Nghiệp vụ ngoại thương đề tài giải pháp nâng cao xuất khẩu thanh long việt nam sang thị trường trung quốc

KHOA KINH TẾCTĐT LOGISTICS & QLCCƯ PHIẾU CHẤM TIỂU LUẬN Tên học phần: Nghiệp vụ Ngoại Thương Mã học phần: LING156 Lớp/Nhóm môn học: Học kỳ: 2 Năm học: 2021-2022 Họ tên sinh viên: Đỗ Th

Nghiệp vụ ngoại thương

Đề tài: Giải pháp nâng cao xuất khẩu thanh long Việt

Nam sang thị trường Trung Quốc

Nhóm sinh viên: Đỗ Thanh Toàn 2025106050650

Từ Huy Cường 2025106050488 Ngô Huỳnh Tiến Đạt 2025106050027 Nguyễn Vũ Hưng 2025106050104 Giảng viên HD: ThS Huỳnh Lâm Hoài Anh

Bình Dương, tháng 03 năm 202

KHOA KINH TẾ

CTĐT LOGISTICS & QLCCƯ

PHIẾU CHẤM TIỂU LUẬN

Tên học phần: Nghiệp vụ Ngoại Thương

Mã học phần: LING156

Lớp/Nhóm môn học:

Học kỳ: 2 Năm học: 2021-2022

Họ tên sinh viên:

Đỗ Thanh Toàn

Từ Huy Cường

Ngô Huỳnh Tiến Đạt

Nguyễn Vũ Hưng

Đề tài: Giải pháp nâng cao xuất khẩu thanh long Việt Nam sang thị trường Trung Quốc

Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ

(Cho điểm vào ô trống, thang điểm 10/10)

TT Tiêu chí đánh giá Điểm

tối đa

Điểm đánh giá Cán bộ

chấm 1

Cán bộ chấm 2

Điểm thống nhất

2 B Phần nội dung

Chương 1: Cơ sở lý thuyết

Chương 2: Phân tích / Đánh

giá

Chương 3: Đề xuất giải pháp

Kết luận

2.0 2.0 1.5 0.5

Điểm tổng cộng 10.0

Bình Dương, ngày tháng năm 20….

Cán bộ chấm 1 Cán bộ chấm 2

LỜI CẢM ƠN

Trước hết em xin bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng sâu sắc đến tất cả thầy cô trường Đại học Thủ Dầu Một đã tận tình truyền đạt cho em những kiến thức vô cùng quý báu trong suốt thời gian vừa qua Em xin chân thành cảm ơn Thầy ThS Huỳnh Lâm Hoài Anh đã hết lòng hướng dẫn và giúp đỡ

em trong thời gian học tập

Tuy nhiên còn hạn chế về khả năng nghiên cứu, đồng thời cũng do hạn chế về thời gian nghiên cứu nên chắc chắn rằng bài tiểu luận này còn những khiếm khuyết và không tránh khỏi sự sai sót Em rất mong nhận được

sự quan tâm, xem xét và những ý kiến đóng góp quý báu của quý thầy cô

LỜI CAM ĐOAN

Nhóm tác giả xin cam đoan nội dung bài tiểu luận này là quá trình nghiên cứu của nhóm Các số liệu có trong bài tiểu luận là trung thực và được ghi nguồn Các thông tin tham khảo trong tiểu luận đều được nhóm tác giả trích dẫn một cách đầy đủ và cẩn thận

Danh sách nhóm

Ngô Huỳnh Tiến Đạt 2025106050027

Mục lục

LỜI CẢM ƠN iii

LỜI CAM ĐOAN iv

Danh mục biểu đồ vii

Danh mục bảng vii

Chương 1: Cơ sở lý thuyết 1

1.1 Xuất khẩu 1

1.2 Ngoại tệ 2

Chương 2: Thực trạng, thuận lợi, khó khăn về tình hình xuất khẩu thanh long của Việt Nam 3

2.1 Thực trạng tình hình xuất khẩu thanh long Việt Nam hiện nay 3

2.2 Thuận lợi, khó khăn 6

2.2.1 Thuận lợi 6

2.2.2 Khó khăn 7

Chương 3: Giải pháp 8

Kết luận 10

Tài liệu tham khảo 11

Danh mục biểu đồ

Biểu đồ 1 Tỉ trọng xuất khẩu Thanh Long Việt Nam năm 2021

Danh mục bảng

Bảng 2.1 Trị giá xuất khẩu, nhập khẩu theo châu lục, khối nước và một

số thị trường lớn trong năm 2021 và so với năm 2020

Bảng 2.2 Các chủng loại quả xuất khẩu của Việt Nam trong tháng

1/2021

Chương 1: Cơ sở lý thuyết

1.1 Xuất khẩu

1.1.1 Khái niệm

Theo lý thuyết về thương mại quốc tế cổ điển, khi phân công lao động xã hội đạt

được mức độ nhất định, chuyên môn hóa sản xuất được thực hiện cho phép tạo ra năng suất cao hơn, hàng hóa ngày càng nhiều không chỉ đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước mà tất yếu sẽ dẫn tới sự trao đổi hàng hóa ra bên ngoài phạm

vi lãnh thổ quốc gia

Theo Thư viện Học liệu Mở Việt Nam (VOER), xuất khẩu là một hoạt động cơ

bản của hoạt động ngoại thương, nó đã xuất hiện từ lâu đời và ngày càng phát triển

