bài tập thừa kế môn pháp luật đại cương

Hãy chia di sản thừa kế trong trường hợp trên, biết tài sản chung của ông A và bà B là 4 tỷ.. Hãy chia thừa kế, biết ông Đức và bà Châu có tài sản chung là căn nhà trị giá 600 triệu đồng

BÀI TẬP THỪA KẾ MÔN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Pháp luật (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh)

gtBÀI TẬP THỪA KẾ

GV ĐỖ CÔNG NAM

Bài 1.

Năm 1995 ông Nguyễn Văn An kết hôn với bà Trần Thị Ngọc, có 2 con chung: một người tên Hùng (sinh năm 1996) và một người tên Thúy (sinh năm 2002) Năm 2013 ông An lập di chúc (hợp pháp) để lại căn nhà mua năm 1997 cho cô B (là người hàng xóm) được thừa hưởng Năm 2014 ông An chết

Hãy chia di sản thừa kế của ông An?

(Cha mẹ của ông An đã chết trước ông An Giá trị căn nhà tại thời điểm chia thừa kế là hai tỷ đồng.)

Bài làm

- Di sản của Ông An: 2 tỷ/ 2= 1 tỷ

- Chia theo di chúc của ông An: Ông An định đoạt cho cô B hàng xóm: 1 tỷ

- Bà Ngọc và con tên Thuý là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo

Đ 644 BLDS 2015 2/3x 1 suất thừa kế theo pháp luật

1 suất thừa kế theo pháp luật

1 tỷ : 3= 333 triệu 2/3 x 333 triệu = 222 triệu Như vậy: Bà Ngọc được: 222 triệu; Thuý được 222 triệu Số tiền còn lại thuộc về bà B hàng xóm: 556 triệu

Bài 2.

A có di sản là 120T và có 2 con là B và C C kết hôn với M và sinh 2 con là X-Y

A lập di chúc cho B và C toàn bộ tài sản C chết trước A Hãy chia thừa kế

Bài làm

- Di sản của A: 120 triệu

- Theo di chúc của A: 120 : (B,C) = 60 triệu

- Vì C chết trước A nên phần thừa kế của C bị vô hiệu Theo điểm c khoản 1 Điều 650, phần thừa kế của C chia theo pháp luật

60 triệu: (B, XY) = 30 triệu

Như vậy: B được hưởng 90 triệu; XY được hưởng 30 triệu

Bài 3.

A và B kết hôn năm 1980 tại HN: C, D, E

C-M: X-Y

D-N: K-H

1986: A-V: Q

Năm 2005 A lập di chúc cho V và các con trai toàn bộ di sản

Năm 2006 A và C cùng chết trong 1 tai nạn giao thông

Bà V mai táng cho A hết 20Tr Hãy chia di sản của A

Biết A - B: 300T

Biết A - V: 680T

Bài làm

- Di sản A: 300/2 + 680/2/2- 20T = 300 triệu

- Chia theo Di chúc A: 300: (P, C, D, E, Q) = 60 Triệu

Do C và A chết cùng thời điểm nên phần của C bị vô hiệu c hia theo PL theo điểm c khoản 1 Điều 650 BLDS 2015

60T: (B, XY, D, E, Q) = 12Triệu

Bà B là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo Điều 644 bà B được hưởng: 2/3 x một suất TK theo PL

Một suất TK theo PL: 300:5 = 60Triệu

2/3.60 = 40Triệu

Số tiền còn thiếu của bà B là: 40 - 12T = 28Triệu

Cách trích 1:

D, E, Q = 60 +12 = 72 triệu

Số tiền D, E, Q cần trích là: 28 x (72/300-12) = 21 triệu P=60T

Số tiền bà P cần trích là: 28T x (60/288) = 5,8 triệu XY = 12T

Số tiền XY cần trích là: 28T x (12/288) = 1,2 triệu

Cách trích 2:

288 - 28 triệu

D, E, Q = 72 x 28 / 288 = 7 triệu

P = 60 x 28 / 288 = 5,8 triệu

XY = 12 x28 / 288 = 1,2 triệu

Bài 4.

