Giáo trình Xây tường gạch (Nghề: Xây dựng dân dụng và công nghiệp - Trung cấp): Phần 1 - Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô

Giáo trình Xây tường gạch (Nghề: Xây dựng dân dụng và công nghiệp - Trung cấp) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp sinh viên làm được các công việc như xây móng, xây tường, xây trụ, xây gờ, xây bậc, xây cuốn, xây vòm cong một chiều. Giáo trình được chia thành 2 phần, phần 1 trình bày những nội dung về: các thao tác xếp gạch; xây cạnh góc mỏ các loại; xây trụ độc lập;... Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

1

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ

Ban hành kèm theo quyết định , ngày … tháng… năm ……

của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô

Tam điệp năm 2019

Trang 2

2

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

LỜI GIỚI THIỆU

Khoa xây dựng được trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô giao

nhiệm vụ viết giáo trình dạy nghề “Xây dựng dân dụng và công nghiệp” trình

độ trung cấp

Bố cục và nội dung giáo trình không viết tuần tự theo chương mục nhỏ như cách viết truyền thống trước đây mà viết theo từng nhiệm vụ (Mô đun) Môđun được người viết chia thành các công việc (các bài) Mỗi công việc được người viết chú ý phân tích sâu từng kỹ năng nghề để người học tiếp thu dễ dàng Học xong Môđun người học có thể làm ngay được các công việc cụ thể trong Môđun

đó

Toàn bộ nội dung của Môđun MĐ 25 XÂY GẠCH được chia thành 7 công việc – do Tô Đình Huấn biên soạn (xem nội dung tổng quát và phân bổ

thời gian tại trang 8)

Khi soạn thảo giáo trình này, tác giả đã nhận được nhiều sự động viên và góp ý của các đồng chí lãnh đạo Trường cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô;

lãnh đạo Khoa xây dựng; các đồng nghiệp đang dạy nghề “Xây dựng dân dụng

và công nghiệp” trong và ngoài trường Tác giả xin chân thành cảm ơn

Vì giáo trình dạy nghề “Xây dựng dân dụng và công nghiệp” viết theo

phương pháp Môđun mới được xuất bản lần đầu nên không thể tránh khỏi sai sót Rất mong được bạn đọc góp ý để lần tái bản sau cuốn sách được tốt hơn

Tam Điệp, ngày… tháng… năm

Tham gia biên soạn Chủ biên: Tô Đình Huấn

Trang 3

3

MỤC LỤC

Lời giới thiệu 2

Bài 1: Các thao tác xếp gạch 9

1 Yêu cầu kỹ thuật đối với khối xây gạch 9

1.1 Yêu cầu về vật liệu 9

1.2 Yêu cầu về chất lượng khối xây 9

2 Cấu tạo khối xây 10

2.1 Chiều dầy tường gạch 10

2.2 Cấu tạo góc tường 10

2.3 Cấu tạo góc tường chữ T 12

2.4 Cấu tạo góc tường chữ thập 14

3 Các thao tác xây 15

3.1 Sử dụng dao xây 15

3.2 Cầm gạch, xúc vữa 15

3.3 Gạt vữa và đặt gạch, điều chỉnh 16

3.4 Cắt mạch, miết mạch 17

Bài tập thực hành 22

Bài 2: Xây cạnh góc mỏ các loại 35

1 Khái niệm, phân loại và phạm vi áp dụng 35

1.1 Khái niệm mỏ 35

1.2 Phân loại mỏ 35

1.2.1 Cấu tạo mỏ dật 35

1.2.2 Cấu tạo mỏ nanh 36

1.2.3 Cấu tạo mỏ hốc 36

2 Các yêu cầu kỹ thuật 36

2.1 Đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật của khối xây gạch 36

2.2 Đảm bảo độ ngang bằng giữa các mỏ (Đặc biệt là cao độ lanh tô, giằng tường và trần nhà) 36

