- Cảm cúm không có mồ hôi và ho tức ngực; nôn đầy: dùng 20g lá tươi giã nhỏ, chế thêm nước sôi, quấy đều gạn lấy nước nóng; hoặc dùng 10 lá xắt nhỏ trộn với cháo nóng, ăn rồi nằm nghỉ ch
Trang 1Tía tô trị cảm cúm
Trang 2Thời tiết “mưa xuống, nắng lên” như hiện nay dễ khiến cho nhiều người bị cảm lúc này, mọi người có thể nhớ đến tía tô, vị thuốc thích hợp trị chứng cảm mạo thường xảy trong những ngày oi bức bởi nó rất giàu dược tính, trị được nhiều bệnh
Tía tô, còn gọi là tử tô, tô tử, tử tô ngạnh, é tía Sách“Bản thảo cương mục”gọi tử
tô là xích tô, cần phân (Dao), phằn cưa (Tày), hom tô (Thái), tên khoa học là
Perilla frutescens (L.) Briton, thuộc họ Hoa môi (Lamaiaceae)
Đây là loại cây cỏ cao từ 0,5 - 1,0m, được trồng khắp nơi làm rau thơm gia vị ăn sống cùng các thức ăn khác như đậu phụ, rau trong món bún đậu mắm tôm chanh
Bộ phận chế biến và sử dụng làm thuốc được thu hoạch về phơi khô trong râm mát (âm can), tử tô là cành non có mang lá của cây tía tô
Đông y cho rằng tía tô có vị cay, mùi thơm, tính ấm Lá có tác dụng làm ra mồ hôi, lợi tiêu hóa, trừ cảm lạnh Thân cành lợi tiêu hóa Hạt trừ hen, trị ho, làm long đàm
Dưới đây là một số cách sử dụng tía tô trong trị một số bệnh chứng
Chữa cảm các loại:
- Cảm lạnh: lá tía tô tươi một nắm, xắt nhỏ ăn với cháo nóng
Trang 3- Cảm cúm không có mồ hôi và ho tức ngực; nôn đầy: dùng 20g lá tươi giã nhỏ,
chế thêm nước sôi, quấy đều gạn lấy nước nóng; hoặc dùng 10 lá xắt nhỏ trộn với cháo nóng, ăn rồi nằm nghỉ cho ra mồ hôi
- Cảm mưa ướt gió lạnh, nóng rét, thân thể đau mỏi, nhức đầu sổ mũi, nôn đầy:
dùng lá tía tô 15g, vỏ quít cũ, củ gấu (hương phụ), gừng sống, hành trắng cả cây đều 10g xắt uống lúc thuốc còn nóng
Cháo giải cảm: lá tía tô xắt nhỏ 10g, hành sống giã nhỏ 5g, gừng tươi giã nhỏ ba
lát, gạo tẻ 30g, muối vừa đủ Nấu cháo nhừ, cho tía tô, hành, gừng, muối khuấy đều, ăn khi còn nóng Ra mồ hôi sẽ nhẹ người
Cảm cúm gai rét không ra mồ hôi: tía tô, lá chanh, bạc hà, lá sả, mỗi thứ một nắm
nấu nước xông
Cảm cúm có ho và nhức đầu: tía tô, kinh giới, lá lốt: một nắm, củ ném 50 củ, nghệ
tươi, gừng tươi: 3 lát Đổ 3 chén nước đun sôi kỹ, xông cho ra mồ hôi rồi uống thêm một chén nước nóng
- Cảm cúm bốn mùa: tía tô, kinh giới: 20g, sắn dây, bạc hà: 10g, nghệ, gừng: 8g và
sài hồ 15g Trừ gừng là dùng tươi, còn lại đều khô Đổ 3 chén nước sắc còn 1 chén uống khi nóng, uống xong đắp chăn nằm cho ra mồ hôi
Trang 4Cảm sốt khi mang thai: đang có mang thai mà cảm sốt, không nền dùng kháng
sinh, tốt nhất là dùng tía tô, kinh giới, mỗi thứ 1 nắm, đổ 2 chén sắc còn 1 chén để nguội uống, tiếp đó ăn 1 chén cháo nóng có đập 1 quả trứng gà lấy lòng đỏ quậy đều
