ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN: LUẬT HIẾN PHÁP VIỆT NAM Ngành đào tạo: Luật học. Hệ đào tạo: Đại học chính quy

Về kiến thức: Kết thúc học phần, sinh viên sẽ có được những kiến thức cơ bản về: lí luận cơ bản về ngành luật Hiến pháp và khoa học luật hiến pháp; chế độ chính trị, quyền con người, qu

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN LUẬT HIẾN PHÁP VIỆT NAM Ngành đào tạo: Luật học

Hệ đào tạo: Đại học chính quy

1 Tên học phần: LUẬT HIẾN PHÁP VIỆT NAM

2 Mã môn học: DHLH02

3 Số tín chỉ: 4 (3,1)

4 Trình độ: Sinh viên năm thứ nhất

5 Phân bổ thời gian:

- Lý thuyết: 60 tiết

- Thảo luận, thực hành: 28 tiết

- Kiểm tra/ đánh giá: 2 tiết

- Tự học: 135 giờ

6 Điều kiện tiên quyết: Lý luận chung về Nhà nước và pháp luật

7 Mục tiêu của học phần:

7.1 Về kiến thức: Kết thúc học phần, sinh viên sẽ có được những kiến thức cơ bản về: lí luận cơ bản về ngành luật Hiến

pháp và khoa học luật hiến pháp; chế độ chính trị, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; chính sách/chế độ kinh tế, xã hội, văn hoá, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường; Các quy định về bộ máy nhà nước như: Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Chính quyền địa phương; Hội đồng bầu cử quốc gia và kiểm toán nhà nước; Có thể vận dụng những kiến thức được trang bị để phân tích, giải thích, đánh giá các sự kiện và các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hoá giáo dục, khoa học, công nghệ mang tính thời sự, đặc biệt là về tổ chức, hoạt động của các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương

7 2 Về kĩ năng: Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào nghiên cứu các môn khoa học pháp lí chuyên ngành

tiếp theo trong chương trình đào tạo; Hình thành kĩ năng tìm kiếm, thu thập, tổng hợp và xử lí thông tin liên quan đến

7.3 Về thái độ: Có ý thức nghiên cứu nghiêm túc, khách quan, khoa học trong đánh giá các vấn đề lí luận và thực tiễn liên

quan đến nội dung của môn học; Có ý thức vận dụng kiến thức đã học trong việc nghiên cứu các môn khoa học tiếp

theo

8 Mô tả tóm tắt học phần:

Học phần bao gồm 6 nhóm vấn đề cơ bản:

- Những vấn đề lí luận cơ bản về luật Hiến pháp và khoa học Luật hiến pháp;

- Chế độ chính trị nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam;

- Quyền con người, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân;

- Chế độ/chính sách kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường;

- Bảo vệ Tổ quốc (quốc phòng, an ninh quốc gia);

- Tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

9 Bộ môn phụ trách giảng dạy: Bộ môn Hành chính – Hình sự; khoa Luật

10 Nhiệm vụ của sinh viên:

- Nghiên cứu trước giáo trình, tài liệu theo chương, bài;

- Tham gia đầy đủ các giờ lên lớp;

- Tham gia thảo luận tại lớp;

- Làm bài tập cá nhân, bài tập nhóm được giao;

- Tham gia 1 bài kiểm tra giữa kỳ;

- Tham gia thi kết thúc học phần

11 Tài liệu học tập:

11.1 Giáo trình bắt buộc

1 Trường Đại học Luật Hà Nội (2014), Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, Nxb CAND

2 Khoa luật - ĐHQG Hà Nội (2013), Giáo trình luật hiến pháp Việt Nam, Nxb ĐHQG

11.2 Tài liệu tham khảo

hội chủ nghĩa Việt Nam sách chuyên khảo, Nxb CAND

4 Chủ biên Phạm Văn Hùng; Nguyên Thành, (2012), Bàn về sửa đổi và bổ sung Hiến pháp năm 1992 Nxb Lao

động

5 Biên soạn và giới thiệu: Albert P Blausein, Jay A Sigler; Dịch: Võ Trí Hảo, Hiệu đính: Nguyễn Minh Tuấn,

(2013), Các bản hiến pháp làm nên lịch sử Nxb Chính trị quốc gia

6 Võ Trí Hảo chủ biên; Bùi Ngọc Sơn, (2013), Luận về sửa đổi Hiến pháp năm 1992 Nxb Chính trị quốc gia

7 Đặng Minh Đức, (2013), Cơ sở lý luận và thực tiễn hoạt động của Nghị viện châu Âu Nxb Khoa học xã hội

8 Hoàng Thế Liên chủ biên ; Trần Ngọc Đường, [et al.] (2015), Hiến pháp năm 2013 - Những điểm mới mang tính đột phá Nxb Tư pháp