3 Trình tự và phương pháp xây mỏ dật: 37

3.1 Vệ sinh mặt móng (hoặc sàn) 37

3.2 Vạch dấu kích thước tường lên mặt móng (hoặc sàn) 37

3.3 Xây lớp gạch thứ nhất tại chân mỏ 38

3.4 Xây lớp gạch thứ 2 và 3 38

3.5 Xây lớp gạch thứ 4 trở lên 39

3.5.1 Cách áp thước cữ để khống chế độ thẳng đứng 39

3.5.2 Cách căng dây lèo để khống chế độ thẳng đứng 40

3.5.3 Các chú ý khi sử dụng thước cữ, dây lèo 40

3.5.4 Cách kiểm tra, khống chế cao độ mỏ (tại các cao độ cần thiết) 40

4 Một số sai phạm khi xây mỏ 40

4.1 Mỏ dật mớm 40

Trang 4

4

4.2 Mỏ ở 2 đầu gẫy khúc không thẳng hàng 40

4.3 Tại cùng một cốt nhưng số lớp xây không bằng nhau 40

Bài 3: Xây trụ độc lập 52

1 Cấu tạo trụ gạch độc lập 52

1.1 Cấu tạo trụ tiết diện chữ nhật 52

1.2 Cấu tạo trụ tiết điện vuông (Dạng đặc biệt của trụ tiết diện chữ nhật) 52

3 Trình tự và phương pháp xây trụ 53

3.1 Kiểm tra cao độ móng trụ (Trụ ở tầng trệt) 53

3.2 Vệ sinh vị trí xây trụ 53

3.3 Vạch dấu xác định trục tim trụ 53

3.4 Xác định kích thước trụ trên mặt móng (Hoặc sàn) 53

3.5 Xây 3 lớp gạch chuẩn 54

3.6 Xây lớp gạch thứ 4 trở lên (Kiểm tra theo 3 phương pháp): 54

4 Các sai phạm khi xây trụ độc lập tiết diện chữ nhật 55

4.1 Sai phạm trong khi chuẩn bị vật liệu 55

4.2 Sai phạm trong quá trình xây 55

5 An toàn lao động khi xây trụ 55

5.1 An toàn trong khi xây trụ 56

5.2 An toàn sau khi xây trụ 56

Bài 4: Xây trụ liền tường 64

1 Cấu tạo trụ liền tường 64

1.1 Cấu tạo trụ gạch liền tường 110 64

1.2 Cấu tạo trụ gạch liền tường 220 64

2.1 Yêu cầu chung về chất lượng đối với khối xây 64

2.2 Các yêu cầu kỹ thuật riêng của khối xây trụ liền tường 65

3 Trình tự và phương pháp xây trụ liền tường 65

3.1 Vệ sinh mặt móng (Hoặc sàn) 65

3.2 Vạch dấu xác định đường bao kích thước trụ 65

3.3 Xây 3 lớp gạch làm chuẩn 65

3.4 Xây lớp thứ tư trở lên (Kiểm tra theo 3 lớp chuẩn, theo 3 phương pháp)………66

4 Các sai phạm khi xây trụ liền tường 66

4.1 Trụ không liên kết tốt với tường 66

4.2 Không kiểm tra thường xuyên trong quá trình xây 66

Trang 5

5

Bài 5: Xây móng 73

1 Chức năng làm việc và cấu tạo 73

1.1 Chức năng làm việc của móng 73

1.2 Cấu tạo móng gạch 73

3 Phương pháp xây móng 75

3.1 Phương pháp xây móng gạch đối xứng 75

3.1.1 Công việc chuẩn bị 75

3.1.2 Trình tự xây 76

3.2 Phương pháp xây móng gạch không đối xứng 77

3.2.1 Công việc chuẩn bị 77

3.2.2 Trình tự xây 78

4 Các lỗi và cách khắc phục 78

5 An toàn lao động khi xây móng 78

5.1 An toàn cho việc tập kết vật liệu 78

5.2 An toàn trong quá trình xây 79

Bài 6: Xây bậc tam cấp, bậc cầu thang 84

1 Cấu tạo bậc tam cấp, bậc cầu thang 84

1.1 Cấu tạo bậc tam cấp 84

1.2 Cấu tạo bậc cầu thang 85

2 Các yêu cầu kỹ thuật của bậc tam cấp, bậc cầu thang 85

3 Phương pháp xây bậc tam cấp 86

3.1 Xây bậc tam cấp ba phía 86

3.2 Xây bậc tam cấp một phía 88

