Tìm hiểu kiến thức về máy nâng chuyển và một số thiết bị cửa van: Phần 2

Phần 2 cuốn sách Tìm hiểu kiến thức về máy nâng chuyển và thiết bị cửa van giới thiệu các nội dung: Máy nâng đơn giản, các loại máy trục, thiết bị đóng mở cửa van, máy vận chuyển liên tục, băng tải cao su, băng bản, vít tải, guồng tải. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Chuong 9

MAY NANG DON GIAN

Máy nâng đơn giản là các loại máy chỉ có một co cấu nắng; thông thường là một thiết bị riêng lẻ, làm việc độc lập, đễ tháo lấp, di chuyển đến vị trí mới Các loại máy năng đơn giản thường gập: kích, tời, các loại pa lăng

9.1 KÍCH

Công dung: Kích là một máy nang đơn giản đũng để nâng vặt lên một chiều cao nhỏ, có

thể nâng được tải trọng từ 0,5 + 750T, chiều cao nâng đến 0,8m, kích chuyên đùng trong ngành đường sắt có chiều cao nâng đến 2m Kích thường được đũng trong sửa chữa, lắp ráp

như kich 6 tô, tàu hoả, trong xây đựng v.v Do đó kích phải có kích thước nhỏ gọn, trọng lượng bé để dé vận chuyển Dẫn động kích thường bằng tay Kích có 3 loại chính: Kích thanh răng, kích vít và kích thuỷ lực

9,1,1 Kích thanh răng

Kích thanh răng có cẩu tạo

tương đối đơn giản bao gồm

thanh răng 2 chỉ chuyển dộng

tịnh tiến lên xuộng (đo thân

thanh răng là hình chữ nhật

trượt trong bạc dần hướng 3}

nhờ hệ thống truyền động từ

lực K trên tay quay ó qua hai

cập banh rang 5 dén bánh răng

cuối 4 an khép với thanh răng 2

(hình 9-I) Trên đỉnh thanh

rang 1A mii kich / dat vat nang

Q Kích có thể có bần nàng phụ

7 đặt bên hóng của thân kích

(đặt bàn nâng kiểu này tải đặt

bị lệch tâm và chi nang được

tải trọng bằng một nửa tải trọng

Thông thường kích thanh răng có thể năng được tải trọng dén 30T va chiéu cao nâng được đến 0,8m (bảng 9-1 và 9-2) Để có kích thước nhỏ, các bánh râng đắn có số

răng ít nhất thường từ 4 đến 6 răng và phay trực tiếp trên trục Vật nâng được giữ ở bất

cử vị trí nào, nhờ có hệ thống cóc hãm lắp trên tay quay Để an toàn trong sử dụng

người ta đùng tay quay an toàn có phanh tự động với mặt ma sát tách rời Khi hạ Vật, ta đổi chiều cóc hãm, chiều quay và tốc độ hạ vật được khống chế bởi hệ thống phanh tự động hoặc cơ cấu an toàn Nguyên lý loại phanh này dã được trình bày trong chương 4

mục 4.3.2

Từ hình 9-1, có thể xác định tỷ số truyền của truyền động:

Kan 4 Z2 Trong đó:

K - lực tác đụng trên tay quay, N;

a - bán kính tay quay (0,25 + 0,3m);

ị -hiệu suất của bộ truyện (0,55 + 0,65, giá trị lớn đùng cho kích có tải trọng nâng nhỏ) Q- tải trọng nâng, N;

R, - bán kính vòng chia của bánh răng cuối ăn khớp với thanh răng, m;

Z¡ =7; = 4- số răng của các hánh răng chủ động;

Za = Z4 - SỐ răng của các bánh răng bị động

Khi biết trước tỷ số truyền thì tính được tải trọng nâng Q

Bang 9-1 Kich thanh rang có dé

g=-g, — gu = _ <[o], Nim? 2)

©

h b - các kích thước của canh mat cat than kich, mm;

© - khoảng cách từ tâm trục kích đến đường chía răng trên thanh rang, mm;

P - lực vuông góc với trục thân kích, N,

Í - khoảng cách hai gối trượi của kích, mm;

đ, c - khoảng cách dat bánh răng an khớp với thanh rang đến 2 gối tựa, mm

Kiểu | Q, | S9 pf mm | „| n | £ mm I |2 |b| tr | ob] K, | lượng oN | ore

9.1.2 Kich vit

Kích vít có cấu tạo đơn giản baa gồm một trục vít 3 (chỉ chuyển động tịnh tiến do thân

trục vít có rãnh trượt đẫn hướng), đai ốc 4 quay tròn ăn khớp với thân vít, bàn nâng /, tay quay 2 và vỏ kích 5 Khi làm việc, tác động lực K trên tay quay có cánh tay đồn 2, mô men

được truyền qua thân kích 3, nhờ ăn khớp với đai ốc # và dai ốc đứng yên trên đẩy thân vít

đi lên hoặc hạ xuống, thực hiện nâng hạ của kích vít (hình 9-3) Trên đỉnh trục vít là bàn

nâng 7 tải trọng Q Kích vít có thể nâng được tải trọng đến 30T và chiều cao nâng đến

0,4m Lợi dụng tính tự hãm của truyên động vít đai ốc để giữ vật nâng khi đừng tay quay

Để không phải quay toàn vòng trong quá trình nâng hạ vật, người ta kết cấu tay quay theo kiểu lắc qua lại nbờ cơ cấu bánh cóc hai chiều Hiệu suất của kích vít thấp chỉ 0.3 + 0,4

Kícb vít dược sử dụng nhiều ở vận chuyển đường sắt, để lắp ráp khi sửa chữa đầu máy

loa xe Trong Tinh vuc

này, người ta thường sử

dụng một cạm gồm 4 kích

VÍt với tổng tải trong nang

dược 100T, chiều cao nâng

đạt từ 1/2m + 2/2m Cố hai

loại truyền động: quay

tay và loại kích vít chạy

chế, kiểm soát để cơ cấu

có tốc độ năng đều, bảo Hình 9-3 Kích vít

Mô men cần thiết trên tay đờn:

Điều kiện tự hãm khi:

f =tạp =0,1 hay p= 6Ÿ, ở đây œ= 4 + 59 Nếu gọi r là hán kính trung bình giữa điện tích ma sát của đầu kích và f, là hệ số ma sát giữa chúng thì:

Hiệu suất của kích:

"Từ đó:

[a] = 10000 = 15000 N/cm’ cho trudng hop quay tay;

Ic) = 8000 + 10000 N/cm? cho truyén động máy chế độ nhẹ;

