Giáo trình Chế bản sách báo (Nghề: Thiết kế đồ họa - Trung cấp): Phần 1 - Trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô

Giáo trình Chế bản sách báo (Nghề: Thiết kế đồ họa - Trung cấp) được biên soạn nhằm giúp học viên nắm được các kiến thức về chế bản các loại sách, báo, tạp chí và một số loại sách nhỏ. Giáo trình được chia thành 2 phần, phần 1 trình bày những nội dung về: chế bản các loại bìa sách; tạo lập chế bản bìa sách bằng các khung văn bản và đồ họa; nhập và soạn văn bản;... Mời các bạn cùng tham khảo!

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ NGOẠI NGỮ

GIÁO TRÌNH

Mô đun: CHẾ BẢN SÁCH BÁO NGHỀ : THIẾT KẾ ĐỒ HỌA

TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU : MĐ 16

LỜI NÓI ĐẦU

Adobe Indesign là một phần mềm chuyên nghiệp để tạo các chế bản sách báo, hay nhưng tập tập chí có tính hệ thống

Khi biên soạn giáo trình này, chúng tôi đã cố gắng hoàn thiện nó Tuy nhiên, không thể tránh khỏi sai sót Chung tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến quý báu của các bạn độc giả cũng như các bạn đồng nghiệp