Năm 1975 tại An Giang, A + B sinh ra C, D, E, G

C có con là X, Y

D có con là H

Tháng 1 năm 1977, A+S sinh ra Q, T

Năm 2000, A lập di chúc cho các con

Năm 2002, A, D, Q chết cùng trong một vụ tai nạn

Bà B mai táng cho A hết 60 Triệu

Biết A + B: 600 triệu

A + S: 860 triệu

Hãy chia di sản thừa kết

Bài làm

- Di sản của A: 600/2 + 860/2 - 60T = 670

- Chia theo Di chúc của A: 670: (C, D, E, G, Q, T) = 111,67T

- Vì D, Q chết cùng A phần thừa kế theo D, C bị vô hiệu, chia theo PL theo điểm c khoản

1 Điều 650 BLDS 2015

(111,67 x 2): (B, S, C, H, E, G, T) = 31,9 T

- Bà B, S là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo Điều 644 bà B, S được hưởng: 2/3 x một suất TK theo PL

Một suất TK theo PL:

670: (B, S, C, H, E, G, T) = 95,7 T 2/3 x 95,7 T = 63,8T

Số tiền còn thiếu của mỗi bà là: 63,8 - 31,9 = 31,9 T

Số tiền còn thiếu của 2 bà là: 31,9 x 2 = 63,8 T

- Tính tỷ lệ:

606,2 - 63,8 T

C, E, G, T = 111,67 + 31,9 =143,57

Số tiền C, E, G, T cần trích: 143,57 x 63,8T/ 606,2 = 15,11 T

H = 31,9T

Số tiền H cần trích: 31,9 x 63,8T/ 606,2 = 3,35 T

Bài 5.

Ông A và bà B có 3 người con là C (1985), D (1990), E (1995) Năm 1997, ông A chung sống với bà K và có con là P (1999) Do mâu thuẫn với bà B, ông A đã đưa bà K và P về chung sống với mẹ ruột ở quê Mẹ của ông A cũng thừa nhận bà K là con dâu và thừa nhận P là cháu nội Năm 2007, A lập di chúc để lại toàn bộ di sản cho bà K và P được hưởng Tài sản chung của A và B là ngôi nhà (500 triệu đồng) Ông A và bà K mỗi người

bỏ ra 200 triệu đồng để hùn tiền mua chung một chiếc xe ô tô chở khách (trị giá 400 triệu đồng) Ông A chết năm 2009 Tiền mai táng của ông A là 10 triệu đồng

C có vợ là H và có con là X, Y Năm 2008, C bệnh chết Tài sản chung của C và H là 200 triệu đồng

Năm 2009, ông A chết Hãy chia thừa kế trong trường hợp trên

Bài làm

- Di sản của C: 200 triệu/ 2 = 100 triệu

Vì C chết không có di chúc nên chia theo PL:

100 triệu: (A,B,H,X,Y) = 20 triệu

- Di sản của A: 500/2 +400/4+20 -10 = 360 triệu

- Chia theo Di chúc của A: 360: (K, P) = 180 triệu

- Bà Mẹ A, B, E là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo Điều 644 mỗi người được hưởng 2/3 x 1 suất thừa kế theo pháp luật

Một suất TK theo PL: 360: 6 = 60

2/3 x 60 = 40

3 người là 120 triệu

Cách trích:

320 - 120

Số tiền bà K cần trích: 180 x 120/320 = 67,5T

Số tiền P cần trích: 140 x 120/320 = 52,5 T

(P cũng là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc nên khi trích thì chỉ trích phần vượt quá 2/3 một suất thừa kế theo PL còn phần thừa kế bắt buộc không trích)

Bài 6.

Ông A và bà B có 2 người con là C, D C có vợ là H, có con là M, N D có chồng là K, có con là X, Y Năm 2005, C chết Năm 2006, A chết Năm 2007, D chết Năm 2008 K kiện đòi chia thừa kế

Hãy chia thừa kế trong trường hợp trên Biết rằng, tài sản riêng của A là 180 triệu đồng Tài sản chung của C và H là 600 triệu đồng

Bài làm

- Di sản của C là: 600/2 = 300 T

C không có di chúc nên chia theo PL

300T : (A,B, H, M,N) = 60 T

- Di sản của A là: 180 + 60= 240T A

không có di chúc nên chia theo PL:

240: (B, MN, D) = 80 T

- Di sản của D: 80 T

D không có di chúc nên chia theo PL

80: (B, K, X, Y) = 20 triệu

Như vậy, K kiện và được 20 triệu

Bài 7 – Đề 1 năm học trước

Ông A có vợ là bà B và có 3 con là C, D, E C có vợ là H và có một con trai là T Tài sản chung của ông A với bà B là 720 triệu đồng Ông A chết có lập di chúc hợp pháp để lại cho 3 con C chết trước A do bị bệnh