[o] = 6000 + 8000 N/cm? cho truyền động máy chế độ nặng

Thân vít bắt buộc phải kiểm tra theo điều kiện ổn định và đứng vững

9.1.3 Kích thuỷ lực

Kích thuỷ lực dược sử dụng để địch chuyển và nang hạ kết cấu nặng, thường đùng để

phục vụ lắp ráp, sửa chữa trong ngành xảy dựng, trong ngành chế tạo máy và nhiều ngành công nghiệp khác

Nguyên lý hoạt động của kích thuỷ lực được thể hiện trên hình 9-4 Khi lắc tay dan 8 có

tỷ số L/a sẽ làm chuyển động hơm pít tông 6 sang trái và ép chất lòng qua van một chiều 5

(lúc này van 4 được đóng lại) sang khoang đáy của xi lanh thuỷ lực 3 đẩy pít tông 2 di lên

229

Khi pít tông 6 chuyén dong sang

chay qua van 4, Théng thudng chat

lông là dầu công nghiệp hoặc hợp :

giyxêrin Bơm có thể gắn trực tiếp = 'Y

thành một khối với thân kích hoặc Kmememmam=tf

đặt rời và có ống đẫn nối với thân

kích Tải trọng nâng dược phụ thuộc Hình 9-4 Kích thuỷ lực

vào áp suất p của bơm và diện tích

day cia pit tong 2

Kích thuỷ lực làm việc êm, chính xác, có độ tin cậy cao, dé điêu khiển Tải trọng nâng

đến 750T; chiều cao nâng đến 0,?m; khối lượng của kích trong khoảng 15 + 700 kg Din

động cho kích loại nhỏ bằng tay và loại lớn có thể bằng máy

Từ hình 9-4 có thể tính:

KL=Pa Trong đó P là lực trên bơm pít tông Từ điều kiện cân bằng áp suất ta có:

P FoR, l/mm' Lực cần thiết trên tay quay:

F, = 4 diem tich tiet dign pít tông bơm, mm”;

d - đường kính pít tông của bơm (dz 16), mm;

D - đường kính trong xi lanh nang vat, mm;

230

L.- chiều đài tay quay (thường là nhỏ hơn 700), mm;

a - khoảng cách từ tâm quay của tay quay đến trục bơm pít tông, mm;

p - áp suất bơm pít tông (p = 4000 + 5000 N/cm?),

rị - hiệu suất bộ truyền khoảng 0,7;

Áp suất trên thành xi lanh có thể tính:

Dạ- đường kính ngoài của xi lanh

Kích thuỷ lực thông dụng thường có tải trọng nâng từ 7 + 300T; chiều cao nâng đến

0,16m, trọng lượng bản thân từ 45 + 700 kg Mat s6 thi du ghi trong bảng 9-4

Bảng 9-4 Kích thuỷ lực

9.2 TOL

Tời là một thiết bị nâng đơn giản, bộ phận nâng là dây mềm Tời được đặt cố định và

không thay đổi vị trí trong quá trình hoạt dộng nâng vật Tời đùng để nâng tải lên cao, kéo

tải trên mặt phẳng ngang hoặc xiên Tời có cấu tạo là một cơ cấu nâng, thường ding tang

trơn để có thể cuôn được nhiều lớp cáp mà kích thước nhỏ gọn hoặc cỏ thể dùng tang ma

sát để dung lượng cáp it ma văn bảo đảm chiều đài công tác Thông thường khí dàng tời

không đòi hỏi vận tốc nâng chính xác Bộ phận đẫn động của tời là động cơ điện, động cơ đốt trong hay lực cơ báp Bộ phận truyền động cũng là các cặp bánh răng và bộ phận phanh

hãm có thể là phanh tự động, phanh đai kết bợp các thiết bị cóc hãm như đá trình bày ở

chương 4; ngoài ra còn có các thiết bị điều khiển

Theo nguồn dẫn động có thể chia ra: tời tay va toi may

"Theo công đụng có: tời nâng, tời kéo và tời cho cơ cấu quay

Theo số tang có thể chia ra: loại một tang và nhiều tang

“Trên hình 9-6 là sơ đồ cơ cấu nâng dẫn động bằng tay đặt trên nên Trong đó tay quay /

lắp với trục dẫn có gắn cơ cấu an toàn và có bánh rãng ăn khớp với trục thứ hai, trên đó có đĩa ma sát và gắn cơ cấu cóc hãm 7 Mõö men được truyền từ trục này đến tang 4 qua các 232

cập bánh răng trung gian 3 Trên tang có cáp 7 Toàn

bộ cơ cấu được lắp trên hai thành 5 có các cơ cấu định

vị ổn định và được liên kết với nền bằng các bulông 6

iy in, là - tỷ số truyền của các cặp bánh răng

r - bán kính tay quay, m; Hình 9-6 Sơ đổ tời tay trên nên

k - hệ số không đều, 1-Tay quay; 2- Cóc hãm: 3- Các cặp

Š - lực căng lớn nhất trong đây cáp, N 3- Thành hộp, 6- Bu lông đế; 7- Cáp

khác nhau như trong làp ráp xây dựng, lắp đặt máy, tồi phải có nhiều tốc độ để có thể điều

chỉnh đúng vị trí lap đặt, tốc độ cao để kéo nhanh móc không tải nhằm rút ngần thời gian

trong một chu kỳ làm việc

‘Toi có nhiều loại: tời một tang (hình 9-7), tời ma sát, tời nhiều tốc độ

Tời điện trên hình 9-7 được sử dụng rộng rãi nhật trong các công trình xây dựng, trên các bến bãi lắp táp Thông thường động cơ của tời máy thường dùng loại dây cuốn và khởi động bằng các nấc diện trở Vì dung lượng cáp lớn, kéo hoặc nâng tải trọng lớn nên đòi hỏi

cần nhiều tốc dộ dể rút ngắn chu kỳ làm việc Động cơ 2 được liên kết với hộp giảm tốc

bằng khớp đàn hồi có bánh phanh 3, Phanh ở đây là loại điện thuỷ lực 5 lam việc êm và chắc chắn, khi phanh không bị dừng đột ngột

Tang cuốn cấp ó được nối với hộp giảm tốc nằm 4 bằng khớp răng và đầu thứ hai đặt trên gối đỡ 7 Phần cuối của trục tang có nối với cơ cấu hạn chế hành trình dể kiểm soát

tượng cáp có thể nhả hết và cuốn hết trên tang

233

1010

Trên hình 9-8 giới thiệu một loại tời máy đùng phanh tự động với mật ma sát tách rời