Từ hình thức cơ bản đầu tiên là trao đổi hàng hoá giữa các nước, cho đến nay nó đã rất phát triển và được thể hiện thông qua nhiều hình thức

Theo Luật thương mại 2005 tại Điều 28, khoản 1, khái niệm được nêu cụ thế như

sau:

"Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật."

1.1.2 Vai trò

Đối với nền kinh tế

Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp hoá, hiện đạI hoá

Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển

Xuất khẩu tạo điều kiện cho nhiều nghành khác có cơ hội phát triển thuận lợi Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần cho sản xuất phát triển và ổn định

Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước

Đối với doanh nghiệp

Nhiều cơ hội để tiêu thụ sản phẩm của mình với khối lượng lớn và với các chủng loại hàng hoá phong phú đa dạng khác nhau

Theo kịp sự phát triển của thế giới

Mở rộng quan hệ với nhiều đối tác nước ngoài

Nguồn ngoại tệ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn tài chính mạnh

1.2 Ngoại tệ

Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 07/2012/TT-NHNN quy định về trạng thái ngoại

tệ của tổ chức tín dụng chi nhánh ngân hàng nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành thì nội dung này được quy định như sau:

Ngoại tệ là đồng tiền của quốc gia, vùng lãnh thổ khác hoặc đồng tiền chung châu

Âu và đồng tiền chung khác được sử dụng trong thanh toán quốc tế và khu vực

Tỷ giá quy đổi trạng thái của ngoại tệ được áp dụng theo quy định sau:

a) Tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đô la Mỹ: là tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố vào ngày báo cáo

khoản của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài vào cuối ngày báo cáo

Chương 2: Thực trạng, thuận lợi, khó khăn về tình hình xuất khẩu thanh long của Việt Nam

2.1 Thực trạng tình hình xuất khẩu thanh long Việt Nam hiện nay

Việt Nam là nước có diện tích và sản lượng thanh long lớn nhất Châu Á với hơn 64 nghìn ha trồng cây thanh long bao gồm các tỉnh thành chính như: Tiền Giang, Long

An, Bình Thuận Trong đó, Bình Thuận là nơi có diện tích đất trồng cây thanh long nhiều nhất với hơn 33 nghìn ha Về xuất khẩu, Việt Nam xuất khẩu sang rất nhiều thị trường khác nhau nhưng Trung Quốc là thị trường xuất khẩu thanh long lớn nhất của nước ta chiếm tỉ trọng 80% sản lượng của cả nước

Bảng 2.1 Trị giá xuất khẩu, nhập khẩu theo châu lục, khối nước và một số thị trường lớn trong năm 2021 và so với năm 2020

Thị trường Xuất khẩu Nhập khẩu

Trị giá ( Tỷ USD)

So với cùng

kỳ năm 2020 (%)

Tỷ trọng (%)

Trị giá ( Tỷ USD)

So với cùng

kỳ năm 2020 (%)

Tỷ trọng (%)

Châu Á 161,94 15,5 48,2 271,46 27,6 81,7

- Trung

Châu Mỹ 114,19 26,6 34,0 25,02 14,5 7,5

Châu Âu 51,04 14,2 15,2 22,36 16,8 6,7

Châu Đại

Châu Phi 3,61 18,1 1,1 4,71 28,6 1,4 Tổng 336,31 19,0 100,0 332,23 26,5 100,0

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, năm 2021, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc đạt gần 55.95 tỷ USD, tăng 14,5% so với năm 2020 Với kết quả này, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, chỉ đứng sau Mỹ

Biểu đồ 1: Tỉ trọng xuất khẩu Thanh Long Việt Nam năm 2021

Theo số liệu được Bộ Công Thương tổng hợp từ Tổng Cục Hải Quan năm

2021, Thanh long được xuất khẩu với kim ngạch đạt hơn 1,04 tỷ USD trong đó Trung Quốc là thị trường tiêu thụ thanh long lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 925,7 triệu USD với tỷ trọng 88,7%, tiếp đến là thị trường Ấn Độ, Mỹ và các thị trường khác

