Theo định nghĩa của tổ chức y tế thế giới WHO đưa ra thì “Bạo lực là hành vi cố ý sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực hoặc quyền lực để hủy hoại người khác, chống lại người khác hoặc một
Trang 1Tình trạng bạo lực học đường hiện nay có chiều hướng gia tăng và diễn biến hết sức phức tạp Vấn nạn bạo lực học đường đã luôn là vấn đề gây nhức nhối của ngành giáo dục và toàn xã hội Bạo lực học đường hiện nay đang trở thành điểm nóng đáng được quan tâm của nhiều phụ huynh, thầy cô và nhà trường, là nỗi trăn trở của toàn xã hội Hiện tượng bạo lực không hải là hiện tượng mới, xong thời gian gần đây hiện tượng này xẩy
ra liên tục hơn trong các trường học bộc lộ tính chất nguy hiểm và nghiêm trọng hơn Điều đáng lo ngại là lý do dẫn đến bạo lực đôi khi rất đơn giản như va chạm trong lúc chơi đùa, trên đường đi học, mâu thuẫn nói xấu nhau trên các diễn đàn, mạng xã hội,…
Trước khi vào bài thuyết trình, các bạn hãy xem đoạn video sau và nêu cảm nghĩ của mình vào chatbox nhé.
1 Khái niệm
1.1 Thế nào là bạo lực?
Theo định nghĩa của tổ chức y tế thế giới WHO đưa ra thì “Bạo lực là hành vi cố ý
sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực hoặc quyền lực để hủy hoại người khác, chống lại người khác hoặc một nhóm người, một tập thể cộng đồng làm họ bị tổn thương hoặc có nguy cơ tổn thương, hoặc tử vong hoặc sang chấn tâm lý, ảnh hưởng đến sự phát triển của họ hoặc gây ra các ảnh hưởng khác”
1.2 Bạo lực học đường là gì?
Bạo lực học đường là những hành vi xâm phạm về thể chất (đánh đấm nhau, giật tóc, xé quần áo…) hoặc hành vi xâm hại về mặt tâm lý (sử dụng lời nói, hành vi đe dọa, ) do mối quan hệ học đường gây ra (giữa giáo viên với học sinh, học sinh với học sinh, ) Ngày nay bạo lực học đường còn có thể là sự xâm phạm tình dục, bạo lực hoặc quấy rối tình dục diễn ra ngày càng nhiều hơn… Các hành vi bạo lực có thể diễn ra trực tiếp như dung lời nói, dung vũ khí trực tiếp hoặc cũng có thể qua mạng internet
Trang 2Dưới góc độ pháp luật quy định tại Khoản 5 Điều 2 Nghị định 80/2017/NĐ-CP quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường thì “bạo lực học đường là hành vi hành hạ, ngược đãi, đánh đập; xâm hại thân thể, sức khỏe; lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; cô lập, xua đuổi và các hành
vi cố ý khác gây tổn hại về thể chất, tinh thần của người học xảy ra trong cơ sở giáo dục hoặc lớp độc lập”
2 Phân loại bạo lực học đường
Bạo lực học đường cũng diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau tùy vào nhiều nhóm đối tượng học sinh khác nhau Có thể kể đến một số loại bạo lực học
đường hiện nay như:
2.1 Bạo lực thể chất: Các hành vi mang tính bạo lực thể chất/thể xác giữa học
sinh với học sinh như đánh, đấm, đá, giật tóc, kéo rách quần/áo; hoặc đánh bằng các công cụ/đồ vật như roi, gậy, các vật cứng (bằng gỗ hoặc kim loại), ném đồ vật vào người, vào mặt hoặc dùng dao, kéo, mã tấu, côn súng để gây bạo lực hoặc dọa dẫm nạn nhân/bạn cùng trường/bạn đồng trang lứa
Hành vi xâm phạm tình dục, có thể động chạm những bộ phận nhạy cảm hoặc thậm chí có những hành vi cưỡng ép tình dục, hiếp dâm, … Hành vi này có thể xảy ra giữa giáo viên đối với học sinh hoặc học sinh với nhau
2.2 Bạo lực tâm lý:
2.2.1 Bạo lực bằng lời nói: sử dụng những hành vi hoặc lời nói gây xúc phạm,
gán ghép hoặc bôi nhọ, sỉ nhục, chế nhạo hoặc bắt người khác làm theo ý mình Hành vi này có thể ở giáo viên đối với học sinh hoặc học sinh với nhau