Trên hình 9-8a là cơ sở lý thuyết tính mô men ma sát trên đĩa ma sát dùng trong phanh:

Trên hình 9-§d là cơ cấu phanh tự động có mặt ma sát tách rời Trên trục ren truyền

động / có gan đĩa ma sát 2 Trên trục có ren A án khớp với may ơ của bánh răng 3, Mặt bên của hánb răng 3 có mật ma sát B tiếp giáp với mặt bánh cóc 4 Bánh cóc 4 lắp lỏng

không với đường kính may ơ của bánh răng ? Trên trục / còn lắp bánh răng ố ăn khớp với Đánh ràng 7 trên trục tang 8

Hình 9-8 Tời máy sử dụng phanh tự động có mặt mã sắt tách rồi

1- Trục ren: 2- Đĩa ma sát; 3- Bánh răng; 4- Bánh cóc; 5- Các;

6- Bank rang truyén; 7- Bánh răng; 8- Tang; 9- Động cơ; 10- Bánh tăng

a) Khí nâng vật: Khi dộng cơ 9 làm việc để nấng vật, bánh răng 20 truyền chuyển động sang bánh ở làm cho bánh 3 vùa quay vừa tịnh tiến và mặt B ép bánh cóc 4 vào mật ma sát

2, Lúc đó các đĩa ma sát B, bánh cóc 4 và 2 tạo thành một khối quay cùng với trục / và

bánh rang 6 truyền chuyển động cho bánb răng 7 làm cho tang quay và cáp nang vật lên

Khi ngừng quay, vật được giữ ở trạng thái treo, đưới tác dụng của trọng lượng vật nâng, các đĩa ma sát B, 2 vẫn ép chặt vào bánh cóc Z và cóc 5 giữ cho bánh cóc cùng trục / không

cho quay theo chiều hạ

235

b) Hạ vat: Động cơ quay theo chiều ngược lại, bánh ring /0 truyền chuyển động quay

cho bánh răng 3 làm chơ bánh rang 3 vừa quay vừa tịnh tiến đọc trục theo chiều ngược lai

và tách khỏi bánh cóc 4 Bánh răng 3 quay theo chiều hạ vật với vận tốc không déi «) Khi đó vật được rơi tụ đo và bánh râng 7 truyền chuyển động cho bánh ráng 6, tốc độ

trục 7 tăng lên dần cho đến khi dại được vận tốc góc œ; thì bánh rãng 3 đứng yên, kbông chuyển động tịnh tiến Vật nâng tiếp tục rơi và vận tốc gốc của bánh răng 6 tiếp tục tăng

và khi lớn hon @, thi bánh răng 3 địch chuyển theo chiều ép đẩn mật ma sát B vào bánh cóc Z và đĩa 2 làm vặn tốc góc của bánh răng ó giảm, cho đến khi nhỏ hơn w, n6 fai tách

đĩa ma sát ra khỏi bánh cóc 4, Cứ như thế chu trình trên được lập lại Như vậy vật nâng

được hạ theo chu kỳ lập đi lập lại Đề tốc độ được đều người ta rút ngắn chu kỳ dịch

chuyển của bánh rang 3 bằng vòng điểu chỉnh sao cho khe hở giữa bánh rãng 3 và bánb cóc 4 là nhỏ nhất có thể

càng lớn và ngược lại Dề giảm quãng đường phanh, trong các cơ cấu dẫn động máy, người

ta thường đặt thêm phanh thường đồng trên trục động cơ để đập tắt động năng của các phần quay trong cơ cấu tù trục động cơ đến trục phanh

Mô men xoắn trên trục dat phanh đo vật nâng gay ra:

a, - 22 Nmm; ai (9-16)

Trong đó:

Q - di trọng nâng, N;

D,- dường kính đanh nghĩa của tang, mm;

a - bội suất palăng náng vật;

i.ny - tỷ số truyền và hiệu suất truyền động từ trục đại phanh đến trục tang

M, có xu hướng ép các đĩa ma sái M vào bánh cóc 4 và cân bằng với mô men ma

sắt tại đĩa ma sắt với bánh cóc 4 và ma sắt tại ren vít

f - hệ số ma sắt giữa các đĩa và bánh cóc;

r - bán kính trung bình của ren vít, mm;

œ- góc nâng của ren vít;

Ð - góc ma sát của ren vít (o = 2+3”, ngâm trong dầu);

Rạ, - bán kính trung bình của các mặt ma sắt giữa 3 và 4,

236

9.3, PA LANG

Palang là một loại máy nâng dùng để nâng hạ vật, thông thường dược treo trên cao có

thể treo tại chỗ hoặc có lắp thêm cơ cấu đi chuyển để chạy dược trên cạnh đưới của dầm

chữ I Pa lãng có kích thước nhỏ gọn, trọng lượng nhẹ Pa lãng có hai loại: pa lãng xích dẫn

bang tay được đùng trong các phân

xướng lầp rấp, sửa chữa, phản

xưởng cơ khí riêng lẻ, nơi không có

diện, sử dụng không thường xuyên,

không đồi hỏi tốc độ năng lớn,

chiều cao nâng thấp Thông thường

khi làm việc, pa lâng xích được treo

tại chỗ ở một độ cao cần thiết Do

vậy để đẫn động phải dùng xích

kéo tay vòng qua bánh kéo lầm

quay trac đẫn của pa làng Người

điều khiển đứng ngay trên mậi nền

Trên hình 9-9 thể hiện một loại pa

láng xích sử dụng bộ truyền hành

tính, Xích kéo tay / ăn khớp với

rong rọc xích ⁄ để truyền chuyển

động sang trục Ø đến các cặp bánh

răng hành tính 7 Các bánh răng 7

ăn khớp với vành ráng cõ định $

gắn trên vô và làm cẩn 8 quay và

dan đến đĩa xích nâng tải 2 quay và

kéo theo xích tải /0 chuyển động

lên xuống nâng hoặc hạ tải trên

móc treo Pa láng có sử dụng phanh

tự động 7 với mại ma sát tách rời

Pa lăng xích cũng có sử đụng

bộ truyền bánh vít trục vít Kết cấu

loại này cũng đơn giản, có khả

năng tự hãm Tuy nhiên hiệu suất

237

Palang ding banh răng có hiệu suất cao hon từ 0.7 + 0,9 Hiện nay pa lang xích kéo tay

