Một số điều cần biết về bệnh viêm phổi cấp ở trẻ sơ sinh Hiện nay, mặc dù đã có nhiều tiến bộ y học nhưng bệnh viêm phổi vẫn thường gặp ở trẻ em và là một trong những nguyên nhân chính
Trang 1Một số điều cần biết về bệnh viêm phổi cấp ở trẻ sơ sinh
Hiện nay, mặc dù đã có nhiều tiến bộ y học nhưng bệnh viêm phổi vẫn thường gặp ở trẻ em và là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 1 tuổi và trẻ sơ sinh (dưới 1 tháng tuổi), nhất là với trẻ nhẹ cân Khi vừa mới bắt đầu bị viêm phổi ở trẻ sơ sinh rất khó có thể chẩn đoản, vì vậy khi bé có biểu hiện ho, bò bú, quấy khóc,… nên đưa trẻ đi khám ngay
Nguyên nhân
Trang 2Ở điều kiện sinh lý bình thường, hệ hô hấp của bé được hình thành từ tuần thứ 5 của thai ký nhưng đến tuần 25 thì phế nang của trẻ mới bắt đầu hoàn chỉnh để đảm bảo cho hoạt động hô hấp tế bào Lúc này, phổi của trẻ ở dang một tạng đặc không chứa khí và việc hô hấp chủ yếu thông qua sự trao đổi chất dinh dưỡng và oxy từ máu mẹ qua hệ tuần hoàn bào thai
Ở thời kỳ sơ sinh, do có cấu trúc của cơ quan hô hấp chưa phát triển, các khoang hầu họng, lòng thanh quản đều hẹp, tổ chức đàn hồi kém phát triển, sụn còn mềm nên dễ biến dạng, niêm mạc mũi mỏng, mịn, giàu mạch máu và bạch mạch Thêm vào đó, chức năng bảo vệ của niêm mạc mũi với khả năng sát khuẩn, miễn dich rất kém nên trẻ dễ bị viêm từ các đường tai, mũi họng
Việc phòng và điều trị bênh viêm phôi cấp ở trẻ sơ sinh là rất quan trọng Ngoài ra do mảng phổi của bé còn rất mỏng, khoang màng phổi cũng dễ
bị thay đổi vì lá thành dính vào lồng ngực không chắc nên khi trẻ bị tràn dịch màng phổi làm chèn ép và chuyển dịch những cơ quan trung thất gây rối loạn tuần hoàn rất nghiêm trọng
Trẻ thở bằng bụng, chủ yếu qua đường mũi, nhịp thở thấy không đều, thường có những cơn ngưng thở sinh lý dưới 10 giây, chậm nhịp tim, kết
Trang 3hợp với cơ thể yếu ớt, hệ thống miễn dịch qua lympho chưa phát triển, kết hợp với đặc điểm sinh lý lồng ngực rất dễ diễn dạng, do các xương sườn còn mềm, các cơ giãn sườn chưa hoàn chỉnh, nhu mô phối giãn nở không đầy đủ để trao đổi khí nên trẻ rất dễ nhiễm viêm đường hô hấp, nhất là viêm phổi cấp
Biểu hiện
Biểu hiện lâm sàng của viêm phổi ở trẻ sơ sinh rất đa dạng, triệu chứng thì sơ sài rất khó phát hiện nhất là ở trẻ nhẹ cân Có một số dấu hiệu cần lưu tâm: trẻ thường không chịu bú, mệt mỏi, quấy khóc, da xanh, sốt cao hoặc hạ thân nhiệt, khó thở Trẻ thở nhanh trên 60 lần/phút và không đều, có hiện tượng rút lõm lồng ngực do co kéo cơ liên sườn, khi thấy trẻ tím tái là bệnh đã nặng
Trong đó chú ý, khi trẻ sơ sinh bị viêm phổi có biểu hiện ban đầu là trẻ
dễ quấy khóc, đây là kết quả của sự nhiễm trùng, khiến trẻ quấy khóc hoặc khó ngủ Viêm phổi có thể xảy ra trong và sau khi sinh, bệnh xảy ran gay khi sinh do bé hít phải được đi, phân su đã bị nhiễm khuẩn hoặc dịch tiết sinh dục của người mẹ Với trường hợp sau khi sinh, có thể do trong khâu chăm sóc em bé không đảm bảo an toàn về sinh, bé rất dễ bị nhiễm khuẩn từ dụng cụ và môi trường, người chăm sóc
Tiếp đó, thở nhanh cũng là một triệu chứng xuất hiện sớm khi trẻ bị viêm phổi Chúng ta có thể đếm được nhịp thở của trẻ trong trọn một phút để xem trẻ có thở nhanh hay không Gọi là thở nhanh khi: nhịp thở
từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng Khi đó trẻ đã có triệu chứng
Trang 4viêm phổi, cần được đưa đến cơ sở y tế thăm khám và điều trị ngay Vì nhịp thở có thể tăng khi trẻ gắng sức (bú, quấy khóc…) nên chúng ta cần phải đếm nhịp thở khi trẻ nằm im, tốt nhất khi ngủ
Thởi co lõm lồng ngực – đây là biểu hiện khi bệnh viêm phổi của trẻ đã nặng và phải nhập viện để điểu trị Cách nhận biết thông qua vùng ngực của trẻ, quan sát khi trẻ nằm yên không bú, không khóc Nếu trường hợp trẻ bỏ bú hoặc bú kém, co giật, trẻ ngủ li bì – khó đánh thức trẻ dậy, sốt hoặc lạnh, thở khò khè là các dấu hiệu cho thấy trẻ trong tình trạng rất nặng, cần đưa trẻ một cách nhanh nhất tới bệnh viện
Cách phòng bệnh
Bênh viêm phổi cấp ở trẻ sơ sinh là một căn bệnh nghiệm trọng, nếu không có những biện pháp phòng bệnh hay điều trì bệnh triệt để sẽ ảnh hưởng rất lớn cho sự phát triển của bé, nếu nặng có thể dẫn đến tử vong
Do đó, các bà mẹ cần phải:
- Thăm khám thai kỳ, sinh con tại cơ sở y tể để đảm bảo an toàn cho sản phụ và cho trẻ
- Trẻ nên bú sữa mữa ngay những giờ đầu, bú đúng cách
- Người chăm sóc phải vệ sinh thật sách sẽ trước và sau khi chăm sóc cho trẻ để tránh lây nhiễm
- Khử trùng các dụng cụ chăm sóc trẻ, tránh tiếp xúc với nguồn lây bệnh
- Đảm bảo môi trường thông thoáng, trong lành, đủ ánh sáng
- Tăng cường dinh dưỡng và tiêm chủng đầy đủ
