Vai trò của chính sách trong phát triển doanh nghiệp học thuật spin offs từ trường đại học kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho nhà quản trị

---.- - -- cm mm 109 PHAM VAN RANG The determinants of foreign direct investment in ASEAN Các yếu tố quyết định việc thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào khu vực ASEAN ...----c-ccccc

VIET NAM TRADE AND INDUSTRY REVIEW

CAC KET QUA

NGHIEN CUU KHOA HOC

VA UNG DUNG CONG NGHE

a il ||

0NETHƯƠNG

TẠP CHÍ - CƠ QUAN THÔNG TIN LÝ LUẬN CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG

VIET NAM TRADE AND INDUSTRY REVIEW

cAc KET QUA

NGHIEN CUU KHOA HOC

VA UNG DUNG CONG NGHE

Website: http://tapchicongthuong.vn

TS Tran Tuan Anh

GS.TS Tran Tho Dat

GS.TS Tran Van Dich

GS.TS Nguyén Bach Khoa

GS.TSKH Đỗ Ngọc Khuê

GS.TSKH Bành Tiến Long

GS.TSKH Nguyễn Xuân Quỳnh

GS.TS Đinh Văn Sơn

GS.TSKH Trần Văn Sung

GS.TS Lê Văn Tán

GS TS Phạm Minh Tuấn

GS.TSKH Đào Trí Úc

GS.TSKH Đặng Ứng Vận

GS.TS Võ Khánh Vinh

TỔNG BIÊN TẬP

ThS Đặng Thị Ngọc Thu

ĐT: 0968939668 PHÓ TỔNG BIÊN TẬP Ngô Thị Diệu Thúy ĐT: 024.22218228 - 0903223096

Phạm Thị Lệ Nhung

ĐT: 0912.093191 TÒA SOẠN

Tầng 8, số 655 Phạm Vẫn Đồng,

Bắc Từ Liêm, Hà Nội

Ban Tri sự - DT: 024.22218238

Fax: 024.22218237 Ban Thu ky - Xuat ban

ĐT: 024.222182350

Ban Truyên thông - ĐT: 024.22218239

Ban Chuyên đề - ĐT: 024.22218229 Ban Phóng viên - ĐT: 024.22218232 Trung tâm Thông tin Đa phương tiện

DT: 024.2221 8231

Email: online@tapchicongthuong.vn

VAN PHONG DAI DIEN PHIA NAM

Số 12 Nguyễn Thị Minh Khai, P Đa Kao,

Q 1, TP Hồ Chí Minh ĐT: (028) 38213488 - Fax: (028) 38213478

Email: vpddpntapchicongthuong@gmail.com

Giấy phép hoạt động báo chí số:

60/GP-BTTTT

Cấp ngày 05/3/2013 Trình bày: Tại Tòa soạn

In tại Công ty CP Dau tư và

Hợp tác quốc tế

Giá 250.000 đồng

Website: www.tapchicongthuong.vn

MUC LUC

CONTENTS

ISSN: 0866-7756 so 23 - Thang 9/2020

LUAT

CAO XUAN QUANG

Trách nhiệm của thương nhân trong việc cung cấp thông tin về hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng ở Việt Nam:

Từ quy định của pháp luật đến thực tiễn thi hành

The responsibilities of traders for providing informations and facts about goods and services to consumers

¡in Vietnam: Legal perspectives tO PraCẨiCG ‹‹c con ng ng ng ng ng ng BH ni BH BH BH BH BH ĐT BE SH

LÊ THẢO NGUYÊN

Một số rủi ro pháp lý từ quy định cho phép doanh nghiệp có nhiêu người đại diện theo pháp luật

Some legal risks from provisions allowing a business to have multiple legal representatiVeS .- : ccccc sec:

MAI THỊ MINH NGỌC

Pháp luật về công khai, minh bạch trong tuyển dụng viên chức ở Việt Nam hiện nay

The law on the the publicity and the transparency ¡in the recruitment of public servants in Vietnam .‹

ĐÀO GIA PHÚC - PHẠM LỘC HÀ

Thị trường mua bán phát thải của Liên minh châu Âu và một số đề xuất cho Việt Nam

The European Ủnions emissions trading system and proposals for Vietfnam ‹.‹.cs cu ung nà ngà nàn

LÊ THỊ THU HÃNG

Phân biệt tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với một số tội khác

trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017

Differences between the offence of intentionally cause injury or the offence of assault causing bodily harm

and other types of criminal offences according to the amended 2015 Criminal Code of Vietnam .‹ ‹

NGUYỄN HỮU LUẬN

Hoàn thiện pháp luật vê phòng, chống tham những trong khu vực tư ở Việt Nam

Perfecting the Law on Anti-corruption for the private Sector in Vietnam .‹‹ uc ng ng nu nàn

NGUYEN THI THU THUY

Vai trò của công nghệ đối với đảm bảo tiếp cận công lý trong tố tụng dân sự

The role of technology in ensuring the access to justice in civil DrOCe©dÌQS : : cu ng ng nh ngà nàn

DANG HOANG MAI

Giải quyết tranh chấp hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị, công nghệ và thi công xây dựng công trình (EPC)

bằng mô hình ban xử lý tranh chấp

Resolving disputes arising in Engineering - Procurement - Construction (EPC) projects via

the Dispute RESOIUTION BOard ccccccecceecccecceceueueeeeeueausauseenueuuuauseeeueaueaueaeausausaeeaeeusausausaeeusnusauseeaueausaueaeausausarserausausans

KINH TE NGUYEN THUONG LANG - VU KHANH THINH

Xuất khẩu dựa trên đầu tư nước ngoài: kinh nghiệm Trung Quốc đối với Việt Nam

Promoting exports based on the foreign direct investment (FDI): China’s experience and implications for Vietnam .

LÊ THU HIỀN - LÊ HUY DŨNG

Thực trạng và một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của kinh tế tỉnh Thanh Hóa

The recent economiic situation of Thanh Hoa Province and some solutions to improve the provincial competitiveness .82

VŨ VĂN ĐÔNG

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản phẩm dịch vụ du lịch chất lượng cao theo hướng bền vững

tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

Analyzing the factors affecting the sustainable development of high-quality tourism products and services

IiN›-8 (0/00 90 SP 00x20 ốốẤH 88

THAI TRAN NHAT THI

Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ vận dụng kế toán quản trị của các doanh nghiệp xây dựng tại tỉnh Trà Vinh

Factors affecting the application level of management accounting at construction enterprises located

INICA 00x is 97

TRƯƠNG THỊ HOÀNG YẾN

Tăng trưởng bao trùm và những tác động của cách mạng công nghiệp lần thứ tư ở Việt Nam hiện nay

The inclusive growth and current impacts of the Industry 4.0 on Vietnam's development - - cà nssnnxxe 102

NGUYEN NGOC DUY - HOANG THU THUY - TRAN VAN HAO - HOANG ANH TUAN

Các yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng khai thác xa bờ của nghê lưới rê tại Khánh Hòa

Factors affecting offshore fishing catch of gillnetters in Khanh Hoa ProVirICe -.- - cm mm 109 PHAM VAN RANG

The determinants of foreign direct investment in ASEAN

Các yếu tố quyết định việc thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào khu vực ASEAN . c-ccccccsseeerrerrrsrres 116

NGUYEN DINH CHIEN - NGUYEN TIEN TUNG

Phân tích hiện tượng giá dầu âm và khủng hoảng đầu mỏ thế giới năm 2020, một số khuyến nghị cho Việt Nam

An analysis of the negative oil price and the global oil crisis in 2020, and recommendations for Vietnam ‹- 123

QUAN TRI - QUAN LY ĐÀM KHẮC CỬ

Giải pháp hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về an toàn vệ sinh lao động trong doanh nghiệp

giao thông đường bộ Việt Nam đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Solutions for perfecting the state management organizational model of occupational safety and sanitation

in land transport enterprises in Vietnam to meet the requirements of Industry 4 cm nen 130

NGUYỄN MINH TUẤN

Nghiên cứu phát triển lòng trung thành thông qua việc sử dụng thiết bị di động vào trải nghiệm

của khách hàng trong ngành khách sạn

A study on using mobile devices in the customer experience to increase the customer loyalty in the hospitality sector .140

