Song đánh giá mộtcách tổng quát, ta thấy: quản trị là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm giúp tổ chức đạt được mục tiêu chung một cách hiệu quả nhất
Cơ sở lý thuyết
Tổng quan về quản trị
I.1.1 Sự ra đời của các tư tưởng quản trị
− Trước những năm 1770 nền sản xuất xã hội tồn tại theo phương thức sản xuất thủ công, Cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu vào khoảng những năm 1770 ở Anh:
+ Máy hơi nước của James Walt.
+ Máy se sợi của James Hargreave.
+ Máy dệt của Edmud Cartwright.
+ Tư tưởng tự do kinh tế của Adam Smith.
Quá trình sản xuất ngày càng phức tạp đòi hỏi tiếp cận dựa trên lý thuyết và luận điểm khoa học Việc áp dụng các mô hình quản lý thích hợp giúp hệ thống hóa các yếu tố vận hành và tối ưu hóa hiệu suất Nhờ đó, các quan điểm quản trị được hình thành một cách có hệ thống, phù hợp với thực tiễn sản xuất và mục tiêu kinh doanh.
I.1.2 Các quan điểm quản trị
− Quan điểm truyền thống: Có 3 quan điểm nhỏ:
Quản trị quan liêu tập trung vào cơ chế quản trị dựa trên các nguyên tắc cụ thể, với hệ thống cấp bậc rõ ràng và phân công lao động được xác định chi tiết Mỗi cấp bậc có trách nhiệm và quyền hạn riêng, giúp quy trình làm việc được kiểm soát chặt chẽ và tuân thủ đúng quy trình Thủ tục chi tiết được thiết kế nhằm chuẩn hóa hoạt động, giảm thiểu sai lệch và tăng hiệu quả vận hành của tổ chức.
Quản trị khoa học nhấn mạnh việc áp dụng tính chặt chẽ của khoa học vào quản trị và khoa học hóa các thao tác của từng cá nhân, chú trọng tìm hiểu, phân tích và từ đó đề xuất các phương pháp làm việc có căn cứ khoa học và hiệu quả cao cho từng công việc nhằm nâng cao năng suất của người thực hiện Tuy vậy, quản trị khoa học cũng có nhược điểm, điển hình như thiếu tính linh hoạt, quá tập trung vào tối ưu hóa quy trình khiến sự sáng tạo và khả năng thích ứng bị hạn chế, đồng thời đi kèm chi phí triển khai và bảo trì cao và nguy cơ bỏ qua yếu tố động lực và con người trong tổ chức.
Áp dụng tốt đối với môi trường ổn định, khó áp dụng trong môi trường nhiều thay đổi
Việc quá đề cao bản chất kinh tế và tính duy lý của con người khiến nhu cầu xã hội và sự tự thể hiện của mỗi cá nhân bị xem nhẹ Hệ quả là các vấn đề nhân bản, phẩm giá và quyền được thể hiện của con người ít được quan tâm đúng mức trong quá trình phát triển xã hội.
Việc áp dụng nguyên tắc quản trị tổng quát cho mọi hoàn cảnh mà bỏ qua tính đặc thù của môi trường khiến quá trình quản trị dễ thiên về các vấn đề kỹ thuật Trong quản trị hành chính, nên tập trung nghiên cứu vai trò của nhà quản trị và các chức năng cơ bản của họ để đảm bảo quản trị hiệu quả và phù hợp với từng hoàn cảnh.
Quan điểm hành vi: Tập trung giải quyết một cách hiệu quả vấn đề con người như: + Cách thức lãnh đạo.
+ Truyền thông và nhân viên dưới quyền.
+ Thay đổi quan niệm của con người để tạo ra hiệu quả làm việc tốt nhất.
+ Một hệ thống là tập hợp của các yếu tố có mối quan hệ phụ thuộc và liên quan đến nhau.
+ Một nhà quản trị giỏi định hướng hệ thống phải chỉ ra sự ảnh hưởng của các nhân tố liên quan trong quá trình đưa ra quyết định.
Quan điểm tình thế (ngẫu nhiên):
Việc thực hành quản trị hiệu quả phải thích ứng linh hoạt với các yêu cầu thực tế từ môi trường bên ngoài, đồng thời tận dụng sự tiến bộ của công nghệ và năng lực của nhân sự trong tổ chức Để duy trì hiệu suất và phát triển bền vững, hệ thống quản trị cần được điều chỉnh liên tục nhằm phù hợp với sự biến động của thị trường, đổi mới công nghệ và khả năng thực thi của con người trong tổ chức.
+ Sử dụng độc lập hay kết hợp (khi cần thiết) 3 quan điểm quản trị (truyền thống, hành vi, hệ thống để giải quyết các tình huống quản trị).
Phương pháp tình huống ngẫu nhiên được cho là hợp lý theo trực giác bởi các tổ chức khác nhau về kích thước, mục tiêu và nhiệm vụ; sự đa dạng này khiến khó có một nguyên lý áp dụng chung có thể phù hợp với mọi hoàn cảnh Do đó, khi áp dụng phương pháp này, cần xem xét ngữ cảnh riêng của từng tổ chức và điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù của từng đơn vị.
+ Một sản phẩm hay dịch vụ tạo ra phải tạo được sự tin cậy và gần gũi với khách hàng.
+ Nhà quản trị phải hiểu được tầm quan trọng của chất lượng, nhận thức được vai trò của chất lượng với lợi thế so sánh
+ Một số lợi thế so sánh có thể kể đến như :
Xu hướng là thỏa mãn khách hàng với sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao.
khách là người đánh giá chất lượng cuối cùng Từ đó khẳng định hình ảnh công ty.
I.1.3 Khái niệm và vai trò của quản trị
Khái niệm quản trị có nhiều cách diễn đạt khác nhau, nhưng nhìn chung quản trị là sự tác động có chủ đích của người quản trị lên đối tượng quản trị nhằm giúp tổ chức đạt được mục tiêu chung một cách hiệu quả nhất thông qua bốn chức năng quản trị cốt lõi: hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát.
Vai trò của quản trị
Quản trị có vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của các tổ chức Sự cần thiết của quản trị trong các tổ chức được thể hiện qua các chức năng thiết essential như định hướng chiến lược, quản lý nguồn lực, xây dựng văn hóa và cơ cấu tổ chức, quản trị rủi ro và tăng cường hiệu quả hoạt động, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và sự bền vững của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh ngày nay.
Quản trị đóng vai trò quyết định đối với sự tồn tại và phát triển của một tổ chức Khi thiếu các hoạt động quản trị, mọi người trong tổ chức sẽ không biết phải làm những công việc gì và làm lúc nào, dẫn đến công việc diễn ra một cách lộn xộn Do đó, quản trị hiệu quả là yếu tố then chốt giúp tổ chức vận hành trơn tru và đạt được mục tiêu phát triển bền vững.
Hoạch định công việc và định hướng mọi người phối hợp hoạt động theo mục tiêu chung là nền tảng của quản trị hiệu quả Khi các thành viên được chỉ đạo rõ ràng và làm việc nhịp nhàng theo kế hoạch, tổ chức có thể vận hành trơn tru, tối ưu nguồn lực và nâng cao hiệu suất, từ đó đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Quản trị là quá trình điều khiển và kiểm soát các hoạt động của tổ chức, xây dựng hệ thống và quy trình phối hợp hợp lý, tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực để duy trì hoạt động và đạt được mục tiêu với chi phí thấp nhất có thể.
Trong cùng hoàn cảnh như nhau, một tổ chức có hoạt động quản trị tốt và khoa học sẽ có khả năng đạt kết quả cao hơn Quản trị hiệu quả giúp tối ưu hóa nguồn lực, chuẩn hóa quy trình và ra quyết định minh bạch, từ đó nâng cao hiệu suất và giảm thiểu rủi ro Vì vậy, đầu tư vào quản trị hiện đại, xây dựng hệ thống quản trị khoa học và liên tục cải tiến quy trình quản lý là yếu tố then chốt để tổ chức đạt kết quả bền vững và gia tăng cạnh tranh trên thị trường.