4 Trình tự và phương pháp xây bậc cầu thang 88

4.1 Công việc chuẩn bị 88

4.2 Trình tự xây 89

5 Các lỗi và cách khắc phục 89

Bài 7: Xây vòm cuốn 97

1 Cấu tạo, tác dụng của cuốn 97

1.1 Cấu tạo cuốn cung tròn đối xứng 97

1.2 Cấu tạo cuốn cung tròn không đối xứng 99

1.3 Cấu tạo cuốn bán nguyệt 100

Trang 6

6

2 Các yêu cầu kỹ thuật của cuốn 100

2.2 Yêu cầu về chất lượng khối xây cuốn 101

3 Trình tự và phương pháp xây cuốn cung tròn đối xứng 101

3.1 Kiểm tra độ cao, độ ngang bằng 2 bên tường 101

3.2 Lắp dựng khuôn cuốn 101

3.3 Xác định tâm cuốn 101

3.4 Vệ sinh mặt tường 2 bên chân cuốn 102

3.5 Xây vai cuốn 102

3.6 Xây thân cuốn 102

3.7 Tháo dỡ khuôn cuốn 102

Câu hỏi trắc nghiệm 110

Trả lời câu hỏi kiểm tra trắc nghiệm 113

Tài Liệu tham khảo 113

Trang 7

7

MÔ ĐUN: XÂY TƯỜNG GẠCH

Mã số Môđun: MĐ 25

Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun

- Vị trí: Môđun MĐ25 được bố trí sau khi người học đã học xong các môn học chung, các môn học kỹ thuật cơ sở

- Tính chất: Là môđun học chuyên môn quan trọng bắt buộc thời gian học bao gồm cả lý thuyết và thực hành

Mục tiêu của mô đun

Kiến thức:

- Trình bày được các tính chất cơ bản của vữa xây dựng thông thường

- Phân biệt được các loại vữa để sử dụng họp lý

- Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật và cấu tạo của khối xây gạch

- Nêu được các chỉ tiêu đánh giá chất lượng khối xây gạch

- Phân tích được định mức, nhân công, vật liệu trong công tác xây

Kỹ năng:

- Tính toán được liều lượng pha trộn vữa

- Trộn được các loại vữa xây dựng thông thường

- Làm được các công việc; xây móng, xây tường, xây trụ, xây gờ, xây bậc, xây cuốn, xây vòm cong một chiều

- Phát hiện và sử lý được các sai hỏng khi thực hiện công việc

- Làm được việc kiểm tra, đánh giá chất lượng các công việc xây

- Tính toán được khối lượng, nhân công, vật liệu cho công tác xây

Thái độ:

- Có tính tự giác trong học tập, hợp tác tốt khi thực tập theo nhóm

- Tuân thủ thực hiện vệ sinh công nghiệp, có ý thức tiết kiệm vật liệu và bảo quản dụng cụ thực tập

Trang 8

8

Nội dung của mô đun

Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian

Số

TT Tên các bài trong mô đun

Thời gian (giờ)

Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập

Kiểm tra

Trang 9

9

BÀI MỞ ĐẦU BÀI 1: CÁC THAO TÁC XẾP GẠCH

Mã bài: MĐ 25-01 Giới thiệu: Để thực hiện được một sản phẩm tốt thì các thao tác thực hiện để

làm công việc đó một cách chính xác là hết sức quan trọng vì nó quyết định đến

sự thành công của sản phẩm đó

Mục tiêu:

- Trình bày được yêu cầu kỹ thuật và nguyên tắc cấu tạo của khối xây gạch

- Xếp được cấu tạo các góc tường có hình dạng và chiều dày khác nhau

- Làm được việc kiểm tra đánh giá chất lượng khối xây

- Tự giác trong học tập, hợp tác tốt khi thực tập theo nhóm

Nội dung của bài:

1 Yêu cầu kỹ thuật đối với khối xây gạch

1.1 Yêu cầu về vật liệu

- Gạch xây phải có cường độ, kích thước, chất lượng theo quy định của thiết kế

- Các viên gạch phải sạch và có độ ẩm cần thiết

- Vữa xây phải đúng loại, đúng mác theo yêu cầu, được trộn đều và dẻo Vữa xây tường, trụ có độ dẻo từ 9÷13, vữa xây cuốn, vòm có độ dẻo từ 5÷6

1.2 Yêu cầu về chất lượng khối xây

- Khối xây tường phải đúng vị trí, hình dáng và kích thước, có đủ các lỗ chữa sẵn theo quy định của thiết kế và phương án thi công

- Khối xây tường phải dặc chắc, nghĩa là tất cả các mạch vữa phải đầy, mạch ngoài được miết gọn những chỗ ngừng xây khi xây tiếp phải làm sạch, tưới nước

- Từng lớp xây phải ngang bằng

- Khối xây phải thẳng đứng, phẳng mặt

- Các góc của khối xây phải đúng theo thiết kế( chủ yếu là góc vuông)

Trang 10

2 Cấu tạo khối xây

2.1 Chiều dày tường gạch

- Căn cứ vào kích thước của viên gạch (220 x 105 x 60)mm và mạch ruột rộng 10mm, có các loại tường gạch dày như sau 60; 105; 220; 335; 450; 565; 650; 795; 910 Tùy thuộc vào kích thước viên gạch được sản xuất tại các vùng miền khác nhau nên chiều dày tường gạch có thể thay đổi chút ít

2.2 Cấu tạo góc tường

- Ví dụ ở hình 25-2: Ở lớp 1 trục 1 bị ngắt, trục A được câu Ở lớp 2 trục 1 được câu, truc A bị ngắt Quan sát lớp 1 và 2 ta thấy mạch đứng không bị trùng

1

a

1 a

Trang 12

2.3 Cấu tạo góc tường chữ T

- Cấu tạo góc tường chữ đinh 105: ( Hình 25-7)

Phèi c¶nh gãc t-êng 220x220

Trang 14

2.4 Cấu tạo góc tường chữ thập

- Góc tường hình chữ thập rất ít có ở công trình xây dựng Cấu tạo góc tường chữ thập cũng dựa trên nguyên tắc lớp ngắt, lớp câu để xếp

- Cấu tạo góc tường chữ thập 220 ( Hình 25-11)

Trang 16

Hình 25-14

3.3 Gạt vữa và đặt gạch, điều chỉnh

- Đổ, dàn vữa: vữa được đổ theo chiều dài viên gạch định xây, tùy theo viên gạch được xây ngang hay dọc Dùng mũi dao dàn vữa theo hướng viên gạch đã xây trước ( hình 25-15)

Hình 25-15 H×nh 13-65 H×nh 13-64

Trang 17

17

- Đặt và chỉnh gạch: đưa viên gạch hơi chếch để dàn vữa lên mạch đứng ở

vị trí tiếp giáp với viên gạch xây trước, đồng thời day nhẹ theo chiều dài tường

để mặt trên viên gạch ăn với dây cữ khi cần thiết mới dùng dao gõ nhẹ để điều chỉnh (hình 25-16)

Hình 25-16

3.4 Cắt mạch, miết mạch

- Lấy vữa thừa miết mạch khi viên gạch đã nằm đúng vị trí, dùng dao lấy vữa thừa ở mặt ngoài tường đổ vào mạch ruột hoặc vào chỗ sẽ xây tiếp dùng mũi dao miết dọc theo mạch để mạch được gọn và chặt (hình 25-17)

CÂU HỎI KIỂM TRA KIẾN THỨC

Câu 1 Hãy nêu các yêu cầu kỹ thuật của khối xây

Câu 2 Vẽ cấu tạo góc tường (L) theo quy định xây 3 dọc 1 ngang

Câu 3 Vẽ cấu tạo góc tường () theo quy định xây 3 dọc 1 ngang

TRẢ LỜI CÂU HỎI PHẦN KIẾN THỨC

Câu 1: Hãy nêu các yêu cầu kỹ thuật của khối xây

- Khối xây đúng vị trí (tim, cốt), đủ các lỗ chờ sẵn

Trang 18

Câu 2 và câu 3: Yêu cầu vẽ góc tường (L) và (T) Theo 3 lớp dọc 1 lớp ngang của các loại tường có chiều dày từ 60mm÷335mm

- Cấu tạo góc tường chữ L tường 105

Trang 19

- Cấu tạo góc tường chữ T tường 105:

Phèi c¶nh gãc t-êng 220x220

Trang 22

22

BÀI TẬP THỰC HÀNH Bài tập 1 Xếp cấu tạo chiều dày tường gạch dày 60 ÷ 680 (hình 25-xx)

- Phân công nhóm: 4 học sinh

- Thời gian luyện tập: 0.2 giờ

- Vật liệu (cho đoạn cần nhiều gạch nhất): Gạch chỉ 40 viên/1 học sinh

- Dụng cụ: Thước tầm, thước đo độ dài (mỗi thứ 1 cái/nhóm 4 người)

Trang 23

- Phân công nhóm 4 học sinh

- Thời gian luyện lập: 3,4 giờ

- Vật liệu: gạch chỉ 20 viên/1 học sinh

- Dụng cụ: Thước tầm, thước vuông, thước đo độ dài (mỗi thứ 1 cái/ 1 nhóm 4 học sinh)

- Góc tường 60 (hình 25-25)

Trang 27

27

- Góc tường 680 (hình 25-32)

Hình 25-32 Bài tập 3 Xếp cấu tạo góc tường chữ đinh ()

- Dụng cụ: Thước tầm, thước vuông, thước đo độ dài (mỗi thứ 1 cái/ 1 nhóm 4 học sinh)

Trang 30

30

Hình 25-38

- Góc tường chữ đinh 680 (hình 25-39)

Hình 25-39 Bài tập 4 Xếp cấu tạo góc tường chữ thập ()

- Góc tường chữ thập 60 (hình 25-40)

Hình 25-40

Trang 33

* Bài kiểm tra số 1: Xếp cấu tạo khối xây

Đề bài: Xếp cấu tạo các góc tường:

Trang 34

- Địa điểm kiểm tra: Xưởng thực hành xây

c Vật liệu, dụng cụ, trang thiết bị để thực hiện bài kiểm tra

1/1 1/1 1/1

1 lưỡi (bằng thép)

Dài 1,2m, gỗ thông

hoặc nhôm hộp 3m

Trang 35

35

BÀI 2: XÂY CẠNH GÓC MỎ CÁC LOẠI

Mã bài: MĐ 25-02 Giới thiệu: Xây mỏ là một công việc hết sức quan trọng vì nó quyết định hầu

hết đến các yêu cầu kỹ thuật của tường cần xây Mỏ là công việc được thực hiện trước tiên tại các góc tường sau đó căng dây qua hai mỏ đối diện để làm cữ xây

phần tường ở giữa

Mục tiêu:

- Nắm được các khái niệm; vận dụng được kiến thức về các yêu cầu kỹ thuật của khối xây, cấu tạo khối xây để áp dụng cho xây mỏ

- Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật của khối xây mỏ

- Trình bày được phương pháp xây mỏ

- Đọc được bản vẽ mặt bằng mặt cắt của tường

- Xây được mỏ dật đạt yêu cầu kỹ thuật

- Tự giác trong học tập, hợp tác tốt khi thực tập theo nhóm

Nội dung của bài:

1 Khái niệm, phân loại và phạm vi áp dụng

Trang 36

2 Các yêu cầu kỹ thuật

2.1 Đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật của khối xây gạch

Khối xây phải bảo đảm: thẳng đứng, ngang bằng, phẳng mặt, đông đặc, không trùng mạch…

2.2 Đảm bảo độ ngang bằng giữa các mỏ (Đặc biệt là cao độ lanh tô, giằng tường và trần nhà)

- Cao độ (cốt), độ ngang bằng tại các vị trí ngừng xây để làm việc khác ( lanh tô, giằng tường, trần) phải đúng yêu cầu của thiết kế và giải pháp thi công

Định dạng
Số trang	63
Dung lượng	3,12 MB