được chế tạo có sức nâng từ 0,5 + 20T

9.3.2 Palang điện

Trên hình 9-10 là một loại

pa lãng điện hoàn chỉnh, có

cơ cấu đi chuyển để chạy

được trên cạnh dưới của dầm

chữ I Loại này thường sử

đụng cho cầu trục, cầu trco,

cổng trục một đầm, hoặc dầm

l được gắn trên trần nhà

xưởng để nâng hạ vật trong

phạm vi không gian mà máy

bao quát Là một co cấu hoàn

chỉnh, được lắp trên cao nên

đòi hỏi phải gọn nhẹ, có độ

tin cậy cao, an toàn trong sử

dụng để điểu khiển và thay

thế phụ tùng

Hình 9-10 Pa lãng điện có cơ cấu di chuyển

chạy trên cạnh dưới thép chủ Ï 1- Bánh xe; 2- Ray; 3- Bánh răng thanh rằng, Bảng 9-5 Palăng diện (hình 9-11b)

‘Tai trong, daN 200 | 400 | 750 | 750 | t500 | 1500 | 3000 | 3000 | soca

Chiểu cao nâng Hm | 14 | 10 | 10 | 13 | 10] 2 |75 ] 4 |

Công suất, kW 11 | li | L8 34 [3L [ 42 | 42 | 65 | 65 Khối lượng, kg 100 | 100 | t40 | 258 | 258 | 340 | 340 | 576 | 576 Kích thước a, mm 655 | 655 | 700 | 810 | 810 | 920 | 920 | 1080 | 1080

Hình 9-11 Cầu tạo pa lăng điện 1-Tang: 2- Ô dỡ tang; 3- Vỏ, 4- Động cơ; 5- Các cập bánh rằng:

6- Phanh đại; 7- Đối trọng; 8- Điện từ; 9- Vành răng trong,

13o sử đụng động cơ điện nên

loại này có tỷ số truyền lớn, phải

sử dụng nhiều bộ truyền, số rầng

và kích thước phải nhỏ nên vật

liệu của bánh răng thường chế

tạo từ thép hợp kim crôm, crôm

nicken Các bộ truyền thường

được gon trong lòng lang

cùng động cơ điện (hình 9-[ L)

Thông thường pa lãng điện có sức

nâng từ 0,32 + 10T (hin 9-12)

Ngày nay palang điện đã chế tạo

đuợc đến 32T chiều cao nang đến

Hình 9-12 Palàng điệu

239

Chương 10

CÁC LOẠI MÁY TRỤC

10.1 KHÁI NIỆM CHUNG VỀ MÁY TRỤC

Máy trục thường là một máy hoàn chỉnh gồm có phần kết cấu thép và các cơ cấu cơ khí

như cơ cấu nâng, cơ cẩu di chuyển, có thể có cơ cấu quay, cơ cấu thay đổi tầm vươn cùng

các bộ phận diều khiển và các công tấc an toàn Máy trục thục hiện nâng hạ vat trong toàn

bộ không gian mà máy bao quát Tuỳ theo tính chất công nghệ nâng hạ, điều kiện không

gian, điểu kiện kinh tế mà lựa chọn các hình thức kết cấu thép khác nhau Như vậy tên gọi

của các mấy trục là dụa vào hình đạng kết cấu thép của chúng như: Cẩn trục cột, cầu trục,

cổng trục, cần trục thấp, cần trục tự hành, cân trục chân đế, cần trục cáp, cẩn trục nổi

Các bộ phận cơ khí của máy trục và các phương pháp tính toán chúng đã được nghiên cứu

kỹ ở các chương trước; tính toán kết cấu thép được trình bày ở giáo trình riêng vẻ kết cẩu thép Trong chương này chủ yếu nêu lên một cách tổng thể các loại máy trục tiêu biểu, có

tính chất liên kết các bộ phận cơ khí và kết cấu thép đã nghiên cứu thành một máy hoàn chỉnh, nêu những đặc điểm riêng cần lưu ý, điều kiện sử dụng cho từng loại và có phần tính

toán tổng thể

10.1.1 Kết cấu kim loại của máy trục

Trong máy trục phan kết cấu kìm loại chiếm 60 + 80% khối lượng của toàn máy Vì vậy việc chọn vật liệu và phương pháp tính để kết cấu kim loại bảo đảm dủ bền khi làm việc

và đạt được chỉ tiêu kinh tế là điều rất quan trọng Phần kết cấu kim loại thường có hai dạng chính: dạng hộp va dang dan liên kết các bộ phận kết cấu với nhau bằng hàn hoặc

đình tần Do có nhiều ưu điểm vẻ kinh tế và công nghệ gia công nền thỏng thướng sử dụng hàn là chính

1 Vật liệu: Vật liệu sử đụng ở máy trục có đạng thép tấm hoặc dạng thép hình Để bảo đảm tính hần cao nên thường dùng thép các bon, thép kết cấu hợp kim thấp hay hợp kim nhôm Đối với loại máy trục có trọng tải lớn trên 75T, các thanh chịu tải thường chế tạo bằng thép kết cấu hợp kim thấp, có độ bên cao hơn thép các bon, nhằm mục đích giảm trọng lượng và chống an mòn khi làm việc ngoài trời Tuy nhiên khi dùng thép hợp kim cần chú ý sử dụng biện pháp công nghệ hợp lý để giảm ứng suất tập trung vì loại này có độ nhạy caơ đối với sự tập trung ứng suất khi tải thay đổi Một nhược điểm nữa khi dùng thép hợp kim là giá thành thường cao

240

Biện pháp để giảm khối luợng kết cẩu là đùng hợp kim nhôm So với thép các bon thì khối lượng hợp kim nhôm nhỏ hơn 2,8 + 3 lần, có tính chống ăn mòn cao, cơ tính tương

đương thép các bon, nhưng có mỏ đun đần hỏi thấp, bằng một nữa thép các bon, nên làm

tăng biến dạng đàn hỏi và cbu kỳ dao động của kết cấu Do vậy sử đựng dang hop hay dang

ống thì lưu ý chiều cao dâm phải cao hơn loại thép các bon 20 + 30%

3 Tải trọng tính: Khí tính toán kết cấu thép máy trục, cẩn biết đầy đủ các loại tải trọng,

i tri đạt tải Các tải bao gồm: tải trọng cố định, tải đi dộng, lực quán tính, tải trọng gió

và

4) Tdi cố định hay không di động: bao gồm trọng lượng phần kết cấu thép, cơ cấu di

chuyển, buồng điểu khiến và những phần cố định khác Thông thường các loại tải trọng trên được xem như phân bố déu trên suốt chiều đài kết cấu và được tính:

tụ =kịg Đối với cần trục cần gật thì tải treo tại đầu cần tại thời điểm tinh coi nhu không di động:

d) Tai trong xoắn: thường do mô men xoắn gây ra trong trường hợp sau đây:

- Khi tải trọng thắng đứng được đặt công xôn so với đầm chính

- Khi tải trọng thẳng đững đặt công xôn đo trục đường ray đặt lệch so với trục đứng của

đầm chính

- Khi lực quán tính ngang đật công xôn đối với trục ngang của tiết điện đảm cuối trong trường hợp không có hệ thống liền kết kín

241

e) Tdi trong giá: khi máy làm việc ngoài trời (đã trình bày trong chương 2)

J) Ket hop tdi trọng tính: Kết hợp tải trong hai trường hợp:

Tải trọng chính: Bao gồm các loại tải trọng cố định và xoắn nếu có

‘Tai trọng phụ: Baơ gồm tải trọng quán tính ngang và gió ở trạng thái làm việc

Ngoài ra cồn có thể xét thêm trạng thái không làm việc để tính một số bộ phận như

kẹp ray

3 Các phương pháp tính kết cấu thép

Có thể chọn hai phương pháp để tính kết cấu kim loại:

4) Tính theo ứng suất cho phép: Xét điều kiện bên ở mặt cắt nguy hiểm nhất:

may S[Ø];

IøI=^%; "n

[x]=0,6 [ø]

b) Tính theo trạng thái giới hạn

Nhược điểm cơ bản của phương pháp tính theo ứng suất cho phép là không kể đến biến dạng đẻo của vật liệu, mà vật liệu của kết cấu chủ yếu là loại đẻø Do tính tại mặt cắt nguy

hiểm (để chọn kết cấu tổng thể)

nên đã coi kết cấu mất hết khả

năng chịu tải trong khi chỉ một †—FR1

nguy hiểm Chính vì vay kết quả

tính toán theo phương pháp này

có khối lượng vật liệu lớn,

thường không được tiết kiệm

Tính theo phương pháp giới

hạn là xét đến sự làm việc thực

tế của vật liệu ở ngoài giới hạn

đàn hồi Đây còn gọi là phương

pháp tải trọng phá hoại Như vậy

kết cấu kim loại không đặt trong

trạng thái làm việc mà đặt trong

trạng thái giới hạn, hay trạng

thái kết cấu mất khả nâng chịu

tải, không làm việc bình thường,

có biến dạng quá mức và sinh ra

các vết nứi Do vậy tính theo Hình 10-1 Sơ đỗ cần trục cột có cơ cấu quay

242

phương pháp này tiết kiệm vật liệu hơn Ngày nay do sự phát triển của kỹ thuật máy tính,

người ta đã có các phần mềm tính toán kết cấu thép để chọn được kết cấu hợp lý, tiết kiệm vật liệu, bảo đảm an toàn và ổn định cho máy trục làm việc

19.1.2 Các cơ cấu máy trục

Các cơ cấu máy trục đã được trình bày ở các chương trước Khi sử đụng chúng vào trường hợp cụ thể phái lựa chọn sao cho phù hợp với hình đạng kết cấu thép để dễ đàng

trong lap ráp, vận hành an toàn và bảo đảm mỹ thuật Các cơ cấu thay đổi tầm vươn chỉ có

ở các loại máy trục có cần như cẩn trục cột, cần trục tháp, cần trục nổi, cần trục cảng và cũng chỉ có các loại này mới có cơ cấu quay Một đặc điểm của loại cần trục là khi thay đổi tầm vươn từ xa vào gần tâm quay (hay ngược lại) thì vật nâng phải đi chuyển ngang, không, thay đổi độ cao, để tránh gây ra tải trọng động Kỹ thuật này có nhiều cách và đã được trình bày ở phân trước Ngoài ra để bảo đảm độ én định của cần trục cẩn lưu ý sử dụng các công,

tắc hạn chế hành trình và mo men quá tải Trong đồ đáng lưu ý phải luôn bảo đảm công

thúc mô men tải:

Q,Ly= hang s6

Q, là tải nâng và biến đổi theo chiều vươn L„ của cần

10.2 CAN TRUC QUAY TINH TAI

Cần trục quay tĩnh tại gồm có hai chuyển động chính: nâng hạ vật và quay xung quanh cột cố định Cấu tạo chung của cần trục cột gồm có ba phần: phần kết cấu thép, cơ cấu nang

và các hộ phận tựa quay cừng cơ cấu quay Phần cơ cấu quay có thể không có đối với loại tải trọng nhỏ, không quay thường xuyên, không quay toàn vòng, ví dụ: loại cần trục cột

đũng để nâng hạ phôi và lấy

sản phẩm trên máy công cụ

Thông thường các loại cẩn

trục quay tĩnh tại có chiế

vươn cân không lớn Cũng có

thể có loại cần thay đổi tầm

qua hep gidm t6c 8 dén cap banh rang 7, trong d6 bénh lén gin chat với cột 5 Cơ cẩu nâng

6 đặt trên giá gắn vào khung kết cấu thép Khung gồm thanh kéo 2 và thanh cẩn chống /0 Cáp 3 được vắt qua ròng rọc đầu cần đến ròng rọc đi động có lắp móc treo vật Trên hình

10-1b là cơ cấu quay không toàn vòng đùng nguyên lý truyền động cáp

7- Cơ cấu chặn; 8- Cơ cấu nâng: 9- Quay tay; 10- Cơ cấu di chuyển tay: 11- Xích kéo xe

Cân trục quay tĩnh tại thường sử đụng để nâng hạ phôi lên máy công cụ, lắp trên ôtô để

xếp đỡ, ở phân xưởng sửa chữa, hoặc một khâu trong một đây chuyên sản xuất mà ở đó cần

thiết phải có cơ cấu nâng hạ vật

Theo phương pháp quay, cần trục cột được chia ra: Loại cột quay và loại cột cố định 10.2.1 Can truc cột quay

1 Cột được lắp và quay trén hai 6 dé

Ổ trên chống lại lục ngang có hướng vuông góc với đường tâm trục đứng của cột O

đưới có khả nang chống lại lực ngang và lực dọc đo tải trọng gây nên

Trên hình 10-2 là một loại cần trục cột áp tường, có các tải trọng tác dụng và biểu đồ

mô men uốn của phần kết cấu thép Cần có thể hàn cứng cũng với cột, có thanh kéo và

244

thanh chống theo hình 10-1; cũng có thể có kết cấu cần nằm ngang để xe con có thể chạy

trên đó như hình 10-2, hình 10-3 Ổ trên được định vị cố định lên tường và máy có thể quay 180" quanh tâm cột Khi muốn quay toàn vòng thì ổ trên phải định vị trên trần nhà, hoặc

trên mội xà ngang (hình 10-5) Lúc này cẩn trục có thể quay được 360” Dé giảm hớt

lực tác đụng ngang, người ta có thể lắp thêm đối trọng ở phía đối điện với phía treo tải (hình 10-5) Tải trọng nâng của loại cân trục này từ 2 đến 5T, có bán kính quay đến 6,3m