MỤC LỤC

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN: 2

LỜI NÓI ĐẦU 3

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN 7

BÀI 1: CHẾ BẢN CÁC LOẠI BÌA SÁCH 9

1 Tạo lập chế bản bìa sách bằng các khung văn bản và đồ họa 9

1.1 Các bước thiết kế bìa sách 9

1.2 Các bước thiết kế 16

2 Tạo lập và sửa đổi các hình họa 27

3 Tạo lập và áp dụng các thẻ đối tượng cho các đoạn văn bản 37

3.1 Giới thiệu 37

3.2 Làm việc với các Palette 38

3.3 Sử dụng thanh công cụ PageMaker 39

3.4 Hộp công cụ 40

4 Biến đổi các đối tượng 41

4.1 Giới thiệu 41

4.2 Chọn đường path hay các điểm trên đường path 42

BÀI 2: NHẬP VÀ SOẠN VĂN BẢN 44

1 Nhập các file văn bản có sẵn vào trang sách 44

2 Soạn thảo văn bản trong các trang chế bản 48

2.1 Tạo tài liệu 48

2.2 Tạo kích thước trang tùy ý 51

BÀI 3: CHẾ BẢN NỘI DUNG SÁCH, BÁO 53

1 Tạo lập khuôn dạng (layout) thích hợp cho các trang sách 53

1.1 Thiết lập Tài liệu 53

1 2 Tạo một Grid 54

1 3 Tạo một Nền 54

1 4 Tạo Thân Văn bản 55

1.5 Thiết lập một Baseline Grid 55

1.6 Thay đổi Phong cách Cơ bản của Đoạn văn 57

1.7 Canh chỉnh 57

1 8 Dấu gạch nối 58

1.9 Canh chỉnh 59

1.10 Màu sắc của Văn bản 60

1.11 Các cột Văn bản 61

1.12 Đề mục 62

1.13 Giãn Cột 62

1.14 Tinh chỉnh Đề mục 63

1.15 Optical Margin Alignment 64

2 Tạo lập và sử dụng các thẻ định dạng đoạn văn bản 65

2.1 Tạo lập định dạng bản bản 65

2.2 Sử dụng các thẻ định dạng đoạn văn bản 67

3 Tạo lập các thư viện đối tượng để sử dụng trong nhiều chế bản 69

4 Tạo lập, lưu giữ và áp dụng bản mẫu và trang chủ cho các trang sách 72

5 Phân đọan sách 80

BÀI 4: CHẾ BẢN NỘI DUNG TẠP CHÍ 82

1 Xác định khuôn dạng của tờ báo, tạp chí 82

1.1 Đường path và khung 82

1.2 Hiện và ẩn cạnh khung 84

1.3 Sử dụng các ô giữ chỗ để thiết kế trang 84

2 Tạo các trang báo và tạp chí gồm nhiều cột 85

3 Các thao trên các cột báo 85

3.1 Điều chỉnh khoảng cách tự động khi dán văn bản: 85

3.2 Làm vừa khớp khung với văn bản 86

4 Chèn thêm các ký tự cỡ to ở đầu cột báo 86

5 Sử dụng các loại chữ nghệ thuật khác nhau: 87

BÀI 5: CHÈN ĐỒ HỌA TRÊN SÁCH, BÁO, TẠP CHÍ 92

1 Hướng dẫn cách tạo các hình vẽ trong các trang chế bản 92

1.1 Tìm hiểu về đường path và hình dáng 92

1.2 Vẽ với các công cụ đường thẳng và hình dáng 96

1.3 Vẽ với công cụ Pen 97

2 Hướng dẫn cách chèn hình ảnh và đồ họa vào trang chế bản 101

2.1.Đưa hình ảnh vào trang thiết kế: 101

2.2 Đổ bóng cho hình ảnh 109

3 Hướng dẫn cách phối màu, tạo hiệu ứng màu sắc và ánh sáng cho đồ họa 110

3.1 Hướng dẫn cách pha trộn màu sắc: 110

3.2 Tùy chọn chế độ hòa trộn 111

3.3 Blend màu trong InDesign Với ánh sáng: 112

3.4 Chú thích Blend màu trong InDesign: 113

TÀI LIỆU CẦN THAM KHẢO: 115

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Chế bản sách báo

Mã mô đun: MĐ 16

Thời gian thực hiện mô đun: 60 Giờ (LT: 25giờ; TH: 33 giờ; KT: 2 giờ)

I Vị trí tính chất mô đun:

- Vị trí của mô đun: Mô đun được bố trí sau khi học xong các mô đun chung và

mô dun nhập môn chế bản điện tử

- Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc

II Mục tiêu mô đun:

- Kiến thức: Người học nắm được các kiến thức về chế bản các loại sách, báo, tạp chí và một số loại sách nhỏ

- Kĩ năng:

+ Tạo lập và sử dụng đồ họa và các lớp đồ họa

+ Làm việc với các tài liệu dài; chế bản sách, báo, tạp chí

+ Tạo bảng mục lục, bảng chỉ mục

- Năng lực tự chủ trách nhiệm: Biết sử dụng các kiến thức về đồ họa để làm việc

III Nội dung mô đun:

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:

Số

Thời gian Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, Bài tập

Kiểm tra

1

Bài 1: Chế bản các loại bìa sách

1 Tạo lập chế bản bìa sách bằng

các khung văn bản và đồ họa

2 Tạo lập và sửa đổi các hình họa

3 Tạo lập và áp dụng các thẻ đối

tượng cho các đoạn văn bản

4 Biến đổi các đối tượng

Bài 2: Nhập và soạn văn bản

1 Nhập các file văn bản có sẵn vào

Số

Thời gian Tổng

số

Lý thuyết

Thực hành, Bài tập

Kiểm tra

3

Bài 3: Chế bản nội dung sách, báo

1 Tạo lập khuụn dạng (layout)

4 Tạo lập, lưu giữ và áp dụng bản

mẫu và trang chủ cho các trang sách

Bài 4: Chế bản nội dung tạp chí

1 Xác định khuôn dạng của tờ báo,

và đồ họa vào trang chế bản

3 Hướng dẫn cách phối màu, tạo hiệu

ứng màu sắc và ánh sáng cho đồ họa

BÀI 1: CHẾ BẢN CÁC LOẠI BÌA SÁCH

* Mục tiêu:

- Nắm được cách tạo lập chế bản các loại bìa sách khác nhau;

- Nắm được cách chèn các đối tượng tranh ảnh, đồ họa vào bìa sách

* Nội dung:

1 Tạo lập chế bản bìa sách bằng các khung văn bản và đồ họa

Hiện nay người đọc ngày càng có nhiều lựa chọn trong việc mua sách Hàng trăm nghìn đầu sách được bày bán trong các hiệu sách lớn khiến người đọc sẽ chỉ dành trung bình 3 giây trước một cuốn sách mới Nếu cuốn sách đó không phải qúa nổi tiếng ai ai cũng biết, thì đảm bảo bạn sẽ thường dừng lại để đọc nếu cuốn sách