Quản trị doanh nghiệp thể hiện sự cần thiết rõ ràng nhất cho sự tồn tại và phát triển của tổ chức dưới dạng một doanh nghiệp; thực tế cho thấy phần lớn thất bại trong kinh doanh bắt nguồn từ thiếu năng lực quản trị và thiếu kinh nghiệm quản trị phù hợp Vì vậy, nâng cao năng lực quản trị và tích lũy kinh nghiệm quản trị là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức, duy trì hiệu quả quản lý và đạt được thành công lâu dài.
Ngay cả khi chỉ làm việc một mình, quản trị cá nhân vẫn có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả Mỗi người cần sắp xếp và tổ chức các nguồn lực hiện có để tập trung vào mục tiêu cuối cùng và đạt được kết quả tối ưu Quản trị hiệu quả giúp tối ưu hóa thời gian, công cụ và tài nguyên, từ đó nâng cao năng suất và tiến tới mục tiêu một cách bền vững.
I.1.4 Các chức năng quản trị
Hoạt động quản trị bao gồm 4 chức năng sau đây:
Khái niệm phong cách lãnh đạo
Lãnh đạo là quá trình tác động có chủ đích lên hành động của một cá nhân hoặc một nhóm nhằm đạt được mục tiêu trong bối cảnh cụ thể Đó là khả năng lôi cuốn người khác đi theo và dẫn dắt bằng tầm nhìn, sự thuyết phục, đồng thời xây dựng sự gắn kết giữa người và công việc bằng cách quan tâm tới cả hai phía: kết quả công việc và sự phát triển của con người.
Lãnh đạo là khả năng thuyết phục và gây ảnh hưởng lên người khác để đạt được mục tiêu mong muốn Nói cách khác, lãnh đạo nhấn mạnh yếu tố con người, tập trung vào từng cá nhân để kết nối họ thành một đội ngũ đồng thuận và động viên họ tiến tới mục tiêu chung Người lãnh đạo xây dựng niềm tin, giao tiếp rõ ràng và tạo động lực cho đội ngũ, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc và đạt được kết quả mong đợi.
− Có hai loại lãnh đạo là lãnh đạo chính thức và lãnh đạo không chính thức
Lãnh đạo chính thức là người có thực quyền trong một tổ chức và đồng thời đảm nhận vai trò quản trị viên, được trao quyền hạn và chức năng hành xử trên người khác để thi hành các công tác theo hoạch định Người lãnh đạo có thực quyền vừa định hướng, lãnh đạo đội ngũ vừa quản trị nguồn lực, đảm bảo các nhiệm vụ được triển khai đúng kế hoạch và đạt mục tiêu của tổ chức Sự kết hợp giữa quyền lực và trách nhiệm quản trị giúp lãnh đạo chính thức dẫn dắt tổ chức hiệu quả và chịu trách nhiệm trước tổ chức về kết quả thực thi và sự phát triển bền vững.
+ Người lãnh đạo không chính thức hay còn gọi là lãnh đạo tự nhiên, là người lãnh đạo do thiên phú với phong cách lôi cuốn người khác
Tuy họ không có quyền hạn chính thức để sai khiến, lời nói của họ vẫn có giá trị và được người khác lắng nghe, ghi nhận và hành động theo Những người lãnh đạo tự nhiên này thường được ngưỡng mộ như những chứng nhân gương mẫu về cách tổ chức và thực hiện trong đời sống cá nhân cũng như xã hội.
I.3 Các phong cách lãnh đạo phổ biến
I.3.1 Khái niệm phong cách lãnh đạo
− Phong cách lãnh đạo là những phương pháp hoặc cách thức nhà lãnh đạo thường dùng để gây ảnh huởng đến đối tượng bị lãnh đạo.
Xét ở góc độ cá nhân, phong cách lãnh đạo chính là cách mà nhà lãnh đạo làm việc hàng ngày Phong cách này thể hiện qua các hành vi và nỗ lực ảnh hưởng đến hoạt động của người khác, từ cách giao tiếp, ra quyết định cho đến cách truyền cảm hứng và tạo động lực cho đội ngũ.
Xét ở mức tổng thể, phong cách lãnh đạo là hệ thống các dấu hiệu đặc trưng thể hiện cách nhà lãnh đạo điều hành và quản lý, được hình thành và chi phối bởi đặc điểm nhân cách của họ.
I.3.2 Phong cách lãnh đạo độc đoán
Phong cách lãnh đạo độc đoán, còn được gọi là phong cách lãnh đạo chuyên quyền, phong cách lãnh đạo theo hành chính xử phạt, phong cách lãnh đạo theo chỉ thị và phong cách lãnh đạo cương quyết, mô tả hình thức lãnh đạo trong đó người quản lý áp đặt quyền lực lên nhân viên Các nhân viên nhận lệnh và thi hành mệnh lệnh mà không tham gia vào quá trình ra quyết định Người lãnh đạo sẽ tập trung toàn bộ quyền lực vào tay mình, quyết định nhanh chóng và mang tính mệnh lệnh Tuy hiệu quả trong một số tình huống, phong cách này có thể hạn chế sự tham gia của cấp dưới, hạn chế sáng tạo và ảnh hưởng đến động lực làm việc lâu dài.
Lãnh đạo độc đoán áp đặt công việc và giám sát chặt chẽ, coi trọng quyền lực cá nhân và kiểm soát diễn biến hoạt động của tổ chức Quản trị viên độc đoán thường tự làm thước đo giá trị, ít khi lắng nghe ý kiến của đồng đội hay nhân viên mà chỉ dựa vào kiến thức và kinh nghiệm của bản thân Phong cách này thường gắn với quản trị cổ điển hoặc được áp dụng khi tổ chức đang trong quá trình canh tân nội bộ để loại bỏ những yếu tố lũng đoạn, đặc biệt khi tinh thần kỷ luật và trật tự của tổ chức đang bị lung lay và cần được củng cố.
Phong cách lãnh đạo này xuất hiện khi người đứng đầu truyền đạt rõ ràng kỳ vọng của mình: nói chính xác những gì nhân viên cần làm và cách làm, nhưng không kèm theo bất kỳ lời khuyên hay chỉ dẫn nào Sự tập trung là vào kết quả và quy trình được mô tả chi tiết từ trên, còn quyền tự chủ và sáng kiến của nhân viên bị hạn chế khi thiếu sự tư vấn hỗ trợ từ lãnh đạo Điều này giúp quản lý dễ dàng theo dõi hiệu suất ngắn hạn nhưng có thể làm giảm động lực, sự linh hoạt và khả năng thích nghi của đội ngũ trước những thay đổi.
− Được nhà lãnh đạo sử dụng thành công trong một tập thể mới thành lập, chưa thiết lập được nguyên tắc hoạt động… hoặc trong các tập thể đang mất phương hướng hoạt động, không khí trong tổ chức là gây hấn…
Thành công của một tổ chức phụ thuộc trực tiếp vào vai trò của nhà quản trị và khả năng lãnh đạo của họ Một nhà quản trị giỏi không chỉ thiết lập mục tiêu rõ ràng mà còn điều phối nguồn lực, triển khai chiến lược hiệu quả và thúc đẩy hiệu suất làm việc của cả tổ chức Vì vậy, năng lực quản trị tốt sẽ mang lại sự tăng trưởng bền vững và nhiều thành công cho tổ chức.
− Trong các trường hợp khẩn cấp thì sự độc đoán chuyên quyền của lãnh đạo đôi khi mang lại những hiệu quả bất ngờ.
− Người lãnh đạo không quan tâm đến suy nghĩ cũng như ý kiến của nhân viên nên không tận dụng được sự sáng tạo của nhân viên dưới quyền.
Quyết định của người lãnh đạo chuyên quyền thường ít được cấp dưới chấp nhận, đồng thuận và làm theo Sự thiếu đồng thuận từ cấp dưới có thể dẫn tới chống đối hoặc không tuân thủ, làm giảm hiệu quả triển khai mục tiêu Trong môi trường tổ chức, phong cách lãnh đạo độc đoán dễ gây xáo trộn và hạn chế sự tham gia của cấp dưới, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả và tinh thần làm việc.
