TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ ---***---TIỂU LUẬN CUỐI KÌ MÔN: ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH HÀNH VI VI PHẠM ĐẠO ĐỨC T
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
-*** -TIỂU LUẬN CUỐI KÌ MÔN: ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
ĐỀ TÀI: PHÂN TÍCH HÀNH VI VI PHẠM ĐẠO ĐỨC TRONG MARKETING
CỦA CÔNG TY VNPT VINAPHONE
Họ tên sinh viên thực hiện:
Lớp hành chính – chuyên ngành:
Lớp tín chỉ:
MSSV:
Giáo viên hướng dẫn:
Ngô Kim Thi Anh 02 – KDQT KDO305(GD1-HK2-2122).1.
2011510064
TS Vũ Thị Bích Hải
Hà Nội, tháng 4 năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
PHẦN NỘI DUNG 5
Chương I Cơ sở lý thuyết 5
I.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu 5
I.2 Khái niệm về đạo đức 5
I.3 Khái niệm về đạo đức kinh doanh 5
I.4 Lý thuyết về các chuẩn mực đạo đức trong đạo đức kinh doanh 6
I.5 Lý thuyết về thuyết tương đối trong đạo đức kinh doanh 6
Chương II Cơ sở thực tiễn 8
II.1 Giới thiệu về công ty Vinaphone 8
II.2 Tổng quan về khủng hoảng truyền thông của Vinaphone 11
II.3 Phân tích hành vi vi phạm đạo đức trong kinh doanh của Vinaphone 13
Chương III Bài học rút ra đối với Vinaphone và các doanh nghiệp khác 15
KẾT LUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế hiện nay đang trở thành một xu thế khách quan và tất yếu của tất cả các nước trên thế giới, không kể các nước đang phát triển hay phát
triển.Trong xu thế đó nước nào có chính sách ,biện pháp chiến lược và công cụ quản lý hợp lí sẽ mang lại lợi ích,sự phát triển về kinh tế cho quốc gia đó Bên cạnh đó toàn cầu hóa và hội nhập sẽ mang lại những cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp
Trong một thế giới công nghệ thông tin ngày nay, xu hướng toàn cầu hóa, quốc tế hóa trở thành một tất yếu khách quan, mối quan hệ giữa các nền kinh tế ngày càng mật thiết và gắn bó, hoạt động giao lưu thương mại giữa các quốc gia ngày càng phát triển mạnh mẽ thì sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng ngày càng gay gắt Trước đây, các công ty dùng biện pháp đa dạng hóa mẫu mã sản phẩm, nâng cao chất lượng hàng hóa làm biện pháp cạnh tranh hữu hiệu để giành lợi thế trên thương trường Hiện nay, các công ty chú ý tới việc củng cố hình ảnh, nâng cao uy tín, phát triển thương hiệu thông qua việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh là một giải pháp đang được áp dụng và bước đầu đem lại hiệu quả tích cực
Bởi đạo đức kinh doanh có vai trò rất lớn đối với sự phát triển của doanh nghiệp Từ thực
tế, các nhà kinh tế đã chứng minh rằng lợi nhuận doanh nghiệp gắn liền với đạo đức, và mức độ tăng lợi nhuận gắn với mức độ tăng đạo đức Vì vậy khi không hiểu được vai trò của đạo đức kinh doanh, không có ý thức xây dựng đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp, các doanh nghiệp sẽ rất khó đi tới con đường thành công cao nhất Hiểu rõ khái niệm, vai trò và cách thức xây dựng đạo đức kinh doanh là vô cùng quan trọng với các doanh nghiệp Bên cạnh đó các doanh nghiệp muốn khẳng định được thương hiệu trên thị trường thì điều mà họ hướng tới bây giờ là việc thực hiện tốt Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đang là xu thế lớn mạnh trên thế giới, trở thành một yêu cầu “mềm” đối với các doanh nghiệp trong quá trình hội nhập Ở Việt Nam vấn đề này vẫn còn khá mới mẻ và chưa được các doanh nghiệp quan tâm đúng mức Hàng loạt các
