Biện pháp 3: Sưu tầm một số trò chơi dân gian gắn với đồng dao hướng dẫn phụ huynh tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian gắn với đồng dao phù hợp với độ tuổi .... Ngày nay, dưới sự bùng
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Cơ sở lí luận
Như chúng ta đã biết, trò chơi dân gian đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ em, là cầu nối giữa hiện đại và cổ xưa để hình thành nhân cách và tâm hồn dân tộc Khi được chơi, trẻ có cơ hội quay về nguồn cội và hình thành nên giá trị văn hóa dân tộc, góp phần tạo nên bản sắc riêng của Việt Nam Trong xã hội hiện đại, dù trẻ tiếp xúc nhiều với các trò chơi hiện đại, trò chơi dân gian vẫn không thể thiếu, bởi nó kết nối quá khứ với hiện tại và giúp trẻ tiếp cận các giá trị văn hóa dân tộc để xây dựng nền tảng văn hóa cho thế hệ tương lai Đặc biệt ở lứa tuổi mầm non, hoạt động vui chơi đóng vai trò chủ đạo và có tác động lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ, từ khả năng sáng tạo đến kỹ năng xã hội, góp phần hình thành tâm hồn dân tộc và tình yêu quê hương.
Tuổi mẫu giáo là giai đoạn mà đứa trẻ có một tâm hồn nhạy cảm, khiếu thẩm mĩ đang nhen nhóm, cơ thểđang lớn và phát triển, là cơ hội để chúng ta có thể rèn luyện thể lực cho trẻ, giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh, để có thể tiếp thu tốt những nét đặc sắc trong văn hóa dân tộc một cách tự nhiên và nhẹ nhàng thông qua trò chơi dân gian, đây cũng là một hoạt động mà trẻ khá thích thú và muốn được trải nghiệm
Vì vậy, người lớn nói chung và nhà giáo dục nói riêng cần chú trọng tích hợp trò chơi dân gian vào các hoạt động hàng ngày của trẻ, nhằm khai thác tối đa vai trò giáo dục của trò chơi dân gian đối với trẻ mẫu giáo Nhờ đó, nhân cách của trẻ được phát triển toàn diện thông qua những hoạt động học tập và vui chơi mang tính giáo dục cao; trò chơi dân gian trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong quá trình hình thành phẩm chất, kỹ năng và thói quen tích cực ở trẻ.
Trường mầm non nơi tôi công tác, tại số 2 ngõ 66 phố Triều Khúc, huyện Thanh Trì, có khuôn viên rộng rãi và thoáng mát; cơ sở vật chất khang trang, sạch sẽ, lớp học rộng rãi, sân chơi thoáng mát và nhiều cây xanh Trong năm học 2021-2022, trường có 15 lớp với tổng số 565 trẻ; tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên là 58 đồng chí Đội ngũ giáo viên trẻ nhiệt huyết, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.
Năm học này, tôi được ban giám hiệu phân công dạy trẻ lớp nhà trẻ D3 với
35 trẻ, trong đó 17 cháu nam và 18 cháu nữ Lớp có 3 cô trình độ chuyên môn trên chuẩn 64 % phụ huynh làm nghề tự do 36% phụ huynh làm công nhân viên chức.
Từ thực tế trên khi thực hiện đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu, đi sát và chủ động tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng công nghệ thông tin và nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và thúc đẩy sự phát triển đội ngũ giáo viên.
- Bản thân có lòng say mê tìm tòi, sáng tạo,thường xuyên trau dồi những kiến thức về chuyên môn, kĩ năng sư phạm, yêu nghề, mến trẻ,say mê, nhiệt huyết với đề tài Tôi luôn được đồng nghiệp giúp đỡ, trao đổi khinh nghiệm giảng dạy
- Đa số phụ huynh của lớp nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con em mình
- Đa số các bậc phụ huynh đều có điện thoại thông minh kết nối internet
- Đã tạo được kênh thông tin trao đổi với phụ huynh qua zalo nhóm lớp và Facebook
- Các trò chơi dân gian gắn với đồng dao rất quen thuộc với tuổi thơ và gần gũi được ông bà, bố mẹ dạy cho con cháu
Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, lớp học của tôi đã phải nghỉ từ tháng 4 năm 2021 Đến năm học 2021-2022, các em vẫn chưa thể đến trường, khiến giáo viên, học sinh và phụ huynh ít có cơ hội gặp gỡ và hiểu nhau đầy đủ Sự gián đoạn này làm ảnh hưởng đến chất lượng giao tiếp, kết nối và chuẩn bị cho một nền giáo dục liên tục và hiệu quả Vì vậy, cần tăng cường các kênh liên lạc giữa nhà trường và gia đình, xây dựng kế hoạch giảng dạy linh hoạt và tạo điều kiện để các thành viên trong cộng đồng học tập cùng nhau thích ứng với tình hình dịch bệnh.
Trẻ tiếp thu kiến thức chủ yếu qua video nên khả năng tiếp thu còn hạn chế; nhiều trẻ sống với ông bà và thiếu điện thoại thông minh để xem video của giáo viên, nên không nhận thức được cách phối hợp giữa gia đình và nhà trường để dạy học cho con Phụ huynh chưa thật sự quan tâm đúng mức; một số người nuông chiều con thái quá Nhiều phụ huynh coi nhẹ việc chăm sóc và ít quan tâm, để lại phụ thuộc vào cô giáo, khiến sự kết nối giữa nhà trường và gia đình chưa thực sự thuận lợi.
- Trẻ nghỉ dịch ở nhà chỉthích xem tivi, chương trình trên kênh youtobe
- Bản thân giáo viên khi xây dựng những video hướng dẫn phụ huynh dạy trẻ học tại nhà còn gặp nhiều hạn chế như: thiết bị quay là điện thoại, cấu hình thấp nên chất lượng hình ảnh và âm thanh video chưa cao, khi quay bị rung lắc, bị mờ, âm thanh, ánh sáng thu không đều, lúc to lúc nhỏ, cắt ghép video còn vấp
Bảng khảo sát trẻđầu năm
TT Nội dung Thời gian Đạt Tỉ lệ
1 - Trẻ yêu thích trò chơi dân gian tại nhà Đầu năm 25 76 8 24
2 - Trẻ hào hứng các video của
3 - Trẻ thuộc lời đồng dao Đầu năm 27 82 6 18
Các biện pháp thực hiện
3.1 Bi ệ n pháp 1 Tu dưỡ ng rèn luy ệ n, không ng ừ ng h ọ c t ậ p nâng cao trình độ chuyên môn nghi ệ p v ụ c ủ a b ản thân, đáp ứ ng yêu c ầ u giáo d ụ c trong b ố i c ả nh d ị ch b ệ nh covid-19 Để đáp ứng bất kì nhiệm vụ công việc được nhà trường giao, tôi luôn đặt việc tu dưỡng rèn luyện bản thân, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn của bản thân, đáp ứng yêu cầu của giáo dục mầm non lên hàng đầu
Cố gắng phấn đấu học hỏi thay đổi tiến bộhơn bằng các hoạt động cụ thể như:
- Bản thân tôi luôn tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, các buổi chuyên đề của trường, của huyện tổ chức
(Phụ lục 1: Hình ảnh tham gia các buổi tập huấn CM, CNTT của nhà trường, phòng, sở)
Trong bối cảnh dịch bệnh, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục trở nên thiết yếu, tôi đã tìm hiểu và triển khai một số công cụ, ứng dụng để xây dựng bài giảng và video nhằm hướng dẫn phụ huynh chăm sóc và giáo dục trẻ tại nhà Các công cụ được sử dụng gồm CapCut và VivaVideo để cắt ghép video một cách nhanh chóng và sinh động; Quizzi hỗ trợ thiết kế bài tập và bài kiểm tra; đồng thời Google Drive và Palet (Padlet) được dùng để tạo kho lưu trữ tài liệu và thu thập ý kiến từ phụ huynh Việc tích hợp các công cụ số này giúp nâng cao chất lượng dạy học từ xa, tiết kiệm thời gian và tăng cường sự tương tác giữa gia đình và nhà trường trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tại nhà.
( Phụ lục 2: Hình ảnh áp dụng công nghệ thông tin các phần mềm thiết kế Video dạy học đẹp mắt, thu hút trẻ)
- Để xây tạo được kho trò chơi phong phú, tôi sưu tầm một sốtrò chơi dân gian gắn với đồng dao phù hợp với lứa tuổi Trong buổi thảo luận sinh hoạt chuyên môn, tôi cùng các đồng nghiệp tìm ra những giải pháp và hình thức tổ chức cho phù hợp để phụ huynh có thể dễ dàng nắm bắt, dể dàng thực hiện với điều kiện và đồ dùng có sẵn ở nhà Khi thảo luận xong sẽ tiến hành quay và cắt ghép video trên phần mềm, cắt ghép xong sẽ gửi lên kho lưu trữ và nhà trường sẽ thẩm duyệt nội dung và chất lượng một lần nữa trước khi gửi tới phụ huynh qua các kênh zalo nhóm lớp
( Phụ lục 3: Hình ảnh Tôi và đồng nghiệp hỗ trợ nhau chuyên môn, quay clip để làm video gửi phụ huynh.)
