Phần 2 cuốn giáo trình Luật Kinh tế Việt Nam giới thiệu tới người đọc các kiến thức: pháp luật về doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh cá thể, pháp luật về đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, pháp luật về hợp đồng kinh tế, giải quyết tranh chấp kinh tế, pháp luật về phá sản doanh nghiệp
Trang 1(Hi ONG VI
PHÀP LUÀT VE DOANH NGHIÉP TU NHÀN
VA HO KINH DOANH CÀ THE
I
L KH.Al QUÀT DOANH NGHIÈP TI/NHÀN
Diéu 99 Luàt doanh nghiép dinh nghìa; "Doanh nghiép
t u nhàn là mot doanh nghiép do mot cà nhàn làm ehù va
t u chiù tràch nhiém bang toàn bò tài san cùa minh ve moi boat dóng eùa doanh nghiép" Theo dinh nghìa, doanh nghiép tu nhàn eó dàc dièm ed bàn sau day;
- Doanh nghiép tu nhàn là mot ddn vi kinh doanh
- Uoanh nghiép tu' nhàn do mot cà nhàn làm chù
- Chù doanh nghiép tU nhàn tu chiù tràch nhiém bang toàn bó tài san cùa minh ve moi boat dóng cùa doanh nghiép
Là mot dòn vi kinh doanh, doanh nghiép tu n h à n có thè eó nhiéu nhà mày, nhiéu phàn xUdng, ca hàng, chi nbànb, nhUng tà't cà déu thuóc doanh nghiép va ehi doanh nghiép mói dUdc coi là mot ddn vi kinh ddanh
Ve bàn chà't phàp ly, doanh nghié]) tu nhàn va cà n h à n kinh doanh theo Nghi dinh so 66 /HDBT ngày 2/3/1992 (nay
là ho kmh doanh cà thè theo Nghi dinh so 02/2000/ND-CP)
eó rat ìt dièm khàc nhau, chù doanh nghiép tU n h à n va
Trang 2nguòi kinh doanb déu là mot chù duy nhàt va déu pi ai cbhi tràch nhiém vò han ve càc khoàn nO trong boat dòng kinh doanh, sii k h à c nhau ed bàn là qui mó eùa chùng Doanh nghiép tu nhàn tbuòng eó qui mò lón hdn so vd
boat dòng cùa ngUÒi kinh doanh nói trong Nghi dinh 66
HDBT Su phàn chia này có y nghìa trong viéc xàc chnh vai trò quàn ly nhà nUóc dò'i vói eàe loai tó chùc kinh doanh có qui mó khàc nhau
Doanh nghiép tu nhàn do mot cà nhàn làm chù:
Day là dièm khàc eò bàn cùa doanh nghiép t u nhàn s > vói cóng ty Doanh nghiép tu nhàn khòng có sii hùn vèr,
khòng có sii lièn kèt cùa nhiéu t h à n h vién ma tà't cà tri san eùa doanh nghiép thuòc ve mot chù duy nhà't, iigùci chù này là mot cà nhàn, mot ngUÒi cu thè NgUdi chi doanh nghiép khòng thè là mot tó chùc hay do mot tó ehm thành làp ra Dù mot chù, doanh nghiép tu nhàn vàn C) thè là mot ddn vi có te chùc, có giàm dó'e diéu hành o ngUdi làm cóng Tinh tó chùc eùa doanh nghiép tU nbài
là tó chùc boat dòng kinh doanh ehù khóng phài là tó chic lién ké't hejp tàc dUói giàc dò phàp Iy
Chù doanh nghiép tu nhàn chiù tràch nhiém vó bau V3 càc nghìa vu cùa doanh nghiép
Ve màt phàp Iy, day là dàc diém rà't quan trong cui doanh nghiép tu nhàn Khi doanh nghiép tu nhàn có ni nàn thi chù doanh nghiép phài dem tài san cùa mìni (khóng phàn biét tài san riéng hay tài san doanh nghiéi)
de tra cho càc chù nd Che' do tràch nhiém tài san eia doanh nghiép tu nhàn khàc vói che' dò tràch nhiém eia còng ty Khi cóng ty có càc khoàn nò thi bàn thàn c;c thành vién chi chiù tràch nhiém bang phàn vó'n dà góp v:o
Trang 3còng: ty chù khóng chiù tràch nhiém bang tài san rièng Quan bè nd nàn caia cóng ty la tiuan bè cóng ty va càc ehù
nd chù khóng phai càc thành \ u'm va chù nd , Quan he nd
nàn cua doanb nghiép t.U nhàn là quan bé chù doanh
ngbiép va càc chù nd khóng phai chi eó doanh nghiép va chù nei
Che dò chiù tràch nhiém vó han cùa chù doanh nghiép
là mot Liu thè ma doanh nghiép có thè de dàng vay càc kboàn tin dung lón tìi ngàn hàng Khi eung cà'p tin dung ngàn hàng có thè càn cu vàe toàn bò tài san cùa chù doanh nghiép chù khóng phai chi càn eù vào tài san cùa doanh ngbiép Toàn bó tài san cùa ehù doanh nghiép là mot bào dàm cho viéc thanh toàn càc khoàn nd cùa doanh nghiép
C'hé dò chiù tràch nhiém vò han cùng có nhùng vàn de
càn chù y:
- Tkù nhàt: Là tràch nhiém cùa ngUdi diéu hành doanh
nghiép trong quan bé vói ehù doanh nghiép trong trUòng hdp ehù doanh nghiép khóng phài là ngUòi diéu hành doanh nghiép Tràch nhiém này dUòe giài quyèt trèn ed sd bei}) dóng cùa chù doanb nghiép vói ngUói diéu hành doanh nghiép va eàe qui dinh trong phàp luàt hdp dóng lao dòng
- Thù hai: Là tài san cùa vò chóng Diéu 16 Luàt hón
nhan va già dinh qui dinh vd chóng có tài san riéng Càc qui dinh nhU vày cùng có d nhiéu nUdc 0 càc nUóc còng nghiép p h à t trién viéc xàc dinh tài san rièng eùa vcj chóng khòng con là và'n de qua mói me, nhieu càp vcj chóng dà thòa t h u à n ve tài san chung va riéng ngay t ù khi két hón hoàe trong qua trình chung song Phàp luàt cùng qui dinh tài san nào eó thè là tài san chung, tài san nào có thè là tài s.in riéng O nu'óc ta do nhùng dàc dièm ve vàn hóa va
Trang 4trinh dò phàp luàt cùa nhàn dàn nén vièc xàc dinh tài san
chung va tài san riéng cùa vd chóng khóng ddn gum Thóng tbuòng càc tài san ma vd boac chóng có truóc kh kèt hón eò thè là tài san riéng, qua tang cùa mói ngiiòi v.v Càc tài san chung cùa vd chóng' dùdc coi là tài san cùa chi doanh nghiép va phài dem ra t h a n h toàn càc khoàn no Càc tài san riéng cùa vd (boàc chóng) khóng phài là chi doanh nghiép tbi khòng phài là tài san cùa chù doa ni nghiép va khóng dem ra de t h a n h toàn no cùa doa ni nghiép
- Thù ba: Che' dò tràch nhiém vó han có nhug'c dièr
làm che càc chù doanh nghiép tu nhàn khóng dàm dàu t' vào nhùng khu vUc eó rùi ro eao Diéu dò có thè dàn tói s' phàt trièn mà't eàn dò! trong nén kinh té va có nhùng nb càu xà boi khóng dUcjc dàp ùng thòa dàng
IL TÓ CHLTC HOAT DONG CÙA DOANH NGHIÉP TU NHÀÌ Doanh nghiép tu nhàn là loai doanh nghiép mot chù o
dò khóng có mòi quan he thành vièn trong nói bó donni nghiép nhu cóng ty Màc dù vày doanh nghiép tU nhéi vàn là mot dòn vi kinh doanh mang tinh chat mot tó chù
Do qui mó boat dóng cùa doanh nghiép nén chù doan nghiép tu nhàn khòng hoàn toàn lo toan dUeJc hè't còng vie cùa doanh nghiép Chù doanh nghiép có thè phài tbu ngUdi làm cóng, eó thè thuè giàm dò'c diéu hành va thài chi cà ban giàm dèe diéu hành Ddanh nghiép cùng có th
eó nhiéu nhà mày, nhiéu xi nghiép va vi vày chù doan nghiép eó thè phài t h u é nhièu giàm dó'e che tùng nha mv cùa minh Dò là nhùng còng viéc tó ehùe diéu bànb cu doanh nghiép, giàm dóc dUeJc thué chi là ngu'òi dai dia theo sii ùy quyén Chù doanh nghiép là nguyen ddn va i
Trang 5(Idn t r o n g Cile vu kién lién C|U,ÌII clèn d o a n b n g b i é p Doanh
n g h i é p tú n h a n khòng trd thànii iiguyén đn va hi đn n h ù
c ó n g ty ci p h à n va còng ty trach n h i é m h ù u b a u Day cdiinb là mcit dàe dicm pbàji ly r a t q u a n t r o n g cùa d o a n h
n g h i è p tú n h à n vi doanh nghiép tii n h à n k h ó n g có s u t à c h hiach tài san cua do;inh n g b i é p va càc tài s a n k h à c cùa e h ù cioanb nghiép, chu doanb nghièp là ngùòi p h à i chiù t r à c h
n h i è m vó h a n ve càc k h o à n nd cua d o a n h n g h i é p
(.^bu d o a n b nghiép eó quyén cho t h u é t o à n bò d o a n h