9 Nguyễn Đăng Dung, (2013), ABC về hiến pháp 83 câu hỏi - đáp

11.2.2 Văn bản quy phạm pháp luật

10 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Năm 2013, 1992, 1980, 1959, 1946) Nxb Lao động

11 Luật tổ chức Quốc hội / Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014) Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật

12 Luật tổ chức Tòa án nhân dân / Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014) Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật

13 Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân / Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014) Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật

14 Luật tổ chức chính phủ số 76/2015/QH13 ngày 19 tháng 06 năm 2015

15 Luật tổ chức chính quyền địa phương số 77/2015/QH13 ngày 19 tháng 06 năm 2015 quy định về đơn vị hành chính và tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương ở các đơn vị hành chính

16 Luật Căn cước công dân / Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014) Nxb Chính trị quốc gia -

Sự thật

12 Tiêu chuẩn đánh giá sinh viên:

3 Thi kết thúc học phần (thi viết, trắc nghiệm, bài tập tình

14 Nội dung chi tiết học phần:

thuyết

TL +

KT

Tài liệu đọc trước Nhiệm vụ của SV Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ

KHOA HỌC LUẬT HIẾN PHÁP

1.1 Khái niệm luật hiến pháp

1.1.1 Đối tượng điều chỉnh 1.1.2 Phương pháp điều chỉnh

4 tiết 2 tiết

- Giáo trình 1:

từ trang 7 đến trang 120

- Giáo trình 2:

từ trang 17 đến trang 181

1 Chuẩn bị tài liệu bắt buộc và tài liệu đọc thêm…

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 7 – 120; Giáo trình 2: từ trang

17 đến trang 181

Tuần 1

1.1.3 Nguồn của luật hiến pháp 1.1.4 Vị trí của Luật hiến pháp trong hệ thống pháp luật

1.2 Khoa học Luật hiến pháp Việt Nam

1.2.1 Đối tượng nghiên cứu 1.2.2 Phương pháp nghiên cứu 1.2.3 Hệ thống khoa học Luật hiến pháp 1.2.4 Vị trí của khoa học Luật hiến pháp

1.3 Hiến pháp và lịch sử lập hiến Việt Nam

1.3.1 Khái niệm và các đặc trưng cơ bản của hiến pháp

1.3.2 Quy trình làm hiến pháp, sửa đổi hiến pháp 1.3.3 Bảo hiến và mô hình các cơ quan bảo hiến 1.3.4 Lịch sử lập hiến Việt Nam

1.3.4.1 Tư tưởng lập hiến Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945

1.3.4.2 Hiến pháp năm 1946 1.3.4.3 Hiến pháp năm 1959 1.3.4.4 Hiến pháp năm 1980 1.3.4.5 Hiến pháp năm 1992 1.3.4.6 Hiến pháp năm 2013

- Đặc điểm đối tượng điều chỉnh của ngành luật Hiến pháp

- Xác định chủ thể đặc biệt của luật Hiến pháp

- Mối quan hệ giữa khoa học luật Hiến pháp với ngành luật Hiến pháp

- Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng lập Hiến ở Việt Nam

Tuần 2

Chương 2 CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ 2.1 Khái niệm chế độ chính trị 2.2 Chính thể của Nhà nước Việt Nam

2.2.1 Khái niệm chính thể 2.2.2 Căn cứ pháp lý 2.2.3 Quy định về chính thể của Nhà nước Việt Nam qua các bản hiến pháp

2.3 Bản chất của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam

2.3.1 Căn cứ pháp lý 2.3.2 Bản chất của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2.4 Hệ thống chính trị nước Cộng hoà XHCN Việt Nam

2.4.1 Khái niệm hệ thống chính trị 2.4.2 Vị trí, vai trò của Đảng Cộng sản Việt nam trong hệ thống chính trị

2.4.3 Vị trí, vai trò của Nhà nước trong hệ thống chính trị

2.4.4 Vị trí, vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị

4 tiết 2 tiết

- Giáo trình 1:

từ trang 121- 152; trang 333-357

- Tài liệu tham khảo 10;

3

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 121-152; 333-357; Tài liệu tham khảo 10;3 3.Vấn đề thảo luận:

- Chính thể của Nhà nước Việt Nam qua các bản Hiến pháp

- Mối liên hệ giữa chính thể với bản chất của nhà nước

- Hệ thống chính trị

nước Cộng hoà XHCN Việt Nam

2.6 Chính sách đối ngoại

2.6.1 Căn cứ pháp lý 2.6.2 Nội dung chính sách đối ngoại

2.7 Chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia

2.7.1 Căn cứ pháp lý 2.7.2 Nội dung chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia

2.8 Chế độ bầu cử

2.8.1 Khái niệm chế độ bầu cử 2.8.2 Các nguyên tắc bầu cử 2.8.3 Tiến trình một cuộc bầu cử 2.8.4 Việc miễn nhiệm đại biểu

2.9 Các vấn đề về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc khánh, Thủ đô

4 tiết 1 tiết - Giáo trình 1: từ trang 121-

152; trang 333-357

- Tài liệu tham khảo 10;3

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 121-152; 333-357; Tài liệu tham khảo 10;3 3.Vấn đề thảo luận:

- Chính sách đối nội

và đối ngoại trong Hiến pháp

- Chế độ bầu cử Liên hệ

Tuần 4

Chương 3

QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ

BẢN CỦA CÔNG DÂN

3.1 Khái quát về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

3.1.1 Khái niệm quyền con người, quyền và nghĩa

vụ cơ bản của công dân 3.1.2 Các đặc trưng cơ bản của quyền con người 3.1.3 Các đặc trưng cơ bản của quyền và nghĩa vụ

cơ bản công dân 3.1.4 Các nguyên tắc hiến pháp của chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

3.2 Quyền con người theo Hiến pháp năm 2013

3.2.1 Các quyền con người về dân sự, chính trị 3.2.2 Các quyền con người về kinh tế, xã hội và văn hóa

3.2.3 Nghĩa vụ của con người

4 tiết 1 tiết Giáo trình 1:

trang 243- 287; 209- 243

- Tài liệu tham khảo 10;

16

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1 trang 243- 287; 209- 243; tài liệu tham khảo 10;6

3.Vấn đề thảo luận:

- Các đặc trưng cơ bản của quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

- Các quyền con người theo Hiến pháp 2013

Tuần 5

Chương 3 (tiếp theo)

QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ

BẢN CỦA CÔNG DÂN

3.3 Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp năm 2013

3.3.1 Các quyền về chính trị, dân sự 3.3.2 Các quyền về kinh tế, văn hóa, xã hội 3.3.3 Các nghĩa vụ cơ bản của công dân

3.4 Sự phát triển của chế định quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân qua các bản hiến pháp Việt Nam

3.5 Quốc tịch Việt Nam

3.5.1 Khái niệm quốc tịch 3.5.2 Một số vấn đề cơ bản trong nội dung pháp luật về quốc tịch trên thế giới

3.5.3 Nội dung cơ bản của pháp luật quốc tịch Việt

Nam

4 tiết 1 tiết Giáo trình 1

trang 243- 287; 209- 243

- Tài liệu tham khảo 10;16

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1 trang 243- 287; 209- 243; tài liệu tham khảo 10;6

4 tiết Kiểm tra

giữa kỳ

1 tiết

Giáo trình 1:

153- 193; tài liệu tham khảo 10

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1 trang 153-193; tài liệu tham khảo 10 3.Vấn đề thảo luận:

- Chính sách kinh tế,

xã hội theo Hiến pháp 2013, liên hệ

- Chính sách văn hóa, giáo dục theo Hiến pháp 2013, liên

hệ

- Chính sách môi trường theo Hiến pháp 2013, liên hệ

4.6 Chính sách môi trường

4.6.1 Khái quát về chính sách môi trường 4.6.2 Nội dung chính sách môi trường theo Hiến pháp 2013

Tuần 7

Chương 5 QUỐC HỘI 5.1 Khái quát về sự ra đời và phát triển của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

5.2 Vị trí, tính chất, chức năng của Quốc Hội Việt Nam

5.2.1 Vị trí của Quốc hội 5.2.2 Tính chất của Quốc hội 5.2.3 Chức năng của Quốc hội

5.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội

5.3.1 Trong lĩnh vực lập hiến và lập pháp 5.3.2 Trong lĩnh vực quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước

5.3.3 Trong lĩnh vực tổ chức nhà nước 5.3.4 Trong lĩnh vực giám sát tối cao toàn bộ hoạt động của nhà nước

4 tiết 1 tiết - Giáo trình 1: từ trang 357

đến trang

390

- Tài liệu tham khảo 10;11

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 357-390; tài liệu tham khảo 10;11

3 Vấn đề thảo luận:

- Sự hình thành và phát triển của Quốc hội trong lịch sử lập hiến Việt Nam

- Vị trí, tính chất, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Quốc hội qua các bản hiến pháp

Tuần 8

Chương 5 (tiếp theo) QUỐC HỘI 5.4 Cơ cấu tổ chức của Quốc hội

5.4.1 Ban thường vụ Quốc hội 5.4.2 Hội đồng dân tộc

5.4.3 Các ủy ban của Quốc hội

5.5 Kì họp Quốc hội

5.5.1 Việc chuẩn bị và triệu tập kì họp Quốc hội 5.5.2 Kì họp thứ nhất của mỗi khóa Quốc hội 5.5.3 Trình tự xem xét và thông qua các dự án tại kì họp Quốc hội