*Kết quả: Việc rèn luyện và nâng cao trình độ chuyên môn đã giúp Tôi có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc hướng dẫn phụ huynh tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian tại nhà trong mùa dịch, Việc học hỏi các phần mềm giúp và hỗ trợ cho Tôi trong việc xây dựng video dạy học, phối kết hợp với phụ huynh đạt hiệu quả cao hết thì lại bắt đầu lại từ đầu
3.2 Bi ệ n pháp 2: Hướ ng d ẫ n ph ụ huynh 1 s ố bi ệ n pháp t ạ o và duy trì h ứng thú đố i v ới trò chơi – đồ ng dao
- Để cho trẻ hào hứng với tiết học cũng như giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua lời bài đồng dao, Tôi hướng dẫn phụhuynh như sau:
- Cách 1: Học thuộc bài đồng dao của những trò chơi dân gian phù hợp Với mỗi trò chơi dân gian thường gắn với một bài đồng dao vì vậy để việc hướng dẫn trẻ đạt hiệu quả nhanh, tôi sẽ đưa thông tin về trò chơi gồm lời đồng dao và cách chơi lên nhóm lớp để phụ huynh nắm được hay chia sẻ những bài hay, kinh nghiệm hay trên những trang fabook, zalo
( Phụ lục 4: Hình ảnh đọc lời bài đồng dao)
Ví dụ ở trò chơi Câu ếch, phụ huynh có thể chuẩn bị cho trẻ những cái mũ ếch cho những trẻ làm ếch, cần câu cho trẻlàm người đi câu
Cách 3 là kể một câu chuyện có liên quan đến trò chơi, hoặc đọc một câu thơ, một đoạn đồng dao, hoặc tạo một tình huống chơi bất ngời để trẻ đoán xem sẽ chơi trò gì Kể chuyện liên quan đến trò chơi kích thích trí tưởng tượng và sự tò mò của trẻ, giúp trẻ nhận diện chủ đề và làm quen với hoạt động sắp tới Việc chọn một câu thơ ngắn hoặc một đoạn đồng dao có nhịp điệu phù hợp sẽ kích thích thính giác và ngữ âm, hỗ trợ trẻ suy đoán tên trò chơi dựa trên các manh mối âm vị Bạn cũng có thể thiết kế tình huống chơi bất ngờ với dấu hiệu, đạo cụ hoặc câu hỏi gợi ý để trẻ luyện kỹ năng quan sát và suy luận, từ đó tự tin đoán được trò chơi sẽ bắt đầu.
Thường những nhân vật trong câu chuyện bố mẹ, ông bà kể là những vai chơi trong trò chơi, phụ huynh cố gắng tạo ra những tình huống bất ngờ, những pha gây cấn để trẻ thấy thích thú với trò chơi đó, hoặc một lời thơ, một đoạn thơ trong bài đồng dao gắn với trò chơi đó.
Ví dụ trò chơi đi tàu hỏa, trước khi bước vào trò chơi, phụ huynh có thể kể một câu truyện ngắn để lôi cuốn trẻvào trò chơi:
“Gia đình bạn thỏ nằm bên kia dãy núi hôm nay là sinh nhật bạn thỏ, bạn ấy mời gia đình mình đến dự Nhưng đường đi lại rất xa và khó khăn? Bây giờ con có muốn đến dự sinh nhật bạn hay không? Bây giờ gia đình mình cùng nhau chơi trò đi tàu hỏa nhé!”
- Cách 4: Luân phiên đổi vai chơi, phân phối thời gian chơi và vai chơi hợp lí Mỗi trò chơi đều có những vai chơi khác nhau và ở mỗi vai chơi đều có những nhiệm vụ chơi khác nhau khơi gọi ở trẻ sự hứng thú với vai chơi Do đó, phụ huynh cần luân phiên đổi vai chơi cho trẻ giúp trẻ có cơ hội trải nghiệm ở mỗi vai chơi, hoàn thành những nhiệm vụ chơi khác nhau Mặt khác, khi trẻ chơi mãi một vai chơi thì sự hứng thú của trẻ sẽ giảm dần và cảm thấy chán trò chơi đó, luân phiên đổi vai chơi giúp trẻ có thêm hứng thú, động lực để tham gia vào trò chơi.