đó có bìa sách hút mắt, dễ nhìn, hoặc cho bạn cảm xúc tò mò…

Đối với những designer, việc thiết kế bìa sách cũng không phải đơn giản Bởi mục đích cuối cùng vẫn là bạn phải bán được sách, và làm thế nào để người đọc muốn cầm sách lên đọc nội dung bên trong phụ thuộc rất nhiều vào ấn tượng ban đầu về bìa sách

1.1 Các bước thiết kế bìa sách

a Hiểu về cuốn sách

Hiểu ở đây nghĩa là bạn cần nắm rõ những thông tin cơ bản trước khi bắt tay vào thiết kế bìa sách Bạn cần đọc qua nội dung để nắm được tinh thần, giọng văn của tác giả Họ sẽ không muốn bìa sách của mình chẳng ăn nhập gì đến nội dung bên trong

Sau đó tìm hiểu về hình thức thiết kế bìa Thông thường bạn cần thiết kế

bìa trước, gáy sách và bìa sau Phần mềm dùng để thiết kế thích hợp nhất cho bìa

sách là Indesign Tuy nhiên, có những cuốn sách mà nhà xuất bản hoặc tác gỉa muốn thiết kế thêm giấy bìa gói ngoài, bạn cần chú ý sắp xếp bố cục sao cho không rời rạc nhau

b Lựa chọn phông chữ

Phông chữ đóng góp 60% trong việc gây ấn tượng với người đọc Vì thế hãy lựa chọn phông chữ cho tiêu đề sách sao cho phù hợp, hàm chứa ý nghĩa biểu đạt cho tác phẩm Bạn có thể tham khảo phông chữ dễ thương cho bìa sách trẻ em, phông chữ sang trọng cho bìa sách kiến thức học thuật…

Về hình thức, tránh sử dụng kích thước chữ nhỏ hơn 8, bởi chúng sẽ không thể hiện thị đủ rõ trên trang bìa Bạn cũng nên tránh để các chữ quá liền nhau, chồng lên nhau, gây rối mắt, khó đọc

Ngoài ra, bạn chỉ nên lựa chọn từ 1 – 2 phông chữ khác nhau để thiết kế

trên một trang bìa Điều này giúp người xem chú trọng vào tiêu đề của bạn, cũng như giúp tổng thể bìa sách hài hoà, dễ đọc hơn

c Lựa chọn tone màu

Việc phối màu trong thiết kế cũng quan trọng chẳng kém phông chữ Cho

dù ý tưởng của bạn về bìa sách là thêm thật nhiều màu sắc, thì các tone màu của

bạn vẫn phải kết hợp hài hoà với nhau Hơn nữa, bạn cũng cần quan tâm đến ý nghĩa của màu sắc để truyền tải được thông điệp của tác phẩm Ví dụ những cuốn sách về sức khoẻ nên chọn những tone màu thiên nhiên như xanh lá; cuốn sách về chủ đề kinh dị nên chọn những tone màu đậm đen, đỏ để tạo sự kịch tính

f Lựa chọn bìa sách mẫu

Sau khi đã cân nhắc những yếu tố trên, bạn có thể sưu tầm những bìa sách đẹp cùng

chủ đề, hoặc những tác phẩm đã được xuất bản trước đây của tác giả Những bìa sách mẫu sẽ cho bạn thêm những hiệu ứng độc lạ, ý tưởng hay ho giúp thiết kế thu hút người mua hơn

g Lựa chọn phần mềm thiết kế

Hiện nay các designer thường sử dụng nhiều nhất 3 phần mềm là : Adobe

Photoshop, Illustration và Indesign Bạn có thể sử dụng Photoshop cho bìa sách là hình bạn chụp hoặc bạn có sẵn Nếu bạn muốn tự tạo từ hình vẽ thay vì chụp ảnh thì illustrator sẽ là trợ thủ đắc lực Trong khi đó, Indesign sẽ phù hợp nếu bạn thiết kế nhiều bìa sách cùng lúc

1.2 Các bước thiết kế

Những thiết kế trang bìa đồ họa đòi hỏi một chút tưởng tượng - bản vẽ đó

sẽ thấy ít các đường nối và đẹp hơn nếu chúng ta "vẽ sơ đồ" trang bìa trước tiên Trong hướng dẫn thực hành này, tôi sẽ chỉ bạn làm thế nào để tạo ra một bản thiết kế đã vẽ bên dưới Tuy nhiên, nếu thích, bạn có thể áp dụng những kỹ thuật tương tự cho thiết kế và những đồ họa riêng của bạn Đây là sẽ một cơ hội tốt để chứng tỏ sức sáng tạo của bạn!