Hình 10-4 Các loại ổ dữ trên, dưới và tải tác động

2 Xác định phần lực gối tựa khi quay

“Thông thường chiều cao lý thuyết của cột h = 0,5a {a là chiều vươn cần, hình !0-2) Khi cơ cấu nâng lắp trực tiếp trên thân máy thì coi đó là một ngoại lực tác đụng cùng với

tải trọng Q và trọng lượng xe con (nếu có) Ở đây gọi G là trọng lượng của phản kết cấu

Khi tải trọng đặt ở đầu cần (hình 10-2), khoảng cách đến tâm quay là a, khoảng cách từ

tâm cẩu đến tâm quay là e Vậy mô men gây ra là:

aa

Ngỗng trục trên chịu lực uốn và cắt Để thuận tiện cho việc chế tạo, người ta thường chon

kích thước trục trên và trục đưới như nhau Ổ đỡ trên và đưới có thể là bạc (hình 10-4 e, h),

hoặc ổ bị (hình 10-4b, d, k) hay kết hợp cả hai loại (hình 10-4g)

ye -&)

Ip,]= 1000 + 1500 N/cm2

246

Theo chiều ngang,

H

= «In;

P= 7g <[Pol [p,] = 800 = 1200 Nem?

“Trong trường hợp cụ thể trên, mô men ma sát khi quay có thể tính theo công thức:

Ngoài ra còn có cơ cấu di chuyển xe con cho loại cần nằm ngang Trên hình 10-6 là sơ

đồ loại cần trục cột cổ định có cần xiên và ngang, kết cấu thép dạng đàn và dạng hộp

Cần trục cột quay tại chỗ với trục

cố định được sử dụng để nâng vật

xung quanh một bán kính nào đó

Loại này sử dụng nhiều ở đầu máy

toa xe trong ngành đường sắt, có tải

đến 5T và tầm với trong khoảng Sm

Khi cần lớn hơn 5m thường phải R

có thêm đối trọng để giảm mô men

tác dụng lên phần không quay của

cần trục Trọng lượng đối trọng

được chọn sao cho khi có tải danh

nghĩa Q thì mô men M; = Mẹ vẻ

phía đối trọng khi không tải:

lực cửa loại cần trục cột này nên cột thường có cấu tạo đạng nón cụt (hình 10-8a),

248

Gối tựa trên của cẩn trục này

cũng chịu phản lực ngang và lực

thắng đứng, đo đó cũng sử dụng ổ LHe i

đỡ chặn tương tự như ổ đưới của cần

trục cột quay Gối tựa có thể làm lt

bằng ổ trượt (hình 10-8b) hoặc ổ bị

Gối đỡ dưới có thể ding 6 bi

hay ổ trượt đơn giản cho cần trục có

tải nhỏ Đối với loại có tải trọng lớn

thường sử dụng các con lần, ví dụ:

loại cần trục cột có đàng đối trọng

sử dụng 4 con lân nhu hình 10-8a

lắp trong một khung có thể điều

chỉnh sao cho các con làn tiếp xúc

với mặt cột ở vị trí lăn Áp lực lên

mỗi con lăn là:

Cơ cấu nâng của cần trục cột quay ứnh tại ngày nay thường đùng dẫn động bằng động

cơ diện nhiều hơn là quay tay Nhưng cơ cấu quay vẫn dùng quay tay nhiều hơn đùng truyền động điện Bởi lẽ lực quay không lớn, không quay thường xuyên, và tốc độ quay

không đòi hỏi phải đều đạn như các loại cần trực lớn khác Riêng cơ cấu di chuyển xe con

thì hầu hết sử đụng quay tay do khoảng cách đi chuyển xe ngắn

10.2.3 Cần trục cột đi chuyển

Trong một số trường hợp đặc biệt người ta vẫn sử dụng kết cấu kiểu cần trục cột quay tĩnh tại này lắp lên bệ xe có cơ cấu đi chuyển trên một đường ray cố dịnh (hình 10-9) Để

ổn định cho quá trình di chuyển và làm việc, trên dỉnh cột phải có các bánh xe cữ chống lật

chạy trong rãnh và di chuyển cần trục này thường bằng xích kêo đặt phía trên Trong phân xưởng có trần thấp, không lắp đặt được cầu trục thì đùng loại cần trục cột di chuyển này rất thích hợp; nó có kết cấu dơn giản, giá thành đầu tư thấp, không gian chiếm chỗ nhỏ, phục

vu ning hàng gấp dôi chiều vươn (sang cả 2 phía của đường đi chuyển)

249

Lực cần chuyển động: Khi chuyên động đều thì lực cân chuyển động chủ yếu là do ma

sát, vì loại này thường phục vụ trong nhà nên không có lực cản gió Nếu bán kính bánh xe

đi chuyển là R,, hán kính ngỗng trục của bánh xe là rị, bán kính bánh xe cũ trên và đưới

1a Ry, Rạ, bán kính ngỗng trục bánh xe cữ là rạ, rạ, thì lực cản lớn nhất khi di chưyển có

thể tính (cho trường hợp cẩn có tải và đang ở vị trí vuông góc với chiều chuyển động bình I0-9a):

250

Ap lực lên bánh xe và các 6: Các tải trọng tác dụng lên bánh xe và các ö phụ thuộc vào

vị trí cần Trên hình 10-b ta có thể xác định được các phan luc A, B:

Q - tai trong nang, N;

G, - t6ng trong luong phần quay, N;

G¿- tổng trọng luong bé va cét, N;

Gpr- trọng lượng đối trọng, N

Mé men can bằng được tính tới điểm lạt ngoài cùng của hai bánh xe (A mụ„ hoặc Bạm„):

Mụ= G5 sa ]xGn[ X+a ]x0;E (6i +Gọr +G2)Z ~G,e +ore; q09)

v

M„y=

m 60gtmụ (G¡hị + G;hạ ~ Gurhợr + Qhmi); (10-12)

Trong đó:

hạ, hạ hay - chiều cao từ trọng tâm các khối lượng sinh ra lục quán tính so với

đường ray di chuyển, m;

251

hạ,- chiêu cao tâm ròng rọc đầu cần với giả thiết tải trọng nâng sinh ra lực quán tính quy về đầu cần, m;

