình, nhưng hãy hiểu là Chúa đã thương yêu chúng ta Và việc

18 X Stein, R H., Vol 24: Luke (electronic ed.) Logos Library System; The New American Commentary,

kiên trì ấy làm cho chúng ta trở nên xứng đáng hơn, chứ không bao giờ đủ xứng đáng với món quà của Chúa

B BÀI HỌC ĐÚC RÚT

I Cầu nguyện kiên trì

Dù hiểu theo cách nào thì trước hết sứ điệp chính yếu mà dụ ngôn truyền đạt đó là về việc phải cầu nguyện kiên trì và không được nản chí Chúng đã được nghe nói nhiều về ý nghĩa của việc cầu nguyện: cầu nguyện là một bổn phận, một nhu cầu cần thiết Thế nhưng, ở đây chúng ta cần đẩy mạnh vai trò hơn nữa của cầu nguyện: cầu nguyện là việc sống còn Mẹ thánh

Têrêsa Calcutta đã diễn tả ý nghĩa này trong câu nói nổi tiếng: Cầu nguyện là hơi thở của linh

hồn

Ở dụ ngôn trên, tuy là bà góa chỉ nài xin quan tòa xử kiện cho bà về một vụ oan ức nào

đó Nhưng không có dự kiện nào cho chúng ta biết cụ thể bà bị oan về điều gì, và đối thủ cụ thể của bà là ai Vì thế, dụ ngôn này cũng có thể áp dụng cho từng hoàn cảnh đau khổ của chúng ta Mỗi chúng ta cũng là một “bà góa” trong vấn đề của chính mình Trước những bất công và vu oan là đau khổ và tội lỗi, chúng ta cần kiên trì chạy đến vị Quan Tòa trung tín và đầy quyền năng

để được Ngài bênh đỡ phù trì

II Kiên trì khác với dài dòng

Chúa Giêsu từng cảnh báo các môn đệ: “Khi cầu nguyện, anh em đừng lải nhải như dân

ngoại; họ nghĩ rằng: cứ nói nhiều là được nhậm lời.” (Mt 6,7) Còn ở đây, qua dụ ngôn này

Chúa lại dạy các môn đệ phải kiên trì cầu nguyện Thoạt tiên có vẻ mâu thuẫn, nhưng nếu xét kỹ hơn ta sẽ thấy có sự khác biệt giữa kiên trì cầu nguyện và cầu nguyện mà nói nhiều

Thật vậy, nói nhiều trong cầu nguyện chưa hẳn đã là cầu nguyện nhiều Trong trường hợp này, người cầu nguyện coi mình là nhân vật chính và nói “hết phần” của Chúa, họ trình bày đủ mọi nguyện vọng và xin đủ điều Có thể họ cũng cầu nguyện cách tha thiết và lâu giờ, nhưng chỉ cầu nguyện được một vài lần Vì thế, Chúa Giêsu coi đó chỉ là những lời “lải nhải” mà thôi, và

Ngài còn dạy: “Đừng bắt chước họ, vì Cha anh em đã biết rõ anh em cần gì, trước khi anh em

cầu xin” (Mt 6,8).

Trái lại, kiên trì trong cầu nguyện tức là cầu nguyện nhiều Tính chất “nhiều” ở đây không chỉ số lượng lời nói trong một lần cầu nguyện, mà chỉ về số lần cầu nguyện Vì thế, kiên trì cầu nguyện là lặp đi lặp lại cùng một lời cầu nguyện trong nhiều lần khác nhau, như bà góa trong dụ ngôn đã đến với quan tòa nhiều lần nhưng chỉ xin xử về cùng một vụ mà thôi Như thế, người kiên trì cầu nguyện phải là người có lòng tin cậy mến (đặc biệt là đức cậy) lớn hơn nhiều

so với người chỉ lải nhải khi cầu nguyện

III Sự bảo trợ của Chúa Giêsu

Chúa Giêsu cầu nguyện cho những ai cầu nguyện, và khẩn cầu cho những ai khẩn cầu Tuy nhiên, Ngài không cầu nguyện cho những ai không biết cầu nguyện liên lỉ; và không bênh

vực trước Chúa Cha cho những ai không nghe theo lời chỉ dạy của Ngài là phải cầu nguyện

luôn, không được nản chí Nếu tin rằng Chúa Giêsu không nói dối, thì ai lại có thể chần chừ mà

không bị thuyết phục phải cầu nguyện kiên trì, vì Ngài nói: “Anh em cứ xin thì sẽ được” (Lc

11,9)

Như thế, không những lời dạy của Chúa Giêsu là lời chân thật và dạy ta phải cầu nguyện kiên trì, mà hơn thế nữa, khi cầu nguyện như thế chúng ta chắc chắn được Chúa Giêsu bảo trợ

Và bởi vì chúng ta đã làm theo lời dạy của Con yêu dấu Chúa Cha, nên chúng ta cũng đáng được Chúa Cha nhậm lời, với tư cách của một người con

I Cầu nguyện để nuôi dưỡng đức tin

Ở cuối dụ ngôn, sự cảnh báo tập trung vào đức tin Có thể thấy rằng điều khó khăn thật sự trong cầu nguyện không đến từ việc không có thời gian, không có điều kiện, bị cám dỗ, hay lười biếng…mà có một lý do sâu xa hơn đó là vì kém lòng tin Quả thế, cầu nguyện không chỉ giả

thiết đức tin, nghĩa là một người phải có lòng tin mới có thể cầu nguyện; cầu nguyện cũng không chỉ song hành với đức tin, nghĩa là đang khi cầu nguyện người cầu nguyện cũng phải có lòng tin;

mà hơn hết, việc cầu nguyện còn là phương thế hữu hiệu bậc nhất để nuôi dưỡng đức tin

Không có cầu nguyện, người có lòng tin đến mấy rồi cũng bị ngục ngã trước những cám

dỗ và thử thách trong cuộc sống Như thế, cầu nguyện kiên trì không chỉ là để được Chúa nhậm lời, nhưng còn để giữ được tình trạng mở lòng ra đón nhận sự nhậm lời đó của Chúa Vì khi mất đức tin, là lúc ta tự đóng cách cửa tâm hồn lại, và khước từ mọi ân huệ của Chúa Giống như Lời

Chúa trong Mc 3,28-29 nói rằng mọi tội đều được tha, ngoại trừ tội phạm đến Thánh Thần, cũng

thế, mọi tình huống đều có thể được cứu ngoại trừ trường hợp mất niềm tin Cám dỗ vô thần-cám

dỗ phủ nhận sự hiện diện của Thiên Chúa vẫn luôn là thách thức lớn cho mỗi Kitô hữu ngày hôm nay!

B DANH MỤC THAM KHẢO

[1] Hendriksen, W., & Kistemaker, S J., Vol 11: New Testament commentary : Exposition of

the Gospel According to Luke Accompanying biblical text is author's translation New

Testament Commentary, Grand Rapids: Baker Book House, 1953-2001

[2] Green, J B., The Gospel of Luke The New International Commentary on the New

Testament, Grand Rapids, MI: Wm B Eerdmans Publishing Co, 1997

[3] Pablo T Gadenz, The Gospel of Luke, Baker Academic

[4] Just, A A., Vol 3: Luke Ancient Christian Commentary on Scripture NT 3, Downers

Grove, Ill.: InterVarsity Press, 2005, tr 276 Và X Just, A A., Luke 9:51-24:53 (electronic ed.) Logos Library System; Concordia commentary, St Louis: Concordia Publishing House, 1998, c1997

[5] Bock, D L., Luke Volume 2: 9:51-24:53 Baker exegetical commentary on the New

Testament, Grand Rapids, Mich.: Baker Books, 1996

[6] Hughes, R K., Luke : That you may know the truth Preaching the Word, Wheaton, Ill.:

Crossway Books, 1998

[7] Black, M C., Luke, College Press NIV commentary, Joplin, Mo.: College Press Pub,

1996

[8] Bernard Phạm Hữu Quảng, PSS., Dẫn nhập Thánh Kinh, nxb Tôn Giáo, 2018.

[9] Prange, V H., Luke The People's Bible, Milwaukee, Wis.: Northwestern Pub House,

1988

[10] Đaminh Phạm Xuân Uyển, SDB., Tin Mừng theo Thánh Luca, Học viện thần học Don

Bosco

[11] Fitzmyer, J A., S.J.,The Gospel according to Luke X-XXIV: Introduction, translation, and

notes, New Haven; London: Yale University Press, 2008.

[12] P.X Nguyễn Hai Tính, S.J Giáo trình dẫn nhập Kitô học, nxb Tôn Giáo, 2021

[13] Ironside, H A., Addresses on the Gospel of Luke, Neptune, NJ: Loizeaux Brothers, 1.947 [14] Ryle, J C., Luke The Crossway classic commentaries, Wheaton, Ill.: Crossway Books,

1997

[15] X Stein, R H., Vol 24: Luke (electronic ed.) Logos Library System; The New American

Commentary, Nashville: Broadman & Holman Publishers, 2001, c1992

[16] Gingrich, R E, The Gospel of Luke, Memphis, TN.: Riverside Printing, 2001.