Nhót là thứ quả rất quen thuộc với người dân nước ta nhất là ở các vùng quê.. Thông thường người ta chỉ trồng Nhót để lấy quả hoặc nấu canh chua.. Trên thực tế một số ông lang nước ta ha
Trang 1Cây nhót – Loại dược liệu nhiều công dụng
Trang 2Nhót là thứ quả rất quen thuộc với người dân nước ta nhất là ở các vùng quê
Thông thường người ta chỉ trồng Nhót để lấy quả hoặc nấu canh chua
Trên thực tế một số ông lang nước ta hay dùng lá Nhót để chữa ho thay cho Tỳ bà
diệp của Trung dược Trong dân gian, một số nơi còn dùng quả Nhót để chữa lỵ và
ỉa chảy, dùng lá Nhót để chữa lỵ và cảm sốt Khách quan mà nói, ở Trung Quốc,
cây Nhót được sử dụng làm thuốc có phần toàn diện hơn
Trang 3
Trong Trung dược, Nhót có tên là “Hồ đồi” Theo Trung y:
- Quả Nhót: Vị chua, chát, tính bình Có tác dụng thu liễm, trừ ho suyễn (chỉ khái
bình suyễn), chống chảy máu (chỉ huyết) Dùng chữa tiêu hoá kém (tiêu hoá bất
lương), lị, ho suyễn, băng huyết, sán khí, trĩ lở loét (trĩ sang) Liều dùng: 9 – 15g
- Lá Nhót: Vị chua, tính bình, vô độc Dùng chữa các chứng phế hư khí đoản, khái
thấu khí suyễn, khái huyết, ung nhọt… Liều dùng: 9 – 15g khô (20 – 30g tươi)
Đặc biệt, về tác dụng trị chứng hen suyễn, sách Bản thảo cương mục của Lý Thời
Trân đã viết: Ngay cả đối với người bị hen suyễn rất nặng cũng kiến hiệu Có
người mắc bệnh đã 30 năm, uống lá Nhót bỗng nhiên khỏi bệnh Người bị nặng,
uống thuốc một thời gian, ở ngực thấy nổi mày đay, ngứa ngáy, phải gãi liên tục
mới chịu được Người thể tạng suy yếu quá thì cho thêm cùng một lượng Nhân
sâm vào sắc uống
Trang 4
Kết quả thử nghiệm lâm sàng tại một số bệnh viện ở Trung Quốc những năm gần
đây cho thấy: Dùng lá Nhót sao vàng tán mịn, ngày uống 2 lần vào sáng sớm và
buổi tối, mỗi lần 4g, dùng nước cơm nóng chiêu thuốc, liên tục trong 15 ngày (một
liệu trình), trường hợp cần thiết có thể phải điều trị nhiều liệu trình Có thể dùng lá
Nhót tươi 1 lạng, sắc nước, chia 3 lần uống trong ngày, liên tục trong 4 ngày
- Rễ cây Nhót: (thường đào vào tháng 9 – 10, phơi khô dùng dần): Vị chua, tính
bình Có tác dụng chỉ khái, chỉ huyết, trừ phong thấp, tiêu tích trệ, lợi yết hầu
Dùng chữa các chứng bệnh ho suyễn, thổ huyết, khạc ra máu, đại tiện ra máu, kinh
nguyệt quá nhiều, phong thấp khớp xương đau nhức, hoàng đản, tả lỵ, trẻ nhỏ cam
tích, yết hầu sưng đau… Liều dùng: 9 – 15g khô (30 – 60g tươi) sắc với nước hoặc
ngâm rượu uống Dùng ngoài: sắc với nước để rửa
- Chữa các chứng ho nói chung: Lá Nhót tươi 30g, sắc với nước, thêm chút đường
và uống
- Lao phổi ho ra máu: Lá Nhót tươi 24g, đường 15g; dùng nước sôi hãm như nước
trà; ngày uống 2 lần sau bữa ăn
Trang 5
- Nhọt độc phát ở sau lưng (hậu bối), các vết thương chảy máu: Lá Nhót tươi, rửa
sạch, giã nát, đắp vào chỗ bị bệnh
- Bị ong đốt, rắn cắn: Lá Nhót tươi rửa sạch, giã nát vắt lấy nước cốt với rượu
uống, còn bã đem đắp vào chỗ bị bệnh
- Thổ huyết, đau họng khó nuốt: Rễ cây Nhót 30g sắc với nước uống (Trung thảo
dược thủ sách)
- Phong hàn phế suyễn (phát cơn suyễn do bị nhiễm lạnh): Rễ cây Nhót 30g, đường
đỏ 15g, sắc nước uống sau bữa ăn cơm
- Nôn ra máu, khạc ra máu, đại tiện ra máu, kinh nguyệt quá nhiều: Rễ cây Nhót 30
– 60g, sắc nước uống sau bữa ăn cơm
Trang 6
- Phong thấp đau nhức: Rễ cây Nhót 120g, Hoàng tửu 60g, chân giò 500g, đổ nước
vào nấu kỹ, thành món chân giò hầm; ăn thịt và uống nước thuốc
- Hoàng đản (vàng da): Rễ cây Nhót 15 – 18g, sắc nước uống
- Phụ nữ sau khi đẻ đau bụng, ỉa chảy ra toàn nước trong kèm theo đồ ăn không
tiêu hoá (hạ lị): Dùng rễ cây Nhót 60g, đường đỏ 30g, sắc nước uống
- Sản hậu phù thũng: Rễ cây Nhót, Ích mẫu thảo, mỗi thứ 12g, sắc nước, thêm chút
đường đỏ vào uống
- Thấp chẩn (eczema): Rễ cây Nhót một nắm (vùng da bị bệnh rộng thì tăng thêm),
sắc nước rửa chỗ bị bệnh