2.2.2.Bạo lực xã hội: phân biệt đối xử, cô lập, tẩy chay, nói xấu, bêu rếu xung
quanh hay thậm chí là trên mạng xã hội
2.2.3 Bạo lực điện tử: là hành vi uy hiếp bằng các phương tiện điện tử như gọi
điện, nhắn tin, đe dọa và bêu rếu người nào đó trên mạng xã hội
Bạo lực học đường xảy ra dưới một số biểu hiện sau:
Bạo lực của giáo viên đối với học sinh Ví dụ: khi giáo viên đưa ra một quy tắc với những học sinh không tuân theo các quy tắc hoặc khi họ gọi chúng là "lừa",
"vũ phu", "tốt chẳng vì gì cả"
Trang 3Bạo lực của học sinh đối với giáo viên Ví dụ: tạo niềm vui bằng quần áo của giáo viên, nói những lời lăng mạ và thô tục trong và ngoài lớp học, đe dọa đến cái chết, …
Loại trừ Loại bạo lực này xảy ra khi một nhóm học sinh quyết định "gạt sang một bên" một học sinh Họ hành động như thể người này không tồn tại, khiến
họ phải tự cô lập mình Loại trừ là một loại bạo lực tâm lý và có thể là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tự tử
Hăm dọa Hăm dọa là hành động gieo rắc nỗi sợ hãi thông qua các mối đe dọa và sử dụng nó để nạn nhân làm những gì mà hung thủ mong muốn
Bạo lực tình dục Loại bạo lực này xảy ra khi có sự hiện diện của hành vi tình dục không phù hợp trong cộng đồng giáo dục
Ép buộc Loại bạo lực này đề cập đến bạo lực gây ra cho ai đó để buộc họ làm điều gì đó mà người đó không muốn Sự ép buộc, giống như sự đe dọa, sử dụng các mối đe dọa để đạt được những gì bạn muốn Tuy nhiên, nó cũng sử dụng bạo lực thể xác
Bạo lực của phụ huynh và người đại diện đối với giáo viên Nó bao gồm tất
cả các mối đe dọa và thiệt hại vật chất được thực hiện bởi phụ huynh và đại diện cho giáo viên
3 Thực trạng bạo lực học đường
Tình trạng bạo lực học đường hiện nay đang trở nên khá phổ biến tại hầu hết
những quốc gia trên thế giới Báo cáo của cơ quan phòng, chống tội phạm Liên hợp quốc, mỗi năm trên thế giới có khoảng 4-6 triệu học sinh có liên quan trực tiếp đến bạo lực học đường Số liệu này ngày càng tăng, khiến bạo lực học đường trở thành vấn đề chung của giáo dục quốc tế
Việt Nam là một trong những nước đứng đầu về tỷ lệ bạo lực học đường hiện nay Những vụ bạo lực học đường không chỉ gia tăng về số lượng và còn tăng về mức độ nguy hiểm
Trang 4Những xô xát dù chỉ là nhỏ nhưng lại trở thành nghiêm trọng Tình trạng bạo lực học đường không chỉ xuất hiện ở một cá nhân, một trường hợp mà giờ đã lan rộng ra nhiều trường và ở nhiều vùng khác nhau từ thành thị tới nông thôn
Tại Việt Nam, bạo lực học đường hiện nay đang là vấn đề rất nghiệm trọng
Theo một số liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ trong một năm học, toàn
quốc xảy ra gần 1600 vụ học sinh đánh nhau trong và ngoài trường học
Cũng theo một số thống kê, khoảng 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau và 11.000 học sinh thì có một em bị thôi học vì đánh nhau
Cũng theo báo cáo của Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, từ năm 2013 đến năm 2015, đã xử lý hơn 25.00 vụ phạm pháp hình sự với 42.000 đối tượng Trong đó có hơn 75% là thanh niên và học sinh, sinh viên Nghiêm trọng hơn, đối tượng phạm tội ngày càng có xu hướng trẻ hóa, mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng, hành vi bạo lực cũng ngày càng đa dạng hơn
4 Nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực học đường.
4.1.Từ chính bản thân học sinh.