n g h i é p cùa m i n h Do n h i é u ly do k h à c n h a u eó t h è d à n tói viéc c h ù d o a n h nghiếp k h ó n g tiép tue vói còng viéc eùa
d o a n h n g h i é p ma cho ngUdi k h à c t h u é T h u è d o a n h n g h i é p
l à h i é n tUejiig k h à phó b i è n t r é n t h è gióị Cho t h u é d o a n h
n g h i é p tue là chuyèn giao toàn bò q u y é n su d u n g d o a n h
n g h i é p cho ngUÒi khàc de t h u mot k h o à n tién do ngUdi
t h u è p h à i t r a Viéc cho t h u è d o a n h n g h i é p lièn q u a n dèn
n h i é u q u a n bé xà bòi n h u càc q u a n b é ve t à i s a n , t é n dọanb n g b i é p mòi q u a n b é vói k h à c h h à n g , ngiidi l à m
m o t k h o à n tién, va nhU vày chù d o a n h n g h i è p k h ó n g con
là c h ù d o a n h nghiép n ù a , ngùòi m u a d o a n h n g h i é p là c h ù
d o u n b n g b i é p va ho phài tièp tue duy t r i b o a t dòng eùa
d o a n b n g b i é p
Trang 6Khàc vói viéc bàn doanb nghiép, viéc sàp nhàp dotnh nghiép vào mot doanh nghièp làm thay dòi bàn ciàt phàp ly cùa doanh nghiép tu nhàn Ve màt phàp Iy, \iéc sàp nhàp doanh nghiép làm chàm dùt sU tón tai c!Ùa doanh nghiép tu nhàn bòi ddanh nghiép ma nò sàp nliàp vào de trd t h à n h doanh nghiép góm nhiéu chù nhung boat dòng cùa doanh nghiép cu khóng dùt khoàt phai chàm dùt
Viéc bàn boàc sàp nhàp doanh nghiép sé lién quan lén hàng loat và'n de eàn giài quyèt, dàe biét là càc nghìa vu
ma doanh nghiép chUa thiic bién Vi vày khi muón làn hoàe sàp nhàp doanh nghièp phài làm ddn gùi dé'n ùy lan nhàn dàn tinh dà cà'p già'y phép nèu rò ly do kém theo cac già'y tò sau;
- Già'y xàc nhàn cùa chù nej ve viéc chù doanh ngliép
dà thanh toàn hét càc khoàn ncj, già'y cani ké't eùa doinb nghiép khàc hoàe ngàn bang chiù tràch nhiém ve eac khoàn nd cùa deanh nghiép
- Già'y xàc nhàn cùa khàch hàng ve doanh nghièi: dà thanh ly hè't hdp dóng boàc già'y cam két cùa doanh ngàicp khàc ve viéc tiép tue thiic hién càc hejp dóng dà ky ké't NgUdi mua ddanh nghiép boàc dUde sàp nhàp có thè thòa thuàn ve viéc k è thùa càc khoàn nej cùa doanh ngliép
va càc hejp dóng ma doanh nghiép dà ky kèt Thòa tbuàn
dò eó thè coi là mot bién phàp bào dàm t h a n h toàn ni va thiie hién càc hdp dóng dà ky Viéc bàn va sàp nhàp deanh nghiép chi diidc thiic hién sau khi ùy ban n h à n dàn iiih chàp thuàn ddn de nghi Uy ban nhàn dàn ehi chàp tbuàn viéc bàn boàc sàp nhàp doanh ngbiép néu khóng có dcin
Trang 7kbiéu nai ké tù kbi chù doanh nghiép dà dàng bào ba làn ben tièp d(jn xin bàn boac s;'ip hliàp doanh ngbiép mói làn càdì nhau ó ngaw
Sau khi l);in hoàe; sàp nhàp doanh nghiép ehù doanh ngbiép phài khai bào vói Sd ké hoach va dàu tù cà'p già'y chùng nhàn dàng ky kinb doanh de xóa tén trong so dàng
ky kinb doanb va phài thóng bào cóng khai viéc bàn hoàe sàp nhàp doanb ngbiép
III GIÀI THE VA PHÀ SÀN DOANH NGHIÈP TU NHÀN Giài thè doanb nghiép là meit qua trình de chàm dùt boat dóng cùa doanh nghiép (iiài thè doanh nghiép t ù nhàn khàc vói giài thè cóng ty Khi giài thè cóng ty thi truóc bét là giài quyét càc mói quan he eùa còng ty vói bcm thù ba Sau dò là viéc giài quyét eàe còng viéc noi bò cùa còng ty, khi giài thè doanh nghiép t u nhàn thi ehi eó mói quan bé cùa doanh nghiép vói càc ben lién quan dén doanh nghiép, cu thè là quan bé vói eàe khàch hàng, vói nguòi làm cóng va nghìa vu dói vói nhà nUÓc Viéc giài tbè lièn quan chù yèu dén càc quan bé tài san nd nàn cùa doanh nghiép Dò là càc khoàn nei trong hoat dóng kinh doanh ma doanb nghiép chiia t h a n h ' t o à n eàe khoàn thuè ebUa nòp vào ngàn sàeh, tién hidng eùa ngUdi làm còng, tién vay eùa ngàn hàng, hdàc t ù càc nguón khàc, tién cung ùng dién niióc, tién t h u é nhà, eùa hàng, cùa biéu v.v
Luàt doanh nghiép tu nhàn qui dinh doanh nghiép chi dudc giài thè nèu ehù doanh nghiép bào dàm t h a n h toàn hè't eàe khoàn ncj cùa doanh nghiép va t h a n h ly hét càc hcip dóng nià doanh nghiép dà ky ké't Qui dinh này
Trang 8bào ve quyén Idi cùa càc chù nd eua càc bem tham ga ky
kè't hdp dóng, chóng lai càc hién tUdng thành làp dianln nghiép vói muc dicb chiém dung \ (in va sau dò xin j^da tb(é
Doanh nghiép tU nhàn có thè bi tuyèn bó phà s^àr nélu gap khó khan hoàe bi thua ló dén mùe tóng già tritai sàin doanh nghiép khòng con dù thanh toàn càc kboàn no ctéln han Nhu vày d day duòng nhU có sii tàch bach tài ;àii eùia chù doanh nghiép va tài san doanb nghiép Theo Héu 203, Luàt doanh nghiép tu nhàn tbi "vó'n dàu tu ban dai va tàù san khàc ma chù doanb nghiép tu nhàn su dung 'àe vié;c kinh doanh phài dUde ghi ehép vào so sàeh kè teàn eùta doanh nghiép" Theo Diéu 25, Khoàn 6, Chù doanbn^'hiéip
tu nhàn có nghìa vu "Ghi ehép so sàeh ké' toàn v auyèit toàn theo qui dinh cùa phàp luàt ve kè toàn, tb-ng kéV (nay diiejc qui dinh tai càc Dièu 113, 118 tai càc "-hUcinig VII va Vili Luàt doanh ngiép 1999) Nhu vày tài àn eùia doanh nghiép tU nhàn du'cJe tinh bàt dàu bang vò'ndàu tiU ban dàu va càc tài san diióc ghi vào so sàeh ké toà Khàic vói viéc phà san cóng ty, chù doanh nghiép tu nbn phàii dem cà tài san riéng de thanh toàn kbi doanb ngiép eùia
ho bi phà san
Trang 9IV PHAP LI ÀI DOI V()I HO MNH DOANH CA THE
1 Nhu'ng ciui d i n h méfi ve d à n g ky k i n h d o a n h
t h e o N g h i d i n h so 02/2000/ND-CP
Trong thành phan kinh té ngoài quò'c doanh, càc bó già chmh kinb doanb ca thè, chù cUa bang, eùa hiéu, sap hàng,
tó bòi), nhóm kinh doanh qui mò nhó va vùa ehié'm da so'
ve so' hiqng, tao cóng àn viéc làm va dóng góp dàng ké cho tàing tru'dng k m b ré Mó hình k m h doanh này hè't sue
gitin chili, tnióc day chi càn xin Giày phép kinh doanh do
UiBNI) càc quàn, huyén eàp theo càc qui dinh cùa Nghi dinh ei6,/HDBT ngày 02/0:5/1992 Nghi dinh này dà hè't liéu lue
t ù ng;iy 18/2/2000 va dUòc thay thè bang càc qui dinh cùa Ng,^hi dinh so 02/2000/ND-CP ban hành ngày 03/02/2000 Thieo eàe qui dinh này, truóc khi bàt dàu cóng viéc kinh
eloiaiib, nguòi kinh doanh phài làm thù tue Dnng ky kinh doiaiih tai '^"bòng dàng ky kinh doanh cà'p huyén (auàn) ndi
ctat dia dièm kmb doanh Thù tue này ve ed ban ddn gian hdìn so vdi viec AHI cap tiiay phép kinh doanh trUóc day Don dàng ky kinh doanh dudc làm theo màu in san, baco góm càc phàn kè khai ve;
a Ho tén, ndi eii trù, ehù ky cùa chù kinh deanh
h Dia diém kinh ddanh
C- Ngành nghé kinb doanb
ci So'vó'n kinh doanh
d Chùng chi bànb nghé dòi vói mot so' ngành nghé nh;àt dhih
Nguòi làm ddn phai dù 18 tuoi, có nàng luc h à n h vi dàin sii day dù càc bò già dinh déu dUcjc quyen dàng ky