88.70%

2.90%

1.30%

7.10%

Trung Quốc

Mỹ

Ấn Độ Thị trường khác

Vào khoảng 3 tháng đầu năm 2022 sản lượng thanh long khoảng 247 nghìn tấn Hiện nay bên phía Trung Quốc đang tiến hành thực hiện chính sách “Zero COVID-19” để ngăn chặn lây lan dịch bệnh, hàng hóa vận chuyển qua cửa khẩu chậm đã ảnh hưởng đến giá thành thu mua của thanh long trong nước Ngoài ra việc chậm lưu thông hàng hóa còn phát sinh nhiều chi phí gây tổn thất lớn đến doanh nghiệp giữa 2 nước

Bảng 2.2 Các chủng loại quả xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 1/2021

Chủng loại

Tháng 1/2021 (Triệu USD)

So với tháng 12/2020(%)

So với tháng 1/2020(%)

Tỷ trọng tháng 1(%) Năm 2021 Năm 2020 Quả và quả

hạch 216,445 26,4 4,1 100,0 100,0

(Nguồn: Tính toán số liệu từ bộ Công Thương/Tổng cục hải quan) Dựa vào bảng số liệu thanh long được xuất khẩu vào tháng 1 năm 2021 đạt 119,85 triệu USD tăng 64% so với tháng 12 năm 2020 và tăng 14,7% so với tháng 1 năm 2020 Có thể người nông dân trồng thanh long với mục đích là xuất khẩu sang thị trường nước ngoài và thanh long là một trong những mặt hàng xuất khẩu hàng đầu Việt Nam

Cuối năm 2021 đến những tháng đầu năm 2022 thanh long Việt Nam phải đối mặt với nhiều khó khăn, ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu thanh long sang thị trường

ruột trắng chỉ còn 2-3 nghìn đồng/kg, thanh long ruột đỏ 3-5 nghìn đồng/kg Nhiều

hộ gia đình trồng thanh long đã dừng sản xuất, một số người nông dân đã bỏ thanh long để trồng cây khác

2.2 Thuận lợi, khó khăn

2.2.1 Thuận lợi

Điều kiện tự nhiên

Tài nguyên đất đa dạng, đất nông nghiệp chiếm diện tích lớn Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, cây cối xanh tươi và sinh trưởng nhanh, sản xuất nhiều

vụ trong năm Khí hậu thích hợp cho nhiều loại cây công nghiệp, cây ăn quả và thanh long là một trong số cây ăn quả được trồng nhiều nhất Mạng lưới sông ngòi,

hồ ao dày đặc với lượng nước dồi dào, phong phú có giá trị lớn cho sản xuất nông nghiệp

Chất lượng sản phẩm

Hiện nay tại các vùng trồng thanh long của Việt Nam đều áp dụng công nghệ cao vào sản xuất, mang lại hiệu quả cao và còn tăng thêm thu nhập cho người nông dân Ngoài ra một số tỉnh còn áp dụng sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP

Chính sách của nhà Nước

Nhà nước tạo nhiều điều kiện thuận lợi nhất cho việc tiêu thụ và xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc Như vừa qua, đợt dịch Covid-19 khiển cho việc xuất khẩu gặp rất nhiều khó khăn, Bộ Nông Nghiệp ra các chính sách để chỉ đạo các doanh nghiệp chế biến rau quả sạch tăng cường thu mua thanh long tại các tỉnh Bình Thuận, Long An, Tiền Giang, để hỗ trợ người dân cũng như chế biến tiêu thụ để tiêu thụ nội địa

Thị trường rộng lớn

Đây là mặt thuận lợi nhất của Việt Nam trong việc xuất khẩu thanh long sang Trung Quốc Trung Quốc là thị trường tiêu thụ không chỉ hàng hóa thông dụng mà

về thanh long đây cũng là thị trường lớn nhất của Việt Nam

Ngoài ra việc xuất khẩu sang Trung Quốc cũng dễ dàng, vì Việt Nam và Trung Quốc là 2 nước sát nhau, chỉ vận chuyển bằng xe, chi phí cho vận chuyển thấp

2.2.2 Khó khăn

Khó khăn lớn nhất của Việt Nam chính là phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc

Tuy thanh long vẫn xuất khẩu được sang các thị trường lớn như Mỹ, Châu âu,

… nhưng chi phí vận tải quá cao và quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm rất nghiêm ngặc Sức tiêu thụ của thanh long Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường Trung Quốc

Trong đợt dịch vừa qua, vào giữa tháng 7/2021, Trung Quốc đã đóng cửa biên giới, cấm thanh long Việt Nam xuất khẩu sang vì lý do dịch bệnh, gây thiệt hại rất lớn cho người dân, doanh nghiệp và cả nhà nước Nhiều doanh nghiệp phải chở thanh long về tiêu thụ lại trong thị trường nội địa với giá rất rẻ

Chương 3: Giải pháp

Năm 2021 vừa qua, mặc dù tình hình dịch bệnh khó khăn nhưng với sự vào cuộc của bộ ngành địa phương thì việc xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc vẫn đạt tăng trưởng tích cực Bên cạnh đó, từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát phía Bắc, Trung Quốc có quan ngại nên kiểm soát dịch bệnh chặt chẽ Vì vậy phải có các giải pháp phù hợp

Đa dạng các sản phẩm từ thanh long

Hiện nay, Việt Nam chỉ đang xuất khẩu thanh long tươi và đông lạnh sang Trung Quốc, việc xuất khẩu như vậy vẫn còn tốn nhiều chi phi cho việc bảo quản và càng ngày thì con người cũng phải cần đổi mới hương vị của mình nên các doanh nghiệp xuất khẩu cần phải sản xuất đa dạng các sản phẩm từ thanh long như: kẹo thanh long, thạch thanh long,… hay các sản phẩm tiêu dùng có mùi thơm từ thanh long Điều này sẽ giúp sản phẩm trên thị trường phong phú đa dạng hơn, người tiêu dùng

có nhiều lựa chọn hơn và doanh nghiệp cũng khẳng định được thương hiệu của mình

Cải thiện chất lượng sản phẩm

Hiện nay, thanh long được xuất khẩu sang nhiều thị trường khác nhau, nhưng cũng như nhiều loại nông sản khác, thanh long vẫn dễ rơi vào tình trạng được mùa rớt giá

do lệ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc Trung Quốc ngày càng thể hiện sự chuyên nghiệp, chặt chẽ trong công tác quản lý lĩnh vực an toàn thực phẩm

Muốn tiếp tục chiếm được lợi thể thì thanh long Việt Nam phải cần cải thiện chất lượng cao hơn hiện tại, áp dụng nhiều công nghệ vào sản xuất thanh long để có thể đạt hiệu quả cao nhất

Với thị trường như Trung Quốc có rất nhiều công ty để Việt Nam có thể liên doanh, không chỉ riêng về nông sản mà còn rất nhiều lĩnh vực khác, Trung Quốc gần như đều có đủ

Nghiên cứu nhu cầu của người tiêu dùng

Nghiên cứu các thông tin về sản phẩm, sự đánh giá của khách hàng về sản phẩm thanh long, từ đó đưa ra chiến lược sản xuất để xuất khẩu một cách hiệu quả hơn, tránh việc sản phẩm bị ùn ứ, tồn kho sau đó phải bán với giá rất rẻ và chất lượng rất kém

Kết luận

Trong bất kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh nào của 1 quốc gia thì việc xuất khẩu hàng hóa là không thể không có, nó gắn liền với sự phát triển của quốc gia đó Là một yếu tố cực kỳ quan trọng giúp nâng cao vị thế của quốc gia đó trên thị trường quốc tế

Việt Nam là một trong các quốc gia có tiềm lực nông sản dồi dào, phong phú và thanh long là một trong số đó Việt Nam phải tận dụng việc xuất khẩu để đẩy mạnh nguồn nông sản của Việt Nam ra thế giới Hiện nay, vị thế của thanh long Việt Nam trên thị trường Quốc tế nói chung và Trung Quốc nói riêng đang chiếm thị phần rất lớn và ngày đang phát triển mạnh hơn nữa

Bên cạnh sự phát triển đó thì thanh long Việt Nam khi xuất khẩu thì vẫn còn 1 số khó khăn và khó khăn lớn nhất chính là dịch Covid-19 khiến Trung Quốc cấm thanh long Việt Nam nhập khẩu vào Trung Quốc một thời gian dài, khiến cho nhiều công

ty xuất khẩu phải rơi vào thế khó và phải quay trở về bán trong nước với giá rẻ

Vì thời gian nghiên cứu có hạn và cũng một phần do dịch bệnh Covid - 19 nên quá trình làm bài tiểu luận cũng gặp nhiều khó khăn Các thuận lợi, khó khăn và giải pháp đưa ra có thể chưa đầy đủ và hoàn thiện nhất Rất mong nhận được sự tham gia góp ý kiến của thầy, cô để nhóm tác giả có thể rút kinh nghiệm cho các bài tiểu luận sau này

Tài liệu tham khảo

1 Luật thương mại 2005 (Số: 36/2005/QH11) ngày 14/06/2005

2 Thông tư 07/2012/TT-NHNN quy định về trạng thái ngoại tệ của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

3. Tình hình xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tháng 12 và 12 tháng/2021, https://tongcuc.customs.gov.vn/index.jsp? pageId=2&aid=158631&cid=25, ngày truy cập 20/03/2022