Trước nhất, hãy bắt đầu vẽ ra sơ đồ trình bày cho trang bìa trước Advertisement

- Bước 1

Chúng ta sẽ khởi động Adobe InDesign - mở chương trình lên và vào File > New > Document

Đặt chế độ Intent là Print và Number of Pages là 1

Bên dưới Page Size, cài đặt Width là 132mm và Height là 204mm Tương đương với kích cỡ bìa cứng B-Format theo tiêu chuẩn thương mại

Giữ phần Margins theo đúng thông số mặc định (12.7mm) và thêm 5mm vào phần Bleed

Chọn OK

- Bước 2

Lấy công cụ Line Tool (\) và kéo ên trang đó để tạo ra một đường thẳng

ngắn và hơi xéo lên từ trái qua phải Ý tưởng này là để tạo ra một vài đường thẳng chữ in nghiêng, sử dụng những đường thẳng này như là đường chỉ dẫn chữ

Chuyển sang công cụ Type on a Path Tool (Shift - T) và nhấp vào

đường thắng đó (khi bạn thấy một dấu "+" xuất hiện bên cạnh con trỏ đánh máy của bạn )

Gõ vào chữ "airy" Từ phía trên của bảng Controls, chỉnh sửa Stroke Color của

đường chỉ dẫn thành [None]

Tô đen chữ và mở bảng Character , (Window > Type & Tables > Character) Thiết lập Font là Adorabelle Regular, Size 120 pt Áp dụng 7° vào Skew (độ nghiêng giả)

Mở bảng Swatches (Window > Color > Swatches) và nhấp vào nút New Swatch nằm ở bên dưới bảng

Thiết lập Type thành Process, Mode thành CMYK và những cấp độ thành C=13 M=29 Y=66 K=0 Đổi tên bảng màu thành Gold và nhấp chọn OK

Áp dụng bảng màu mới cho màu phông chữ "airy"

- Bước 3

Chọn đường chỉ dẫn mẫu và Edit > Copy, Edit > Paste, trước hết hãy đặt

nó xuống dưới một chút vào phía bên trái Chỉ sửa chữ "F" thành đối tượng làm

việc, tăng Kích cỡ phông chữ thành 200pt

- Bước 4

Tiếp tục Copy và Past những đường chỉ dẫn và chỉnh sửa chúng thành

đối tượng làm việc trong phần còn lại của tiêu đề Trong trừơng hợp này thì đó

là "F’, ‘airy’, ‘T’, ‘ales’, ‘by the’, ‘Brothers Grimm’, cài đặt chữ

thành Adorabelle và thay đổi Kích cỡ phông chữ để tạo ra một cấp bậc

Chắc chắn là bạn hoàn toàn hài lòng với bố cục của chữ trên trang - một khi bạn bắt đầu minh họa xung quanh mẫu, bạn sẽ không thể di chuyển nó nữa

Khi bạn thấy hài lòng, vào File > Print và in trang bìa có kích cỡ bằng giấy A4

hoặc Letter

Bạn có thể thấy nó hữu dụng khi dùng Rectangle Tool (M), để đánh dấu

cạnh cắt đi của giấy bằng màu đen, do đó bạn có thể thấy được giới hạn của trang bìa

"woodcut art" để tìm những mẫu ví dụ có phong cách và nguồn cảm hứng cho trang bìa của bạn Một vài thiết kế điêu khắc rất phức tạp, nhưng chúng ta đang hướng đến những thiết kế ngờ nghệch và giản dị hơn, nó không chỉ đẹp hơn trong những thiết kế trang bìa mà còn dễ dàng để tạo ra

Lấy bút chì của bạn và bắt đầu nào!