- Cách 5: Thường xuyên động viên, khuyến khích và cổvũ trẻtrong khi chơi Thường xuyên động viên, cổ vũ và khuyến khích trẻ trong khi chơi là biện pháp khơi dậy tính tư tin, mạnh dạn ở trẻ, tích cực hoạt động trong quá trình tham gia vào trò chơi cũng như sự mong muốn trẻ cố gắng nỗ lực tham gia vào trò chơi mà không vi phạm luật chơi, hoàn thành tốt nhiệm vụ chơi và dành chiến thắng Phụ huynh có thể sử dụng những lời nói như “cố lên”, “nhanh lên”,
“sắp được rồi”, “giỏi quá” nhiều lần trong quá trình trẻ chơi Phụ huynh cũng có thể chuẩn bị những phần thưởng nhẹ nhàng phù hợp với trò chơi như một tràng vỗ tay thật lớn cho đội thắng cuộc và với đội thua thì bằng một số lời động viên như: “lần sau cố gắng thêm một chút nữa”, “cô tin chắc rằng ở lần sau con sẽ làm được….
Các trẻ nhút nhát cần được động viên và khích lệ ngay từ lần đầu tham gia trò chơi Trong quá trình chơi, phụ huynh nên hòa mình cùng trẻ và tham gia với niềm vui, nhưng tuyệt đối không chơi thay cho trẻ Việc quan sát kỹ lưỡng và bao quát hoạt động của trẻ giúp bố mẹ có cơ hội đưa ra lời động viên kịp thời, nhận diện những sai sót và sửa sai cho trẻ khi cần thiết để tăng tự tin và khả năng tương tác của trẻ.
Cách 6: cho trẻ tự chuẩn bị và cùng với phụ huynh làm đồ chơi từ các nguyên vật liệu khác nhau để phục vụ cho việc tổ chức trò chơi dân gian Đồ chơi do trẻ tự làm góp phần tăng hiệu quả của trò chơi, mang lại sự đa dạng và tính sáng tạo cho từng hoạt động Khi trẻ được tự tay chuẩn bị đồ chơi cho trò chơi của mình, hứng thú tham gia các trò chơi dân gian và đồng dao sẽ được nâng lên đáng kể, tạo nên môi trường vui học và gắn kết giữa trẻ và phụ huynh.
(Phụ lục 5: Hình ảnh làm mũ ếch)
Ví dụ: Tôi hướng dẫn cách phụ huynh làm mũ ếch từ những tấm bìa màu hay tấm xốp có sẵn trong nhà
Bước 1: phụ huynh vẽ hình mặt chú ếch lên tấm bìa
Bước 2: cắt hình tròn dán làm mắt, dùng bút vẽ miệng cho chú ếch
Bước 3: cắt một dây bìa dài rồi gắn hình mặt chú ếch vào giữa đoạn dây rồi đội đo kích thước đầu trẻ và cốđịnh vị trí
* Kết quả: Phụ huynh thuộc 1 số bài đồng giao quen thuộc và biết các làm 1 số đồ chơi từ nhiều nguyên liệu khác nhau, để thu hút trẻ tham gia trò chơi dân gian tại nhà
KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, cùng với sự giúp đỡ của ban giám hiệu, của các chị em đồng nghiệp cũng như sự hỗ trợ của các bậc phụ huynh học sinh tôi đã đạt được một số kết quả như sau:
- Trẻ ở nhà nghỉ dịch nhưng vẫn được cung cấp đầy đủ kiến thức
- Trẻ yêu thích các trò chơi dân gian, thuộc lời đồng dao
- Trẻ yêu thích các video dạy học của Cô, hào hứng tham gia vào tiết họcDựa vào kết quả khảo sát trẻ đầu năm và cuối năm:
Bảng đánh giá kết quả trẻ đạt được
TT Nội dung Thời gian Đạt Tỉ lệ
1 - Trẻ yêu thích trò chơi dân gian tại nhà Đầu năm 25 76 8 24 Tăng
2 - Trẻ hào hứng các video của Cô Đầu năm 23 70 10 30 Tăng
3 - Trẻ thuộc lời đồng dao Đầu năm 27 82 6 18 Tăng
- Phụ huynh có nhiều kinh nghiệm để dạy và chơi cùng con tại nhà trong mùa dịch
- Phối kết hợp với cô giáo trong việc chăm sóc – giáo dục trẻ tại nhà đạt hiệu quả
- Tin tưởng cô giáo, an tâm khi gửi con đến lớp.