NGUYỄN THỊ NGỌC LINH

Nâng cao kỹ năng tư duy phản biện cho người học ngoại ngữ

Promoting the critical thinking of foreign language Ï©earnerS -‹‹ ‹- n nn mm ng ng ng BE ng in 146

VƯƠNG THẾ LUÂN

Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả làm việc đối với lao động ngành Hàng không khu vực Thành phố Hồ Chí Minh

Some issues about enhancing the job performance of employees in the aviation sector in Ho Chi Minh City 153

ĐINH PHI HỔ - LÊ ANH LINH — BUI QUANG MINH - ĐINH NGUYỆT BÍCH

Mối quan hệ văn hóa truyền thống, đạo đức nghề nghiệp và hiệu quả tổ chức: Trường hợp nghiên cứu tại các doanh nghiệp tỉnh Bình Thuận

The relationship among traditional culture, professional ethics and organizational performance:

Case study 6o 0>) 0Ä 0c) 0x 0so ai 1 163

NGUYEN MINH CHAU - NGUYEN HAI QUANG - HUYNH QUOC DOANH

Ảnh hưởng của quản trị nguồn nhân lực đến sự gắn kết với tổ chức của nhân viên

tại Bệnh viện Da khoa Hoàn Mỹ Minh Hải

The impacts of human resource management on employee engagement at Hoan My Minh Hai General Hospital 177 NGUYEN THANH MAI THY

Đánh giá hiệu quả sử dụng công nghệ di động đến kỹ năng nói tiếng Anh của sinh viên

Evaluating the effect of mobile applications on students' english speaking skiÌÌS - ‹:‹ «ca sen si ni nnn re 183

Trịnh Xuân Hoàng

Các nhân tố ảnh hưởng đến giá trị cảm nhận của căn hộ chung cư thương mại trên địa bàn quận 8, TP Hồ Chí Minh

Factors affecting perceived value of commercial apartment building located in District 8, Ho Chi Minh City 189

NGUYEN VAN NGUYEN

Tác động cua dai dich SARS-CoV-2 đối với hoạt động giáo dục tại Đại hoc Tra Vinh

Impacts of the Covid-19 pandemic on the teaching activities of Tra Vinh UniVerSiy Ăn sen 195

DO QUANG HUNG - PHAN TRONG PHUC - NGUYEN THU HUONG

Xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu suất thực hiện công việc (KPT) cho công tác đánh giá giảng viên

Trường Đại học Đại Nam

Developing the set of Key Performance Indicator to evaluate the performance

of Dai Nam Universitys faCulty mermDerS - - - +5 nọ nọ nọ ng ng ng Em 202

NGUYỄN HOÀI NHÂN - LAM HAI

Đánh giá thực trạng khai thác tài nguyên du lịch của tỉnh Đồng Nai dưới góc độ liên kết vùng và nội vùng

Assessing the status quo of exploiting tourism resources in Dong Nai Province in terms

900lai-0/208i-9)9a i98 i-s)ei 0010() (3 nn .ốố 208 PHẠM NGỌC DƯỠNG - MAI THANH ĐIỀN

Nâng cao chất lượng cán bộ công chức tại Ủy ban nhân dân huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương

Improving the quality of civil servants working for North Tan Uyen District, Binh Duong Province .-.‹ - 218

TRUONG VO PHU TAN - NGUYEN KHAC HIEU

Hoàn thiện công tác quản lý hợp tác xã nông nghiệp tại tỉnh Đồng Tháp

Perfecting the management of agricultural cooperatives in Dong Thap PrOViTCe - Sư, 224

HOÀNG MẠNH DŨNG - BÙI NHƯ HUỲNH

Ứng dụng mô hình IPA tại Trung tâm Y tế Thành phố Dĩ An theo Bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện Việt Nam

(Phiên bản 2.0)

Applying the IPA model to help the Di An City Medical Center meet the requirements

of the Vietnam Hospital Quality Standard (Version 2.() cọ ng TH TH BH BE vn 230

NGÔ THỊ LAN ANH - HOÀNG MINH ĐỨC

Đào tạo trực tuyến trong các trường đại học ở Việt Nam hiện nay: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng

The online training of Vietnam's higher-educatioon institutions: Current situations and solutions

for improving the QUAÌÏẨW - -c Ăn ng nọ ng Họng nọ Họ TT TT TT TT 1B 1 BE gi BE Em 239

LÊ ANH ĐỨC

Quỹ Hỗ trợ khởi nghiếp đổi mới sáng tạo dành cho sinh vieểh tại các trường đại học trong bối cảnh công nghiệp 4.0

The startup funds for students in Vietnam in the context of Industry 4.Ũ .- ng gu ng 245

DINH VAN TOAN

Vai trò của chính sách trong phát triển doanh nghiệp học thuật Spin-offs từ trường đại học:

Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách cho nhà quản trị

The role of policies in the development of Spin-offs academic companies: International lessons

is so|ea 0(-e91-ys (va 820i is nh 252

TRẦN VĂN NHÂN - HUỲNH QUỐC DOANH - PHẠM ĐỨC KỲ

Hoàn thiện công tác quản trị nguồn nhân lực tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau

Improving the human resource managemenrt of the Department of Social Insurance, Ca Mau Province 261

LÝ THỊ HUỆ

Xung đột lợi ích trong thực thi công vụ ở Việt Nam hiện nay

The status quo of conflicts of interests among cadres, civil servants and public employees

in the publiC service in Vietnam - ‹- cm nọ ng ng BI KT HE BH TT n5 E1 BH 1 X4 267

NGUYEN THANH PHI VAN - VO VUONG BACH - HUYNH THI CHAU AI

Phát triển thang đo hành vi chia sẻ tri thức trong môi trường giáo dục đại học: Trường hợp tại TP Hồ Chí Minh

Developing the scale of knowledge sharing behavior in the higher education filed in Ho Chi Minh City 273 NGUYEN THI THUY

Model and scale of work motivation of the tour guide: Case study Ho Chi Minh city

Mô hình và thang đo động lực làm việc của hướng dẫn viên du lịch: Nghiên cứu trường hợp thành phố Hồ Chi Minh 279

NGHIÊM PHUC HIEU - MAI THI NGHIA LE - PHAM NGOC KHANH - NGO MANH LAM - NGO THI TUYET

Các yếu tố tác động đến sự hài lòng của doanh nghiệp trong chuyển nhượng quyền sử dụng đất

tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

The factors affecting the satisfaction of enterprises with the land use rights transfer service provided

by Ba Ria — Vung Tau Province’s authOriti@S - -.- ng KT BE BE vn 286

NGUYEN VAN TUAN - VONG THINH NAM

Hoàn thiện công tác giải phóng mặt bằng tại Thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

Perfecting the land clearance work in Cao Lanh City, Dong Thap PrOVỈTCG -c cm mm ng ng mm nen 292

TRẦN THANH XUÂN

Phân tích thực trạng chất lượng giảng viên Trường Đại học Nội Vụ Hà Nội qua tiêu chí năng lực nghiên cứu khoa học Analyzing the competencies of Hanoi University of Home Affairs’ lecturers via the scientific research competencies 300 HOANG ANH THU

The conceptual model of perceived corporate social responsibility, corporate image and customer loyalty

in Vietnam's aviation industry

Mô hình khái niệm mối quan hệ giữa trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với hình ảnh doanh nghiệp

và sự trung thành của khách hàng trong ngành hàng không của Việt Nam .-.- ‹:‹ sac nh nkeeeeeeenensassssrsrres 309

NGUYỄN TRỌNG NHẤ

Nâng cao năng lực tư duy chiến lược vê kinh tế của người lãnh đạo trong các cơ quan nhà nước

Enhancing the strategic economic thinking for the leaders of state agenCi@S -. .- - -Q cm nen 316

DANG THI THU PHUONG - NGO HOAI SƠN

Từ tiêu chuẩn ngạch công chức suy nghĩ về quản lý công chức theo ngạch công chức

Assessing the reasonable of current civil servant standards to review the civil servant management by using ranks 322

KINH DOANH

PHAM THI HUYEN

Building logistics development model for retail company based on logistics maturity model

Xây dựng mô hình phát triển logistics cho doanh nghiệp bán lẻ dựa trên mô hình logistics hoàn thiện 327 DƯƠNG NGỌC LANG

Nghiên cứu năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch Đà Lạt

A study on the competitiveness of Da Lat City S tourism destinatiOn .-.- - su mm ng 334

TAI CHINH - NGAN HANG - BAO HIEM NGO THI HONG GIANG - NGUYEN THI HAI BINH

Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân ở các ngân hàng thương mại

trên địa bàn tỉnh Sóc Trang

Factors affecting the decision of individual customers to borrow money from commercial banks located

in SOC Trang PrOVỈTCG .- cu nọ TH TT HH họ Tà TT KG BH BE TT 1B TT 10 801 0800 1-0580 198858 344

NGUYỄN THÀNH CƯỜNG - HUỲNH VĂN LÃM

Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tại huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng

Solutions for perfecting the state budget management of Bao Lam District, Lam Dong Province -‹‹‹ ‹ «sx› 352

TRAN TRONG HUY - NGUYEN THI NGOC HAN

Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành Nẵng lượng

niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

The impacts of capital structure on business performance of listed energy / electricity / gas comapnies

on Vietnam“s stOCk MAPK tii neni 361

HÀ NAM KHÁNH GIAO - NGUYỄN NGỌC NHƯ

Hệ thống đánh giá kết qủa thực hiện công việc của nhân viên Vietinbank Bình Dương

The employee performance evaluation system of Vietinbank — Binh Duong Province Branch -‹‹ -‹ ‹‹««+-sxs› 368

NGUYỄN CAO ANH - TRẦN THANH THẾ

Lỗ hổng nghiên cứu về sai số hệ thống trong các mô hình tài chính

Research gaps of systematic errors in finariCial mOdl€ÌS, ‹ -‹ su nọ nọ ni BH BE gà BE rP 3/6

NGUYỄN TIẾN LÊN - HUỲNH QUỐC DOANH - NGUYỄN HẢI QUANG

Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển

nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Cà Mau

Factors affecting individual customers 'decisions to borrow money from Vietnam Bank for Agriculture

and Rural Development - Ca Mau Province BrarnCh - - -c nọ nọ nọ ng ng Em 382

LƯU VĂN ANH DŨNG

Kiệt quệ tài chính: Vòng đời và chiến lược tái cấu trúc các công ty niêm yết tại Việt Nam

The financial exhaustion: The life cycle and the restructuring strategy of listed companies in Vietnam - - 388

NGUYEN THUY ANH

Xử lý nợ xấu: Thực tế từ áp dụng nghị quyết 42/2017/QH14 tại các tổ chức tín dụng

Handling non-performing loans: The practical enforcement of the Resolution 42/2017/QH14 at credit institutions 395

TRẦN HUY HOÀNG - TRƯƠNG MINH THỊNH

Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro ngoại bảng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam

- Chi nhánh thị xã Duyên Hải Trà Vinh

Perfecting off-balance sheet activities of Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development

Branch of Duyen Hai Town, Tra Vinh PrOVITCG nọ nọ nh HT TT BE in TEBH TEE Hi BH BE HT ER HH EEB 401

TRAN HUY HOANG - TRAN THI THI

Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội trên địa bàn huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh

Perfecting the collection management of social insurance in Cang Long District, Tra Vinh ProvinCe ‹ «+ 407

TRAN HUY HOANG - NGUYEN TRONG CHUONG

Các yếu tố ảnh hưởng đến khả nẵng tra nợ đúng hạn của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Vũng Liêm

Factors affecting the ability to pay debts on time of individual customers of Vietnam Bank for Agriculture

and Rural Development - Vung Liem Branch, Vinh Long PrOVinCe_ cu ng ng mm 413

KE TOAN - KIEM TOAN NGUYỄN PHƯƠNG THẢO

Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin báo cáo tài chính của các đơn vị tại Sở Giao thông vận tải tỉnh Trả Vinh

Solutions for improving the information quality of financial statements provided by units under

4P o2 0e 0c ni cA/i 8s son n6 421

NGUYỄN THÀNH CƯỜNG - TRƯƠNG HỒNG SƠN

Giải pháp hoàn thiện công tác chống thất thu thuế giá trị gia tăng trên địa bàn Thành phố Bảo Lộc

Solutions to help Bao Loc City narrow the city VAT Q4p - cuc nọ nọ ng Hi ni BE gu BH HE ng BE 427