8 - gia tốc trọng trường, N/m”

Hệ số ổn định khi phanh (tính cho vị trí của cần cùng chiêu với ray di chuyển hình I0-9h):

M (G¡ + Gọr + G;)L + 2(Gorea — Giới )

Phan lực trong các ổ của cột:

~ Tính khi cần ở vị trí cùng chiều với ray đi chuyển (hình 10-9b);

Bởi vì khi quay cần trục thì lực ngang thay đổi từ giá trị lớn nhất Hạ, (cần ở vị trí song

song cùng chiều với dường ray) đến giá trị nhỏ nhất (cần ở vị trí vuông góc với đường ray)

Áp lực lên bánh xe chống lật cũng hiến thiên tương tự Khì cần phải tính chính xác các giá trị, phải kiểm tra hai vị trí ngoài cùng Tốc độ quay chọn từ | đến 3 vg/ph

10.3 CẦU TRỤC

10.3.1 Những văn đẻ chung

Câu trực là một loại máy trục có phản kết cấu thép (đảm chính đọc) liên kết (bắc qua)

bai đầm ngang mà trên hai dâm ngang này có 4 bánh xe để đi chuyển trên hai đường ray

252

song song dat teén vai cot nhà xưởng hay trên dàn kết cấu thép Câu trục được sử đụng rất

ng hoá trong các nhà xưởng, phản xưởng cơ

khí, nhà kho, bến bãi Dầm cầu được gọi là đấm chính thường có kết cấu hộp hoặc dần, có

thể có một hoặc hai dầm, trên đó có xe cơn và cơ cấu nâng dị chuyển qua lại đọc theo dim chính Hai đầu của dầm chính liền kết hàn hoặc đỉnh tán với bai dầm đầu, trên

đâu có hai cụm bánh xe, cụm bánh xe chủ động và cụm bị động Nhờ cơ cấu di chuyển cầu

và kết hợp cơ cấu di cbuyển xe con (hoặc paláng) mà cầu trục có thể nâng hạ được hằng ở

Đất cứ vị trí nào trong không gian phía dưới mà cầu trục bao quất (bìnb 19-10 và 10-1 L)

rộng rãi và tiện dụng để nàng hạ vật nắng,

lan can), các cơ cẩu cơ khí (cơ cấu nâng, cơ cấu đi chuyển cầu và cơ cấu di chuyển xe con)

và các thiết bị điềư kbiển

Dân động cầu trục có thể bằng tay hoặc dẫn động điện Dân động bằng tay chủ yếu

dùng trong các phân xưởng sửa chữa, lắp ráp nhỏ, nâng hạ khong thường xuyên, không đời hỏi năng suất và tốc độ cao

Cáu trục được chế tạo với tải trọng Q = 1 + 500T, khẩu độ đầm chính trong khoảng

L= 4.5 + 32m; Chiểu cao nâng H đến lóm, tốc dộ nâng v = 2 + 40mjph; tốc độ di chuyển

xe con dén 60m/ph va tốc dộ đi chuyển cầu đến 125m/ph Để thuận lợi cho nang ha, thao

tác và kinh tế trong nâng hạ hàng hoá, các loại cẩu trục có tải trọng nâng lớn hơn 10T thường có thêm một hoặc hai cơ cấu nâng phụ, có tải trọng nâng nhỏ hơn, cùng lắp trên xe con (hình 10-10) Các tải trợng này được viết theo phân số và dược ghỉ trên từng cầu trục, đặt ở nơi dé nhìn thấy nhất, ví dụ: 15/3T, 20/5T, 130/20/5T, Các cơ cấu nâng chơ câư trục hai dầm được lắp trên xe con và có cơ cấ di chuyển riêng (hình 10-11).

A- Cơ cấu nâng: 1- Động cơ: 2- Khóp nổi; 3- Kháp + paly phanh;

4- Bình điện thuỷ lực; 5- Hộp giảm tốc; 6- Tang: 7- Gối đỡ; 8- Khung đỡ: 9- Rồng rọc cố định: 10- Rồng rọc đi động; 11- Cơ cấu di chuyển xe con

254

Bang 10-1 Câu trục bai dầm hai móc năng (theo tiêu chuẩn Tiệp Khác cũ 270200) bình (0-10

| be OT Vat Ve | Yan | Vee

jchinh} phy Ích xe| cầu

~ Cẩư trục dùng mốc tiêu chuẩn,

~ Cầu trục dùng gầu ngoam,

~ Cầu trục dùng nam châm điện,

- Cầu trục trong lưyện kim,

~ Cầu trục có cơ cấu nâng đặc biệt

Cũng có thể chia cầu trục thẹo hai loại:

- Cấu trục có công dụng chung: Loại này có mốc treo tiêu chuẩn đùng để xếp đỡ, lắp ráp sửa chữa máy móc thiết bị Thường tải trọng nâng không lớn, có thể sử dụng kết hợp gầu

ngoạm, nam châm điện hoặc các loại kìm cặp để nâng hàng rời, hàng khối

- Loại chuyên dùng: Thuờng được chế tạo cho một mục dích sử dụng nhất định do đó phải phù hợp yêu câu về tải trọng nâng và các yêu cầu khác

255

Theo két cu cầu trục có loại một đầm và hai đầm

chính Cẩu trục một dâm thường dùng palăng điện

hoặc palăng tay đi chuyển trên cạnh dưới của dầm 4

chữ I (hình 10-12)

Loại hai dầm thường là dầm hộp, dầm chữ l đật

song song, hoặc đấm kiểu đàn Loại này thường dùng

cơ cấu nâng đặt trên xe con và di chuyển dọc theo Í

Co

đảm chính

Truyền động của cẩu trục có thể bằng tay hay

Truyền động bằng tay chỉ cho loại cầu trục có tải tên cạnh thập chữ Ì

trọng nâng nhỏ, dùng lấp ráp sửa chữa Loại chạy

điện được điều khiển từ ca bin hoặc bằng nút bấm điều khiển từ mặt đất; trong trường hợp này người điều khiển phải di theo sự di chuyển của cầu, đo vậy tốc độ di chuyển phải thích

hợp Trong điều kiện đặc biệt có thể điều khiến từ xa

10.3.2 Kết cấu kim loại cầu trực

Dụa vào kết cấu dầm chính, kết cấu kim loại cầu trục được chia làm hai loại: Cầu trục

một đầm và cầu trục hai dầm:

1 Kết cẩu thép cầu trục một dầm: thường sử dụng đảm thép hình chữ 1 Kích thước đầm thép chữ [ được chon tir diéu kiện bển theo tải trọng nâng, khẩu độ và khả nang di chuyển của palãng theo gờ dưới của đầm Ngoài ra cần kiểm tra độ cứng vững theo phương

ngang của dầm trong điều kiện làm việc cụ thể Trong trường hợp không đủ bên và không

ổn dịnh thì tăng thêm độ cứng cho đảm bằng cách hàn thêm đần vào cạnh đưới của dầm chính Người ta có thể hàn thêm thanh giảng một bên (hình 10-L3a) hoặc cả hai bên (hình

10-13b) cho các loại cầu trục có khẩu độ nhỏ

Khoảng cách a được chọn

theo điều kiện ổn dịnh ngàng

của dâm chính Khi thanh

giảng không bảo đảm độ cứng

vững do khẩu độ lớn thì dùng

hoặc cả bai bên (hình 10-

uốn cho đảm, không muốn

9

Thông thường cầu trục một

dam chính kiểu thép I chỉ cho

loại khẩu độ đến 15m, tai

chia thành hai loại: loại có

bánh xe di chuyển chạy trên

ray và loại chạy trên mặt cạnh

dưới của dầm Ï thường gợi là

cầu tục treo (hay cầu treo) Hình 10-14 Tăng Áộ bên cho đấm

So với loại cầu trục một đảm

có bánh xe chạy trên ray thì cầu trục treo có chiểu cao nâng thấp hơn, có thể treo trên nhiều đầm song song nên kết cấu có thể nhẹ hơn, có thể có độ dài dài hơn và nâng đuợc vật nâng

cả ở vị trí dưới hoặc hên ngoài dường chạy của ray treo cơ cấu di chuyển cầu và có thể nối các dường ray giữa các phân xưởng với nhau

su s.ư——Ess

y, (222225520

P=Q+G - lãi trọng đi động trên dim;

Q G - tất trọng nâng và trọng lượng xe con đi chuyển, N;

L - khẩu độ dâm chính, m;

E - môdun đàn bồi của vật liệu của dảm, N/mmÊ;

J,- mô men quán tính của tiết diện dầm đối với trục ngàng, mmnŸ;

[f] - độ võng cho phép; dị chuyển bằng tay: [f] = 1/400L: di chuyển bằng máy:

Tir trong luong palang:

Mô men đo gió:

M,; = Lg qeL + gehen + Pyp)L, Nm: 1 1

Trong dé:

Gp- trong luong phan bé déu cba dam, N/m;

G,,- trong iuong cia palang, N;

Gp- trong luong của dầm chinh, N;

P,„ - lực ngang của cầu trục, Ñ;

P,g„ - lực ngang của palăng, Ñ;

a - gia tốc cầu trục khi phanh, m/s”;

e, - khoảng cách hai bánh xe của cầu, m;

ep- khoảng cách hai bánh xe của palăng, m;

Cũng có thể tính được ứng suất khi phôi bợp tải trọng ở trường hợp bất thường:

ngMg + pny (Myy + Mp) 4 DoMy ng Mei + Mie Nem: (10-24)

t - chiển đày của gờ theo mặt cắt đứng của dam 1;

K - đi trọng tập trung của bánh xe với giả thiết có tải trọng động tác đụng lẫn nhau

Hình 10-16, Ứng suất uốn cục bộ cạnh dưới dâm t

3 Kết cấu thép cầu trục hai dâm

+ Các dạng dâm chính

Don giản nhất của kết cấu cầu trục hai dầm là dùng hai đấm thép | dat song song và gối

hai đầu lên hai đảm đầu; trên đấm ] có dường ray để xe con di chuyển (hình 10-17), chỉ có

một sàn và một bên lan can Liên kết đầm chính với dầm đầu bằng hàn hoặc bulông

260

2 3

Hinh 10-17 Cau truc hai dâm đơn giản:

1- Cơ cẩn nâng; 2- Dâm chính; 3- Dâm đâu

Đối với loại có tải trọng lớn hơn thường sử dụng dam I nhưng có gia cố mặt sàn công tác

và có lan can cả hai phía (hình 10-18) Để tăng khả năng chịu tải và ổn định cầu người ta gia công để tăng chiều cao dầm chính (hình 10-19)

Hình 10-19 Giá công tầng chiêu cao đâm 1

Một đạng thường dùng nữa là dùng thép tấm liên hàn thành 3 mặt hở Kết cấu cơ bản

của loại này bao gồm mội tấm đứng đọc, một tấm trên và một tấm dưới và các cạnh đứng được hàn vuông góc và cách quăng với tấm đứng đọc Phía mặt trên của tấm trên có đặt ray

cho xe con đi chuyển (hình 10-20)

261

cầu trục hai dâm là hộp kín 4 mặt (hình 10-21)

Mặt cắt ngang của đầm thường có hình chữ

nhật Kích thước eo bản là chiều cao và chiều

rộng hộp Để bảo đảm độ bên, cứng vững đối

h = (0,33 + 0,5)h Chiểu đầy thành không

nhỏ bơn 6mm, tấm trên có đặt ray nên tối thiểu

hằng 6mm

Một kiểu dầm chính thường được sử đụng nữa là kiểu dàn Kiểu đàn có ưu điểm là trọng

lượng nhỏ hơn kiểu dầm hộp nên dược dùng cho cầu trục hai dầm có khẩu độ và tải trọng lớn (hình 10-22)

Kiểu dầm hộp tuy có nặng hơn nhưng chế tao don giản hơn, độ cứng vững trong rnật

phẳng đứng tốt hơn, độ bên chịu tải trọng thay đổi cao hơn đầm kiểu dàn không gian Dầm

kiểu đàn không gian được thể hiện trên hình 10-22

Dâm cuối của hai đầu dầm chính cầu trục thường được chế tạo theo đạng hộp, hay dùng thép hình ] [ ghép lưng lại và lắp cơ cấu bánh xe chủ động và bị động giữa chúng Liên kết

các đầm thường bằng hàn hoặc bit buldng

262

“Trong đó h là chiều cao dầm chính

Mò men của lực ngang hòng của cầu (giữa đầm):

My, = 4 Pees Nm 2

Mô men của lực ngang hông của xe con (giữa dâm):

More = 5 Fnxetac , Nm Nim

Mô men do gió:

Mg = 3 goL +; „e + Bún), Nm;

"Trong đó:

đp- trọng lượng phân bố đều của đầm, N/m;

G,„- trọng lượng của xe con, N;

ạ- trọng lượng của dầm chính, N,

Pạ„- lực ngang của cầu trục, N;

P,„¿ - lực ngang của xe con, N;

a - gia tốc cầu trực khi phanh, m/s?;

264