Hãy chia thừa kế trong tình huống trên

Bài làm

- Di sản của A: 720/2 = 360 tr

- Theo di chúc, C=D=E=360/3=120 tr

- Do C chết trước A, phần di chúc của A dành cho C hưởng thừa kế bị vô hiệu Do đó, phần này được chia theo pháp luật cho những người thừa kế của A Theo k1 Điều 676 BLDS, người thừa kế theo PL gồm 4 người là B, C (T thế vị), D, E

Vậy B=T=D=E=120/4= 30tr

-Theo quy định của PL (Đ644 BLDS 2015) bà B thuộc diện hưởng thừa kế bắt buộc Một suất thừa kế theo PL:

B=C (T thế vị) =D=E=360/4= 90tr

-Vậy, bà B được hưởng 2/3 suất thừa kế theo PL=90x2/3= 60tr

Thực tế, bà B đã được hưởng 30 tr từ ông A, nên phần bà B được vẫn còn thiếu 30tr Phần còn thiếu này sẽ được trích từ những người thừa kế khác là T, D, E (tổng số tiền là 330tr)

Cách trích 2.

330 - 30 T

D, E mỗi người bị trích 150x30/330=13.637.000/người

T bị trích =30x30/330=2.730.000

Kết luận:

1 Bà B = 60tr

2 T = 30tr - 2,7tr

3 D=E=150tr-13.637.000 đồng

Bài 8- Đề số 2 năm trước

Năm 2000 ông A và bà B kết hôn và sinh ra con là C Năm 2012, ông A yêu bà D rồi đưa

bà D về nhà sống chung với mình Năm 2013 bà D sinh đôi được hai người con E và F Năm 2015 bà B bệnh nặng qua đời Năm 2017, ông A qua đời vì một tai nạn giao thông Ông A đã lập di chúc hợp pháp định đoạt toàn bộ di sản thừa kế của mình cho C

Hãy chia di sản thừa kế trong trường hợp trên, biết tài sản chung của ông A và bà B là 4 tỷ

Bài làm

- Di sản của bà B: 4 tỷ/2 = 2 tỷ

Bà B chết không để lại di chúc nên chia theo pháp luật: 2: (A, C) =1 tỷ

Di sản của A: 2 tỷ+1 tỷ = 3 tỷ

Theo di chúc: C được hưởng toàn bộ 3 tỷ Tuy nhiên, E và F là con chưa thành niên do

đó thuộc diện hưởng thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc E=F= 2/3 của một suất thừa kế theo pháp luật

1 suất thừa kế theo pháp luật 3 tỷ: 3= 1 tỷ

Như vậy, E và F mỗi người được hưởng 666,6 triệu

E=F= 666,6 triệu và C được hưởng 1,667 tỷ

Bài 9- Đề số 3 năm trước

Anh A và chị B kết hôn với nhau năm 1990, có con là C sinh năm 1994 và D sinh năm

2008 và một người con nuôi là T sinh năm 2010 Anh C kết hôn với chị X và có 2 con là

Y và Z

Anh A chung sống với chị K, cả hai cũng có một con chung là N sinh năm 1998 Tháng 10/2017 Anh A lập di chúc (hợp pháp) để lại toàn bộ tài sản của mình cho C, K và N Tháng 2/2019, anh A và C chết cùng lúc trong tai nạn đó

Tài sản chung của anh A và chị B là 2 tỷ 400 triệu, tài sản chung của Anh A và chị K là 1

tỷ 600 triệu Tài sản chung của C và X là 500 triệu Chi phí mai táng cho anh A là 100 triệu và C là 50 triệu

Anh, chị hãy chia thừa kế trong tình huống trên

Bài làm

- Di sản của A là: 2,4/2+1,6/4-100 = 1,5 tỷ

- Di sản của C: 500 triệu/2 – 50 triệu = 200 triệu

- Theo di chúc của A:

1,5: (C, K, N) = 500 triệu

Do C chết cùng A nên phần của C bị vô hiệu và chia theo PL

500:(B, YZ, D, T, N) =100 triệu

Bà B, D, T là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo Điều 644 2/3x một suất thừa kế theo pháp luật

Một suất thừa kế theo pháp luật:

1,5 tỷ: 5 = 300 triệu

2/3 x300 triệu = 200 triệu

Số tiền còn thiếu của bà B là: 200 - 100 = 100 triệu

Số tiền còn thiếu của D: 100 triệu

Số tiền còn thiếu của T: 100 triệu

Cách trích

1,2t - 300triệu

K = 500 triệu x300/ 1,2 tỷ = 125 triệu

N = 600 triệu x300/1,2 tỷ =150 triệu

YZ = 100x300/1,2 = 25 triệu

Bài 10 – Đề số 4 năm trước

Ông Đức và bà Châu kết hôn năm 1980, có ba người con gái tên là: Xuân, Hạ, Thu đều