LE QUANG MAN

Trao đổi về vấn đề vận dụng các kỹ thuật kế toán quản trị vào hoạt động quản trị chuỗi cung ứng

tại các doanh nghiệp Việt Nam

A study on the application of management accounting techniques to supply chain management activities

in Vietnamese ©nf€rDrS@S - - ch eee BE 0E 435

TAP CHI CONG THUONG

VAI TRÒ CỦA CHÍNH SÁCH TRONG

PHAT TRIEN DOANH NGHIEP HOC THUAT

SPIN-OFES TỪ TRƯỜNG ĐẠI HỌC:

CHINH SACH CHO NHA QUAN TRI

® ĐINH VĂN TOÀN

TÓM TẮT:

Bài báo tập trung trình bày kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp học thuật Spin-offs từ

trường đại học cũng như chính sách thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp này từ một số quốc

gia tiêu biểu Từ các phân tích, tác giả bài báo đưa ra một số khuyến nghị chính sách nhằm

hình thành các công ty Spin-offs để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, góp phần hoàn thiện mô

hình trường đại học khởi nghiệp ở Việt Nam

Từ khóa: Doanh nghiệp học thuật, Spin-offs, đại học khởi nghiệp, trường đại học

1 Giới thiệu

Sứ mệnh của trường đại học (ĐH) trong nền

kinh tế đã có sự thay đổi mạnh mẽ trong hơn hai

thập niên qua Các ĐH ngày nay không chỉ quan

tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao, sáng tạo

và truyền thụ tri thức mà còn hướng tới tăng

cường ứng dụng, khai thác tri thức, phát triển

kinh doanh và hình thành doanh nghiệp học thuật

Spin-offs (Shore va McLauchlan, 2012; Boffo va

cộng sự, 2019; Định Văn Toàn, 2020) Các hoạt

động thực hiện sứ mệnh thứ ba là tiên đề hình

thành giới doanh nhân học thuật và thực hiện các

252 Số 23 - Thóng 9/2020

hoạt động thương mại hóa các kết quả NCKH theo định hướng lợi nhuận Trong khi đó, hoạt

động thực hiện sứ mệnh thứ tư nhằm hình thành

doanh nghiệp, phát triển kinh doanh trên cơ sở

kết quả nghiên cứu khoa học (NCKH) va phat triển công nghệ

Các hoạt động có tính khởi nghiệp kinh doanh

nói trên luôn gắn với đổi mới, sáng tạo nhằm đáp

ứng yêu cầu thị trường đang tạo ra sự chuyển đối mạnh mẽ các ĐH trở thành các trường đại học khởi nghiệp (Dinh Van Toan, 2020) Mô hình

trường ĐH khởi nghiệp luôn gắn với khởi nghiệp

QUAN TRI - QUAN LY

va phat trién doanh nghiép hoc thuat (Spin-offs)

từ nhà trường Ngược lai, quá trình hình thành và

phát triển các công ty Spin-offs lại thúc đẩy

nhanh sự chuyển đổi mô hình trường ĐH truyền

thống sang ĐH khởi nghiệp, bởi vì sự hình thành

các doanh nghiệp này luôn gắn chặt với chuyển

glao công nghệ (Saetre và cộng sự, 2009)

Tuy nhiên, hình thành và phát triển Spin-offs

từ các trường ĐH không chỉ phụ thuộc vào kết

quả NCKH và hoạt động của các trường Thực tế

trên thế giới và ở Việt Nam cho thấy điều này

còn phụ thuộc vào khung khổ pháp luật và các

chính sách trong nhiều lĩnh vực liên quan của nhà

nước và cơ chế quản lý giáo dục bậc đại học ở

mỗi quốc gia Nghiên cứu về Spin-offs và các

chính sách thúc đẩy việc hình thành các công ty

này ở một số quốc gia và trường ĐH tiêu biểu

trên thế giới sẽ là cơ sở để tham khảo, hoàn thiện

về mặt chính sách để cải thiện hiệu quả hoạt

động của các trường ĐH Việt Nam trong bối cảnh

đẩy mạnh tự chủ

2 Tổng quan về trường đại học khởi nghiệp

và doanh nghiệp Spỉn-offs

Trường đại học khởi nghiệp, trước hết là các

ĐH có năng lực nghiên cứu và định hướng nghiên

cứu Trong cơ cấu tổ chức trường ĐH truyễển

thống, các đơn vị trực tiếp thực hiện chức năng

này như: phòng thí nghiệm, viện, trung tâm nghiên cứu cho ra đời các ý tưởng kinh doanh,