Do sự thay đổi tâm sinh lý của học sinh trong giai đoạn từ khoảng 12 đến 17 tuổi
-độ tuổi vô cùng nhạy cảm Đây là một giai đoạn phát triển quan trọng về tâm lý và sinh lý, cũng như hình thành nhân cách con người Học sinh trong khoảng thời gian này thường có tâm lý không được ổn định và mang xu hướng với một cái tôi
vị kỷ Do đó, chỉ cần một tác động tiêu cực từ bên ngoài cũng khiến cho các em
có xu hướng học theo Chính vì vậy, cần chú trọng giáo dục tâm sinh lý cho trẻ trong giai đoạn này
4.2 Từ phía nhà trường.
4.2.1 Do chế độ giáo dục ở nhà trường
Việc giáo dục trong nhà trường nhìn chung còn mang đậm tính hàn lâm, nặng kiến thức văn hóa, ít có tính ứng dụng, cũng như quên đi việc giáo dục nhân cách cho học sinh, dạy học sinh kỹ năng sống, những kỹ năng để giúp bản thân
Trang 5hiểu rõ hơn về những vấn nạn có thể xảy ra trong trường học và cách phòng chống nó
4.2.2 Do cách giải quyết không triệt để
Bên cạnh đó, một số nhà trường đang có xu hướng đi sai lệch so với giá trị ban đầu bởi vì chạy theo những vật chất cũng như sự thực dụng trong cuộc sống Khi vụ việc xảy ra, thầy cô và nhà trường không giải quyết vụ việc triệt
để có thể vì những lợi nhuận mang về cho bản thân mình, hay lo ngại ảnh hưởng đến danh tiếng của trường, thay vào đó là giấu nhẹm vụ việc
4.3 Từ phía gia đình.
4.3.1 Do môi trường sống và giáo dục trong gia đình không lành mạnh
Nhiều gia đình giáo dục con chưa đúng cách như đánh đập, nặng lời quát tháo con thay vì nhẹ nhàng khuyên bảo, nhất là khi con trong độ tuổi thay đổi tâm sinh lý Thậm chí, việc phụ huynh xảy ra những mâu thuẫn xô xát, bạo lực gia đình trước mặt con cái đều có khả năng gieo những nhận thức tiêu cực vào tâm
lý và tính cách của con mình Tình trạng của vấn nạn bạo lực gia đình cũng đã
có dấu hiệu gia tăng nhanh chóng cùng với bạo lực học đường
4.3.2 Do phụ huynh ít có thời gian quan tâm đến con cái.
Chất lượng cuộc sống nâng cao và ngày càng đòi hỏi vật chất, phụ huynh bận rộn kiếm tiền, không thể theo dõi sát sao chuyện học tập cũng như những biểu hiện của con trong sinh hoạt thường ngày Một số phụ huynh lại trút bực nhọc những áp lực cuộc sống vào chính những đứa con của mình sẽ làm chúng rơi vào tình trạng sợ hãi, không dám kháng cự, chỉ biết âm thầm chịu đựng và không thể có lối thoát nào để giải cứu chính bản thân mình Từ đó, khi đến trường, học sinh đó có thể rơi vào tình trạng sợ sệt nhiều thứ và vấn nạn bạo lực học đường lại tiếp tục xảy ra sẽ gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý của học sinh đó
4.4 Từ phía xã hội.
Do ảnh hưởng bởi môi trường văn hóa bạo lực như trong các bộ phim ảnh, sách báo và các trò chơi, game mang xu hướng bạo lực… Những hình ảnh ấy ngày càng tràn lan trên mạng và không được kiểm duyệt chặt chẽ, dẫn đến những đối
Trang 6tượng ở độ tuổi vị thành niên này tò mò và tiếp xúc với những loại hình ấy
Từ đó mà sinh ra tâm lý bạo hành học đường ở ngoài
5 Hậu quả của bạo lực học đường 5.1 Đối với nạn nhân
5.1.1 Bị ảnh hưởng về thể chất
Nếu nhẹ có thể là những vết bầm tím, trầy xước, tổn thương ngoài da, nặng hơn
là những chấn thương của các bộ phận trên cơ thể Tồi tệ hơn khi không ít vụ bạo lực đã cướp đi sinh mạng của các nạn nhân
5.1.2 Bị ảnh hưởng về tinh thần
Nạn nhân của bạo lực học đường sẽ bị khủng hoảng tâm lý, có cảm giác chán nản, bất an, sợ hãi và có thể bị ám ảnh đến hết cuộc đời Các em học sinh sẽ không dám ra ngoài chơi hoặc đến trường, không thể tập trung vào học hành dẫn đến học tập sa sút Thậm chí môt số nạn nhân có suy nghĩ tiêu cực như
tự tử, hay trả thù
5.2 Đối với người gây ra bạo lực học đường
5.2.1 Việc học bị ảnh hưởng
Hậu quả đầu tiên và dễ nhận thấy nhất ở những em học sinh gây ra hành vi bạo lực là bị nhà trường kỷ luật, khiển trách và hạ hạnh kiểm, thậm chí là đuổi học Con đường học tập của những em này cũng bị ảnh hưởng không ít khi trong học
bạ có “vết nhơ” do hành vi côn đồ, bồng bột của mình gây ra Một số trường học không nhận học bạ có hạnh kiểm trung bình, khiến các em mất dần cơ hội được tiếp tục đi học
5.2.2 Phát triển không toàn diện (HÌNH ẢNH)
Thường những đứa trẻ có hành vi bạo lực, lạm dụng quyền hành từ khi còn nhỏ,
dễ hình thành thói hung hăng, dẫn đến sự thiếu hụt về nhân cách, suy đồi phẩm chất đạo đức, làm gương xấu cho người khác học theo Có xu hướng tham gia các tệ nạn xã hội như lạm dụng thuốc lá, chất kích thích cao hơn so với những đứa trẻ khác Theo số liệu thống kê của Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an trong hơn một thập kỷ qua (từ năm 2006), trung bình mỗi năm có ít nhất 13.000 TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com
Trang 7người chưa thành niên vi phạm pháp luật Đây là con số đáng báo động về một thế hệ trẻ phát triển không toàn diện về mặt nhân cách
5.2.3 Bị mọi người, xã hội lên án (HÌNH ẢNH)
Khi vụ việc được công khai trước dư luận, họ sẽ bị mọi người xa lánh, ghét bỏ, nhận phải sự chỉ trích và lên án gay gắt Ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống hiện tại và tương lai, sự nghiệp
5.3 Đối với gia đình
5.3.1 Gia đình của nạn nhân
Những gia đình có con em là nạn nhân của bao lực học đường phải chịu đựng những nỗi đau về tinh thần, phụ huynh luôn trong trạng thái lo lắng, hoang mang về sự an toàn tính mạng của con em mình Chưa kể những gia đình phải chịu nỗi đau, mất mát không thể bù đắp bởi sự ra đi đau đớn của nạn nhân