Tía tô vắt nước uống chữa dị ứng, mề đay
Trị ngộ độc cua, cá, dị ứng, nổi mẩn ngứa:
- Giã lá tía tô vắt lấy nước cho uống, bã thì xát vào chỗ ngứa
- Lá tía tô 10g, gừng tươi 10g, cam thảo 4g, nước 600ml, sắc còn 200ml chia 3 lần uống trong ngày khi thuốc đang nóng; hoặc lá tía tô khô 10g, sắc uống nóng
Tức ngực muốn mửa: nhai sống một nắm lá tía tô với vài lát gừng
Trang 5Trị sưng vú: lá tía tô giã nát đắp lên vú, lại lấy một nắm nửa sắc uống
Trị đau bụng động thai: cành và lá tía tô sắc đặc uống dần
Có thai gần sinh bị phù thũng toàn thân: vỏ gừng tươi 40g, lá và cành tía tô 80g
Đổ 3 chén nước đun sôi kỹ (khi đun nhớ đậy nắp kín), xông cho ra mồ hôi và và uống thêm 1 chén nước nóng, bài thuốc này vừa có tác dụng an thai
An thai: cành tía tô sắc uống thường xuyên có tác dụng an thai chữa hen suyễn và
người già ho đàm mạn tính: dùng hạt tía tô và hạt cải bẹ, mỗi thứ 10g, tán bột, uống hàng ngày với nước sắc lá táo chua và dây tơ hồng sao, làm thang
Chữa mụn cóc: dùng lá tía tô tươi vò xát vào, ngày 4 - 5 lần, xát liên tục mụn sẽ
khô hết ngứa rồi bị rụng
Trị chứng dương vật bị lở: nếu trẻ nhỏ bị chứng lở dương vật nước mủ chảy ra thì
phải lập tức lấy 1 nắm lá tía tô rửa bằng nước muối rồi giã nát đắp rịt vào chỗ đau, rất hiệu nghiệm
Trị chứng đầy bụng bí tiểu: nếu như bị chứng tiểu tiện không thông, bụng dưới đầy
trướng thì lấy khoảng 2kg cả cây (cành, lá, hoa, hạt) cho vào nấu sôi, xông vào phần bụng dưới thấy nguội thì đổ thêm nước sôi, sau đó dùng vải bọc muối rang nóng chườm vào những chỗ trướng cứng và rốn thì sẽ thông tiểu ngay, đầy trướng cũng xẹp dần xuống
Trang 6Trị chứng táo bón: người cao tuổi và người suy yếu mà bị chứng táo bón thì lấy
hạt tía tô và hạt hẹ, mỗi thứ khoảng 15g, cho cả hai thứ vào giã nhỏ, chế thêm vào
1 bát nước, khuấy đều lên rồi chắt lọc lấy nước cốt nấu cháo ăn rất công hiệu
Người bị hen suyễn do bị yếu phổi (chủ yếu thấy ở người cao tuổi) thì lấy khoảng 50g hạt tía tô, sao qua, tán thành bột mịn rồi đổ nước vào gạn lấy nước cốt (1 bát nước) đem nấu cháo với gạo tẻ, ăn vào lúc đói rất công hiệu
Lưu ý: không ăn cá chép chung với tía tô, dễ bị sinh độc thành mụn nhọt
Xông: lấy lá tía tô cùng các lá khác như chanh, cúc tần, lá tre, lá bưởi… tạo thành
nồi xông Có thể sau xông lấy một bát nước uống Khi mồ hôi ra cần dùng khăn khô lau sạch và đắp chăn mỏng nằm nghỉ một chốc bệnh cảm sẽ khỏi Lưu ý: khi nấu nước sôi mới bắt đầu cho các lá xông vào và đậy vung kín; đối với trẻ hay người già yếu cần có người lớn ngồi bên giúp đỡ và hướng dẫn trong suốt quá trình xông để phòng tai nạn