− Với phong cách này, nhân viên ít thích lãnh đạo, hiệu quả làm việc cao hơn khi có mặt lãnh đạo, thấp khi không có mặt lãnh đạo.
− Không khí trong tổ chức phụ thuộc vào định hướng cá nhân.
Phong cách lãnh đạo độc đoán phát huy hiệu quả khi cấp trên truyền đạt mệnh lệnh và chỉ dẫn rõ ràng về những gì cần làm và làm như thế nào Quản trị theo phong cách này thích hợp với những nhân viên còn hạn chế về kinh nghiệm hoặc thiếu kỹ năng cần thiết để hoàn thành công việc Nó cũng có thể phù hợp với những người dễ chống đối, thiếu tự chủ, thiếu nghị lực và kém tính sáng tạo, khi yêu cầu sự tuân thủ và định hướng công việc rõ ràng để đạt được kết quả mong muốn.
I.3.3 Phong cách lãnh đạo dân chủ
Phong cách quản lý này được đặc trưng bởi người lãnh đạo biết phân chia quyền lực một cách rõ ràng, tham khảo ý kiến cấp dưới và bàn bạc trước khi ra quyết định, đồng thời lắng nghe các đóng góp của cấp dưới Việc khuyến khích thảo luận mở và sự tham gia của nhân viên giúp tăng tính minh bạch, cải thiện chất lượng quyết định và xây dựng sự đồng thuận trong tổ chức Nhờ đó, quyền lực được phân bổ hợp lý giữa các cấp và quản lý có thể điều phối công việc một cách linh hoạt, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình và gắn kết đội ngũ.
Quản trị viên theo đường lối lãnh đạo dân chủ là người biết tạo ra những cuộc thảo luận giữa đội ngũ để tìm một quyết định chung Một khi đã quyết định, dù là ý kiến của bất cứ thành viên nào trong đội ngũ, công tác sẽ được thực hiện theo quyết định đó Lối lãnh đạo dân chủ mang lại sự nhất trí trong tổ chức và giúp cộng tác viên hay nhân viên nắm quyền chủ động trong việc thi hành công tác Nhân viên trong các tổ chức theo lối lãnh đạo này thường có cơ hội phát huy sáng kiến cao; do đó tinh thần làm việc và hiệu quả công việc cũng được nâng cao.
Các yếu tố ảnh hưởng đến phong cách lãnh đạo
Phong cách lãnh đạo chịu sự chi phối của nhiều yếu tố, nhưng sẽ có một nhóm yếu tố quan trọng nhất có tác động sâu sắc nhất, buộc người lãnh đạo phải điều chỉnh hoặc phát triển phong cách của mình để phù hợp với bối cảnh tổ chức Những yếu tố này gồm môi trường và văn hóa tổ chức, mục tiêu chiến lược và sự phù hợp giữa nguồn lực với nhu cầu thực tiễn, khả năng giao tiếp và động lực của đội ngũ, sự thay đổi của công nghệ và thị trường, cũng như phẩm chất cá nhân của người lãnh đạo như tầm nhìn, sự linh hoạt và tính thích ứng Nhận diện và cân nhắc đầy đủ các yếu tố này giúp lãnh đạo xây dựng phong cách lãnh đạo hiệu quả hơn, tăng hiệu suất làm việc và củng cố sự gắn kết của đội ngũ.
I.4.1 Lịch sử hình thành doanh nghiệp
Doanh nghiệp có văn hóa doanh nghiệp mạnh từ những ngày đầu và một lịch sử hình thành và phát triển ổn định sẽ ảnh hưởng sâu sắc tới phong cách lãnh đạo của các thế hệ sau, bởi họ sẽ noi theo tấm gương của các thế hệ trước Việc xây dựng và duy trì văn hóa cùng di sản lịch sử giúp lãnh đạo tương lai định hình phương châm quản trị, duy trì tính nhất quán và nâng cao hiệu quả dẫn dắt trong toàn tổ chức Vì vậy, đầu tư vào văn hóa doanh nghiệp và quản trị di sản lịch sử là yếu tố then chốt để phát triển bền vững, củng cố uy tín và tăng cường sự tin tưởng của đội ngũ và đối tác.
Ngoài việc kế thừa và phát huy những giá trị tích cực mà người đi trước để lại, các nhà quản trị còn chủ động cập nhật các xu hướng thị trường mới và thực hiện những thay đổi tích cực nhằm bắt kịp sự phát triển của thế giới.
I.4.2 Môi trường học tập và rèn luyện
− Môi trường đào tạo là nơi ảnh hưởng lớn đến phong cách lãnh đạo và cách quản lý nhân sự của các nhà quản trị doanh nghiệp
Việc được đào tạo trong một môi trường làm việc tốt, hiện đại và có tính kỷ luật cao sẽ tác động sâu sắc đến người lãnh đạo Theo thời gian, phong cách lãnh đạo của họ dần hình thành dựa trên các chuẩn mực và thói quen của môi trường đó Một môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả thúc đẩy kỹ năng quản trị, giao tiếp và quyết đoán có hệ thống, từ đó định hình cách lãnh đạo ứng xử và ra quyết định Kết quả là phong cách lãnh đạo phản ánh đặc trưng của môi trường, giúp người lãnh đạo phù hợp và phát triển bền vững với tổ chức.
Tâm lý tích cực giúp lãnh đạo doanh nghiệp luôn tươi mới và nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp Với tư duy tích cực, họ kích thích tinh thần làm việc tích cực của toàn đội ngũ, tăng động lực và sự chủ động trong công việc Nhờ đó, lãnh đạo tự tin thể hiện phong cách lãnh đạo của mình và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tổ chức.
Từ đây, sự động viên và nguồn năng lượng tích cực từ lãnh đạo sẽ truyền cảm hứng cho đội ngũ nhân viên cấp dưới, giúp họ duy trì động lực làm việc hăng say và cống hiến cho sự phát triển của công ty.
I.4.4 Trình độ và năng lực bản thân
Phong cách quản trị của Elon Musk
Khái quát về Elon Musk
Elon Musk sinh ngày 28/06/1971 tại Nam Phi và là anh cả trong một gia đình có ba người con Cha mẹ ông ly hôn khi ông mới 8 tuổi, vào năm 1979, và từ đó ông sống cùng cha và em trai.
Ngay từ nhỏ, Elon Musk đã thể hiện tài năng công nghệ vượt trội khi ông không ngừng tự học hỏi và khám phá, từ việc đọc sách khoa học cho đến tự học lập trình máy tính Khi mới 12 tuổi, ông đã bán được sản phẩm trò chơi điện tử trên thị trường, minh chứng cho khả năng sáng tạo và sự nhạy bén công nghệ từ rất sớm.
Elon Musk là một doanh nhân công nghệ và nhà sáng lập hàng đầu thế giới, đồng thời nắm giữ vai trò lãnh đạo ở nhiều công ty đổi mới Ông là người sáng lập, CEO và kiến trúc sư sản phẩm của SpaceX; là nhà đầu tư ban đầu kiêm CEO và kiến trúc sư sản phẩm của Tesla Inc; là người sáng lập The Boring Company; đồng sáng lập Neuralink; và đồng sáng lập kiêm đồng chủ tịch ban đầu của OpenAI.
Phân tích phong cách lãnh đạo của Elon Musk
Elon Musk thuộc phong cách lãnh đạo độc đoán
Một số chuyên gia nhận định Musk nổi tiếng với nguyên tắc làm việc cực đoan Ông từng chia sẻ rằng "không thể tìm được ai để giao việc và luôn tự mình làm phần lớn công việc quan trọng", đồng thời ít quan tâm đến ý kiến của nhân viên và có xu hướng tư duy theo kiểu "theo cách của tôi hoặc nghỉ việc" Dù có tầm nhìn xa trông rộng, vị CEO này thường đặt ra mục tiêu cho công ty hoặc giao việc cho nhân viên nhưng lại không nêu rõ phương thức để đạt được Khi một nhóm kỹ sư tại Tesla được giao làm việc, họ phản ánh rằng yêu cầu quá khó và đề nghị cần thêm người để hoàn thành vì quy mô lớn, nhưng Musk đã bỏ qua ý kiến đó.