Trang 4vụ việc vi phạm môi trường, vi phạm quyền lợi người lao động, xâm phạm lợi ích người tiêu dùng nghiêm trọng đã và đang khiến cộng đồng bức xúc và mất dần lòng tin vào các doanh nghiệp Từ đó, các doanh nghiệp Việt Nam nhận thức sâu sắc hơn về lợi ích thực hiện Trách nhiệm xã hội mang lại cho các doanh nghiệp là cần thiết trong bối cảnh đất nước ta hiện nay Doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội là góp phần nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp như nhận được nhiều đơn đặt hàng hơn, và cũng là biện pháp quảng cáo cho tên tuổi của doanh nghiệp đó
Bên cạnh đó cũng không có ít doanh nghiệp vướng phải lùm xùm về vấn đề đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội Một trong số đó chúng ta sẽ kể đến công ty VNPT Vinaphone VNPT VinaPhone là đơn vị kinh doanh chủ lực và có vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị của Tập đoàn VNPT Vinaphone đã cam kết "Giá trị tốt đẹp nhất VinaPhone hướng tới
là phục vụ khách hàng một cách tốt nhất, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân viên, mang lại lợi ích cho đối tác, đóng góp vì lợi ích của cộng đồng Tất cả “Vì con người, hướng tới con người và giữa những con người” Vậy mà chỉ vì lợi nhuận, sự không trung thực của doanh nghiệp đã làm mất giá trị, sự tin tưởng của khách hàng, dẫn đến VINAPHONE đã tự đưa mình vào cuộc khủng hoảng về thương hiệu lẫn những vấn đề pháp lý của pháp luật Để đi sâu và làm rõ hơn về các khía cạnh của trường hợp này, em
đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: Phân tích hành vi vi phạm đạo đức trong Marketing của công ty VNPT Vinaphone
Bài nghiên cứu được chia làm 4 chương bao gồm:
Chương 1: Cơ sở lý thuyết
Chương 2: Cơ sở thực tiễn
Chương 3: Bài học rút ra cho Vinaphone và các doanh nghiệp khác
Trang 5PHẦN NỘI DUNG Chương I Cơ sở lý thuyết
I.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu
I.2 Khái niệm về đạo đức
Đạo đức là những quy tắc, chuẩn mực hành vi ứng xử trong công việc, trong đời sống được nhiều người trong xã hội thừa nhận và tuân thủ
Đạo đức là tập hợp các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh, đánh giá hành vi của con người đối với bản thân và trong mối quan hệ với người khác và với xã hội
Những chuẩn mực và quy tắc: Độ lượng, khoan dung, chính trực, khiêm tốn, dũng cảm, trung thực, trí, thiện
I.3 Khái niệm về đạo đức kinh doanh
Đạo đức kinh doanh là tất cả những quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc luật
lệ để cung cấp chỉ dẫn về hành vi ứng xử chuẩn mực và sự trung thực của một tổ chức trong những trường hợp nhất định (Phillip V Lewis)
Đạo đức kinh doanh bao gồm những nguyên tắc cơ bản và tiêu chuẩn điều chỉnh hành
vi trong thế giới kinh doanh Tuy nhiên, việc đánh giá một hành vi cụ thể là đúng hay sai, phù hợp với đạo đức hay không sẽ được quyết định bởi nhà đầu tư, nhân viên, khách hàng, các nhóm có quyền lợi liên quan, hệ thống pháp lý cũng như cộng đồng (Ferrels & John Fraedrich)
Vai trò của đạo đức kinh doanh
- Góp phần điều chỉnh hành vi của chủ thể kinh doanh
- Góp phần tạo sự tin tưởng, tận tâm và gắn kết của nhân viên