Trang 10kinh doanb NgUÒi chiia thành nicn ngùòi l)i bau che boac màt nàng lUc hành vi dàn sii, nguiii dang hi truy cùu tràch nhiém bình sii boàc dang phài (hà'p hành bình phat iU boàc bi Toà àn tUcic quyén hành nghé thi khóng có quyén dàng ky kinh doanh Phàp luàt khóng eàm nhùng ngu'òi này hùn vóh kinh doanh song khòng cho phép ho dùng ra dàng ky kinh doanh diiói danh nghìa chù kinb doanh Khi tiép nhàn dù bó sd hdp lé Phòng dàng ky kinh doanh huyén khòng dùcJc phép yéu càu neip thèm bàt ('ù già'y tò nàd khàc ngoài bó sd dà qui dinh ó trén (Khoàn 2, Diéu 19, Nghi dinh so 02/2000/ND-CP ngày ;y2/2000) Phòng dàng ky kinh doanh huyén eàp che ngùòi ncip ddn mot già> bièn nhàn va phài ra quyét dinh càp hay khóng cà'p (iiày chùng nhàn dàng ky kinh doanh che ngUÒi xin phép trong thòi han 7 ngày kè t ù ngày nhàn ddn
Phóng dàng ky kinh doanb huyén càp Già'y chùng nhàn dàng ky kinh doanh che bò kinh doanh cà thè, nèu
có dù càc diéu kién sau day:
a Ngành nghé kinh doanh khóng bi eàm
b Tén cùa ed sci kinh doanb khóng trùng vói càc tèn eùa ho kinh doanh dà dàng ky truóc trong pham vi huyén
e Dà nòp lé phi dàng ky kinh doanh
Dòi vói ngUÒi bàn hàng rong, qua vàt va làm nghé dich
vu eó thu nhàp thà'p (Diéu 17, Nghi dinh sei CP) thi khòng phài dang ky kinh doanh Ngiiòi bàri bang rong, làm nghé dich vu thu nhàp thà'p nhii càt toc, bcjm ga, dành giày cùng khóng phài dàng ky kinh doanh Tuy nhién, né'u hành nghé d dàu tbi phài chà'p bànb càc epii dinh va nói qui d dò, khòng du'cie xàm làn long du'cjng va
Trang 1102/2000/ND-phiàn diiòng dành cho ngùòi 4; 'no, khóng dùcjc bànb nghé ó rahiùng ndi hi cani hanh nghé khóng du'dc gay ról, màt tràt r:u', ;in toàn bay my quan dò ibi Ngu'òi bàn bang rong va
là m dicb vu làt vàt phài chàp hanh càc qui dinh cùa càc ed iqvian cjiiàn ly tbi iriiòng dia phu'dng Tudng tu nini vày,
e à e bó ebuyèn san :\uàt nòng, làm, ngU nghiép tbi khòng ph;ii dàng ky kinh doanh (theo Khoàn 2, Diéu 17, Nghi
cfcnh sci 02/2000/ND-CP ngày 3/2/2000)
2 Mot so v à n de càn xem xét t h é m ve p h à p luat vài ( h i n h s à e h dòi vói càc ho kinh d o a n h c à t h è
Cac qui dinh nidi cùa Nghi dinh so 02/2000/ND-CP (càc
Di'èn I 7-21) ve ho già dinh kmh doanh eà thè ve ed bàn hét
tJÙ'c tién bò va phù bcjp vói nhu càu cùa ngUói kinh doanh nbió Tuy nhién, de góp phàn hoàn thién phàp luàt va
c h i n h sàeh, eó thè néu mot so vàn de sau day;
Thù nhàt, thay vi dùng khài niém ngUòi kinh doanh
theeo Nghi dinh so 66/HDBT trUóc day, Nghi dinh so 02,/20()0/ND-CP dùng kbài nièm bò kinh doanh cà thè I)i«éu này có thè dàn clèn nhàm làn va tranh chàp giùa
nh ùng nguòi kinh doanh va thànb vièn trong ho già dinh cù;a ho Càn phàn biét rò khài niém cà nhàn (hay cà thè) kirìh doanh (ehi chiù tràch nhiém dòi vói chù nò bang tài sàia rièng eùa ngu'òi dò) va bei già dinh kinh doanh (tà't cà nioii t h à n h vién trong bò déu lièn dói chiù tràch nhiém cho bàmli vi cùa chù bò Làm rò dièu này sé góp phàn dàm bào
an toàn phàp ly hdn cho tài san eùa càc t h à n h vién trong nióit bó già chnh néu chi có mot thành vièn già dinh tham giai kinh doanh
Thtt hai, Nghi dinh sci 02/2000/ND-CP khòng qui dinh
ve nhóm kinh doanh Viéc tó chùc kinh doanh dUói càc
Trang 12dang tó hcjp, nhóm thd là khà phó bién treng mot sci hnh vUe dich vu (sua chùa xe dap xe mày, xày dUng tbUdng mai, thu mua phé liéu, ) Hùy bò eàe qui dinh cu cua Nghi dinh so' 66/HDBT, song càn nghièn cùu de eò càc qui dinh thay t h è nhàm tao ed so phàp Iy che mó hình nhóm kinh doanh
Thù ba, càc qui dinh mói xàe dinh bò kinh doanh c:à
thè "do mot eà nhàn boàc ho già chnh làm chù kinh doanb
tai mot dia dièm codinh"\ NhU vày qui dinh này chUa b,io
quàt, chUa diéu chinh boat dòng cùa nhùng ngUòi bucìn chuyèn lién tinh, boàc nhùng ngUói kinh doanh khóng co dia diém eò'dinh Càn nghièn cùu de sua ctói bó sung qui dinh này
' Xem Diéu 17, Nghi dinh «Ó02/2C)00/ND-CP
Trang 13CHUOSG VII
PHÀP LUÀT VE DÀU TI/ NUÒC NGOÀI
TAI VIÈT NAM
I NHÙNG VÀN DK CHUNG VE PHÀP LUÀT DÀU TU
N I Ó C NCiOÀI TAI MÈT NAM
I Q u a t r i n h h ì n h t h à n h va p h à t t r i é n p h à p l u à t
ve d à u ili ntiàc ngoài t a i Viét N a m
Phàp luàt ve dàu t u nUòc ngoài là mot trong nhùng lình VUe phàp luàt da dang va phàt trièn nhà't trong bé tbeihg phàp huit Viét Nam hién h à n h ' Càc qui dinh này hicm song song tón tai ben canh phàp luàt ve hoat dòng va
tó cbùe càc doanb nghièp trong nUóc Trong mot tUdng lai gàn, có thè tièn doàn nhu càu nhà't thè hoà càc hnh viic phàp luàt rièng biét này Hòi nhàp kinh t è khu vUe va t h è giói, là t h à n b vién ASEy\N, tham già khu vUe dàu tU
A S E A N , tièn tói tham già Tó chùc thUdng mai thè' giói,
VirH Nam ngày càng phài tuàn thù mot càch triét de hdn
T à p bop càc vàn ban p h à p luàt ve dàu tu n\Xcic ngoài d.à dUdc nhièu n h à
xuài bàn à'n hành bang tièng Vièt hoac song ngiS Officiai English 'Version
of thes(- coniprehen.sive legislation is provided in: Ministry of P l a n n i n g and l n \ ( ' s t n i e n t and Phillips Fox Loose-leaf Edition, 10 volumes
205
Trang 14nguyen tàc dói xù quóc già dành cho càc nhà dàu tu ngoai quó'e che dò phàp Iy khóng phàn hièt dÒi xù so vói cóng dàn ehinh quó'e Phàp luàt ve dàu tu nUóe ngoài dàn dàn sé dUcjc sua dói de tUdng thich vói qui che phap luàt àp dung chung che càc loai bình doanh ngbiép trong niióc Trong mot bòi eành nhU vày có nhiéu ly do de tién doàn phàp luàt ve dàu tu nUóc ngoài cùa Viét Nam trong tu'dng lai ve
Cd bàn ehi bao góm càc thù tue dàc biét àp dung dói vói han che', khuyén khich hoàe giàm sàt càc boat deing dàu tu' nude ngoài Vi lé dò phàn viét dUòi day ehi tàp trung vao càc qui dinh mang tinh dàc t h ù àp dung dcil vói càc doanh nghiép boàc dii àn eó vó'n dàu tu triic tiép nu'óc ngoài trong tUdng quan so sành vói phàp luàt àp dung chung cho tó chùc va hoat dòng cùa càc doanh nghièp trong niióe
Khàc vói toàn bó "ngành luàt kinh tè", mot quan nièm diidc du nhàp tù bé thó'ng phàp luàt Xó-vièt triióc kia, phàp luàt ve dàu tu nUòc ngoài cùa Viét Nam hình t h à n b nhu mot bé qua eùa ehinh sàeh md cùa dUòi ành buóng eùa cuòc canh tranh thu bùt vó'n dàu tu nUÓc ngoài giùa eàe: micie trong khu vUe Lién Xò va càc nUóe Dóng Àu xà bòi chù nghìa trUóe day, tuy vào nhùng thòi diém khàc nhau déu dà thù nghiém cho phép càc nhà dàu tu t ù eàe nUóc Phu'ong Tay boat dong trèn lành t:hó cùa minh, song n b ù n g chinh sàeh này déu là ngoai lé, khóng diicjc trièn khai ròng rài va khòng mang lai hiéu qua dàng ké cho kinh tè quò'c dàn Trong giai doan thiic hién chinh sàeh kinh tè mài 192 L
1924, nhà niióe Xó-vié't dà cho phép càc nhà dàu tii nude ngoài dàu tu vàd Lién Xò dUói hình thùc tò nhiidng hoà'' lién doanh, trong dò Lièn Xó cbièm giù có phàn da sci'"^ Cuòi
" Rene David, John E.C Brierley Major Legai systeni.s m the' Worhl Today Stevens and Sons London, 1985 at 184-185
Trang 15nbùng nàm 60 Ba han Rumami va Hungary déu thù nghiém ebo phép dan tù mióc ng'oài boat dòng trong meit
pbani VI han hc\) (iic t h u nghiém này déu khóng mày
