Trong chương trình sinh học lớp 12, phần quy luật di truyền về hoán vị gen là phần kiến thức cơ bản và rất khó cho HS đặc biệt là làm và giải nhanh bài tập.. Việc nắm được kiến thức cơ b
Lời giới thiệu
Trong bối cảnh hiện nay, đất nước ta đã và đang hội nhập với các nước trong khu vực và thế giới Để theo kịp với các nước về kinh tế xã hội, chúng ta phải đào tạo đội ngũ tri thức có trình độ cao với nhiều nhân tài trên nhiều lĩnh vực khoa học Với mục tiêu đào tạo được nhiều nhân tài là trách nhiệm của giáo dục Bản chất của giáo dục là việc “dạy – học” Việc dạy và học cả văn hóa và nghề có thể thực hiện ở nhiều lĩnh vực, môi trường với những điều kiện khác nhau nhưng đều có mục đích hoàn thành nhiệm vụ “Hướng dẫn, truyền thụ – tìm hiểu, lĩnh hội” tri thức nhằm vận dụng.tốt nhất.vào cuộc sống Để đạt được mục tiêu: ‘Dân giàu – nước mạnh’.thì nền giáo dục phải phát triển theo phương châm “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu” của Đảng và nhà nước ta đã đặt ra Điều này đã đặt ra cho giáo viên thêm nhiệm vụ phải tạo điều kiện để HS có thể phát triển năng lực trí tuệ, phát huy tính tích cực, chủ động, khả năng tư duy, sáng tạo trong học tập từ đó tìm tòi phát hiện kiến thức khoa học mới Với đối tượng HS là thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước thì cần phải học tập nhiều hơn để sau này có chí hướng phấn đấu, nghiên cứu và sáng tạo để làm giàu cho đất nước nhờ vào thành tích học tập của mình Một trong những nhiệm vụ dạy học giáo dục phổ thông nói chung và dạy môn sinh học nói riêng là phát triển kỹ năng nhận biết và tư duy sáng tạo Từ đó giúp
HS hình thành kỹ năng tư duy để hiểu và làm bài tập Môn sinh học là môn khoa học tự nhiên, nghiên cứu về thế giới sinh vật từ cấp độ tổ chức đơn giản đến phức tạp, từ nguyên lý đến quy luật và ứng dụng vào thực tiễn đời sống thực tại Trong chương trình sinh học lớp 12, phần quy luật di truyền về hoán vị gen là phần kiến thức cơ bản và rất khó cho HS đặc biệt là làm và giải nhanh bài tập Thực tế trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy việc
HS rất sợ học và làm bài tập sinh học phần quy luật di truyền về hoán vị gen Nguyên nhân do thực trạng môn sinh học phần này đang là áp lực lớn về khối kiến thức, bài tập và thời gian đối với HS Do thời gian có hạn và các em đang học các môn học nhiều, kiến thức cần học tập lớn nên HS khó có thời gian để nghiên cứu tìm hiểu sâu về môn sinh học nếu các em không có mục đích ôn thi tốt nghiệp hoặc thi Đại học Đa số các bài tập trong sách giáo khoa đều có khối lượng kiến thức khá nhiều, nên giáo viên chủ yếu đi vào giảng giải cho kịp thời gian, nên không tổ chức các hoạt động tìm tòi phát hiện kiến thức cho HS trong mỗi tiết học HS bị động tiếp thu kiến thức ít khi tự mình tìm hiểu, phát hiện hoặc áp dụng những kiến thức vào để làm bài tập từ đó hình thành nên thói quen thụ động ở HS Hiện tại đang thực hiện kiểm tra đánh giá bài làm và khả năng nhận thức của HS bằng phương pháp làm bài trắc nghiệm, nên HS thường có suy nghĩ chủ quan không cần hiểu cũng có thể làm bài được Trong khi đó môn sinh lại là môn tự nhiên, có phần nhiều phần lý thuyết và theo quy định thì việc thi tốt nghiệp bây giờ là tùy vào sự chọn lựa của khả năng mỗi HS Môn sinh là môn thi vào đại học khối B và T mà khối B lại có rất ít ngành nghề để lựa chọn vì vậy HS không mặn mà, ít thời gian quan tâm và đầu tư để học tập so với các môn học khác như: Toán, Văn, Sử, Địa Đây cũng là một khó khăn cho việc giảng dạy môn sinh học cho HS khối 12 Đa số HS do có phương pháp học và giải bài tập thích hợp nên còn nhiều vướng mắc từ đó dẫn đến ít hứng thú với việc học tập môn sinh học Kiến thức lý thức và bài tập môn sinh thì dài và khó, thời gian phân phối chương trình lại ít, nên hầu như giáo viên không có thời gian để hướng dẫn làm bài tập cho HS do vậy nên khó khăn cho HS và giáo viên trong việc nâng cao chất lượng môn học Đa số các em HS sau khi học và làm các bài tập đều đạt kết quả chưa cao Việc thay đổi chương trình sách giáo khoa đòi hỏi cả giáo viên và HS cũng cần biết ứng dụng lý thuyết để giải nhanh các bài tập đặc biệt là làm những bài tập cơ bản, trong khi đó để thi HS giỏi và thi đại học, cao đẳng thì đòi hỏi HS cũng cần phải đầu tư vào học tập nhiều hơn
Hiện nay theo chủ trương của Bộ Giáo dục thì môn sinh là môn thi theo hình thức trắc nghiệm do đó việc giải các bài tập cần phải nhanh và chính xác mới đạt kết quả cao Việc nắm được kiến thức cơ bản, quy luật, cơ chế của các quy luật di truyền sẽ giúp cho mỗi HS có thể vận dụng một cách linh hoạt để giải các bài tập nhanh nhất và cho kết quả cao Để giúp HS nắm và áp dụng được các kiến thức về quy luật di truyền để giải các bài tập dạng này tốt hơn thì giáo viên phải có biện pháp giảng dạy như thế nào? Cách giải quyết của vấn đề đó ra sao? Chính là điều mà tôi luôn đã suy nghĩ, trăn trở để từ đó tìm ra một số biện pháp giảng dạy phần quy luật này Có rất nhiều giáo viên cùng bộ môn cũng trăn trở cũng chưa tìm ra các phương pháp để giải nhanh bài tập phần này Để ứng dụng kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng trường Bản thân tôi qua thực tế giảng dạy sinh 12 nhiều năm Tôi đã tự nghiên cứu, tìm hiểu và nhận thấy các phương pháp làm bài tập phần hoán vị gen muốn nhanh cần hướng dẫn cho
HS nắm bắt được quy luật, phương pháp để từ đó áp dụng vào làm bài tập Xuất phát từ ý tưởng trên nên tôi chọn chuyên đề này với mong muốn được cùng chia sẻ với các giáo viên cùng bộ môn, thầy cô đồng nghiệp, để góp phần cùng chung sức tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn sinh tại các trường học nói chung và các trung tâm GDNN-GDTX trong tỷnh nói riêng Với mục đích trên nên tôi viết sáng kiến kinh nghiệm có tên đề tài là: “Phương pháp giải nhanh bài tập,trắc nghiệm phần hoán vị gen” Do không có nhiều thời gian, và kiến thức phần này rất rộng nên trong sáng kiến kinh nghiệm của mình tôi chủ yếu đề cập đến việc hướng dẫn cho HS phương pháp để giải một số dạng bài tập cơ bản, dành cho các đối tượng HS khá, trung bình chứ không tập trung nhiều vào các dạng khó.
Tên sáng kiến
“Phương pháp giải nhanh bài tập,trắc nghiệm phần hoán vị gen”
Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Dương Văn Nguyên
- Địa chỉ tác giả sáng kiến - Đơn vị công tác: Trung tâm GDNN-GDTX Yên Lạc
- Số điện thoại: 0967 26 87 88 Email: duongduchiep2010@gmail.com
Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Tác giả sáng kiến đồng thời cũng là chủ đầu tư viết ra sáng kiến.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến
Sáng kiến đã áp dụng để dạy học HS phương pháp giải nhanh bài tập phần Hoán vị gen trong chương trình sinh học 12, sách giáo khoa ban cơ bản.
Sáng kiến được áp dụng lần đầu và áp dụng thí điểm
Sáng kiến được áp dụng trong học kì I năm học 2020 – 2021 khi tôi giảng dạy môn sinh học khối 12 tại lớp 12A1.