- Góp phần làm hài lòng khách hàng đối tác
- Nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
- Góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc gia
Trang 6 Đạo đức kinh doanh và luật pháp
- Đối với nhiều người kinh doanh, đạo đức được xác định thông qua luật pháp Hoạt động kinh doanh có đạo đức là khi nó tuân thủ luật pháp
- Một doanh nghiệp có đạo đức luôn có người phụ trách đạo đức, hoặc bộ phận phụ trách đạo đức chịu trách nhiệm chỉ dẫn doanh nghiệp hoạt động tuân theo các tiêu
chuẩn luật pháp và nghề nghiệp
- Thực tế cho thấy một cá nhân không thể lúc nào cũng dựa vào luật pháp để quyết định sự đúng, sai Nhà quản lý khi thấy nhân viên bị lên cơn hen thì cần phải đưa
ra quyết định chứ luật pháp không thể thay người đó quyết định được
I.4 Lý thuyết về các chuẩn mực đạo đức trong đạo đức kinh doanh
Các chuẩn mực về đạo đức trong kinh doanh
- Nghĩa vụ về kinh tế: cung cấp sản phẩm, dịch vụ, tạo công ăn việc làm, cạnh tranh bảo tồn và phát triển các giá trị
- Nghĩa vụ pháp lý: Điều tiết cạnh tranh, bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ môi trường,
an toàn và bình đẳng, khuyến khích phát hiện và ngăn chặn hành vi sai trái
- Nghĩa vụ về đạo đức: Thể hiện thông qua các tiêu chuẩn, chuẩn mực hay quan niệm, kỳ vọng của các đối tượng hữu quan
- Nghĩa vụ về nhân văn: những đóng góp cho cộng đồng và xã hội
I.5 Lý thuyết về thuyết tương đối trong đạo đức kinh doanh
Việc tồn tại sự khác nhau giữa các cá nhân/nhóm cá nhân là thực tế và hiển nhiên Điều đó luôn gây ra những bất đồng, xung đột giữa họ, gây khó khăn cho việc xây dựng quan hệ tốt đẹp giữa họ Mặt khác, con người cũng bị thôi thúc bởi nhu cầu hoà nhập để tồn tại và phát triển Nhu cầu đó thôi thúc con người tìm cách học hỏi, hoà nhập
Trang 7Những người theo triết lí đạo đức tương đối cho rằng một hành vi có thể được coi là phù hợp đạo đức và có thể chấp nhận được là khi nó phản ánh được các chuẩn mực nhất định của nhóm xã hội đại diện
Chuẩn mực được thống nhất trong nhóm và hành vi điển hình của các đại biểu nhóm được sử dụng làm chuẩn mực cho những ai muốn trở thành thành viên của nhóm Đó cũng là cách một cá nhân hay tổ chức ra quyết định khi rơi vào hoàn cảnh có nhiều ý kiến, quan điểm, tiêu chuẩn khác nhau
Có thể nhận ra sự hiện diện của triết lí đạo đức tương đối thông qua những nguyên tắc thể hiện trong các khẩu hiệu hành động sau:
- Tôn trọng truyền thống
- Duy trì nề nếp
- Hoà nhập và giữ gìn bản sắc
Chọn triết lí đạo đức tương đối làm triết lí kinh doanh, doanh nghiệp có thể phải gánh chịu những bất lợi về hình ảnh/ấn tượng gây ra do sự thiếu nhất quán, ba phải, thiếu bản sắc riêng
Những người theo thuyết đạo đức tương đối không cho rằng có cái đúng tuyệt đối, cái sai tuyệt đối Đúng/sai chỉ là tương đối, tuỳ thuộc vào từng hoàn cảnh, từng đối
tượng
Lập luận và quyết định của họ không được xây dựng trên một nền tảng lí luận vững chắc của riêng mình mà tuỳ thuộc quan điểm của những đối tượng hữu quan
Cách tiếp cận như vậy dễ dẫn đến việc đưa ra những ý kiến không thống nhất, thậm chí trái ngược, mâu thuẫn về cùng một vấn đề trong những hoàn cảnh khác nhau
Điều đó không những làm sói mòn niềm tin ở các đối tượng hữu quan, mà còn tự gây khó cho bản thân khi thực hiện Làm theo và cố chiều lòng các đối tượng hữu quan