đã thành niên Năm 2004, chị Xuân kết hôn với anh Hải: có hai con là Xu và Xim Năm

2009, chị Hạ kết hôn với anh Long và có con là Khôi Năm 2007, ông Đức sống chung với bà Mai và có một người con là Nhân sinh năm 2009 Năm 2015, Ông Đức lập di chúc cho bà Mai và Nhân toàn bộ di sản Năm 2018, ông Đức và chị Xuân cùng chết trong một tai nạn giao thông Bà Mai mai táng cho ông Đức hết 40 triệu đồng

Hãy chia thừa kế, biết ông Đức và bà Châu có tài sản chung là căn nhà trị giá 600 triệu đồng Ông Đức, bà Mai có tài sản chung là một chiếc ô tô trị giá 400 triệu đồng

Bài làm

- Di sản của ông Đức: 600/2+400/4 -40 = 360 triệu

- Chia theo di chúc của ông Đức: 360: (Mai, Nhân) = 180 triệu

- Bà Châu là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc Theo Điều 644 2/3 x 1 suất thừa kế theo pháp luật

Một suất thừa kế theo pháp luật: 360: 5 = 72 triệu

2/3 x72 = 48 triệu

Cách trích

312 - 48 triệu

Số tiền bà Mai cần trích: 180x48/312 = 27,7 triệu

Số tiền Nhân cần trích: 132 x48/312 = 20,3 triệu

(Nhân cũng là người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc nên khi trích thì chỉ trích phần vượt quá 2/3 một suất thừa kế theo PL còn phần thừa kế bắt buộc không trích)

Hết Chúc các bạn thi thật tốt!

NỘI DUNG ÔN TẬP Câu 1: 5 câu nhận định đúng sai và giải thích tại sao.

5 câu nhận định rơi vào phần lý luận chung về nhà nước và pháp luật.

- Chép lại từng câu nhận định

- Xuống dòng, gạch đầu dòng thứ nhất

- Câu nhận định trên đúng, sai

- Vì……….(tối thiểu 3 dòng, tối đa 5 dòng)

Câu 2: 2đ

Câu lý thuyết: quan hệ pháp luật; các trường hợp lý luận và hạn chế quyền ly hôn; các trường hợp chấm dứt quan hệ hôn nhân; giải quyết hậu quả của việc chung sống với nhau như vợ chồng khi không đăng kí kết hôn; cho 1 ví dụ và phân tích các thành phần của quan hệ pháp luật trong ví dụ đó

Hỏi: Trường hợp nam nữ chưa đăng ký kết hôn, gia đình đã tổ chức đám cưới, sau đám

cưới cô dâu bỏ đi khỏi nhà chồng, trường hợp này quan hệ hôn nhân được pháp luật xác định như thế nào?

Trả lời:

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch

Cụ thể tại Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình đã quy định;

1 Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như

vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng giữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này

2 Trong trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng theo quy định tại khoản

1 Điều này nhưng sau đó thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật thì quan hệ hôn nhân được xác lập từ thời điểm đăng ký kết hôn

Từ quy định trên, đối với trường hợp cụ thể anh nêu mặc dù gia đình đã tổ chức đám cưới nhưng do chưa đăng ký kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình và pháp luật về hộ tịch nên chưa phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa vợ chồng, tức là pháp luật chưa thừa nhận quan hệ vợ chồng đối với trường hợp nói trên

Câu 3: Luyện kĩ 6 dạng bài tập trong trang 73, 74.

Lưu ý 1: Hôn nhân thực tế: nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng có tài sản

chung, con chung

- Trước 3-1-1987 -> thừa nhận là hôn nhân thực tế

- Từ 3-1-1987 -> 1-1-2001:

+ Nếu như những người này đăng ký kết hôn trong khoảng thời gian 2001 ->

1-1-2003 (2 năm có nghĩa vụ đăng ký -> nhà nước công nhận hôn nhân)

+ Từ sau ngày 1-1-2003 không đăng ký -> nhà nước không công nhận hôn nhân

Lưu ý 2:

- Miền Bắc: Trước ngày 13 tháng 1 năm 1960

- Miền Nam: Trước ngày 25 tháng 3 năm 1977

Thì tất cả các người vợ đều là người thừa kế hàng thứ nhất của người chồng

5 bước chia bài tập thừa kế:

1 Xác định di sản

2 Chia theo di chúc

3 Xem có ai chết trước hoặc chết cùng thời điểm

4 Xem có trường hợp nào được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc

5 Tính tỉ lệ