th.anb cong s(i hning it ói ca( (Inrinh nghiép lièn doanh eò
\'òn dilli tù mióc ngoài dà lan h^idt giai thè do khóng thè
kinb doanh bình thn'eing trong imit ed che'kè'boach hoà tàp
t r u n g '•
Sau cbièn tranh nén kinb té' tù bàn tu nhàn d mién Nam ehidc ebuyèn dòi sang ed che kinh t è kè'boach hoà tàp trung mot mò hình dà dUcJc du nhàp va vàn hành d mién Bàe Vieh, Nam Càc cii sd kinb tè' tU nhàn va tu bàn nUóe ngoài d Viét Nam \'c màt pbàp 1>', dà khòng bi quó'e hùu hoà Nhà nUóe cho phép càc doanh nghiép này dUcJc tiép
lue boat dóng diidi sii quàn ly cùa nhà niióc ~ Chinh sàeh
này là nguyen nhàn dàn dèh qui dinh dàu tièn eùa nhà nuóc; Viét Nam có ben quan dèn dàu tU nu'óc ngoài nàm
1977 '\ Qui che ve dàu tu nu'óc ngoài dUdng nhU khóng dUcjc- àp dung trèn thuc té, phàn do thài dò khóng thién chi cùa nhà nùòc dói vói càc boat dóng dUejc coi là "cbcj den", jihàn do n h ù h g bà't òn chnh ve kinh tè, ehinh tri thòi bà'y ihò Trong nhùng nani 1977-1987, nén kinh t è Viét Nam hi iinh hudng bòi nbùng cuòe cbièn tranh cbinb thùc hoàe khóng ehinh thùc vói Trung Hoa, Campuchia, nan thiè'u lUeing thiic va thuyén nhàn Viét Nam bi có làp dói vói khu viic va thè' giói PhUdng Tày
1\ L Altmann -loint 'V'entures in Osteuropa, Osteuopa Institut, Mynchen 198:i
Melatale Beresford, Vietnam: Politics, Economics and Society, Pinter Publi.shers London, imSS] at 1,30
•Nghi dinh s(i lló/CP ve ()ui che dàu tu' nitóc ngoài, ban hành ngày IS/O4/19T7
207
Trang 16Gàn mot thàp ky san nhùrg cài càch cua Trung phù hdp vói cbinb sàeh dói mài d idc kbòi xiióng nàm U8('i nhà nuóc Viét Nam dà ban hành huàt dàu tu nUòe n|.^oàii ngày 29/12/1987 Qua trình tiành làp to' chùc va hoait dòng cùa càc doanh nghiép co vcn dàu tù nùòc ngoài 'à'.n dUejc diéu ehinh riéng biét so vó càc doanh nghiép tromg
Qióic-nUóc vào thòi dò, phàn lón góm die "xi nghièp quò'c doaihi"
boat dóng theo có che ke hoae;h hoà tàp trung Nhu càc v e qui che phàp Iy riéng biét che càc doanb nghièp eó vò'n dà'Ai
t u nuóc ngoài vào thdi dièm dò là hoàn toàn hdp ly
Trong hdn mot thàp ky ejua, kè tù khi Luàt dàu t.U nuóc ngeài dUdc ban hành, so ludng vàn bàn phàp luàt liém quan dé'n hnh vUe này dà già tàng va thay dei nhandi chóng Cùng gió'ng nhU kinh nghieim cùa Trung Quò'c, nbui nUóc Viét Nam dà tién hành hoàn thién phàp luàt ve dàui
t u nUóc ngoài tùng bUóc mot, thuòng thòng qua càch baui
h à n h càc vàn bàn có già tri phàp ly thàp, vi du thóng quia eàe quyé't dinh, cóng vàn huóng dàn eùa eàe Bó, ngànlh Qua thuc t è kièm nghiém, nhùng qui dinh hóp ly ducòc
n à n g dàn lén thành càc qui d i n h có già tri p h à p Iy cao bom,
vi du duói dang nghi dinh hoàe luàt' Bang càch làm ubai
vày, Luàt dàu tu nUóc ngoài t a i Viét Nam (s;au day goi VM
là Luàt dàu tu nuóc ngoài) dà ciudc sua dói va bó sung bòin làn vào càc nàm 1990, 1992, 1996 va 2000 l Diia trèn Luiàt này, Chinh phù, Bò k è hoach va dàu tu, càc Bò n g à n h ccó lién quan va Uy ban nhàn dàn eàe tinh dà b a n h à n h meòt
' Xem Kui Hua Wang Chinese Com menàal Law, Oxford Universuty Press, 2000 83
' Luàt dàu tu nifdc ngoài dà difdc siiai doi ngày 30/0(6/l')90; 2.^/12.199)2 12/11/1996 va m(ii nhàt là 9/6'2000
208
Trang 17u^ u -' > - • • n h in ciuci luat bUÓng dàn thi hành
he thong eh so cac van h^ ^^^^^ ^^.^ ^^^^ ^ ^ , ^ ^ p^a,
Luàt dàu tu luaK; ngcan < ^^, ^^_^^^_ ^_^^_ ^^.^ ^^^^^ ^ , ^ , , , ^
ue nao cùrg thong nha ^ ' ^ ^^^ g, ^.nb eua
lon cac c.órg van thong tu 1' ^ ^ ^^ l,ào
UBNl) cac tmb hién -bua ^ìuo con^ V ^ , , , , ^àn ban
r.- - 1 - „ ,iàn tiivivhong phai la eac van uaii
Gong van va e.,.: " ' " " ; ",^„,„ , à , , , „ tó„ p h à p luàt ,
phap u,„ the., I - , » n ^^ ^,^^^ ^., ,, ^ , , „ ^ ^é phù
sons h,eu lyc eoa ; - : ; ; , „ ^^- , „ , t , , j a n g này de
nhan dùcic Tat ea cac van i i ^' ^^
-^ • t - 1 •"- iKin eamh cua boat dong dau t ù trUc tiep
cap den nhieu khia camn 01 doanh
., ,• ,,,, p^ìnb thùc dau tu, ciuan ly aoann
d i a nude: ngoai (tu n i m i
i '" ,i,n,é ouvén su dung dat, hai quan, lao nghiep ngoai boi tlmie qu.N ' , , A^ ^à,, tu nUÓe
J r / » , arV^ chung là phap luat ve dau tù nuoc
d o n g a c h u n g d u o W " ^^^J , „ , à n h vtì phàp
ngoa un V - t N ^ -^^ ^^^, ; Nam dudc d à n h
luar n h , e u nu,,c kh ™ e ^^ có phàp luàt Unh hoat va
già hi mot trong ntiun.h " ^ '^ ^ , .^
r\ , , • '• -.• ^/,,, nibà dàu tu niidc ngoai
thàn thien dei voi cac nina uc
f-^ , ehinh cùa Luàt dàu tU nUÓc ngoài bao
D,oi t Udng cheu ^ ^ ^ ^ , , , h à n va tó chùc
gom ,cac hmh t h u d a ^ t u t ^ ^ J ^^ ^^^^ ^ ^ ^^,^
nude ngciai vao V^^^^^^m^ , ^^ ^ ^.^^ ^ ^ ^
cho c:àc d u an, q u a n ìy a ¥ ^^^ ' » ^^ '^ ^ ,
-u" -i' j ^ ^ nbàm liic, thué, kè toan, kiem toan, nai
nghe., t u y e n d u n g ntiam luv., doanh
1 -^' ^Ai naoai- té - cho den viee giai t h e cac aoann
quan,, chuyèn doi ngoai
ic- ,„hàr> luàt (1996)ic- CB (E)ic- 1997, Noic- 2ic- tr 11ic-
' s S 2 L c à t b a n h à n h v à n n a n i p h a p i u ( „ ^ P r a c t i c e
• , -, , , „ ,1 fKnv along the Mekong Asia L a w & I ractice
- ' i o n a c h a n L G o h n C a p u 1 ^^^^^^ ^~^^,,,,^,, (ed.), C o m m e r c i a l L a w s
Ltdl H o n , Kong, '^^^'^*^' ; ; , , Honc Kong, 1997 a t 609-640; C a m e r o n
of E a t Asia ^w«eC & ^ ' - ^ ; ;^ ; „, Vietnam, S w e e t & Maxwell Hong
Mc<Collough F o r e i g n I n v e s t n u i
Koing ! 9i)8 ar 21-:2:1
209
Trang 18nghiép có vò'n dàu tu nu'óc ngoài i (-ho dén nay càc ini dinh này vàn tón tai rièng biét -^o vói eàe (ini dinh tu'cng ùng àp dung cho khòi doanb nghiè]) trong niic'ic boat dcng theo Luàt doanh nghiép [1999] lioàc Luàt doanh ngb é]i nhà niióc [1995] Càc giao dicb thUdng mai (nhU mua hón) càc boat dóng khàc khòng phài dàu tu triic tiép vi du lai
ly, uy tbàc chuyèn giao cóng nghè hay thànb làp càc \àn
phóng dai dién; càc hinh thùc dàu tu giàn tiép fportfclio investment) thòng qua vièc mua có phàn trong càc cóng ty Vièt Nam khóng thuòc pham vi diéu chinh cua huàt dàu
tóng thu nhàp quó'e dàn' Tù dò cho dèn nay, dàu tu nUòe
ngoài vào Viét Nam suy giàm do nhiéu ly do khàc nhaiu
2 So s à n h mot so nói d u n g c h i n h c ù a Luàt dàu
txi nxiàc ngoài Viét N a m vói luàt p h à p c à c n\iàc khà«e
trong k h u vi/c
De tao Uu t h è mói trong cuóc canh t r a n h gay gàt ciành tùng dóng vó'n dàu tu nUe'ie ngoài phàp luàt Viét Naim cùng nhu nhiéu nUóe trong khu viic lièn tue dueic sua dói,
' §§ 1, 2 Luàt d à u t a nitóc ngoài
' Vietnam News, Lssue of March Ui 2001 .A.sian '\ffairs Issue of-lanu.n->
3 1 , 2 0 0 1
210
Trang 19theo xu bùe'ing tu' do hoa có l-ii ciao nhà dàu tu' nxidc ngoài 0''àc bièt la san caióc khùng hicm^^ tài ehinh tién té Chàu A
nàmi 199" pbàp luàl ve dàu ni micie ngoài cùa Viét Nam dai duoc tu do ho;'i dang ké Co thè so sành mot so dièm
c h m h sai: day:
H(;in ihè Unii vu'c dàu tu': inuc dich quan trcing nhà't