5.5.4 Vấn đề chất vấn và trả lời chất vấn 5.5.5 Hình thức họp Quốc hội

5.5.6 Các luật, nghị quyết của Quốc hội

5.6 Đại biểu Quốc hội 5.7 Việc bãi miễn, mất quyền đại biểu Quốc hội

Việc đại biểu Quốc hội xin thôi làm nhiệm vụ đại biểu

4 tiết 1 tiết:

giao bài tập nhóm:

tìm hiểu

về Quốc Hội qua các bản hiến pháp

- Giáo trình 1:

từ trang 357 đến trang

390

- Tài liệu tham khảo 10;11

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 357-390; tài liệu tham khảo 10;11

3 Vấn đề thảo luận

- Hiệu quả hoạt động của Quốc Hội phụ thuộc vào các yếu tố nào? Tại sao? Lấy thực tế chứng minh

- Sơ đồ hoá mô hình tổ chức Quốc hội và so sánh cơ cấu tổ chức của Quốc hội qua các bản hiến pháp

- Hoạt động chất vấn

và trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội thể hiện chức năng nào của Quốc hội? Tại sao? Liên hệ

Chương 6

1 Đọc lại phần kiến

Tuần 9

CHÍNH PHỦ 6.1 Khái quát về sự ra đời và phát triển của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

6.2 Vị trí và chức năng của Chính phủ

6.2.1 Vị trí của Chính phủ 6.2.2 Chức năng của Chính phủ

6.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ

6.3.1 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực lập pháp

6.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực kinh tế

6.3.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực khoa học công nghệ, môi trường

6.3.4 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, thông tin, thể thao và du lịch

6.3.5 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực y tế và xã hội

6.3.6 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hôi

6.3.7 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực tổ chức hành chính nhà nước

4 tiết 1 tiết từ trang 405

3 Vấn đề thảo luận:

- Vị trí, tính chất của Chính phủ qua các bản hiến pháp

- Mối quan hệ giữa Chính phủ với các cơ quan nhà nước khác

- Vị trí, tính chất, chức năng của Chính phủ theo Hiến pháp 2013?

6.3.8 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong lĩnh vực đối ngoại

6.3.9 Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ đối với hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

Tuần

10

Chương 6 CHÍNH PHỦ (tiếp)

6.4 Cơ cấu tổ chức của Chính phủ 6.5 Các hình thức hoạt động của Chính phủ

6.5.1 Phiên họp Chính phủ 6.5.2 Hoạt động của Thủ tướng Chính phủ 6.5.3 Hoạt động của bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ

4 tiết 1 tiết:

Bài tập

cá nhân Hiệu quả hoạt động của Chính phủ

- Giáo trình 1:

từ trang 405 đến trang

424

-Tài liệu tham khảo 10;14

1 Đọc lại phần kiến thức cũ

2 Đọc giáo trình 1

Từ trang 405 - 424; Tài liệu tham khảo 10;14

3 Vấn đề thảo luận:

- Sơ đồ hoá mô hình tổ chức Chính phủ và so sánh cơ cấu tổ chức của Chính phủ qua các bản hiến pháp

- Hiệu quả hoạt động của Chính phủ phụ thuộc vào các yếu tố nào? Tại sao? Lấy thực tế chứng minh?

Chương 7 4 tiết 1 tiết - Giáo trình 1: trang 390 đến 1 Đọc lại phần kiến thức cũ

7.2 Thẩm quyền của Chủ tịch nước

7.2.1 Nhóm các nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến chức năng đại diện, thay mặt nhà nước về đối nội và đối ngoại

7.2.2 Nhóm các nhiệm vụ, quyền hạn liên quan đến việc phối hợp các thiết chế quyền lực nhà nước trong các lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp

7.3 Việc bầu Chủ tịch nước và Phó chủ tịch nước

7.4 Hội đồng bầu cử quốc gia

7.4.1 Căn cứ pháp lý 7.4.1 Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn

7.5 Kiểm toán nhà nước

7.5.1 Căn cứ pháp lý 7.5.2 Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn

trang 404

- Hiến pháp

2013 ( chế định Chủ tịch nước và chế định hội đồng bầu cử quốc gia )

- Giáo trình 1:

trang 390 đến trang

404

- Hiến pháp 2013 (chế định Chủ tịch nước )

3 Vấn đề thảo luận:

- Sự kế thừa và phát triển của chế định Chủ tịch nước qua các bản hiến pháp Việt Nam

- Mối quan hệ giữa Chủ tịch nước với các cơ quan nhà nước

ở trung ương

- Chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước

- Hội đồng bầu cử quốc gia và kiểm toán nhà nước

Chương 8