công nghệ mới và các phát minh, sáng chế, giải

pháp hữu ích Nhưng để có thể chuyển giao các sản phẩm NCKH này và thúc đẩy quá trình

thương mại hóa, trường đại học khởi nghiệp cần thành lập các văn phòng chuyển giao công nghệ (TTO) và vườn ươm doanh nghiệp Chức năng

chính của các đơn vị này là thúc đẩy chuyển giao

công nghệ và quá trình thử nghiệm hướng đến các

hoạt động kinh doanh để đưa các sản phẩm, dịch

vụ từ kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học

trong trường ĐH ra thị trường bên ngoài

Xét về mục tiêu, cơ cấu tổ chức và các hoạt

động, có thể thấy một số khác biệt của trường

ĐH khởi nghiệp so với trường ĐH truyền thống

như trong Bảng 1 Trường ĐH khởi nghiệp

khuyến khích các hoạt động khởi nghiệp học thuật và thúc đẩy sự hình thành các Spin-offs giup tang cường hợp tác giữa nhà khoa học với nhà trường và các doanh nghiệp Cơ cấu và sự

liên kết như vậy hình thành một cơ cấu tổ chức

hoàn chỉnh cho trường ĐH khởi nghiệp (Dinh

Van Toan, 2020) (Bang 1)

Spin-off là tên gọi được sử dụng rộng rãi để

chỉ một thể loại doanh nghiệp được hình thành và

phát triển dựa trên công nghệ từ các tổ chức công

Bỏng 1 Đặc trưng của trường đợi học khởi nghiệp so với đợi học truyền thống

Đại học truyền thống Đại học khởi nghiệp Sáng tạo tri thức Sáng tạo tri thức

Mục tiêu -

Ứng dụng, khai thác tri thức

Phòng chức năng; Khoa; Phòng thí Phòng chức năng; Khoa; Phòng thí nghiệm; Trung tâm nghiệm; Trung tâm nghiên cúu nghiên cứu

Cơ cấu tổ chức

Văn phòng chuyển giao công nghệ; Vườn ươm khởi nghiệp; Doanh nghiệp Spin-offs

Các hoạt động học thuật Các hoạt động học thuật Hoạt động

Thương mại hóa các kết quả nghiên cứu

Nguồn: Chang và cộng sự (2016)