Trang 8cũng có thể dẫn đến việc thụ động, mất uy tín, nhất là khi các đối tượng hữu quan đang cần sự trợ giúp, lời khuyên và chưa tìm ra lời giải
Năng lực hành động xuất sắc của doanh nghiệp khi đó càng trở nên vô duyên trong cái nhìn của đối tượng hữu quan.Thiếu dũng cảm trong việc đưa ra quan điểm, ý kiến của mình là cách tốt nhất để trở nên mờ nhạt, mất vị thế và sớm rơi vào lãng quên
Chương II Cơ sở thực tiễn
II.1 Giới thiệu về công ty Vinaphone
II.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
VNPT VinaPhone là đơn vị thành viên của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), là đơn vị kinh doanh chủ lực và có vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị của Tập đoàn VNPT VNPT VinaPhone có mạng lưới kinh doanh trên 7.000 nhân viên kinh doanh và hơn 103.000 điểm kinh doanh trên khắp 63 tỉnh Thành phố
Các thương hiệu lớn:
- VinaPhone (Di động)
- FiberVNN (Băng rộng)
- MyTV (Truyền hình tương tác)
Sản phẩm dịch vụ:
- Dịch vụ Di động: mạng di động VinaPhone với công nghệ 3G/4G với hơn 34 triệu thuê bao trên lãnh thổ Việt Nam (2019)
- Dịch vụ Băng rộng Cố định: chiếm 90% thị phần thuê bao cố định và 45% thị phần thuê bao băng rộng (Internet) tại Việt Nam (2019)
- Dịch vụ truyền hình (MyTV): truyền hình trả tiền với hơn 1 triệu khách hàng
- Dịch vụ số: các sản phẩm CNTT ở nhiều lĩnh vực như Chính phủ điện tử, Y tế, Giáo dục, đô thị thông minh, du lịch thông minh phục vụ nhiều nhóm khách hàng
từ Chính phủ, Tổ chức/Doanh nghiệp đến khách hàng cá nhân
Trang 9 Lịch sử:
- Được thành lập ngày 26 tháng 6 năm 1996, Công Công ty Dịch vụ Viễn thông là một công ty trực thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) hoạt động trong lĩnh vực thông tin di động, cung cấp các dịch vụ GSM, 3G, nhắn tin,
và nhiều lĩnh vực khác, với tên thương mại là Vinaphone
- Ngày 11 tháng 8 năm 2015, Tổng công ty Dịch vụ Viễn thông VNPT Vinaphone
đã chính thức ra mắt với mục tiêu phát triển đưa VNPT đến vị trí số 1 trên thị trường viễn thông, CNTT tại Việt Nam
- Năm 2018, VinaPhone trở thành nhà mạng di động lớn thứ 2 Việt Nam chiếm 21% thị trường di động
II.1.2 Tầm nhìn – Sứ mệnh – Giá trị cốt lõi
Với chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới, phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và sự phát triển không ngừng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, VNPT đã và đang từng bước chuyển đổi từ nhà cung cấp dịch vụ viễn thông truyền thống sang nhà cung cấp dịch
vụ số (DSP), trở thành một Tập đoàn kinh tế năng động, chú trọng phát triển những sản phẩm, dịch vụ, giải pháp ICT sáng tạo, đột phá để tiếp tục kiến tạo nên những giá trị đích thực cho cuộc sống, đóng góp vào sự phát triển vững mạnh của nền kinh tế Việt Nam
Sứ mệnh
Cung cấp cho khách hàng và đối tác các sản phẩm, dịch vụ Viễn thông CNTT
-Truyền thông và Dịch vụ số chất lượng, đột phá, sáng tạo
- Trở thành trung tâm số (Digital Hub) của khu vực châu Á.
- Tôn vinh và đánh giá giá trị đích thực của người lao động.
- Tiên phong trong các hoạt động về cộng đồng.
Tầm nhìn
- Trở thành nhà cung cấp dịch vụ số hàng đầu Việt Nam vào năm 2025.
- Trở thành Trung tâm số (Digital Hub) của châu Á vào năm 2030.