5.3.2 Gia đình của người gây ra hành vi bạo lực.
Khi biết con cái là người gây ra bạo lực học đường, bị nhà trường xử phạt và gia đình nạn nhân lên tiếng, cách xử lý phổ biến được đa phần các bậc phụ huynh lựa chọn là chửi mắng, trách móc, thậm chí là đánh đập con mình Điều
đó đồng nghĩa với việc họ gieo thêm vào đứa con của mình nỗi bực tức và làm nảy sinh mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái Từ đó, gia đình sẽ xảy ra những mâu thuẫn trong việc nuôi dạy, quản lý và giáo dục con cái Không chỉ vậy, cuộc sống gia đình bị xáo trộn do phản ứng của dư luận và mọi người xung quanh Nếu những tình huống gây ra hậu quả nghiêm trọng, gia đình phải mất thêm khoản tài chính để bồi thường cho người bị hại
5.4 Đối với xã hội
Bạo lực học đường không những gây ra hậu quả nghiêm trọng cho nạn nhân và người bạo hành mà ngay cả những em chỉ chứng kiến chứ không tham gia hành vi bạo lực cũng bị ảnh hưởng Chứng kiến những hành vi bạo lực khiến các em cảm thấy sợ hãi, và nếu thấy những kẻ gây ra bạo lực không hề bị trừng trị thì những
em chứng kiến cũng có thể hùa theo số đông, ủng hộ hành vi này, và có
Trang 8nhiều khả năng trở thành kẻ có hành vi bạo lực trong tương lai Những cuộc thăm dò ở Mỹ đã cho thấy rằng những em chứng kiến mà im lặng thì 33% cảm thấy giận dữ nhưng bất lực, cho rằng lẽ ra các em nên làm gì đó nhưng đã không dám làm; 24% cho rằng việc đó chẳng liên quan gì đến các em Điều này nếu kéo dài và lặp đi lặp lại sẽ tạo nên một nhóm người vô cảm trước những bất công hay nỗi đau của người khác (HÌNH ẢNH)
Bạo lực học đường là biểu hiện của sự suy đồi về phẩm chất đạo đức và sự sai lệch về mặt hành vi Những vụ bạo lực học đường vừa có thể diễn ra trong khuôn viên nhà trường và ở bên ngoài nhà trường Ngalực học đường có thể là giữa một học sinh với một học sinh những cũng có thể là những hành vi “đánh hội đồng” và cả những vụ bạo lực học đường có sự tham gia của những người ngoài, gây rối trật tự xã hội, ảnh hưởng đến đời sống, văn hóa xã hội của cả một quốc gia (HÌNH ẢNH)
6 Biện pháp phòng chống bạo lực học đường
6.1 Về phía học sinh
Nâng cao ý thức về hành vi cũng như hiểu rõ hậu quả của những hành động bạo lực đó Tích cực rèn luyện kĩ năng sống (kỹ năng giao tiếp, hòa giải mâu
thuẫn), ngoan ngoãn lễ phép với ông bà, bố mẹ, với thầy cô giáo
Chấp hành tốt nội quy trường lớp Tích cực tham gia vào các hoạt động tình nguyện mà nhà trường tổ chức nhằm tăng tính thiện và tính hướng thiện trong con người các em
Nếu thấy hiện tượng bạo lực phải kịp thời báo ngay cho nhà trường, thầy
cô giáo hoặc cơ quan có thẩm quyền để kịp thời can thiệp và xử lí
Khi có mâu thuẫn, xích mích với bạn bè, nếu không thể hòa giải bằng cách nói chuyện, phải nói với phụ huynh hoặc thầy cô để tránh gây ra hậu quả lớn Học cách kiềm chế cảm xúc, học nói lời xin lỗi
Trang 9Học cách sử dụng mạng xã hội thông minh và hiệu quả Không tham gia bạo lực học đường dưới bất kỳ hình thức nào
6.2 Về phía nhà trường và các cơ sở giáo dục
Với nhà trường, cần chủ động trong việc trao đổi thông tin với gia đình học sinh cũng như chính quyền địa phương để có thể nắm bắt tình hình cũng như biểu hiện của học sinh
Chú trọng việc giảng dạy một số môn học như kỹ năng sống, giáo dục công dân, trang bị nhận thức đúng đắn cho học sinh về hành động đẹp, tăng cường tinh thần trách nhiệm cũng như ý thức đấu tranh đẩy lùi bạo lực học đường
Tổ chức các hoạt động sân trường, hoạt động tình nguyện mang tính hướng thiện và định hướng nhân cách cho học sinh, giúp học sinh phát huy những đức tính tốt đẹp trong bản thân
Khi bạo lực học đường xảy ra, nhà trường cần tìm rõ nguyên nhân vụ việc và hoàn cảnh gia đình của các em để có hình phạt, hoặc cách thức xử lý đúng đắn đối với học sinh gây ra hành vi bạo lực (có thể điều trị tâm lý) cũng như có hình thức hỗ trợ kịp thời đối với nạn nhân
6.3 Về phía giáo viên
Thường xuyên quan tâm, theo dõi và nắm bắt tình hình của các em học sinh trong lớp mình chủ nhiệm hoặc tham gia giảng dạy
Có biện pháp can ngăn giáo dục kịp thời đối với hiện tượng có nguy cơ dẫn đến bạo lực đối với học sinh trong lớp chủ nhiệm hoặc tham gia giảng dạy
Tích cực tổ chức các hoạt động sân trường, hoạt động tập thể trong giờ hoạtđộng sân trường hoặc trong tiết sinh hoạt, nhằm tăng tình cảm của các em học sinh trong cùng lớp, cùng trường
Tạo môi trường học tập và giảng dạy sôi động, sáng tạo và lành mạnh, tránh gây áp lực học tập cho học sinh
Phối hợp với gia đình và nhà trường để quan tâm và hỗ trợ kịp thời những khó khăn vướng mắc của học sinh
Trang 106.4 Về phía gia đình
Phụ huynh cần tạo ra một môi trường sống lành mạnh – không có hành vi bạo lực gia đình
Dành thời gian quan tâm con cái nhiều nhất có thể, hãy trò chuyện, lắng nghe tâm sự của con để tránh con mình phải đối mặt và giải quyết sự việc trong đơn độc
Phối hợp chặt chẽ với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm để kịp thời nắm bắt tình hình học tập của con em mình tại trường học
Khi con mình có liên quan đến bạo lực học đường, phụ huynh cần làm là nói chuyện thẳng thắn với con để hiểu rõ sự tình Từ đó, có cách giáo dục, uốn nắn phù hợp hoặc điều trị tâm lý, chăm sóc con
7. Lời kết
Hiện nay chỉ một mâu thuẫn nhỏ cũng trở thành nguyên nhân khiến học sinh dùng bạo lực giải quyết Cái kết của bạo lực học đường không còn dừng lại ở việc kiểm điểm, đuổi học mà còn là chết chóc và nhà tù Bạo lực học đường đã
và đang trở thành vấn nạn lớn của cả xã hội và ngày càng phức tạp Nói như vậy không phải là không thể ngăn chặn được nạn bạo lực này Mỗi người trong chúng ta cần phải hành động và làm những gì để góp phần hạn chế và tiến đến xóa bỏ nạn bạo lực học đường Gia đình, nhà trường cần giáo dục tốt và tạo môi trường học tập thân thiện, lành mạnh cho các bạn học sinh học tập Hãy nói và chia sẻ với nhau nhiều hơn thay vì dùng hành động Hãy yêu thương lẫn nhau và đừng làm tổn thương nhau Đã đến lúc chúng ta cần lên án và nói không với bạo lực học đường và nâng cao những giá trị tốt đẹp trong môi trường sư phạm Xã hội không thể đứng bên lề của bạo lực học đường, Để con trẻ phải tự bơi giữa bể tư tưởng tiêu cực, văn hóa bạo lực mà cần sự chung sức, chung lòng với các hành động mạnh mẽ, quyết liệt, để bạo lực học đường không còn đất sống Bởi bất kỳ khi nào, bất kỳ nơi đâu con em chúng ta cũng
có thể trở thành nạn nhân của bạo lực học đường nếu không kịp thời ngăn chặn Và hãy để nạn bạo lực học đường chỉ còn là quá khứ!!!