cùia phàp luàt dàu tu' niióc ngoài cùa càc nUòc À chàu là
d i n h buóng càc hoat dcing dàu t u nUòc ngoài có leji nhà't cho nén kinh tè trong n uòc, pbù hdp vói càc Idi ich quó'e già evia nùòc nhàn dàu tu' Vi lè dò, nhiéu nUóc nhU Trung Quóc Indonèsia Hàn Quò'c Pbilippines va Dai Loan qui
d i n h ró nbùng hnh vUc eàm dàu tu niióe ngoài Càc lình vtie này bao góm hành chinh dói ngoai, quó'e phóng, dich
v u cóng bUu chinh ngàn hàng Trung Udng (Hàn Quó'e),
t h ó n g tm dai chùng bàn lé dai ly chùng khoàn, khai klhoàng qui mò nhò (Pbilippines), nòng nghiép, nghé eà,
l à m nghiép, kinh doanh bà't dòng san, t h u phàt song thu
t h a n h truyén hình (Dai Loan)' Hoc tàp kinh nghiém eùa Tìrung Quó'e, Viét Nam eùng ehia càc lình viie dàu tu
thiành: dàc biét ifii dai, Uu dai, khuyén khich, cho phép hcin che va lình vi/c eàm dàu ti£ '' Ve nguyen tàc, n h à dàu
t i i mióc ngoài có tbè dàu tu vào tàt eà eàe lình vUe kinh deoanh d Viét Nam, ké cà phUdng tién truyén t h a n h , thóng
t i n dai chùng vién thóng Nhùng hnh vUc dàu t u eó ành hiucing nbay eàm doi veii nén kinh tè an ninh, quò'c phòng c^n su c^ho phép cùa Thù tuòng Chinh phù, xem mue [2.2.] N'geiài ra nhùng du ;in ành hUdng nghiém trong dé'n an
n i n h quò'c phong mèi sinh vàn hoà truyén thó'ng lich su,
Alan e'àittermann at al, at 217, 379, 487 537
.Sce C,iittertn;«nn at 'il, at :J26
211
Trang 20thuàn phong my tue Vièt Nam déu có thè hi eàm ' C;;eb pbàn chia càc dii àn dàu tu này làm cho chinb sàeh dàu tu'
va càc Uu dai trd nèn minh baeh hdn dói ve'ii càc nhà dàu
tu tiém nàng
Hcin che inùc góp vò'n cùa nhà dàu tu nude ngoài: Luàt
dàu tu nuóc ngoài cùa eàe nUóc trong khu vUc tUdiig dói
khàc nhau trong và'n de này Mot so' nuóc nhU Indonèsia
va Hong Còng khóng dUa ra mot giói han tói thièu boàc tói
da nào cà' Mot so' nUóc khàc nhu Philippmes boàc Dai Loan qui dinh mùc dàu tu tói da cùa nha dàu t u nuóc ngoài, vi du là 30% trong càc dii àn kinh doanb quàng cào boàc 40% trong càc dii àn kinh doanh bà't dóng san, dicli
vu cóng còng, giào due va eàe lình viie nhay eàm k h à c TUdng tu nhu vày, thee luàt Thài Lan, ben Thài Lan phài cbièm it nhàt 51% trong càc lièn doanh lièn quan dé'n bàn
lè tai thi trUdng nói dia' Trung Quóc qui dinh mùe vò'n tói tbiéu cùa ben nUóe ngoài trong càc du àn dàu tu là 25"o vó'n diéu lé cùa doanh nghiép lién doanb; mùe vó'n tòi da tuy khóng dUde qui dinh chung, song dUde diéu chinh bòi càc chinh sàeh trong tùng dii àn cu thè Viét Nam eùng di theo mó hinh Trung Quóc, qui dinh mùc góp vó'n tói thièu cùa nhà dàu tu nUóc ngoài vào vó'n diéu lé cùa càc lién doanh là 30% Luàt dàu tU nUóc ngoài, ve r)guyèn tàc khóng qui dinh mùc h a n che' tòi da cùa phàn vò'n góp eùa nhà dàu tu' nUóc ngoài Song t r é n thiic tién, Chinh phù Viét Nam có thè han che' phàn vó'n góp tó'i da eùa ben mióc ngoài bang càch han che' hinh t h ù c dàu tu 100% vó'n mióc
' J; 3 Luàt dàu tu nifcic ngoài, Phu lue V Nghi dinh so 24/2000/ND-CP ' Alan GuUermann at 217-218 593
' Alan Ciuttermann at al, at 592
212
Trang 21ngoài trong IIK}! SO hnh vuc ;.inh doanb vi du kinh doanb
c h ù n g kho;m'
Uu dui dàu tu': trong dica kién canh tranh kinh té
ngày càng gay gat h(in trong khu vUe càc nu'óc nhàn dàu tu' buóc ]ibài tao e:ie Un dai ngàv càng da dang hdn de tao
r ^ mòi truòng dau tu hàp dàn cho càc nhà dàu tU mióc n:ge)ài Càc u'u dai này bao góm mién, giàm càc loai thuè', clhé dei thué quan un d^ài trong càc khu vUc phi thué quan, uiièn giàm pbi thué dà't Vi du dói vói càc doanh nghiép h'oat dóng trong linh vu'c cóng nghé cao luàt Pbilippines mièn toàn bò thué thu nb?ip doanh ngbiép trong thdi han
6 nàm kè tù ngày doamb nghiép bàt dàu boat dòng " Tudng tiii nhu phàp luàt Trung (^iiò'c, Viét Nam su dung mot bè tlhóng Uu dai dàu tù d.a dang phù hdp vói càc lình vUe dàu tlù Doanh nghièp có vó'n dàu tu' nUòc ngoài eó thè dUde niièn thué' tóì da là 8 nàm trong nhùng du àn dàe biét dUcJc
U'u t i é n •'
Bào dàm dàu tu': Cùng nhù phàp luàt càc nUóe khàc
tJrong khu vUc, Luàt dàu tu nUcic ngoài Viét Nam dàm bào
k bòng quò'c hùu hoà \'òn va tài san hdp phàp cùa càc nhà diàu tu nUe'jc ngoài ' ghi nhàn quyén eùa nhà dàu tu nUóc Uigoài diidc chuyèn vón va tài san thu nhàp hdp phàp ra niucjc ngoài sau khi dà thu'c hién càc nghìa vu tài chinh dò'i V'ói nhà nUóc Viét Nam ', cóng nhàn quyén tU do kinh
>;Ì; N ]S Luàt dàu tu' nUóc ngoài
.-Man Ciuttermann at al at 3H0
i; '9 Lufit dàu tu nifóc ngtjai
;:; :'l Luàt dàu tu nifóX" ngoài
^ '2 Luàt dàu t u nude: n,t;oai
Trang 22doanh va binb dàng cùa càc thành phàn kinh té '' Duòi sue ép cùa Tó ehùe thUdng mai thè giói, càc nu'óc trong khu vUe ngày càng phài han che càc dói xù riéng bièt dói vdi càc nhà dàu tu nuóc ngoài, vi du Hong Kong hoàn toàn khóng
có qui dinh phàn biét dói xù rièng cho dàu tu nUeJc ngoài ' Trong hdn mot thàp ky qua, Viét Nani dà tién mcit càch chàm chap tù nguyen tàe "phàn biét dcii xù" tói gàn nguyen tàc "dò'i xù quó'e già" Màc dù vàn con nhùng phàn biét dèi xù song Viét Nam dà có nhiéu có gang de giani bót sii khàc biét giùa eàe che dò phàp Iy àp dung cho nha dàu tu trong nUóc va nUòc ngoài '^ Làn sua dói mói nhàt cùa Luàt dàu tu nUóc ngoài vào t h à n g 5 nàm 2000 cùng di theo xu huóng này va ghi nhàn thèm mot so' dàm bào c-bo nhà dàu tu nUóc ngoài, lién quan dé'n (i) chinh sàeh ve ngoai bòi, (ii) càc bién phàp giài quyé't thoà dàng quyén Idi cùa nhà dàu tù nùóe ngoài trong truòng hdp phàp luàt Viét Nani thay dói, va (ih) càc bién phàp lién quan dén giài quyét tranh chà'p trong qua trình dàu tu •'
3 Tòng quan ve càc hình t h ù c dàu txi vào Vièt Nam
Mot nhà dàu tu nUóc ngoài eó thè Iiia chon mot boàc nhiéu hình thùc sau day de dàu tu vào thi trUÒng Vièt Nam: (i) Thành làp vàn phòng dai dièn;
(ii) Thành làp ehi nhành;
'• § 31 Luàt dau tit nitóc ngoài: § 15 Hien phàp 1992
' Alan Ciuttermann at al, at 162
" §§ 1, 2 Quyét dinh so 53/1999/QD-TTg cua Thù tUóng Chinh phù ve cac
bièn phàp khuyén khich diiu tu niióc ngoài ngày 26/03/1999 CB (K)
1999 No.16, tr 5-8
•' § 24 Luàt dàu tu nuóc ngoài
Trang 23(ni) Thanh ì:\p inet cóng t\- l(:'0"(i vón micie: ngoài:
(iv) Thanh hip (l():inh nghiC|j lién doanb:
(v) Mua có ])hiin tixmg eie doanh ngbiép dang boat d(ing: va
(vi) Dàu tu hiliig nhiing hình thùc khàc khóng hi eàm b(ii phàp luàt ViC't X'airi
Nbii dà trinh bay d trèn khóng phài tà't cà càc hinh
t h ù c dàu tu' dèu duóc diéu chinh bòi Luàt dàu tU nUòc
ngciài Vi du viéc thành làp càc vàn phòng dai dién va càc elii nhành du'dc rhuc h i é n theo Luàt thiidng mai [1997], viéc t h à n h làp c;ie chi n h à n h ngàn h à n g theo L u à t ngàn h à n g va càc to cdiiie tin dung [1997] L u à t dàu tu nueic ngoài Viét Nani chi qui dinh ba hình thùc dàu tU duói day:
(i) Doanh ngbiép lién doanb:
(ii) Hdp dóng hdp tàe kinh doanh (BBC); va
(ili) Doanh ngbiép 100% vò'n dàu tu nUóc ngoài'
De khuyén khich khu viic kinh té t u n h à n dàu tu vào Cile du àn lién quan dén ed sd ha t à n g hdàc khuyén khich
x u à t khàu, khuyén khich hinh t h à n h càc khu cóng nghiép, eàe khu cóng nghé eao, phàp luàt Vièt Nam qui djnb n h ù n g che dò pbàp ly va Uu dai riéng cho càc dii àn theo phudng tbùc xày dung - vàn h à n h - chuyèn giae (IK)T) boàc càc bièn tà'u cùa binb thùc này nhU: build -
t r a n s f e r - operate (BTO) va build - transfer (BT); qui dinh che dei thué' quan dàe biét ebo càc doanh nghiép
h o a t dcing trong càc khu che xuà't (export processing
?j 2 Luàl dàu tu nuóc: ngoài
Trang 24zones "EPZ"), khu còng nghiép "IZ" bay khu còng nghe
cao '-HTZ" -
Vàn phòng dai dién: Day thUdng là buóc dàu tién
khi càc nhà dàu tù nùóe ngoài tièp càn thi truòng Viét Nani Qua trình thành làp va boat dòng cùa càc chi nhànli dùdc qui dinh tai Luàt thUdng mai 1997^ Nhà dàu tu phai dién vào mot màu ddn xin phép thành làp vàn phòng dai dién' Phi thành làp vàn phòng dà dUejc giàm mot càch clàv
kich tinh tù 5000 USD xuó'ng con 1 triéu dóng, tUtJng diiOng vói 70 USD\ Vàn phòng dUdc phép xùc tièn tbUOng
mai, song khóng dUóc phép tièn hành kinb doanh, vi du khóng dUejc phép giao kèt hdp dóng kinb té, thiidng mai khòng dUòc thu tién cho càc boat dòng xùc tién thUdng mai tai Viét Nam
Chi nhành: Theo phàp luàt Vièt Nani, nhà dàu tu micie
ngoài có thè thành làp chi nhành trong hnh vuc tin dung ngàn hàng '', thành làp càc chi nhành càc còng ty luàt'
'' vj 2 Luàt dàu tu nUóc ngoài
' § '^8 Luàt thUdng mai [1997]; Nghi dinh se")'45./200()/ND-CP ngày 6.9.2000; Thóng tu hèn bó so 20/2000/TTLT-BTM-TCDL ngày 20.10.2000 cùa Bó Thudng mai va Tóng euc du lich ban hành qui che boat dóng cùa eàe vàn phòng va chi nhành thUdng nhàn nUóc ngoài nai Vi(ìt Nam
' Tuy thuòc vào lình vUc boat dóng, càc vàn phòng dfii dién có thè do Bó Thudng mai, Ngàn hàng nhà nUdc, Bò Vàn hoà thóng tin, l'óiig ciic Hàng khóng dàn dung càp phép
' S 2 khoan 3, Quyet dinh so 53/1999/QD-TTg ngày 26/0:i/1999
" S 12 Luàt càc to' chùc ti'n dung ngày 12/12/1997 § 12 Nghi dinh so No 13/1999/ND-CP ngày 17/03/1999, CB 1999 No 15, P 943
" Nghi dinh só92/1998/'ND-CP ngày 10/11/1998 ve hoat dóng tU vàn phap luàt
cùa càc to' chùc luàt su nUóc ngoài tai Vièt Nam, CB (E) 1998, So :S6 tr,21 Ti
Trang 25thanh hip càc cóng t>- kinb doaiila bào hièm kiém toàn va mot so lình viic khàc Khàc v()i vàn phóng dai dién, chi nbànb có cjuyén tó chùc càc h< at dóng kinb doanb tai Viét N^un'
Doanh nghièp lién doanh: Day là hình tbùc dàu t u
truc tiép phó bièn nhàt ci Viét Nam ~ Doanh nghiép lién doanb dUde thành làp duói hình thùc mot còng ty tràch rihiém hùu han, màc dù dang có nhièu y kién khuyén nghi viéc có phàn hoà càc hèn doanh quó'e tè hoàe cho phép thanh làp lién doanh duói binb thùc cóng ty hcjp danh theo Luàt doanh nghiép [1999] Ldi t h è eùa hinh thùc lién ddanh có t h è là (a) tièp eàn thi trUdng Viét Nam t h u à n Idi hdn vói sii trd giùp cùa mot boàc nhiéu ben Viét Nam, (b) dành dùcic quyért su dung dà't ci nhùng vi tri thuàn Idi cho kinb cloanh (vi dàt thiiòng dang dUcJc giao càc doanh nghiép nhà mióc su dung, nhàt là dàt màt dUdng giao thóng, t r u n g tàm dò thi hay càc vi tri hàp dàn khàc); (e) nhàn ehide sii bò trd 'a ed quan nhà nUóc Viét Nam (trong mcit so'dii àn V.èt Nam chi khuyé'n khich hinh thùc lién doanb), va (d) ehia sé rùi ro
Bèli canh nhùng Idi thè'này, hinh thùc lièn doanh eùng
eó nhùng yè'u dièm, vi du (a) khó khan khi quàn ly lièn doanb do hèn Viét Nam có quyén phù quyé't trong mot so' hnh VUc theo luàt dinh', (b) xung dot ve lòi ich, kinh nghiéni va thói quen kinh doanh giùa càc ben có thè dàn dén màu t h u à n va thà't bai cùa lién doanh, va (e) sii thiè'u
Trang 26vóli va kha nàng tài cbinb cùa ben Viét \ani dàc biét trong trUdng hdp phài tàng vó'n dàu tu'
Doanh nghiépl009c vón dàu tic nicòc ngoài: Day là
mot cóng ty tràch nhièm hùu bau do mot hoac nbiéi: uba dàu tu nUóc ngoài thành làp, ma khóng có su tham già eùa ben Viét Nam Trong rat nhiéu lình vUc, vi du thu tue thành làp, che dò thuè, quan bé lao dòng doanh nghiép 100% vó'n dàu tu' nUÓc ngoài tuàn thù mot ciui che phàp ]y tUdng tu nhu ddanh nghiép lién doanh Tuy huàt dìu tù nUóc ngoài khòng qui dinh nhùng lình vUe cani thànb làp doanh nghiep 100%o vó'n dàu tu nu'óc ngoài, song trong c:iuà trình thiic hién chinh sàeh, càc ed quan quàn 1}' nhà nuoc
eó thè xàe dinh nhùng lình vUc u'u tièn thành làp deanh nghiép lién doanh, boàc Uu tièn cho càc ben Vièt Nani mua lai phàn vó'n góp theo mot tièn dò hcip ly '
Htjp dóng hcfp tàc kinh doanh: Hình thùc này con
dUeJc goi là hdp doanh: càc ben Viét Nam va nùóe ngoai eùng góp vòn, tó chùc diéu phó'i va tién hành mot dii an kinh doanh trén ed sd hejp dóng, ma khòng thành làp nén mot còng ty mài Tuy nhièn, mot dù àn diiòc tién h à n h theo mò hình này cùng phài dàng ky hoac thàm dinh vói nhùng qui trình khóng khàc gì so vói viéc thành làp mot cóng ty lièn doanh Cùng tùdng tu nhU vày, càu trùc gop vó'n, qua trình eùng diéu hành va phàn chia tràch nhiém giùa càc ben, qua trình thanh ly hejp dóng bop tàc kinb deanh déu tuàn theo càc nguyen tàc tùdng tu nhù liem doanh Vi lè dò, hcip doanh theo Luàt dàu tu nUóc ngoài Viét Nam có nhiéu dièm tUdng dóng sd vói mot cóng ty bop danh theo thóng luàt (common law partnership) C^'àc heip dóng thUdng mai va phàn chia san phàm thòng thiiòng
- § 15 Luàt dau tu nitóc ngoài
Trang 27xhóng dudc coi la IKÌ]) dóng luip tàc kmh doanb Do hdp 'dóng bop l;ie kmli doanb kìiong hinh thànb nèn pbàp inhàn mói nén cac ben tham già hc^p doanh vàn tón tai dòc làp va rièng rè chiù càc: nghìa vu t h u è rièng rè cho càc
h o a t dcing kinb doanh cùa mmh h''u thè de nhàn thà'y cùa
h ì n h tbùc bop doanb chinh là tinh h n h boat-: càc ben có
zhè tu thoà thuàn ve moi vàn de trong kinh doanb khàc
vói càc qui dinh chat che hdn àp dung cho doanb nghiép lién doanh Chinh phù Viét Nani u'u tièn àp dung hình tbùc: này che càc dii àn trong hnh viie vién thóng va t h à m
- Vàn phòng dai dièn elio Ngàn hàng
va càc dinh che tài chinh boat dóng theo Luàt ngàn bang va eàe tó chùc tin dung, tbòi ban cà'p phép khóng qua 5 nàni^
- Chi nhanh diiòc kinh doanh nhàn danh cóng ty me
!; ~ Nghi dinh sci t^ 2000 XD-C P ngày (i/9/2000
^ 12 Nghi tinh so 1 '^ 1999 N[j-C P ngàv 1703 1999 CB ( 1999) No 15, P 943
Trang 28- Giày phép boat dóng cho eàe cìi i nhành cóng ty luàt khóng vu'dt Cjuà 5 nàm có thè du'dc già han, mói làn khòrg qua 5 nàm' i
- Chi nbànb boat dóng theo Lu<t ' thiidng mai [1997] ve nguyen tàc khòrg j
bi giói han ve thòi gian |
i
- Là mot cóng ty tràch nhiém hùu hen boat dòng theo Luàt dàu tù mióc ngoài j
- Thòi han boat dòng khóng ejuà 50 nàn !
- Là mot cóng ty tràch nhiém hùu han | boat dòng theo Luàt dàu tù nùóe ngo.ài
- Ben Viét Nam có quyén phù quiy-'t trong mot so lình vùc (nguyen tàc nhi't tri trong bòi dóng quàn tri) '
- Thdi han boat dong khòng qua 50 nàin
- Càc ben cùng góp vò'n va diéu bànb
còng vièc kinh doanh chung t r è n coi tò
hdp dóng, ma khòng t h à n h làp mot pjtlgp nhàn mói
' ^ 12 Nghi dinh sòÌ3/1999/ND-CP
' § 9 Nghi dinh so 92/1998/ND-CP
' {; 14 L u a t d à u t u nUdc ngoài
Trang 29r - Thdi bau boat dòng khóng qua 50 nani Gòng ty hdp
Khòng qui dinh cu thè trong Luàt dàu
tù nùóe ngoài: song càc ben có thè lUa chon hình thùc bop dóng hdp tàc kinh doanh de thay thè
Nhà dàu t u nUóe ngoài dUejc dàu tU, bàn giao ed sd ha tàng cho nhà nUóc Viét Nam, va dUcjc diéu hành dii àn, thu hói vó'n va lai xuà't trong mot thdi gian hejp Iy
' § '1 L.iàt doanh nghiép 1999
- Xem thém Nghi dinh so 62/1998/ND-CP ngày 15/08/1998 CB [19981,
No 29, at 1698 va Nghi dinh so 02/1999/ND-CP ngày 27/02/1999 CB
|l<:tì91, No 9, at 543 ve BOT BT BTO
Trang 30con dUcjc gqi là "doi dàt Itt'y cóng trình'
nhà dàu tu chuyèn giao e:òng trinh ebo nhà niióc Vièt Nam va ehidc tao diéu kièn kinh doanh trong càc du àn khà:
de thu hói vò'n va lai xuàt hdp ly
Dói khi con dUóc goi là khu mièn thuc cìoanh nghiép trong eàe khu che' xuàt dUdc mien thué' xuà't nhàp khàu va cà:
Uu dai khàc^; hình thùc này kbuj-èa khich càc boat dóng xuà't kbàu
Càc doanh nghiép trong khu cCm.:
nghiép dUde hUÒng eàe Uu dai ve thué, chinh sàeh này nhàm khuyén khieh càc khu cóng nghiép tàp trung
IL GIÀY PHÉP DÀU TU
1 Ddn giàn hoà t h ù t u e c a p Giày p h é p dàu t ù
Khàc vói thù tue dàng ky t h à n h làp doanh nghié}» theo Luàt doanh nghiép [1999], dà dUde ddn giàn hóa dén mùc tòi da theo khuòn màu eùa Luàt còng ty bang Delaware, Hoa Ky càc doanh nghiép eó vó'n dàu tu nuóc ngoài vàn càn diiejc cà'p Giày phép dàu tu bòi mot ed quan hành chinh có thàm quyén Già'y phép này dóng thòi là chùng nhàn dàng ky kinh doanh, doanh nghiép có vó'n dàu tu nUóc ngoài diicJc coi là dà dUeje thành làp kè tù ngày du()C
' Xem Nghi dinh sò'3(yCP ngày 24704/1997 ve KCX KCN, CB ( 1997), S<V 11 1^.694)
Trang 31cà'ip giày phéi)' Trong 5 nàm vìi i ([ua dà xuàt bién mot xu buióng tàn quyén tù chó Bó ké ioacb va Dàu tù là ed quan duiy n h à t cà'p (iiày phép dàu * a thàm quyén này dà tùng buióc dircie giao che Uy ban nh m dàn càc tinh va ban quàn
ly càc khu cóng ngbiép^
T ù thàng 5 nàm 2000 '.uàt dàu tu' nude ngoài sua dói
dai bò sung mot hình thùc,cà'p phep mói theo dò mot sò'^du
àm, néu thoà man mot so'tiéu chi nhà't dinh, chi càn dàng k5y dii an chù khóng càn nóp dòn clé thàm dinh dii àn theo eàich làm trUóc k i a i Càc vàn bàn diiói luàt cu thè hoà càc tieèii e;hi dò nhu sau:
(i) Du àn khóng càn phài dudc Thù tilóng Chinh phù cho p h é p '
(ii) Phù hdp vói qui hoach tóng thè;
(ih) Khóng càn dành già tàc dòng mói truòng;
(iv) Thoà man mot trong càc diéu kién sau: (1) xuà't
k h à u toàn bò san phàm; (2) dàu tu trong eàe khu còng nghicip va xuà't khàu meit ty lé nhà't dinh san phàm do Bó
Kè hoach va dàu tu àn dinh (khoàng 80%); va (3) san xuà't, che' hiém hàng boa vói vò'n diéu lé khóng it hdn 5 triéu USD va vói ty lé xuà't khàu khóng thà'p hdn 80%
Nèu mot du àn thoà man càc tièu chi trén, thù tue eàp Chà'y phép dàu tu dUde ddn giàn hdà nhU sau: nhà dàu tu phài kè khai vào mot màu ddn xin càp phép do Bò Ké'
' s^ 1 1 Nghi d i n h so 24/2000/ND-CP
'' !j 115 Nghi dinh sÓ24/2000/N[)-CP
' Dléii 60 L u à t dàu tti nitóc ngoài
' SS \0> 1 14 L u à t dau t u nUdc ngoài
Trang 32hoach va dàu tU in san nóp chéu lé cóng ty va chtin^r chi xàc minh tu càch phàp ly va kh:i nàng tài cbinb i Nb;i chiù
tu khòng phài nóp luàn chùng khà thi C() quan càp phép khóng thàm dinh tinh khà tbi eua nbùng du àn dò va phai quyé't dinh ve ddn cùa nhà dàu tù trong tbòi b<in 15 n'hiy
kè tù ngày nhàn dù bó sd bop lé'
2 Co q u a n t h à m d i n h va e à p Giày p h é p d à u t u
Mac dù quyén cà'p Già'y phép dàu tù du'dc trao cho Bó
k è hoach va dàu tu, Uy ban nhàn dàn càc tinh ho.àc Dan quàn ly càc khu cóng nghiép song càc dù àn Iòni, quan trong va nbay eàm (dU àn nhóm A) càn du'dc Th ù tu'f'ing
Chinh phù che phép Thù tu'ong Chinh phù quyét dinh doÌ
vói càc du àn sau day:
(i) Càc du àn thuóc càc ngành nghé sau day, khòng phu thuòc vào qui mó dàu tU:
- Xày dUng ed sd ha tàng ebo càc khu cóng nghiep, khu che xuà't, khu cóng nghé cao, càc dU àn BOT, BTO, va BT
- Xày dung va vàn hành càc càng bièn va cang bang khòng,
- Giao thóng thuy va hàng khóng;
- Thàm dò va khai tbàc dàu kbi, khi dot;
- BUu chinh vién thóng;
- Vàn hoà; xuà't bàn, bào chi, phàt thanh, truyén hình, khàm chùa bénb, giào due, dào tao, nghièn cùu kbioa hoc che'bién thuòc chùa bénb ebo ngUdi va thuóc thù y;
" ij 106 kh 1 Nghi dinh so 24/20()0/ND-CP
'' fj 106 kh 3, Nghi dinh so 24/2000/ND-CP
Trang 33- Càc du àn bae; hiém tai (iiinb kiém toàn va giàm dinh:
- Thàm dò va khai tbàc khoàng san quy hièm;
- C;ic dù àn xà\- (hing nhà d de bàn; va
- Cac dù àn hèn (]uan dén an ninh quó'e phóng
(ii) Càc du àn eó mùc vó'n dàu tù lón hdn (40) triéu USD trong càc lình viie dién nàng, khai kbeàng, luyén kini, xi màng, ed khi, hoà chat, khàch san, du lich, va
(iti) Càc du àn su dung hdn 5 béc-ta dà't dò thi hoàe 50
béc-ta càc loai dàt khàc'
Bei ké hoach uà dàu tii càp phép cho càc dU àn này sau
khi dà dUde Chinb phù dóng y va càc dii àn khàc theo uy quyén
Uy ban nhàn dàn càc tinh cà'p già'y phép dàu tu cho càc
du àn theo uy quyén trong nhùng lình viic dàu tu khòng dàc biét quan trong va nbay eàm va có qui mò nhò (vò'n dàu tu khóng qua 10 triéu USD dòi vói Ha Nói va TP Ho Chi Minh; khóng qua 5 triéu USD dò'i vói càc tinh khàe)^ Ngoài ra, càc ban quàn ly eàe khu còng nghiép cùng có thè eàp Giày phép dàu tu trong pham vi phàn cà'p quàn ly'^
3 C h e d ò m o t c ù a
Dò h a n che sii chóng chéo ve thàm quyén va ddn giàn hoà t h ù tue cà'p phép dàu tu, Luàt dàu tu nuóc ngoài qui dinh e:d quan tiép nhàn ddn có nghìa vu lày y kié'n cùa càc
' ss IO!» 110, Nghi dinh st)'24/2000/ND-CP
• S 114 Nghi d i n h so 24/2000/ND-CP
' § 1 17 kh l e Nghi dinh só24/200(l'N'D-CP
Trang 34bó ngành có lièn quan trong qua trìnb xeni xét thàm dinh
du àn' Càe ed quan hùu quan có thè rat da dang gòni Tóng euc dia chinh Bó tài chinh Vàn phóng kièn truc su trUdng, Hai quan Bó lao dóng Bó Khoa b(ic Cóng ngaé va mói trUdng '
4 Ho s o x i n c à p G i à y phép dàu t ù
Tùy thuòc vào tùng dU àn va tùng hình thùc dàu lù ho
sd xin càp Giày phép dàu tù có thè khàc nhau, seng ve c'd bàn góm càe tài liéu cbinb sau day:
- Ddn xin eàp Già'y phép dàu tù (theo màu),
- Hdp dóng giùa càc ben dàu tù (hejp dóng lién doanh, hdp dóng hdp tàc kinh doanh)
- Diéu lé doanh nghiép có vó'n dàu tù micie ngoài,
- Tài liéu xàc nhàn tù càch phàp ly va nàng bic tai ehinh cùa nhà dàu tù,
- Luàn chùng khà thi (khòng càn thié't dò'i vói eie ciu
àn theo thù tue dàng ky),
- Thoà t h u à n chuyèn giao cóng nghé (nèu có),
- Dành già tàc dòng mòi trUdng (nèu càn),
- Du àn thuè dà't, va
- Thié't ké' xày dUng (né'u có)''
Khòng thu lé phi: TrUóe ngày 01/07/1999, nhà éàu tu
phài nóp mot khoàn le phi dàng ké bang USD, tuy ttheo
§ 56 L u à t d à u t u nUóc ngoài
* §§ 109, 110, Nghi dinh só24 2000/ND-CP
" §S 106, 107 Nghi dinh s(V24/2000/ND-C:P
Trang 35mùc von diéu lè Khoan lé pbi na\ nay dà du'dc huy bo; ed
quan c'àp phép khóng (htiJc tini hni ky khoàn lè phi thàm
dinh va cà'p phép dàu tu' nào tu uu idi nòp ddn'
5 Tiéu chi t h à m dinh va e à p p h é p dàu t ù
Theo Luàt dàu tù nùóe ngoài viéc t h à m dinh va càp giày ]diép dàu dùdc xem xét theo càc tièu ehi dUói day: (i) Tu càch pbàp ly va kha nàng tài chinh cùa càc nhà dàu tU;
(li) Tinh phù hdp cùa dU àn dòi vói phàt trièn kinh tè,
xà hcii cùa Viét Nam;
(iiij Hiéu qua kinh té, xà bòi cùa dii àn, dàc biét trong viéc tao ra viéc làm mói, tao eò sd san xuà't lón, md rehig thUdng mai va càc nguón tài ehinh
(iv) Chuyèn giae cóng nghé tién tiè'n vào Viét Nam, góp phàn bào ve nguón tài nguyen thién nhièn va mói sinh d Viét Nani, va
(v) Có ké hoach su dung dàt mot càch hóp Iy "
III QUI TRÌNH (;ÓP VÒN DAL TU
l Càc loai v ò n g ó p
Nhà dàu tu nUc'ic ngoài có thè là cà n h à n hoàe tó chùc,
có thè có boàc khòng có tu càch phàp n h à n theo phàp luàt nguyen xù Mot boàc nhiéu nhà dàu tu nUdc ngeài hdp
^ 2, tjuyet dinh so 5;)/1999/QD-BTC ngày 26.03.1999 cila Bó tài chinh ve vièc h u y bó moi khoàn le p h i cà'p phép dàu tU
S UiK Ngdii dinh S()'24/20()0/ND-CP
Trang 36thành ben nUÓc ngoài Phàn ve'm góp cùa ben nu'óc ng(,ài có thè du'eJc thiic hién bang:
- Ngoai té, tién Viét Nani tbu dUdc tù ctic boat dinig dàu tù boàc kinh doanh tai Vièt Nam;
- Nhà xUdng, thièt bi, mày nióc, cóng cu, nguyen lièu:
- Già tri quyén sd hùu cóng nghiép va càc tài san shàc, né'u dUcJc Cd quan càp phép cùa Viét Nam chà'p tbuàn' Ben Viét Nam, ngoài nhùng tài san trén, có thè (va tbuòng) góp già tri quyén su dung dà't, quyén khai thuc su dung màt niióc, tài nguyen màt bién vào càc du àii lién doanh vói niióc ngoài Luàt dàu tU nUòc ngoài [20001 có mot so'sua dói quan trong sau day lién quan dèn phàn vón góp eùa ben Viét Nam:
(i) Luàt qui dinh tràch nhiém cùa nhà chùc tràch Vi()t Nam trong viéc dàm phàn, tó chùc dén bù va giài tea m.U bang trUóc khi giao dà't cho eàe doanh ngbiép có vói dàu
tu nuóc ngoài su dung'*;
(ii) Né'u ben Viét Nam góp già tri quyén su dung dà't, thi tràch nhiém dén bù va giài tòa màt bang eùng alai thuc hién càc thù tue khàc thuóc ve ben Vièt Nam';
(iii) Sau khi dà't dà dUde cho càe doanh ngbiép có v()'n dàu tu nUóc ngoài thuè, doanh nghiép có quyén thè chà'p quyén su dung dà't dò de vay vó'n tai càc ngàn hàng hoat
dòng tai Viét Nam ^i va
^ ij 7 Khoàn 3, Luàt dau tu nUóc ngoài
' § 89 Khoàn 1, Nghi dinh so 24/2000/ND-CP
•' § 89 Khoàn 2, Nghi dinh so 24/2000/ND-CP
" § 92 Khoàn 1 Nghi dinh so 24/2000/ND-CP
Trang 37(iv) Nén ben \ i é t Nani gop gi.-i tri chuyén su dung dà't vào bèli doanh, tbi quvén su' (hmg clàt dò là mcit phàn tài
s a n cùa lién doanh, diuic tinh waa kh.ÓÌ tài san này kbi lièn
d o a n h giai thè hoàe pha san',
Nbùng qui dinh này dò! vói eac luàt già phiidng Tày có
t h è là nbùng dièu hién nhièn song r a t mói se vói càch qui
d i n h trùóc day cùa Viét Nam Trùcie t h à n g 5 nàm 2000, doamh nghiép có vcin dàu tu nu'óc ngoài khóng có quyén
t h è chàp quyén sii dung dà't dang su dung, khi doanh nghiép hi giài thè phan dà't dò diicjc t r a lai che ed quan
q u à n ly dàt dai có tham quyén cùa Viét Nam Tuy nhién, mcit qui dinh rò ràng ve ebuyèn sd hùu vó'n góp sang cóng
ty, t Udng tu nhu dudc qui dinh tai Diéu 22 Kheàn 1 Luàt
d o a n h nghiép [1999] vàn con thièu vàng trong Luàt dàu
t u nude ngoài
Ì2 Ty lé va thòi han góp vòn
Trong mcit dii àn có vó'n dàu tù nùóe ngoài, vó'n dàu tu dUdc: cà'u t h à n h bòi vóh góp cùa cùa càe ben va vò'n vay Càc nhà dàu tu' phài góp mot phàn vó'n de t h à n h làp
d o a n h nghiép, goi là vò'n dieu lé, p h à n góp này phài chiém ìt nhà't 30%o tòng vò'n dàu tu Ben nUóe ngoài phài góp it nhà't 30%) mùc vó'n diéu lé Vi du, mot dii àn có tóng vó'n dàu tu là 10 triéu USD, thi càc ben phài góp ìt nhà't 3
t r i é n USD làm vóii diéu lé, trong so' dò ben nUóe ngoài phàii góp ìt nhàt là 900.000 USD Phàn vó'n góp tó'i da eùa ben nùóe ngoài khóng hi b a n che: tuy nhién trong n h ù n g lình vUe dàu tu n h à t dinh ed quan cà'p phép có thè d à n h
§ ^.1 Khoàn 4 Jjuàt dàu tu' nvfóc ngoài
Trang 38cho ben Vièt Nam qu\"én u'u ticn tàng phàn ve'm gop tlico thdi gian'^
Càc ben có thè gop vci'n day dù trong mot làn boàc jàip theo mot tiè'n dò hdp ly Tièn dò này là mot pbàn trong bop
dóng lién doanh va càn diidc ed quan nhà nu'óc co thàm
quyén phé chuàn mói có hiéu lUe thi bànb* Vi pham iigbìa
vu va tién dò góp vó'n có thè là mot nguj-èn nhàn dàn tui
thu hói già'y phép va chà'm dùt boat dcing cùa doanb nghiép trUóc thdi han'
3 T h à m d i n h vòn góp
Vó'n hién vàt dUdc dinh già theo già thi tru'dng vàt) tbiii diém góp vó'n va càn du'dc xàc nhàn bòi mot ed quan thàm dinh' Càe qui dinh này, ve ed bàn khàc vói càe qui dinh lién quan dé'n thàm dinh vó'n góp theo Diéu 23 Luàt cloanh nghiép [1999]
IV.QUÀN LY CÀC DU ÀN CÓ VÓN DAU TU NUÓC N(;OAI
1 Quàn ly c à c hóp d ó n g hóp tàc kinh d o a n h
Khàc vói lién doanh, hdp doanh là mot lién kè't trén có
sd hdp dóng, khóng hình thành mot phàp nhàn mói, luàt phàp eùa Viét Nam ve quàn ly hejp doanh rà't sd sài, khóng à'n dinh mot ed cà'u quàn Iy nhà't dinh'i Cùng khòng thè diia vào eàe qui dinh chung cùa Luàt doanh ngbiép hay Bó
" § 8 Luàt dàu tu nUóc ngoài
§ 9 Luàt dàu tu nuóc ngoài
' § 15 Nghi dinh só'24/2000'ND-CI'
•' § 9 Luàt dau tU nUdc ngoài
'' § 5 Luat dàu tu nUdc ngoài
Trang 39li,iàt (làn su' de gi;u (juyet van de nay; trong tbùc tién càc htm phai làp khoàng tróng phaip ly này vói càc thoà
t h u a i i eli thè, Vlót vàn dò m,u: (hot trong bop doanb là che dò phàp ly ve s(i hùu dói \ •')] tài s a n dà góp vào làm vcin va vieic dinh eh)at càc tài san dò trong qua trìnb kinh chianh Ve ly thuyét, vòn góp van có t h è là tài san riéng cua e:àc ben, boàc bop t h à n b mot tài san chung theo
p h à n eùa càc b è n i Càc ben có thè t h à n h làp mot ban diéu pbòi de thay màt quyét dinh càc boat dóng kinh
d o a n b ; ban diéu phcii eó thè ra càc quyét dinh eó hiéu liic, song khóng là dai dièn du'dng nhién cho càc ben hdp
d o a n h '
Trong thùc tièn, ben bop doanh nuóc ngoài tbuòng
t h à n h làp mot vàn phòng dai dién de diéu hành dii àn Cung càp thiét bi, tài ehinh, va kinh nghiém, ben nUóc ngoài thu'dng kièm soàt chi tièu va eàe thoà thuàn kinh doanh, ban che su dung vó'n góp vào càc mue dich kinh doanh chung va loai trù viéc thè chà'p tài san dò che càc giao dicb cria ben Viét Nam NgUdc lai, ben Viét Nam thUdng góp vó'n bang già tri quyén su dung dàt boàc khai thàe tài nguyen cùng nbii càc quyén hUdng dung khàc Viéc lUa chon nhàn Iiic có thè dUdc tién hành vói sii nhà't tri eùa eàe ben
2 Q u à n ly d o a n h n g h i é p lièn d o a n h
Cd càu quàn ly cùa doanh nghiép hèn doanh dUejc
L u à t dàu t u nuóc ngoài qui dinh cu thè, bao góm mot boi dóng quàn tri vói dai dién eùa càc ben giàm dó'e va bò
s^i^j 22'>-240BLDS 1995
s^ 8 Nghi dinh só24/'2O00/ND-CP
Trang 40mày diéu hành, k è toàn trUdng cùng nhù càc nhàn vihì quàn ly khàc Quyén lue thilc t è tàp trung d bòi dóig quàn tri, dói khi con dUdc goi tìieo mó hmb ^nb - My là bòi dóng giàm dò'c Càc ben tuy theo mùc dóng góp \òn cùa minh, ma có thè chi dinh mot hay nhiéu dai dién
t h a m già hói dóng quàn tri.* Ve nguyen tàc, hói dóng quàn tri thóng qua càc nghi quyèt theo nguyen tàc da so'; ngoai t r ù n h ù n g và'n de sau day theo nguyen tàe nhà't tri (a) ho nhiém, mién nhiém tòng giàm dòc va pho tóng giàm dó'e t h ù nhà't, (b) sua dói, bó sung diéu h)
còng ty, va (e) n h ù n g vàn de khàc dUdc thoà t h u à n theo
nguyen tàc nhà't t r i ' Diéu khoàn này dà lièn tue bi be') hep lai t ù nàm 1994 che dén nay dUÓi sue ép cùa giói dàu t u nUóe ngoài.'' Luàt sU phUdng Tày goi Diéu 11
L u à t dàu tu nUóc ngoài Viét Nam là quyén phù quyèt eùa t h à n h vién tbiéu so', tbuòng ehié'm ìt vci'n trong hèn doanh, song có quyén ngàn càn càc quyé't dinh cùa ngùòi chiém giù nhiéu vóh.'' Tù t h à n g 5 nàm 2000 quyén pini quyé't eùa ben Viét Nam thiic ra chi con dUde luu h i dói vói viéc bó nhiém tóng giàm dó'e va phó tóng giani dòc
t h ù nhà't cùa cóng ty Viéc àp dung càc qui dinh c i u n g bào ve eó dòng thièu so' cùa Luàt doanh nghiép ["999]
§ 1 ! Luàt dàu tu nUóc ngoài
•* § 14 Luàt dàu tu nUóc ngoài
^ John Gillespie, Private Commercial Hights in Vietnam; A compìrative analysis, Stanford Journal of International Law, 11994], No 30 at 333-340
" Anne CMJ Shot, Legai aapects of foreign investment in S, R 'Vinnam, Kluwer Law International, London [19961, at 73