- Trở thành lựa chọn số 1 của khách hàng sử dụng sản phẩm, dịch vụ Công nghệ
thông tin - Viễn thông (ICT) tại thị trường
Trang 10Tập đoàn VNPT là doanh nghiệp có bề dày truyền thống gắn liền với lịch sử, truyền thống của ngành Bưu Điện Việt Nam, một truyền thống hào hùng, vẻ vang được xây đắp nên bởi mồ hôi và cả xương máu của các thế hệ người Bưu Điện và được đúc kết bởi 10 chữ Vàng “Trung thành - Dũng cảm - Tận tụy - Sáng tạo - Nghĩa tình”
Với văn hóa truyền thống ấy, ngành Bưu Điện và Tập đoàn VNPT đã làm nên kỳ tích tăng tốc phát triển, hiện đại hóa Bưu chính Viễn thông Việt Nam ngang tầm thế giới, được Đảng, Nhà nước và Nhân dân ghi nhận là ngành đi đầu trong sự nghiệp Đổi mới
II.1.3 Thành tích đạt được
Mạng Viễn thông Quốc tế
- VNPT đã xây dựng hạ tầng viễn thông quốc tế vững chắc, hiện đại, sử dụng nhiều phương thức truyền dẫn mới, an toàn, hiệu quả như cáp quang biển, cáp quang đất liền, vệ tinh, cho phép kết nối trực tiếp tới hơn 240 quốc gia và trung tâm kinh tế, tài chính khu vực trên toàn thế giới Tổng dung lượng kết nối quốc tế hiện đại 3,8 Tbps
Mạng đường trục Quốc gia
- Sử dụng công nghệ hiện đại nhất, tương thích với các quốc gia trên thế giới và khu vực như: Công nghệ truyền dẫn quang OTN, DWDM; Công nghệ chuyển mạch quang tự động ASON/GMPLS giú đảm bảo thông tin liên lạc trong mọi tình huống
- Mạng đường trục quốc gia của VNPT bao gồm: Mạng cáp quang Bắc - Nam, dung lượng liên tỉnh lên tới 5.682 Gbps (5/2018); Hệ thống mạng vòng cáp quang khu vực phía Bắc, Đông Bắc và phía Nam là 8.117.974 Gbps, kết hợp với các mạng Metrolink có dung lượng khoản 2.201.274 Gbps tại 4 trung tâm (Hà Nội, Tp.HCM,
Đà Nẵng, Cần Thơ) cùng hệ thống tổng đài Toll, NGN tạo thành một hệ thống truyền dẫn liên tỉnh mạnh nhất Việt Nam
Mạng băng rộng
- Tổng dung lượng Internet quốc tế đạt trên 3,8 Tbps
Trang 11- Mạng cáp quang tới tận nhà thuê bao FTTx (băng thông 6-100 Mbps) đã triển khai tại 63 tỉnh thành, phủ sóng tới 96% số xã trên cả nước
Mạng Thông tin di động
- Tới tháng 6/2019, VNPT đã xây dựng được hơn 85.000 trạm thu phát sóng 2G/3G/4G VinaPhone, phủ sóng 63/63 tỉnh thành trên cả nước
- Ngoài cung cấp các dịch vụ di động trong nước, VNPT đã roaming tới hơn 400 nhà cung cấp dịch vụ thông tin di động thuộc 160 quốc gia/vùng lãnh thổ trên thế giới
Hệ thống vệ tinh Vinasat
- VNPT là doanh nghiệp viễn thông duy nhất được Chính phủ tin tưởng giao trọng trách đầu tư và quản lý hệ thống vệ tinh viễn thông của Việt Nam
Tháng 4/2008, VNPT đã phóng thành công vệ tinh đầu tiên của Việt Nam -Vinasat-1 lên quỹ đạo ở vị trí 132oE, cách trái đất 35.768 km, khẳng định vị thế ngày càng lớn mạnh của quốc gia nói chung và Ngành viễn thông, CNTT nói riêng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế Nhờ đó, Việt Nam trở thành nước thứ 93 trên thế giới và nước thứ 6 trong khu vực Đông Nam Á có vệ tinh riêng bay vào quỹ đạo
II.2 Tổng quan về khủng hoảng truyền thông của Vinaphone
II.2.1 Vinaphone lợi dụng tình hình dịch bệnh để quảng cáo
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh trong khi hàng triệu người dân Việt Nam đang còn
xé lòng vì dịch bệnh sởi thì hàng loạt dịch vụ ăn theo, trong đó là tin nhắn cực kỳ phản cảm của tổng đài nhà mạng Vinaphone quảng cáo mời khách hàng vào xem clip về dịch sởi, khiến dư luận phẫn nộ
Ngày 22/4/2014, hàng triệu khách hàng của nhà mạng Vinaphone liên tục có những phản ánh về việc họ đồng loạt nhận được tin nhắn từ đầu số 18001091( đầu số tổng đài vinaphone) có nội dung: