VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY BÀI KIỂU XÂU TIN HỌC 11

Với mong muốn giúp học sinh có thể ghi nhớ bài học một cách dễ dàng, đơn giản, phát huy tính chủ động, sáng tạo, hứng thú trong giờ học, làm cho học sinh thấy kiến thức về lập trình gần gũi, có thể áp dụng vào cuộc sống. Tôi mạnh dạn đưa ra biện pháp: Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để nâng cao chất lượng giảng dạy bài Kiểu xâu Môn Tin học 11 tại trường THPT

HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI THÀNH PHỐ CẤP THPT

NĂM HỌC 2020- 2021

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

MÔN: TIN HỌC

VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY

BÀI KIỂU XÂU - TIN HỌC 11 TẠI TRƯỜNG THPT LÊ ÍCH MỘC

TÁC GIẢ: ………

Giáo viên trường ………

Tổ chuyên môn: ………

Hải Phòng, ngày 18 tháng 1 năm 2021

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ……

TRƯỜNG THPT ………

HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI THÀNH PHỐ CẤP THPT

NĂM HỌC 2020- 2021

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

MÔN: TIN HỌC

VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY

BÀI KIỂU XÂU - TIN HỌC 11 TẠI TRƯỜNG THPT LÊ ÍCH MỘC

TÁC GIẢ: ……….

Giáo viên trường ……….

Tổ chuyên môn: ………

XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG

Biện pháp trên đây của đồng chí Vũ

Thị Hương Giang áp dụng tại nhà

trường và đạt hiệu quả Kết quả này

chưa được dùng để xét duyệt thành

tích khen thưởng cá nhân đồng chí Vũ

MỤC LỤC 3

2 Mục tiêu của biện pháp

3 Đối tượng và phương pháp thực hiện

44

3.2.2 Hoạt động 2: Khai báo biến xâu

3.2.3 Hoạt động 3: Các thao tác xử lý xâu

3.3 Hoạt động củng cố

67913

3 Phương hướng khắc phục các hạn chế 17

4 Khả năng triển khai rộng rãi biện pháp

5 Kiến nghị

1717

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

V PHỤ LỤC

18

I MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Với sự phát triển của Smart Phone, của dịch vụ Internet,học sinh rất thành thạo về Game hay các thao tác trên mạng xãhội và mất nhiều thời gian cho nó nhưng không mấy hào hứngvới môn Tin học vì việc học ngôn ngữ lập trình tương đối khó.Kiến thức trong sách giáo khoa khô khan, đôi khi trừu tượng vớihọc sinh nên không dễ để các em tiếp nhận

Với mong muốn giúp học sinh có thể ghi nhớ bài học mộtcách dễ dàng, đơn giản, phát huy tính chủ động, sáng tạo, hứngthú trong giờ học, làm cho học sinh thấy kiến thức về lập trìnhgần gũi, có thể áp dụng vào cuộc sống Tôi mạnh dạn đưa ra

biện pháp: Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để nâng cao chất lượng giảng dạy bài Kiểu xâu - Môn Tin học 11 tại trường THPT Lê Ích Mộc.

2 Mục tiêu của biện pháp

- Phát huy tính chủ động, tích cực, vai trò trung tâm của học sinh trong giờ học

- Tạo được hứng thú trong toàn bộ giờ học

- Nâng cao chất lượng học tập của học sinh, giúp học sinh thấy môn học trở nên gần gũi với thực tế

3 Đối tượng và phương pháp thực hiện

- Đối tượng: Học sinh khối 11 tại trường THPT ………

- Phương pháp thực hiện: Sử dụng các biện pháp dạy học tích cực giúp nâng caohiệu quả giảng dạy

II NỘI DUNG CỦA BIỆN PHÁP

1 Cơ sở lý luận

Từ vấn đề cấp thiết trong giáo dục hiện nay là làm thế nào

để học sinh yêu thích học môn Tin? Làm thế nào phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo và góp phần bồi dưỡng phẩm chất

4

năng lực của học sinh là điều mà mỗi giáo viên đều trăn trở saumỗi giờ lên lớp Trong quá trình giảng dạy, tôi đã xây dựng mộttiết học với bài Kiểu xâu áp dụng những biện pháp dạy học tíchcực đã được kiểm chứng là hiệu quả, phù hợp với điều kiện vậtchất của nhà trường