Số 23 - Thóng 9/2020 253

TAP CHi CONG THUONG

lập kể từ đầu những năm 1980 ở nhiều quốc gia

trên thế giới Các nghiên cứu về loại hình doanh

nghiệp này có phạm vi khá rộng và bao gồm cả

liên kết giữa các doanh nghiệp với các tổ chức

mẹ là các tổ chức công lập Nhìn chung, các tổng

kết đã cho thấy Spin-offs thường là các doanh

nghiệp mới, nhỏ, sử dụng vốn trí tuệ có nguồn

gốc từ một trường ĐH hoặc tổ chức nghiên cứu

công (DJokovic và cộng sự, 2008) Công ty SpIn-

off từ trường ĐH chính là các doanh nghiệp mới

được thành lập có sự tham gia bởi các cá nhân là

thành viên hoặc cựu giảng viên, nhân viên trường

ĐH hoặc có công nghệ cốt lõi được chuyển giao

từ nhà trường Về mặt tổ chức, các Spin-offs từ

trường ĐH có các điểm chung là một thực thể

pháp lý riêng biệt, không phải là một phần mở

rộng hoặc bị kiểm soát bởi trường ĐH Do vậy,

các công ty này có thể thực hiện kinh doanh

thông qua việc khai thác tri thức từ nhà trường

hoặc nối tiếp các theo đuổi từ các hoạt động

NCKH nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận thông qua

các cơ chế liên kết, hỗ trợ lẫn nhau

3 Doanh nghiệp Spin-offs từ trường đại học

và chính sách hỗ trợ của chính phủ một số quốc

gia trên thế giới

Báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển

kinh tế (OECD) năm 2001 về hình thành Spin-

offs từ các quốc gia đã chỉ ra một số nhận định

chung như sau Thứ nhất, Spin-off đã phát triển

đáng kể từ đầu những năm 1980 trong nhiều nước

OECD, có sự gia tăng hằng năm về số lượng mặc

dù nó vẫn còn khiêm tốn ở một số nước Thứ hai,

có sự khác biệt lớn các quốc gia và trên khắp các

tổ chức nghiên cứu công trong xu hướng tạo ra

Spin-offs Một số quốc gia không có nhiều, trong

khi Mỹ ghi nhận vài trăm doanh nghiệp mỗi năm

Sự khác biệt không chỉ đơn giản là do sự khác

biệt về GDP hoặc ngân sách cấp cho nghiên cứu

công Thứ ba, không chỉ là doanh thu và sản

phẩm mà quy mô của các công ty Spin-offs

thường còn khiêm tốn trong những năm đầu ổi

vào hoạt động, trong khi một tỷ lệ nhỏ biến thành

người khổng lổ công nghệ cao (Callan, 2001)

Như vậy, ảnh hưởng của các chính sách từ chính

phủ tới phát triển của các công ty này, đặc biệt là

254 Số 23 - Thóng 9/2020

từ trường ĐH cần phải được nghiên cứu trong một

khoảng thời gian dài hơn

Kết quả phát triển Spin-offs hoc thuat

Tại Mỹ, “hiện tượng spin-off” đã đạt được nhiều thành công nhờ sự phát triển của 'Thung

lũng Silicon' huyền thoại và "Tuyến đường 128'

xung quanh các trường đại học danh tiếng như Stanford va MIT Cac Spin-offs ti trường đại học

đã trở thành một phần của bối cảnh học thuật Mỹ

trong nhiều thập kỷ Khảo sát của Hiệp hội các

nhà quản lý công nghệ đại học Mỹ (AƯTM) năm

2006 chỉ ra rằng: chỉ trong một thập kỷ (1996-

2006), tổng số bằng sáng chế được nộp bởi các trường đại học Hoa Kỳ tăng gấp bốn lần từ 4.000

lên gần 16.000 (Saetre và cộng sự, 2009) Chính

vì vậy, mặc dù số liệu chưa đầy đủ, nhưng các số

liệu thống kê đã cho thấy Mỹ là quốc gia đứng đầu về số công ty Spin-offs Theo báo cáo của

132 trường ĐH hàng đầu ở Mỹ thì đã có 279 công

ty được thành lập ở năm 1998 Nếu tính cả các

công ty do các sinh viên, giảng viên và cựu sinh viên thành lập (không nhận giấy phép chuyển giao công nghệ từ trường ĐH) thì số liệu còn lớn

hơn rất nhiều: trung bình, mỗi năm có hơn 200

công ty SpIn-off được đăng ký thành lập từ 132

trường ĐH Trong vòng gần 20 năm (1980-1999)

kể từ khi đạo luật Bayh-Dole được phê chuẩn

Ước tính trong vòng 10 năm kể từ đầu thập niên

1990, số Spin-offs được thành lập liên quan tới

Viện Công nghệ MTIT va Dai hoc Cambridge da lên tới hàng ngàn, trong đó chủ yếu từ các cựu sinh viên (Erden và Yurtseven, 2012) Ở một quốc gia khác ở châu Mỹ là Canada, nghiên cứu

của Rasmussen cho thấy nếu tổng số công ty

Spin-offs tiv c4c trường ĐH và bệnh viện trong ca

nước ở năm 1999 chỉ là 471, đến năm 2001 tăng

lên 680 thì tới năm 2003 con số này đã đạt 876

(Rasmussen, 2008)

Tại Vương quốc Anh, số Spin-offs tăng liên

tục từ 161 ở năm 2004 lên 187 vào năm 2006,

trong 3 năm 2004-2006 trong số các công ty này

đã có 24 công ty phát hành cổ phiếu lần đầu ra

công chúng thành công (Wright và cộng sự,

2009) Ở Hà Lan, theo Bekkers và cộng sự

(2006), tính riêng cho năm 2006 đã có 499 doanh