Trong một bài phỏng vấn với Wall Street Journal vào năm 2015, ông từng miêu tả mình là một
Thuật ngữ "nano-manager" mô tả một người quản lý luôn chú ý tỉ mỉ đến từng chi tiết và đòi hỏi sự hoàn hảo Dolly Singh, từng là Giám đốc tuyển dụng tại SpaceX, chia sẻ với Business Insider rằng "kim cương vốn được rèn dưới áp lực" và Elon Musk chính là tay rèn kim cương lão luyện Theo bà, Musk hiểu cảm giác tồi tệ của nhân viên khi bị mắng chửi, nhưng ông cho rằng họ sẽ vượt qua mọi giới hạn và đạt được kỳ vọng khi làm việc trong môi trường khắc nghiệt do ông xây dựng.
Ông ấy luôn đặt ra những thách thức lớn và buộc mọi người phải vượt qua những điều họ vốn cho là không thể Cuối cùng, kết quả đạt được lại rất tuyệt vời, theo một kỹ sư phần mềm của Tesla nói với Business Insider.
Vào năm 2018, theo CNBC, một cựu nhân viên khác tại Tesla cho rằng phong cách quản lý khắt khe của Elon Musk chỉ làm tốn tiền và thời gian của công ty.
Kiểu lãnh đạo độc đoán này của CEO Tesla càng thể hiện rõ khi ông chia sẻ với New
Theo The New York Times năm 2020, Elon Musk không muốn giao phó trách nhiệm cho người khác vì vẫn chưa tìm được người phù hợp, đồng thời đặt ra những tham vọng lớn cho đội ngũ và công ty với những mục tiêu có vẻ bất khả thi, và tận dụng vòng phản hồi để phát triển Ông không sợ thất bại; với Musk, thất bại là điều tự nhiên trong bất kỳ quá trình sáng tạo nào Ông coi trọng mọi phản hồi, cả tích cực lẫn tiêu cực, vì chúng giúp ông nhận thức đúng đắn về các ý tưởng và từ đó triển khai chúng hiệu quả.
Những quy tắc Elon Musk đặt ra cho nhân viên
Không cần họp quy mô lớn vì làm lãng phí thời gian
Elon Musk cho rằng họp hành quá nhiều là nhược điểm của các công ty lớn và chất lượng các cuộc họp ngày càng giảm theo thời gian Do đó, nên hạn chế các cuộc họp quy mô lớn trừ khi thực sự cần thiết và có ý nghĩa Khi phải tổ chức họp, hãy giữ buổi làm việc thật ngắn gọn, tập trung vào mục tiêu và mang lại hiệu quả, nhằm tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu suất làm việc của toàn đội.
Các cuộc họp không nên quá thường xuyên, trừ khi có vấn đề khẩn cấp
“Cần hạn chế các cuộc họp định kì, trừ khi cần giải quyết một vấn đề cực kỳ khẩn cấp.
Và một khi vấn đề cấp bách đã được giải quyết, cần ngay lập tức giảm tần suất họp xuống”
Rời khỏi một cuộc họp nếu thấy không có giá trị
Trong một email gửi cho nhân viên, Musk nhấn mạnh rằng nếu bạn ở trong cuộc họp mà không thể đóng góp ý kiến gì thì hãy rời khỏi ngay lập tức Việc bỏ đi không phản ánh sự thô lỗ; ngược lại, bắt người khác ở lại và lãng phí thời gian của họ mới là hành vi thiếu lịch sự và vô ích cho cả tập thể.
Tránh những biệt ngữ khó hiểu
Tesla loại bỏ từ viết tắt và thuật ngữ vô nghĩa cho mọi đối tượng, phần mềm hoặc quy trình, nhằm đảm bảo thông điệp rõ ràng và dễ hiểu để mọi người không phải giải thích lại Không ai nên phải ghi nhớ cả một bảng thuật ngữ để làm việc; thay vào đó, giao tiếp nên ngắn gọn, dễ hiểu và nhất quán, từ đó tăng cường hiệu quả công việc.
Không để hệ thống phân cấp cản trở hiệu quả công việc
Trong mọi giao tiếp và báo cáo, mục tiêu là đi theo con đường ngắn nhất để hoàn thành công việc, không cần phải thông qua hệ thống báo cáo theo phân cấp Bất kỳ giám đốc nào cố tình áp dụng hệ thống đó sẽ bị sa thải khỏi công ty.
Nếu bạn cần liên hệ trực tiếp với ai đó, hãy trực tiếp làm điều đó
Vấn đề cốt lõi là sự kết nối và liên lạc giữa các cấp còn chưa hiệu quả Giải pháp là cho phép nhân viên ở mọi cấp được trao đổi thông tin trực tiếp với người mà họ cần liên hệ, từ đó tăng tốc quá trình ra quyết định, giảm thiểu sự chậm trễ và nhầm lẫn trong giao tiếp, và nâng cao hiệu suất làm việc bằng cách thông tin được luân chuyển một cách trực tiếp giữa các cấp trong tổ chức.
Ông nói thêm rằng để hoàn thành một công việc giữa các kho thì mỗi nhân viên phải trao đổi với người quản lý của mình, người này lại nói chuyện với giám đốc, giám đốc lại trao đổi với một VP, VP này lại gặp một VP khác, và vòng lặp ấy cứ tiếp diễn Kết quả của chu trình phức tạp này là một mớ hỗn độn khiến công việc chậm lại và dễ gây nhầm lẫn Vì vậy, mọi người nên trao đổi trực tiếp và làm những việc cần làm ngay để cải thiện hiệu quả và tránh tắc nghẽn trong quy trình.
Không lãng phí thời gian tuân theo những quy tắc ngớ ngẩn
Trong mọi hoàn cảnh, hãy để ý thức chung làm kim chỉ nam cho bạn Khi gặp một tình huống cụ thể mà các quy tắc của công ty không còn phù hợp và không hiệu quả, quy tắc đó sẽ được thay đổi ngay lập tức nhằm đảm bảo sự phù hợp với thực tế và hiệu quả công việc.
Không tiết lộ thông tin trong bất kỳ trường hợp nào
Musk cho rằng với tư cách là nhân viên và cổ đông, mỗi người đều có trách nhiệm bảo vệ toàn bộ thông tin và công nghệ được tạo ra và sử dụng hàng ngày tại nơi này Quan điểm này nhấn mạnh sự gắn kết giữa bảo mật dữ liệu, quản trị công nghệ và cam kết chung nhằm duy trì an toàn, tin cậy và hiệu quả cho tổ chức trong mọi hoạt động hàng ngày.
Tesla sẽ áp dụng biện pháp trừng phạt đối với người rò rỉ thông tin độc quyền của doanh nghiệp một cách trái phép hoặc vi phạm nghĩa vụ không tiết lộ mà tất cả chúng ta đã đồng thuận Các biện pháp này có thể bao gồm chấm dứt hợp đồng lao động, yêu cầu bồi thường thiệt hại và thậm chí cáo buộc hình sự.
Thực tế, đã có nhiều tấm gương nhân viên Tesla bị sa thải vì làm rò rỉ thông tin, bao gồm cả trên mạng xã hội.
Quan điểm tuyển mộ nhân viên
Trong một lần phỏng vấn năm 2014, Elon Musk khẳng định rằng không nhất thiết phải có bằng cấp đại học, thậm chí không có bằng cấp trung học cũng được Theo ông, kinh nghiệm và năng lực phi thường mới là yếu tố quyết định trong tuyển dụng, chứ không phải tấm bằng Để nhận diện ai là người tài thật sự, các doanh nghiệp nên đặt ra những câu hỏi tuyển dụng tập trung vào cách họ đã giải quyết thách thức thực tế, các sáng kiến đột phá và thành quả đạt được dưới áp lực Những câu hỏi này giúp làm rõ năng lực thực tế, tư duy phân tích và tinh thần đổi mới của ứng viên, thay vì chỉ dựa vào bảng thành tích học tập Nhờ vậy, tổ chức có thể thu hút và giữ chân những người có đóng góp bền vững cho sự phát triển công nghệ và tăng trưởng lâu dài.