Sau khi dạy các lớp bài Kiểu xâu tôi đã tiến hành kiểmchứng biện pháp bằng cách phát phiếu điều tra và kết quả làhọc sinh thích các biện pháp giảng dạy tích cực trong bài đạt tỉ

lệ cao, bài kiểm tra thường xuyên có điểm từ trung bình trở lên,đặc biệt có nhiều học sinh đạt điểm khá, giỏi Như vậy các biệnpháp giảng dạy đó có thể áp dụng vào bài Kiểu xâu và vận dụnglinh hoạt để áp dụng cho các bài khác trong chương trình Tinhọc 11

2 Thực trạng

Với sự phát triển của Tin học ngày nay, ngôn ngữ lập trìnhđóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chương trìnhứng dụng để phục vụ cuộc sống

Trong chương trình Tin học 11, học sinh được định hướnghọc về ngôn ngữ lập trình, lấy một ngôn ngữ lập trình cụ thể đểminh họa (trong sách giáo khoa sử dụng ngôn ngữ lập trìnhPascal), được phát triển kỹ năng, rèn luyện tư duy linh hoạt,chính xác gắn liền với thực tiễn nhưng phần lớn học sinh đềukhông thích học vì môn học rất khô khan Vì thế trong giờ học,học sinh thường uể oải, không hứng thú và kết quả học tậpkhông cao

Với thực trạng này, tôi đã áp dụng các biện pháp sau đâynhằm nâng cao chất lượng giảng dạy tại trường THPT

………

3 Các biện pháp thực hiện

3.1 Hoạt động: Khởi động

* Giải pháp cũ thường làm:

- Kiểm tra bài cũ

- Giới thiệu tên bài và mục tiêu cần đạt được

Hạn chế:

- Mở đầu bài dạy không gây được ấn tượng và tạo hứng thú cho học sinh làmhọc sinh không chú ý đến nội dung mà giáo viên sắp truyền đạt

* Giải pháp mới cải tiến:

- Giáo viên tổ chức trò chơi vừa dẫn dắt vào bài mới, vừa ôn lại kiến thức cũ màkhông gây áp lực cho học sinh

- Cách tiến hành: Sử dụng phương pháp trò chơi: Lật mảnh ghép

Giáo viên phổ biến luật chơi: Học sinh lựa chọn câu hỏi bất kỳ từ 1 - 6 Mỗi câutrả lời đúng, mảnh ghép biến mất và lộ ra một phần bức tranh bên dưới Khi bứctranh được mở hết, giáo viên đặt câu hỏi: Đây là ai?

→ Đưa ra tình huống: Giả sử lớp của Mỹ Tâm có 30 học sinh Viết chương trìnhnhập vào họ tên của 30 học sinh đó

+ Ta sẽ chọn kiểu dữ liệu nào đã học?

+ Ta phải viết câu lệnh nhập vào họ tên học sinh bao nhiêu lần?

3.2 Hoạt động: Hình thành kiến thức

3.2.1 Hoạt động 1: Một số khái niệm

* Giải pháp cũ thường làm:

- Giáo viên đặt câu hỏi khái niệm xâu, nêu ví dụ về xâu

- Học sinh trả lời theo sách giáo khoa

Hạn chế:

- Học sinh tiếp thu kiến thức bị động về kiểu dữ liệu mới, học sinh không tích cực, chủ động

* Giải pháp mới cải tiến: Cụ thể hóa ví dụ, đưa những gợi mở về kiểu xâu, từ

đó học sinh tự tìm ra khái niệm liên quan đến xâu

- Tiến hành:

Giáo viên chiếu một số ví dụ về xâu: ‘My Tam’, ‘Nam 2020’

+ Sau đó đặt câu hỏi: Em hiểu gì về xâu?

Khi đó học sinh sẽ suy nghĩ và kết hợp cùng việc tìm hiểu trong sách giáo khoa

để đưa ra các khái niệm liên quan đến xâu

+ Học sinh quan sát và đưa ra được lưu ý khi viết xâu đặt trong dấu nháy đơn

3.2.2 Hoạt động 2: Khai báo biến xâu

* Giải pháp cũ thường làm:

- Giáo viên cung cấp kiến thức cho học sinh

- Học sinh ghi chép lại

Hạn chế:

- Học sinh tiếp thu kiến thức bị động

* Giải pháp mới cải tiến: Phương pháp trực quan hóa

- Tiến hành: Cho học sinh quan sát đoạn chương trình, chỉ ra dòng thứ mấy dùng

để khai báo biến xâu?

cũ: Từ khóa Var dùng để khai báo biến nên học sinh dễ dàng chỉ ra được dòngthứ 2 dùng để khai báo biến xâu Từ đó có thể yêu cầu học sinh lên bảng viếtcấu trúc khai báo biến xâu Học sinh có thể mắc lỗi và khi được sửa sẽ nhớ kiếnthức hơn

Tiếp theo cho học sinh quan sát 2 chương trình: Hai chương trình này có

gì khác nhau trong khai báo biến xâu?

8

CHƯƠNG TRÌNH 1

CHƯƠNG TRÌNH 2

Cả 2 chương trình đều cho giá trị đúng Học sinh nhận ra khi khai báobiến xâu có thể bỏ qua độ dài lớn nhất của xâu, độ dài lớn nhất sẽ nhận giá trịngầm định là 255.

3.2.3 Hoạt động 3: Các thao tác xử lý xâu

* Giải pháp cũ thường làm:

- Giáo viên đặt câu hỏi, học sinh trả lời theo sách giáo khoa

- Giáo viên tổng hợp kiến thức và học sinh ghi chép lại

Hạn chế:

- Không phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh

- Học sinh dễ mất tập trung, chán nản nên không khí lớp học bị chìm hoặc họcsinh làm việc riêng trong giờ học

* Giải pháp mới cải tiến: Phương pháp hoạt động nhóm, dự án

Vòng 1: Ai nhanh hơn

4 nhóm cùng tìm hiểu phép ghép xâu, phép so sánh xâu trong thời gian 2 phút

Sau đó đại diện các nhóm sẽ lần lượt lên điền nội dung còn thiếu ở tờ giấy

Ao dán trên bảng trong thời gian là 1 đoạn nhạc Nhạc kết thúc phải dừng lạingay và đại diện nhóm khác lên viết tiếp Điểm của các nhóm sẽ cộng theo màumực, mỗi kết quả đúng được 5 điểm

Ví dụ: ‘Truong em’ ………….… ‘Truong’ (5đ)

- Hai xâu được coi là bằng nhau nếu chúng……… ………(5đ)

Ví dụ: ‘Hai Phong’ = ……….………… ………(5đ)Giáo viên chiếu đáp án để học sinh cùng chấm điểm

Kết thúc Vòng 1, giáo viên cộng điểm cho các nhóm và chốt lại kiến thứctrên máy chiếu Lưu ý với học sinh rằng xâu dài hơn chưa chắc đã lớn hơn

Vòng 2: Ai tinh hơn

10

4 nhóm tìm hiểu về thủ tục và hàm chuẩn trong Pascal, giao nhiệm vụ chocác nhóm

Thời gian làm việc nhóm: 4 phút.

Giáo viên mời đại diện các nhóm lên trình bày nội dung hoạt động nhóm.Hỏi các nhóm có câu hỏi nào cho nhóm bạn

Chiếu đáp án lên máy chiếu để chấm điểm

Tổng kết điểm các nhóm qua 2 vòng chơi

Vòng 3: Ai mạnh hơn

Ở vòng này, cứ 2 bạn trong nhóm sẽ hợp tác lại để làm 1 phiếu học tập.Mỗi nhóm có 5 phiếu học tập, nếu làm đúng hết thì các nhóm có cơ hội cộngthêm vào 50 điểm từ các thành viên trong nhóm

(Thời gian: 3 phút)

12

Giáo viên chiếu đáp án:

Đại diện các nhóm sẽ chấm điểm:

+ Nhóm Xanh chấm điểm cho nhóm Đỏ+ Nhóm Đỏ chấm điểm cho nhóm Tím+ Nhóm Tím chấm điểm cho nhóm Cam+ Nhóm Cam chấm điểm cho nhóm Xanh

Giáo viên cộng thêm điểm vào điểm đã có của các nhóm và công bố kếtquả cuối cùng Nhóm chiến thắng sẽ nhận được món quà tinh thần là một tràngpháo tay của cả lớp.

- Không khắc sâu được kiến thức cho học sinh

- Học sinh cảm thấy khó khăn, lúng túng khi vận dụng lý thuyết để viết mộtchương trình đơn giản

* Giải pháp mới cải tiến: Tổ chức trò chơi, phương pháp trực quan hóa, phương

pháp sơ đồ tư duy

- Tiến hành:

+ Hoạt động 1: Trò chơi Vòng quay may mắn

Giáo viên chuẩn bị 3 phần quà, to nhỏ khác nhau

Luật chơi: Học sinh chọn 1 trong 3 câu hỏi Nếu trả lời đúng thì được lên

quay vòng tròn Được 90 - 100 điểm thì được món quà to nhất Dưới 50 điểmphần quà nhỏ nhất

+ Hoạt động 2: Sơ đồ tư duy

14

Giáo viên chuẩn bị sẵn Sơ đồ tư duy trên tờ giấy Ao, học sinh sẽ hoàn thànhmảnh ghép để hoàn thiện sơ đồ tư duy và trình bày trước lớp kiến thức đã học

Giáo viên chốt kiến thức, tổng kết bài học

Như vậy trong Bài 12: Kiểu xâu tôi đã vận dụng các phương pháp dạy họctích cực như: Phương pháp trò chơi, hoạt động nhóm, trực quan hóa, dự án,phương pháp sơ đồ tư duy…và bước đầu nhận thấy sự chuyển biến theo chiềutích cực thể hiện trong thái độ học và kết quả học tập của học sinh

4 Thực nghiệm sư phạm

Trong năm học 2020 - 2021 Khi đó tôi dạy 4 lớp 11 là 11B6, 11B7,11B8, 11B9 với tổng số học sinh là 159 em, đối tượng học sinh đa số có học lựctrung bình và yếu Tôi đã tiến hành thực nghiệm đối với 2 lớp: 11B6, 11B7 và 2lớp 11B8, 11B9 vẫn dạy học theo phương thức cũ Sau khi dạy thực nghiệm tôitiến hành lấy phiếu tham khảo của HS ở các lớp

Sở thích của Học sinh đối với các biện pháp dạy học tích cực

Mức

độ Biện pháp

Rất thích Thích Bình thường Không thích Số

Tổ chức các

trò chơi 55 68,75 15 18,75 10 12,5 0 0Phương pháp

trực quan hóa 35 43,75 30 37,5 15 18,75 0 0Phương pháp

dự án, hoạt

động nhóm

Phương pháp

sơ đồ tư duy 45 56,25 30 37,5 5 6,25 0 0

Từ bảng trên cho thấy hầu hết các em đều cho rằng các em thích và rấtthích học tiết học có sử dụng các biện pháp dạy học tích cực và 0% không thíchviệc sử dụng các biện pháp đã nêu trên

Kết quả kiểm tra thường xuyên sau bài Kiểu xâu Lớp

Điểm

11B6 (40 HS)

11B7 (40 HS)

11B8 (39 HS)

11B9 (40 HS)

lĩnh hội kiến thức, không khí lớp học trở nên thân thiện hơn, tiến gần tới mụctiêu lấy học sinh làm trung tâm trong hoạt động dạy học.

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Ưu điểm của giải pháp:

- Giúp học sinh thấy hứng thú với môn học nên tích cực, chủ động xâydựng bài học Không khí lớp học thân thiện, giảm áp lực cho học sinh

- Học sinh nhớ kiến thức lâu hơn, vận dụng lý thuyết làm bài tập tốt hơn

2 Nhược điểm của giải pháp:

- Học sinh có lực học không đồng đều, bên cạnh một số em tích cực thìcòn một số học sinh chưa mạnh dạn tham gia bài học

- Hoạt động nhóm hiệu quả không cao nếu không đọc trước bài mới

3 Phương hướng khắc phục các hạn chế

- Giáo viên cần quan tâm nhiều hơn, bao quát lớp học để nắm bắt đượcnhiều đối tượng học sinh

- Giáo viên cần giao nhiệm vụ về nhà cụ thể, cho điểm một cách linh hoạt

để ghi nhận sự cố gắng của học sinh

4 Khả năng triển khai rộng rãi biện pháp

Ngày nay cơ sở vật chất của các trường tương đối tốt Các phương phápdạy học tích cực có thể áp dụng rộng rãi khi giảng dạy theo phương pháp trìnhchiếu hay viết bảng thông thường Có thể dạy ở lớp chọn hay lớp đại trà Vấn đề

là giáo viên cần sử dụng linh hoạt các biện pháp

5 Kiến nghị:

- Đối với giáo viên: Cần tự học nâng cao chuyên môn, vận dụng các

phương pháp tích cực vào bài giảng để thu hút học sinh

- Đối với nhà trường: Tạo điều kiện tốt hơn nữa về cơ sở vật chất, trangthiết bị dạy học để hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy và học sinh trongquá trình thực hành Tin học

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Tài liệu tập huấn môn Tin học năm học 2020 - 2021

- Văn bản 06 về việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục củanhà trường

- Mạng Internet

- Sách giáo khoa Tin học 11 - Nhà xuất bản Giáo dục

Tác giả: Nguyễn Thị Minh Phượng, Phạm Thị Thúy, Lê Viết Chung Cẩm nang phương pháp sư phạm - Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ ChíMinh

-18

Thời gian làm bài: 15 phút

Họ và tên Điểm:

SBD Lớp:

Câu 1: Để khai báo biến kiểu xâu ta sử dụng cú pháp nào?

a Var <tên biến> : <tên kiểu> ;

b Var <tên biến> : String[độ dài của lớn nhất của xâu] ;

c Var <tên biến> = <tên kiểu>;

d Var <tên biến> = String[độ dài lớn nhất của xâu];

Câu 2: Trong các khai báo sau, khai báo nào đúng?

a Var hoten : string[27]; b Var diachi : string(100);

c Var ten = string[30]; d Var ho = string(30);

Câu 3: Khai báo nào trong các khai báo sau là sai khi khai báo xâu kí tự?

a Var s_s : String; b Var s1 : str[256];

c Var abc: string[100]; d Var cba: string[1];

Câu 4: Trên dữ liệu kiểu xâu có các phép toán nào?

a Phép toán so sánh và phép gán; b Phép so sánh và phép nối;

c Phép gán và phép nối; d Phép gán, phép nối và phép so sánh;

Câu 5: Trong các phát biểu sau, phát biểu nào sai?

a Xâu A lớn hơn xâu B nếu độ dài xâu A lớn hơn độ dài xâu B;

b Xâu A lớn hơn xâu B nếu kí tự dầu tiên khác nhau giữa chúng kể tử trái sang trong xâu A có mã ASCII lớn hơn;

c Nếu A và B là các xâu có độ dài khác nhau và A là đoạn đầu của B thì A nhỏ hơn B;

d Hai xâu bằng nhau nếu chúng giống nhau hoàn toàn;

Câu 6: Thủ tục delete(st,p,n) thực hiện:

a Xóa n kí tự của biến xâu st bắt đầu từ vị trí p ;

b Xóa p kí tự của biến xâu st bắt đầu từ vị trí n;

c Xóa các kí tự của biến xâu st bắt đầu từ vị trí n đến vị trí n;

d Xóa các kí tự của biến xâu st bắt đầu tử vị trí p đến vị trí p;

Câu 7: Cho xâu s = ‘123456789’, sau khi thực hiện thủ tục delets(s,3,4) thì:

a S = ‘1256789’; b S = ‘12789’; c S = ‘123789’; d S = ‘’;

Câu 8: Cho sâu s1=‘123’; s2= ‘abc’ sau khi thực hiện thủ tục Insert(s1,s2,2) thì:

a s1 = ‘123’; s2 = ‘a123bc’ b s1 = ‘1abc23’; s2 = ‘abc’

c s1 = ‘123’; s2 = ‘12abc’ d s1 = ‘ab123; s2 = ‘abc’

Câu 9: Cho s = ‘500 ki tu’, hàm Length(s) cho giá trị bằng:

a 500; b 9; c ‘5’; d ‘500’;

Câu 10: Cho s = ‘123456789’ hàm Copy(s,2,3) cho giá trị bằng:

a ‘234’; b 234; c ‘34’; d 34;

BẢNG ĐỐI CHIẾU KIỂM CHỨNG Lớp 11B7

(Được áp dụng biện pháp)

Lớp 11B9 (Không được áp dụng biện pháp) ST

TĐ

Sau TĐ

Trước TĐ

Sau TĐ

7 Đào Thị Thùy Dương 6 6 7 Nguyễn Khánh Duy 5 6

17 Nguyễn Thị Thanh Lan 5 8 17 Bùi Quang Huy 5 6

38 Trần Thị Thanh 4 6 38 Nguyễn Thị Thủy Tiên 5 6

39 Đồng Thị Mai Thùy 5 6 39 Nguyễn Ngọc Tịnh 4 6

20