Bắt đầu với những nét nổi bật lớn hơn của thiết kế - ở đây tôi muốn có một con sói đang cong mình ở một góc của trang bìa và một con ngỗng ở phía trên bên phải, cả hai đều là những nhân vật phổ biến trong những câu chuyện cổ tích Grimm

Tiếp đó, tôi bắt đầu nghĩ đến những chi tiết nhỏ hơn của thiết kế Những cànhhoa hồng quấn vào nhau dễ dàng để vẽ và tạo ra một hiệu ứng bộ khung đẹp cho phần còn lại của nội dung Tôi trang trí ngọn cuống với những nụ hồng và thêm lá vào một vài cạnh

Tôi tiếp tục xây dựng bản thiết kế bằng bút chì, thêm những bông hoa hồng ở các góc và một con nhím nhỏ nhắn giữa phần chữ của tiêu đề

Cho phép một vài thiết kế chạy ngang qua phía trước và phía sau những phần đánh cong của chữ - điều này giúp tạo ra một thiết kế hợp nhất và mềm mại hơn

2 Tạo lập và sửa đổi các hình họa

Bây giờ chúng ta sẽ chuyển những hình đồ họa sang vector cho trang bìa

mà chúng ta đã mang vào chương trình InDesign và hoàn thành bản thiết kế trang bìa này

- Bước 1:

Đảm bảo là layer dưới cùng của tập tin đồ họa của bạn là tập tin duy nhất

mở khóa, sau đó chọn tất cả các trang và Edit > Copy

Trả lại tập tin gốc InDesign của bạn, cùng với thiết kế mẫu chữ gốc Mở rộng bảng Layers (Window > Layers) và nhấp đôi chuột vào Layer 1 để mở cửa

sổ Layer Options Đổi tên layer thành Typography in Front

Nhấp chuột vào nút New Layer nằm ở phía dưới bảng điều khiển để tạo

ra một layer mới và đổi tên thành Texture Kéo nó xuống để đặt dưới

layer Typography in Front

Tạo ra một layer mới thứ 2, nằm trên Texture và nằm dưới Typography

in Front, và đổi tên thành Background

- Bước 2

Khóa lại 2 layer Typography in Front và Background, và nhấp chuột vào Texture để khởi động

Lấy công cụ Rectangle Frame Tool (F) và kéo nó lên trang để tạo ra một

khung hình để mở rộng chéo sang phía bên kia trang, lên những cạnh của dòng

in phía trên, bên phải và bên dưới

Vào File > Place và chọn hình họa tiết canvas mà bạn đã tải trước đó Xác định vị trí để làm đầy khung hình hoàn toàn

- Bước 3

Mở bảng Swatches và tạo ra một bảng màu CMYK Process mới Đặt tên

là Background Purple và thiết lập giá trị thành C=95 M=100 Y=59 K=24

Khóa layer Texture và mở khóa layer Background kế tiếp Chọn công cụ

Rectangle Tool (M) và kéo nó để tạo ra một hình chữ nhật có kích thước giống khung hình canvas bên dưới Thiết lập Fill Color thành Background Purple Vào Object > Effects > Transparency và thiết

lập Mode thành Multiply và Opacity thành 90% để kéo một vài họa tiết canvas

bên dưới

thả những bản vector bụi gai đã sao vào page Bạn có thể đặt lại kích cỡ nếu

thấy cần thiết và sau đó làm mờ nó đi bằng cách Object > Effects > Transparency, giảm Opacity đến 70%

- Bước 5

Tạo ra một layer mới, Typography Behind, và đặt nó lên trên Thorns và bên dưới Typography in Front Nếu bạn muốn bất cứ phần chữ nào đặt đằng

sau những chi tiết lớn của bản thiết kế như những con vật hay hoa hồng, thì hãy

kéo đường chỉ dẫn chữ từ layer Typography in Front nằm dưới layer này Đay

chỉ hoàn toàn là một lựa chọn nhưng có thể giúp bản thiết kế của bạn có cảm giác như có nhiều lớp và 3D hơn

Tôi đã đẩy tiêu đề chính ra trong một màu trắng sáng tương phản Font

Color (chọn [Paper] từ bảng điều khiển Swatches)