“Hãy kể cho tôi nghe một số vấn đề khó khăn nhất mà anh/chị đã đối mặt và cách giải quyết chúng”.
Điều tôi thực sự tìm kiếm là bằng chứng cho thấy ứng viên này thực sự khác biệt, không chỉ ở hồ sơ mà ở cách họ đối phó và giải quyết vấn đề để vượt qua thách thức một cách bền vững Thông qua các ví dụ cụ thể, họ cho thấy khả năng nhận diện vấn đề, đề xuất giải pháp tối ưu và triển khai hiệu quả, chứng minh sự linh hoạt, sáng tạo và năng lực dẫn dắt để đưa tập thể vượt qua khó khăn.
Tất nhiên tôi muốn nghe họ chia sẻ về thành tựu của mình, vai trò của họ trong quá trình xử lý vấn đề là gì và liệu có ai khác đảm nhận trọng trách quan trọng hơn hay không Thông thường, chúng ta sẽ khó quên những khó khăn từng gặp phải," Musk chia sẻ.
Chỉ những ai đã trực tiếp giải quyết vấn đề mới biết chính xác khó khăn đó được xử lý ra sao.
Không tuyển những người có tính cách xấu:
Trong suốt cuộc phỏng vấn với The Henry Ford, Musk đã trả lời một cách vui vẻ rằng:
Thông thường, tôi tìm ứng viên có thái độ tích cực để xây dựng nền tảng cho một đội ngũ làm việc hiệu quả Việc hòa hợp với đồng nghiệp là yếu tố cực kỳ quan trọng trong môi trường làm việc, vì sự đồng thuận trong tập thể ảnh hưởng đến hiệu suất và sự hài lòng hàng ngày; khi thiếu sự hòa hợp, quãng thời gian làm việc sẽ trở nên khó khăn và không vui.
Tạo điều kiện để ứng viên chứng tỏ bản thân mình:
Musk đã đưa ra, rằng: “Điều gì chứng minh bạn là một người phù hợp với công ty? Tại sao tôi phải tin bạn?”
Musk nổi tiếng là một người rất thích đặt ra những câu đố mẹo trong các buổi phỏng vấn:
Bạn đứng trên bề mặt Trái Đất và thực hiện ba bước liên tiếp: đi về phía Nam một dặm, rồi về phía Tây một dặm, và cuối cùng đi về phía Bắc một dặm Sau chu trình này, bạn vẫn ở đúng vị trí ban đầu, và câu đố địa lý nổi tiếng cho thấy đáp án là bạn đang ở Bắc Cực.
Mục đích của các câu hỏi này không phải để đo lường trí thông minh của ứng viên, mà là để quan sát cách họ xử lý vấn đề và thể hiện khả năng tư duy khi đối mặt với tình huống Thông qua việc phân tích tình huống, trình bày luận cứ và đề xuất giải pháp, nhà tuyển dụng có thể đánh giá mức độ linh hoạt và hiệu quả trong quá trình xử lý vấn đề của ứng viên.
Khả năng truyền cảm hứng
Khi giao việc, ông không chỉ đặt ra thời hạn công việc mà còn trao quyền cho nhân viên nắm giữ dự án của họ, từ đó tăng quyền tự chủ và trách nhiệm Cách làm này thúc đẩy sự tích cực của nhân viên, giúp khai thác tối đa nguồn lực con người và nâng cao hiệu quả làm việc cho toàn bộ tổ chức.
Kỹ sư Kevin Brogan cho biết: Musk không ra lệnh theo kiểu “làm việc vào 2 giờ chiều thứ Sáu”, thay vào đó ông ấy thách thức: “Tôi cần bạn làm được những điều tưởng chừng không thể vào 2 giờ chiều thứ Sáu Bạn có làm được không?” Khi nhận lời, bạn sẽ làm việc chăm chỉ không chỉ vì lời nói của sếp mà vì bản thân bạn; với những người thông minh và có tham vọng, đó không chỉ là một thử thách mà còn là cơ hội để phát triển Tại Tesla, Branton Phillips, phụ trách dây chuyền sản xuất, nói rằng ở đây chúng ta nắm giữ tương lai và tạo nên lịch sử Ở SpaceX, có nhiều tiện ích hấp dẫn như bữa tối miễn phí, cà phê, dịch vụ mát-xa và lễ vinh danh hàng tháng cho những người làm tốt nhất, khiến nhân viên ở lại văn phòng lâu hơn và sẵn sàng làm thêm giờ.
Elon Musk luôn chú trọng nâng cao tinh thần làm việc của toàn bộ đội ngũ bằng các bài phát biểu động viên và các email cổ vũ được gửi tới toàn công ty Những thông điệp này giúp lan tỏa động lực, tăng sự gắn kết và nâng cao hiệu suất làm việc ở quy mô tổ chức Bên cạnh đó, văn hóa công ty còn có các hoạt động xã hội như tiệc công ty và những buổi vui chơi tại các quán bar địa phương, giúp nhân viên thư giãn và gắn kết với nhau Việc kết hợp giữa giao tiếp trực tiếp qua phát biểu, gửi email rộng rãi và các sự kiện giao lưu tạo nên một môi trường làm việc tích cực và động lực làm việc bền vững.
Dưới đây là một số câu nói truyền cảm hứng tiêu biểu của ông:
− Khi một cái gì đó đủ quan trọng, bạn làm nó ngay cả khi đó không phải là sở trường của bạn.
− Sự kiên trì là rất quan trọng Bạn không nên từ bỏ trừ khi bạn buộc phải từ bỏ.
− Thất bại là một lựa chọn ở đây Nếu không thất bại, bạn không đủ động lực để đổi mới.
Thực sự chú ý đến phản hồi tiêu cực và đón nhận nó, đặc biệt là từ bạn bè, vì đó là nguồn thông tin đáng tin cậy và có thể mang lại góc nhìn quý giá cho sự phát triển cá nhân Dù hầu như mọi người đều ngại nghe chỉ trích, phản hồi tiêu cực từ bạn bè giúp nhận diện điểm yếu, cải thiện kỹ năng và điều chỉnh hành động để đạt được kết quả tốt hơn Lắng nghe và phân tích kỹ những ý kiến khó nghe sẽ biến chỉ trích thành dữ liệu hữu ích cho quá trình phát triển bản thân, từ đó tăng hiệu quả làm việc và cuộc sống hàng ngày.
− Bạn muốn có một tương lai nơi bạn mong muốn mọi thứ sẽ tốt hơn, không phải là nơi bạn đang mong đợi mọi thứ sẽ tồi tệ hơn.
Để mỗi ngày có ý nghĩa, cần có lý do để thức dậy và muốn sống Bạn có thực sự biết tại sao bạn sống không, vấn đề ở đây là gì và điều gì truyền cảm hứng cho bạn? Bạn thích gì khi nhìn về tương lai và ước mơ của bạn có hướng đến những mục tiêu lớn như khám phá vũ trụ hay trở thành một sinh vật đa hành tinh không? Nếu tương lai không bao gồm những ước mơ ấy, sự chán nản sẽ xuất hiện và động lực của bạn có thể bị suy giảm.
Quay về vài trăm năm trước, những gì hiện nay được cho là đương nhiên lại trông như phép thuật: chúng ta có thể trò chuyện với người ở xa, truyền hình ảnh từ xa, bay trên bầu trời và truy cập một lượng dữ liệu khổng lồ Những khả năng tưởng như kỳ diệu ấy đã trở thành hiện thực nhờ sự phát triển của công nghệ, mạng internet và máy tính, và chúng đang tiếp tục định hình cách chúng ta sống, làm việc và giao tiếp ngày nay.
− Bước đầu tiên là thiết lập một cái bạn nghĩ rằng là có thể; sau đó là khả năng có thể xảy ra.
− Một số người không thích thay đổi, nhưng bạn cần phải thay đổi nếu sự thay thế là một thảm họa.
− Điều rất quan trọng là thích những người bạn làm việc cùng, nếu không cuộc sống và công việc của bạn sẽ khá khốn khổ.
II.6 Cách quản lí nhân sự
Chúng tôi duy trì các chính sách mở dành cho mọi cấp độ nhân viên, từ thực tập sinh đến nhân viên ở cấp cao nhất, cho phép họ nêu lên những mối quan tâm với những người quản lý hàng đầu mà không phải đối mặt với hậu quả.
Ở Tesla, Elon Musk áp dụng không chỉ chính sách cửa mở mà còn một hình thức mới mang tên chính sách hộp thư mở, cho phép tất cả nhân viên gửi thư trực tiếp tới các quản lý và thậm chí tới Elon Musk mà không cần thông qua cấp trên Chính sách này thúc đẩy giao tiếp minh bạch, rút ngắn thời gian phản hồi và tăng cường liên kết giữa các bộ phận, giúp thông điệp từ nhân viên tới quản lý, thậm chí tới CEO được nhận và xử lý nhanh hơn.
“Gửi: Tất cả mọi người
Chủ đề: Vui lòng ghi nhớ
Nếu có một bức email gửi từ tôi với những chỉ đạo rõ ràng, chỉ có ba hướng duy nhất mà các nhà quản lý có thể cho phép.
1 Gửi email hồi đáp tôi, giải thích vì sao những gì tôi nói là không đúng Đôi khi, tôi cũng sai như thường.
2 Đề nghị giải đáp kỹ hơn nếu những gì tôi nói còn chưa rõ.
3 Thực hiện theo chỉ đạo.
Nếu không có một điều nào trong ba điều trên được làm, nhà quản lý đó sẽ được yêu cầu từ chức ngay lập tức.
Elon Musk nổi tiếng với sự nghiêm khắc và yêu cầu làm việc ở mức cao đối với đội ngũ nhân viên Tuy nhiên, ông cũng thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới nhân sự, luôn khuyến khích họ thay đổi và cải thiện để tăng động lực và hứng thú trong công việc.
“Gửi: Tất cả mọi người
Chủ đề: Nghe nhạc trong nhà máy
Tôi ủng hộ việc nghe nhạc trong nhà máy và coi đó là một cách làm cho thời gian làm việc trở nên thú vị hơn Nghe nhạc tại nơi làm việc có thể cải thiện tâm trạng, tăng sự tập trung và thúc đẩy năng suất làm việc Bên cạnh đó, những yếu tố nhỏ khác—những thói quen đơn giản và môi trường làm việc thoải mái—cũng giúp nhân viên duy trì động lực, hạn chế căng thẳng và làm cho ca làm việc trở nên dễ chịu hơn.
Gần đây, một đồng nghiệp gửi cho tôi một tin nhắn hỏi liệu chúng ta có thể đeo tai nghe một bên tai để nghe nhạc và để tai kia nghe các thông báo về an toàn tại nơi làm việc hay không Theo tôi, cách làm này có vẻ ổn và có thể cân bằng giữa giải trí và sự chú ý tới an toàn trong công việc.
Việc nghe nhạc bằng loa ngoài được coi là hoàn toàn chấp nhận được, miễn sao có một thỏa thuận hợp lý giữa các đồng nghiệp về vấn đề lựa chọn nhạc Khi có sự đồng thuận này, nhạc phát từ loa ngoài sẽ phù hợp với môi trường làm việc và được mọi người đồng ý về cách thức và thời điểm phát nhạc.
Nếu có những yếu tố khác mà bạn cho là có thể giúp ngày làm việc của bạn trở nên tốt hơn, xin hãy chia sẻ để chúng ta có thể cải thiện môi trường làm việc và nâng cao hiệu suất Tôi đặc biệt quan tâm đến những điều khiến bạn mong chờ được tới nơi làm việc mỗi ngày, bởi động lực tích cực đó sẽ lan tỏa tới cả đội ngũ và giúp công việc diễn ra hiệu quả hơn.
II.7 Phong cách lãnh đạo thiết kế
Trong các nhà máy của Tesla, nhiều hệ thống kiểm tra có thể vận hành tự động và do công ty tự phát triển, bao gồm hệ thống vật liệu, hệ thống sản xuất và vận hành, cũng như hệ thống ERP Mỗi hệ thống được nhắm mục tiêu cụ thể, có thể cấu hình nhanh chóng và cá nhân hóa, đồng thời ghi lại đầy đủ dữ liệu cần thiết Thông tin được ghi nhận chính xác trong hệ thống quản trị sản xuất, giúp nhà quản lý dễ dàng truy xuất nguồn gốc và theo dõi nguồn gốc mọi thông tin Khi sự cố xảy ra, họ có thể truy vết từ cấp bộ phận, đến từng trạm làm việc cụ thể và từng chi tiết, đảm bảo mọi vấn đề được theo dõi và sửa chữa kịp thời và hiệu quả Khác với quy trình sản xuất lắp ráp xe hơi truyền thống, Tesla cho phép nhiều vấn đề được giải quyết thông qua nâng cấp phần mềm từ xa, mang lại lợi thế lớn cho nhà quản lý.
− Vai trò của Elon Musk đối với việc thiết kế và vận hành hệ thống trên:
Elon Musk đã thiết kế một hệ thống nhằm đưa các công nghệ quan trọng vào tầm kiểm soát, xây dựng nền tảng cho một công ty tích hợp mạnh mẽ và bền vững Hệ thống này tập trung quản lý đồng bộ các công nghệ chủ chốt, giúp giảm thiểu rủi ro và hạn chế tối đa sự cố thông qua quy trình kiểm tra và giám sát chặt chẽ Nhờ đó, doanh nghiệp có thể vận hành an toàn, hiệu quả và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường nhờ sự tích hợp công nghệ sâu sắc và quản trị thông minh.
Phong cách lãnh đạo thiết kế
Ở nhà máy của Tesla, nhiều hệ thống kiểm tra tự động được tự phát triển và vận hành độc lập, từ hệ thống vật liệu, hệ thống sản xuất và vận hành cho đến hệ thống ERP Mỗi hệ thống được nhắm mục tiêu rõ ràng, cho phép cấu hình nhanh và cá nhân hóa, đồng thời ghi nhận đầy đủ dữ liệu thiết yếu Các thông tin được lưu trữ chính xác trong hệ thống vận hành sản xuất, giúp nhà quản lý dễ dàng truy xuất nguồn gốc và theo dõi quá trình sản xuất Khi sự cố xảy ra, có thể truy vết từ cấp bộ phận, đến từng trạm làm việc cụ thể và từng chi tiết, bảo đảm mọi vấn đề được theo dõi và sửa chữa kịp thời và hiệu quả Bên cạnh đó, khác với quy trình sản xuất lắp ráp xe hơi truyền thống, Tesla có thể giải quyết nhiều vấn đề thông qua cập nhật phần mềm từ xa, mang lại lợi thế cạnh tranh và quản lý vận hành ưu việt.
− Vai trò của Elon Musk đối với việc thiết kế và vận hành hệ thống trên:
Elon Musk thiết kế hệ thống này nhằm đưa các công nghệ quan trọng vào tầm kiểm soát và quản trị tập trung, đảm bảo sự nhất quán giữa các lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất và vận hành Mục tiêu là xây dựng một công ty tích hợp mạnh mẽ, có khả năng thích nghi nhanh với thay đổi của thị trường và công nghệ, đồng thời tối ưu hóa quy trình làm việc để giảm thiểu rủi ro và sự cố Nhờ quản lý rủi ro công nghệ chặt chẽ và các biện pháp kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt, hệ thống này hướng tới tối đa hóa hiệu suất hoạt động và sự ổn định lâu dài cho doanh nghiệp.
Phát triển các phương tiện được xác định bằng phần mềm được hỗ trợ bởi AI hiệu suất cao là trọng tâm của dự án, nhằm tối ưu hóa khả năng nhận diện và điều khiển bằng công nghệ máy tính tiên tiến Ông tập trung mạnh vào tích hợp hệ thống và sản xuất để đảm bảo sự đồng bộ giữa phần mềm AI và quy trình sản xuất, từ đó nâng cao hiệu suất, độ tin cậy và khả năng mở rộng của sản phẩm.
+ Ngoài quan hệ đối tác, Elon Musk đã mua lại 1 số công ty khác để nhanh chóng nâng cao chuyên môn của Testla trong lĩnh vực tự động hoá
Công thức thành công của Elon Musk trong xây dựng doanh nghiệp
− Tất cả các công ty của Elon Musk đều có một mục tiêu chính, tầm nhìn và công nghệ.
Các công ty của Elon Musk đều theo đuổi mục tiêu chung là phá vỡ mọi rào cản và thúc đẩy đổi mới công nghệ Thực tế, tên tuổi Elon Musk đã gắn với thương hiệu táo bạo, thể hiện sự sẵn sàng đương đầu với thách thức và biến các ý tưởng đột phá thành hiện thực, từ đó tạo ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.
Elon Musk kết hợp các đột phá công nghệ với niềm đam mê mãnh liệt nhằm cải thiện cuộc sống cho nhân loại, cả trên Trái đất lẫn ngoài vũ trụ Với tầm nhìn độc đáo, ông đóng góp có giá trị vào sự tiến bộ của nhân loại và đưa chúng ta lên tầm cao mới của công nghệ và khám phá.
− Thách thức mọi quy ước
Elon Musk có sức ảnh hưởng lớn nhờ khả năng thấu hiểu Human Truth, nắm bắt tâm lý con người ở mức sâu sắc Tâm lý con người không chỉ là những trạng thái phổ biến mà còn chứa những ý nghĩa sâu xa, là tập hợp các suy nghĩ và cảm xúc chung giúp đoàn kết loài người Chính sự nhận thức này làm cho các ý tưởng đổi mới của Musk chạm tới cảm xúc và nhu cầu của người xem, lan tỏa mạnh mẽ và thúc đẩy hành động trên quy mô toàn cầu.
Công thức đổi mới của Elon Musk bắt đầu bằng việc xác định những gì tạo ra pain points (điểm đau) trong cuộc sống hằng ngày và lý do tại sao chúng tồn tại, từ đó gợi ý các giải pháp đột phá để cải thiện trải nghiệm con người Lấy ví dụ về tháp SpaceX — một trong những ý tưởng gần đây của ông nhằm thay đổi nhận thức của con người về du lịch hàng không và thúc đẩy tiến bộ công nghệ bay.
Ví dụ, tâm lý của người khi di chuyển bằng máy bay là hầu hết mọi người đều không thích ngồi hàng giờ trên một chiếc máy bay chật hẹp và họ mong đến đích càng nhanh càng tốt Kế hoạch đầy tham vọng của Musk là phát triển một hệ thống tên lửa cách mạng có khả năng vận chuyển hành khách từ bất kỳ thành phố nào đến bất kỳ thành phố nào trong vòng dưới một giờ, với mức chi phí bằng hoặc tương đương các phương thức vận chuyển hiện tại Đây không phải là ý tưởng duy nhất của Elon Musk nhằm thách thức mọi quy ước; với mỗi ý tưởng, động lực là tìm ra sự thiếu hiệu quả và các giải pháp chưa từng được thực hiện trước đây, thậm chí nhiều ý tưởng của ông còn chưa được hiểu hết.
− Mỗi người tham gia là một vector.
Elon Musk là một người thực tế và ủng hộ cách suy nghĩ đơn giản nhất để đưa một công ty từ điểm A đến điểm B Ông cho rằng mỗi cá nhân trong mọi hoạt động là một vector thúc đẩy năng lượng để đạt mục tiêu, không chỉ ở mức nhiệt huyết mà còn ở cách thức hành động và động lực đằng sau đó Mỗi vector đều có hai đặc tính cơ bản: cường độ và hướng, xác định mức độ tác động và định hướng của toàn bộ đội ngũ trong hành trình chinh phục mục tiêu chung.
Tiến độ của một công ty được xác định bởi tổng hợp mọi động lực và nỗ lực từ các bộ phận tham gia Khi các vector động lực có hướng khác nhau, tổng hợp tác động sẽ không tối ưu và khả năng đạt được mục tiêu sẽ giảm sút Ví dụ, một nhân viên tạo ra lực 10 theo một hướng, trong khi người khác tạo ra lực 10 theo hướng ngược lại sẽ khiến tổng lực bằng 0 Để đạt được lực đẩy tối đa, mọi vector cần được thực hiện theo cùng một hướng và đồng bộ Nói ngắn gọn, để công ty phát triển bền vững, tất cả các bên đều phải nỗ lực trong một tầm nhìn chung và làm việc hướng tới mục tiêu chung.
− Điều chỉnh mục tiêu của toàn đội theo nhu cầu của khách hàng.
Chênh lệch mục tiêu giữa các nhóm nội bộ là một trong những thách thức lớn nhất khiến công ty gặp khó khăn, đặc biệt khi sự lệch này không đồng bộ với nhu cầu của khách hàng Việc duy trì mục tiêu chung cho toàn tổ chức ngày càng phức tạp theo thời gian, và mức độ phức tạp này càng tăng khi có sự tham gia của bên thứ ba, đòi hỏi sự phối hợp mục tiêu và quản trị đồng bộ giữa các bên liên quan.
Trong kế hoạch kinh doanh của Elon Musk, một trong những tâm lý cơ bản là mọi người đều mong muốn có một trải nghiệm khách hàng tích cực từ khi bắt đầu đến khi kết thúc Trải nghiệm này được định hình bởi ba yếu tố cốt lõi là sản phẩm nổi bật, chiến lược bán hàng hiệu quả và các tùy chọn dịch vụ phù hợp với nhu cầu người dùng Trong mọi hoạt động, mục tiêu chính của Musk là đảm bảo các thành phần này được thực hiện trọn vẹn để tối ưu hóa sự hài lòng của khách hàng và nâng cao độ cạnh tranh của thương hiệu Do đó, mỗi bước được thiết kế để củng cố trải nghiệm khách hàng toàn diện, từ sự hấp dẫn của sản phẩm đến dịch vụ sau bán hàng, nhằm tăng sự trung thành của khách hàng và thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh.
Ví dụ nổi bật cho mô hình kinh doanh ô tô là Tesla Nhiều hãng xe lớn áp dụng một khuôn mẫu chung: họ xây dựng cửa hàng và showroom riêng, trong khi phần doanh số lại đến từ mạng lưới đại lý bên thứ ba Trong quá trình đó, các giá trị thương hiệu cốt lõi được truyền tải dưới nhiều góc nhìn và tinh thần khác nhau, dẫn đến nguy cơ giá trị cốt lõi bị phiên dịch sai hướng.
Tại Tesla, các sản phẩm được bán độc quyền tại các cửa hàng của hãng, không có đại lý bên ngoài tham gia quá trình bán hàng Các lựa chọn dịch vụ luôn sẵn có tại các trung tâm Tesla để hỗ trợ khách hàng Hệ thống máy tính trên xe Tesla thực hiện mọi cập nhật phần mềm và được tích hợp công nghệ để hướng dẫn người dùng đến trạm sạc của Tesla gần nhất.
Người dùng có thể bán xe trực tuyến qua trang web của Tesla, giúp khách hàng không cần sự hỗ trợ từ các dịch vụ bên ngoài Việc duy trì mục tiêu của toàn đội phù hợp với nhu cầu của khách hàng sẽ trở nên dễ dàng hơn và các giá trị cốt lõi sẽ tránh bị hiểu sai bởi các tư duy từ bên ngoài.
Chiến lược kinh doanh của Tesla
Trong năm 2020, tài sản ròng của Elon Musk tăng thêm hơn 150 tỷ USD, có thể là mức tăng nhanh nhất trong lịch sử Đà tăng này được thúc đẩy bởi sự thăng hoa chưa từng có của cổ phiếu Tesla, khi cổ phiếu của hãng xe điện liên tục bứt phá và đẩy giá trị vốn hóa của Musk lên mức cao chưa từng có.
Phần lớn tài sản của Elon Musk là cổ phiếu Tesla, và nhờ giá cổ phiếu Tesla tăng hơn 500% kể từ đầu năm mà ông đã trở thành người giàu nhất thế giới vào năm 2021.
Theo mức giá cổ phiếu Tesla ở năm 2022 xấp xỉ 870 USD, nếu cách đây khoảng 10 năm bạn bỏ ra 1.000 USD để đầu tư vào cổ phiếu Tesla, hiện tại giá trị khoản đầu tư này gần 150.000 USD Đây là minh chứng cho hiệu quả đầu tư dài hạn vào cổ phiếu Tesla và cho thấy mức tăng trưởng ấn tượng của công ty trong thập kỷ qua, dù cổ phiếu có những biến động theo thị trường.
Nghe qua có vẻ là một vụ đầu tư siêu lợi nhuận, nhưng cách đây hơn một thập kỷ thì sao? Ai ngờ Tesla giờ đã vươn lên trở thành thương hiệu xe có giá trị hàng đầu thế giới, và đầu tư vào cổ phiếu Tesla ở thời điểm năm 2011 vốn chẳng khác gì một canh bạc.
Dưới thời đại lãnh đạo đề cao sức mạnh sáng tạo như Elon Musk, chiến lược kinh doanh của Tesla được xem là độc nhất và khó dự đoán so với nhiều đối thủ cạnh tranh, nhấn mạnh đổi mới liên tục để duy trì lợi thế cạnh tranh và tạo niềm tin cho khách hàng và nhà đầu tư.
− Chiến lược marketing tận dụng tối đa sức mạnh của mạng xã hội
Tesla không nổi tiếng chỉ vì làm xe điện mà bởi bản sắc thương hiệu mang tên họ, tạo nên sức hút vượt lên sản phẩm Với hàng triệu khách hàng và người hâm mộ trung thành trên toàn cầu, Tesla nhận được sự ủng hộ nhiệt tình và sẵn lòng theo đuổi, tôn vinh chuỗi giá trị bền vững mà thương hiệu mang lại Cam kết đổi mới và chuỗi giá trị bền vững của Tesla giúp hãng thu hút sự đồng thuận của người tiêu dùng và đối tác trên khắp thế giới.
Không giống như BMW, Audi, Toyota hay nhiều tên tuổi đi trước, Tesla tương tác và chia sẻ thông tin với người theo dõi một cách trực tiếp Từ ban lãnh đạo đến người dùng cuối, thay vì thông qua agency hoặc một đội ngũ marketing trung gian nào đó.
Bản thân CEO Elon Musk cũng có những hoạt động nổi bật ở trên Twitter Với hơn
70 triệu người theo dõi cùng những tương tác hay bài đăng “đậm chất marketing”, ông luôn nằm trong nhóm các nhà lãnh đạo có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội toàn cầu.
Elon Musk luôn phản hồi nhanh mỗi khi có tweet nhắc đến mình, điển hình là lần một khách hàng đề nghị Tesla xây dựng “chế độ dành cho chó” và Musk đã đồng ý trả lời trên tweet của ông Sự tương tác và phản hồi nhanh chóng được xem là tuyệt chiêu giúp Tesla nói lên thông điệp với người hâm mộ và tạo thiện cảm, mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng Ngay cả khi nhận phản hồi tiêu cực, vẫn thấy sự xuất hiện của tài khoản cá nhân Elon Musk trong các cuộc trao đổi, cho thấy mức độ kết nối của lãnh đạo với cộng đồng trên mạng xã hội.
Muốn trở nên khác biệt, chiến lược marketing của Tesla không hoang phí tiền tấn cho các kênh truyền thông kiểu cũ, thay vào đó hãng tập trung vào nội dung và hoạt động đem lại lượt tiếp cận và tương tác tự nhiên Bằng cách tối ưu hóa sự hiện diện kỹ thuật số và tận dụng sức lan tỏa của nội dung chất lượng, Tesla đã nâng cao nhận diện thương hiệu và hiệu quả marketing mà không phụ thuộc quảng cáo truyền thống.
Không giữ khư khư bằng sáng chế cho riêng mình và cũng không thương mại hóa chúng hoặc có ý định gây khó dễ cho các bên thứ ba có nhu cầu ứng dụng công nghệ, nhằm đảm bảo quyền tiếp cận và khai thác trí tuệ sáng tạo một cách công bằng và hiệu quả.
Chiến lược marketing của Tesla đã thúc đẩy việc công khai các bằng sáng chế quan trọng, giúp lan tỏa công nghệ và tăng tính minh bạch cho người dùng và ngành công nghiệp Tuy nhiên, Tesla không hoàn toàn mở hết các bằng sáng chế của mình, trái ngược với Volvo vốn đã công khai bằng sáng chế cho kỹ thuật đai an toàn 3 điểm.
Tesla ủng hộ việc các hãng tham khảo và ứng dụng công nghệ của mình, thậm chí Elon Musk nhiều lần công khai bày tỏ sự phấn khích trước xu hướng hợp tác và chia sẻ công nghệ Khi chứng kiến đà tiến bộ thần tốc của nhiều đối thủ cạnh tranh, họ đang dịch chuyển từ xe xăng sang phát triển và sản xuất xe điện, cho thấy xu hướng chuyển đổi toàn ngành ô tô và sự ảnh hưởng của công nghệ Tesla đối với thị trường xe điện.
Thay vì chọn ích kỷ và trở thành kẻ độc tôn trên thị trường của riêng mình, chiến lược marketing của Tesla cho thấy họ sẵn sàng tham gia vào mọi cuộc chiến công bằng nhất Ở đó, Tesla không áp đảo đối thủ bằng chiêu trò hay độc quyền, mà chọn tham gia cuộc chiến với tinh thần cạnh tranh lành mạnh và minh bạch Họ muốn trở thành những người chiến thắng thật sự, tuyệt đối và thuyết phục ở trong lòng khách hàng.
− Giải quyết triệt để nỗi bận tâm lớn nhất của nhân loại
Trong quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh, Tesla được định hình bởi sứ mệnh do Elon Musk cùng các cộng sự tuyên bố: đẩy nhanh quá trình chuyển đổi của thế giới sang năng lượng bền vững Sứ mệnh này làm kim chỉ nam cho mọi quyết định về sản phẩm và đầu tư, từ xe điện và hệ lưu trữ năng lượng đến các giải pháp năng lượng mặt trời, nhằm mở rộng quy mô và tăng trưởng bền vững Qua đó, Tesla tập trung vào đổi mới công nghệ, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và phát triển nền kinh tế năng lượng sạch, hướng tới một tương lai có lượng phát thải thấp và năng lượng sạch được lan tỏa rộng rãi hơn.
Kết luận
Elon Musk đã có những đóng góp đáng kể giúp nâng cao chất lượng cuộc sống thông qua các đổi mới công nghệ và sự kiên định hướng tới lợi ích chung Với kiến thức sâu rộng và sự cống hiến không ngừng cho các mục tiêu cao cả, ông đã trở thành hình mẫu được ngưỡng mộ và hiện thực hóa niềm tin vào sức mạnh của tầm nhìn táo bạo và ý chí bền bỉ.
Những tư tưởng cốt lõi của ông có thể được áp dụng cho hầu hết các mô hình kinh doanh, từ startup đến doanh nghiệp lớn, giúp tối ưu hóa chiến lược và thúc đẩy đổi mới liên tục Trong 20, 50 hoặc 100 năm tới, hy vọng ngày càng nhiều người sẽ nắm bắt và thấu hiểu sâu sắc những tư tưởng triết lý của ông Những hiểu biết này sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của con người và dẫn đến một tương lai tươi sáng hơn cho xã hội.